^
'
- "t
" "n
d ] ^ LE etl AMAT
! Ves ' NE dif 1n
SES ente ti AQUAE Heg Cr
^ ru "i $ » *
i
M HIE
iup Qr
DARET
ietaluredisl tara
tran , diferte ike RUPET
(aries Manis aa cen m rt MO
Dod eR T D Certe ererr m
" Tie bb.
NM
t
U
n
TRIER ;
P MINIME EIE
MM eM T
TT Is
TES RCNH Ert
Y
MUCHO
^ i
Neqne iip I HERR
Wu E
Lo Mee e
Di diAEUCTO TUoH:
PEE
ENS
xn
Mie
X Lana
am
n
Hos
mE
Miser is
5/1; d
RN sno
HH riae
PA UT IT
AMET P
dta OL
aU
; 1
evt h
LOT E
mitt
ne eda en
NE
iri pethe imm
E
Fort
5 i A
^n
eme
im fh
TW
d risa tan
TAI en
LXI
Dion
geni ta
mo
oes wena
VIDET a
"W
nor
jun f
estet
needs
nl "hs J
RASC LABOUR
AND AU
AA
JOVen
i!
wort arte
poc PET
IY ptt
sc iati ea
ae Li
ad
o rare P
Ari
»
SMITHSONIAN. DEPOSIT
| "i
ME UD ARN
aur 75
2 I
bs I
n Le L
M
uy
"
| H ]
DII
Ln u E D
A
lu br [E
Di 'u
| ATI
U n "
"A "
"
n Dn 9 ^
E "u
D
TN
T | m |
TESTI
D *
ni ' nog Ü
( , X
, Du Uu 4
D
*
u !
H
]
n
n B
! AN
| | H "
D
Ü | Iu
"n ' ! Ü
Dj
- EDO
E FN "
EN E Li m
M i B li
| !
n ! n AJ
, Ü ram
, "EN
B DEED
n
Uu un
j D EN
M p
| T
| j/
u n E
n | L
Uu U LU AT,
D 0
| a D^ uh P
]
n j "i ELE Dy
[ LE
TU
T
LU Jt
'
- AL D
n
! k LU
"qu Q3 ! n
Y» ' B "
[ un B Ks Um
ode
LII " !
i | !
D
1i
n i
ru l J " | [ "n !
Uu
t H Li
! Y n
uw ,
"M
, E Lu
m Par
m " * ——
uL» i -
B ]
RO n Ds Pu uU Du
| n M ' ,
LS
t
1T
L
u LENS
! u i nu
CBS SPUREL.LAsT1I
ZOOGRAPHIA ROSSO - ASIATICA.
T2520 MEUSSSCPZRSTISMEUSS
t
."
Be * "n d
Hi , "] Ls -
i il M d
d : w "n EE
I : 4 -— P
! E
*
m T1
p ; j x
b. ) gy '"— MM E
"JI F : mo
j ' L i
u Y wi "E
" z »
[!
FN
1 E- i |
/
LI | I] " ] ] |
FT4Je^ 02208 :
] AR Y. Lu 4 à TES
E * EE 2E | »Ncy 2 3 : ics )
pHyw rS 2
z
U y
- B PET
D E
, aedi
* E d
LI
' d * E
u^ - E
*)
Lu N
Hd )
: T
1
4 y
" " '
- 1 Y -
4 : n^
*
4
ZOOGRAPHIA
ROSSO-ASIATICA,
SISTENS
OMNIUM ANIMALIUM
LN EXTENSO IMPERIO ROSSICO
LÀ
ET
ADJACENTIBUS MARIBUS OBSERVATORUM
RECENSIONEM, DOMICILIA, MORES ET DESCIhIPTIONES,
ANATOMEN ATQUE ICONES PLURIMORUM.
AUCTORE,
PrzrnO PALLAS,
E
EQ. AUR. ACADEMICO PETROPOLITANO,
Mice ttai icio cim pesa eret AS OI UU DTVAPTSICUENYTUMUTTNSTTUI I UM DOT EETH TUUM SEIS Y edeee tsp cts tate nme.
BEGL Rh OP OQ Ew
IN OFFICINA CAES, ACADEMIAE SCIENTIARUM IMPRESS, MDCCCXI.
EDIT. MDCCCXXXI,
PT LUMIHNA 80008
A D:ITAIBDBA-O9? B 0.
e ernxTera Ns |
WUIJAXIVYA wsrwWo |
T E EUSIHAM.
Ur bao D ,l jn0Y41)4«4 63/001 4994 p "ed | |
4 P J | ^
DET Now e. ii ar Ud d. ipi af rm m. d
E s20T29k ; "ers i
iic | ^ BER m IW
, 9XkTUOTOSTAS Am REAA LII e 26 "cdi
ew pd I ow Pond des m i
Vra PUE ENDE
s .HO0901 ,aNETHT MUQRAUPASIOR SATWUGgA2DA
xXxx339dM "Tid
GENEROSISSIMO; ILLUSTRISSIMO
C OQ M-l1 T I
ALEXIO CYRILLI FILIO
RASUMOF S K Y,
SACR. CAESAR. MAJ. CONSILIARIO A SECRETIS ACTUALI, PRAESIDI OMNIS REI. LUPTERARIAE
IN IMPERIO ROSSICO, SUMMO IMPERII CONSILIO, NEC NON SENATUI ADSCRIPTO,
EQUITI AURATO ORD. Srt. ALEXANDRI, caET.
*
HORTI BOTANICI PROPE MOSCUAM FLORENTIS ET SOCIETATIS PHYTOGRAPHICAE CONDITORTI,
SCIENTIAE NATURALIS OMNIUMQUE QUI EAM
COLUNT FAUTORI ATQUE
MAEGCENATI EGREGIO,
SUOS QUADRAGINTA ANNORUM, AD ILLUSTRANDAM ZOOLOGIAM IMPERIT
ROSSO -"ASIATICI LABORES,
VENERABUNDUS
D. D.
PETRUS SIMON PALLAS w. rn.
ACADEMICUS PETROPOLITANUS.,
THREE epi qe,
Posi tandem in lucem, quae diu in schedis dormivit,
promissa dudum Zoographia Imperii Rosso - Asiatici, per iri-
ginta annos collecta. ^ Continet animalia unius octavae cir-
citer partis orbis habitabilis. Si quid utilitatis sic dictae
Faunae habere possunt, certe a talibus expectanda est, qua-
lem hic sisto ; non macilentam, ut sunt aliae, nominum et
synonymorum sceleto tenui hinc inde observationum et descrip-
tionum pelle incrustato, sed plenam, copiosam et ita consti-
tutam, ut universae Zoologiae illustrandae par sit. ^ Propiti-
um NUMEN quod scientiam naturalem, magno exemplo,
dimissis per vastisimum, cujus erat anima, Imperium obser-
vatoribus augeri voluit, tot singulis, quos inter et ego fui,
auxilia suppeditari jussit, ut vitae indignus fuissem si non
assiduo labore et totius contentione animi hoc opus tanta
protectione dignum sistere allaborassem. — lussu nempe DI/AE
ROSSORUM IMPERATRICIS CATHARINAE MAGNAE
inter plures (Anno MDCCLXVIII.) per Imperium dimissos obser-
vatores, quibus Naturalis historia omnis illastranda mandabatur,
mihi quoque esse contigit. Per quinquenium et ultra per austra-
liores Rossici Imperii regiones, Poersiae et 'latariae vicinas,
E
VI
dehinc per alpestrem tractam a glaciali Oceano usque ad
australes lmperii fines Europam ab Asia dirimentem, demum
ipsam per borealem Asiam sive sic dictam Sibiriam ad Sina-
rum usque fines peregrinatus sum, dimissis undique et ad
glacialem usque Oceanum studiosis ad conquirendas res na-
turales probe instructis. — Per sex fere annos hic fuit campus,
in quo stadium rerum naturalium, quod me a pucritia tenuit,
eo, quem gratus labor gignit, ardore exercul. — Et quamvis
cura plantarum et subterrancorum Natarae munerum, quamvis
situs et populorum mores atque res rustica animum consen-
tientem continuo in diversa traherent, Zoologiae tamen, a
teneris prae reliquis Physiographiae partibus adamatae, prvee-
sertim adhaesi. Et quamvis difficile et sudoris taediique
plenum stadium prae reliquis sit, latitantium ferarum, fugien-
tium volucrum, mersorum undis natatilium, Insectoraum sub
ardentissimo sirii calore apricantium, vermium maris alto la-
tentium species conquirere, mores discere, viscera rimari, et
multifariam structuram describere, tamen neque proprio labori
peperci, neque in excitandis et conducendis meo sumtu venatio-
num variarum gnaris hominibus avarus fui, ut desidero animalium
istas regiones incolentium quantam possem omnium potirer. Et
respondebat votis fortuna, ut non solum omnia, quae legerant
et adnotaverant per has terras ante me peregrinantes celeber-
rimi viri Messerschmidius, Gmelinus sen., Stellerus,
proprüs oculis videre, «examinare et recenter meo more de-
VII
scribere potuerim, sed multas etiam species et Illis et Zoolo-
gis omnibus ignotas adinvenerim, minutorum autem animalcu-
lorum, quae Insecta vocantur, et Verminiorum inquilinam
historiam, quam nominati observatores, Botanicae magis in-
tenti, vix attigerant, plenam satis et curiosam condiderim.
Complevi dein collecta in Sibirico itinere, facta alia in au-
straliora Rossiae, ad Caucasum et in Chersoneso taurica pe-
regrinatione (Anno MDCCXCIII. et IV.); multaque suppedi-
tavit amiciss. Merk, qui cum navarcho Billings glacialem
et orientalem Oceanum, [Insulas circa Camtschatcam et versus
Americam sparsas, ipsamque Americam adiit et in colligendis
avibus, piscibus, plantis assiduuo fuit. Quid praestitum sit,
ex opere ipso perspicient gnari, quod tacite nusquam alienis
ditavi opibus. Quicquid enim de Natura moribusque anima-
lium adnotaverant laudati Viri, vel Collegae qui mecum in
hoc campo desudarunt ect omnes ante me nunc vita excesse-
runt, fideliter indicavi. —Messerschmidii equidem ad ma-
nus tantum venit Ornithologicon Sibiricum, sparsaeque in /7o-
degetico ejas observationes ; Stelleri vero sola Jchthyologia
Camtschatica. — Gmelini et Krascheninikofii schedae vix
quidquam utilitatis adtulerunt.
Et haec quidem in prima fronte monenda erant, ut
constaret quae cuique laus debeatur. ^ Nunc ad ipsa Faunae
Rutheno -asiaticae sacra venio. — Regio, cujus animantia hoc
opere recensui, quamque breviter animo percurramus, parte
vil
occidentali tota fere plana, pars est Europae, cui a mari
balthico ad Carpathicum usque jugum continua est, ad bo-
ream mar albo, et Sevone monte, ad austrum Ponto, Maeo-
tide Caucaso et Caspio lacu praefinitur, et per Uralense ju-
gum ab oriente disterminatur a magno Asiae continente.
Pars asiatica ab ipso Uralensi jugo supra Tatariam magnam,
cujus partem comprehendit et Sinico imperio nunc subjectam
Mongoliam ultra duo millia milliaria extenditar, ad boream
Oceano glaciali praefinita, ad austrum jugis magnis asiaticis,
orientali extremitate Oceano orientali circumfusa. — Amplissima
haec Imperii pars, magnis fluminibus ex asiatica montium
catena versus boream transversim defluentibus et Salmonum
ex Oceano subeuntium magna varietate et copia abundantibus,
quasi subdivisa, in genere temperato ct frigido sub coelo
posita est; quae climatis constitutio auimalium multiplici
productioni equidem minus favet, apud nos tamen regionum
varietate et extensione compensatur. Maxime australes ejus
fines non ultra 50""" ]atitudinis gradum extenduntur; ad
boream vero tantum, quantum ulla alia terra, et in circulum
arcüi glaciatum usque littora pandit. —'lemperies ejus in ge-
nere non est in ratione latitudinum locorum, quia boreales
venü, et ab australi, nive tecto montium jugo reflexi, tepi-
das a meridie auras excludunt. Hinc quo magis ad orientem.
tendit Sibiria, magisque attollitar. montuosa, et inter juga et
£glacialem Oceanum, arctius includitur, «eo frigidior, sub lati-
IX
tudine Europacis regionibus calida et vitis feraci; et in ge-
nere clima harum terrarum lineis parallelis ab occidente bo-
reali, versus ortam hyemalem ductis apte determinan posse
videtur.
Dantur in Rossia curopaea partes cultissimae, imo ni-
mis populosae, ubi e quadrupedum spontaneorum et avium
classe parum reliqui fecit humana industria. ^ Reliqua omnis
Imperii pars magna ex parte Naturae adhuc relicta est. — In
hac versus meridiem panduntur campi vastissimi (Step), maxi-
mam partem inculti, quosque partim mari tectos fuisse vix
est dubium. . Talis etiam est universa fere Tataria magna
intra et extra Rossicam ditionem, alpestribus tractibus inclusa;
et pars citerior Sibirae inter littin ct. Obum fluvios compre-
hensa. Dantur tractus montani ab inclementissimo usque sub
temperatum coelum extensi, varioque climate gaudentes, par-
tim sylvosi, partim (praesertim ad meridiem) calvi, altitudine
vara, et versus orientem saepe tanta, ut vix maximis
aliaum regionum montibus cedant. | Horum prima continua
catena a glaciali Oceano orta inter Rossiam et Asiam versus
austrum porrigitur et jungitur maximo montano tractui, qui
inter Indiam et Sibiriam versus ortum tendens in superiore
regione lrtis flavii fines Sibiriae subintrat et comitatur usque
ad Jeniseam, ubi magis magisque in latam expansus totam
regionem, quae est ad orientem hujus fluvii, occupare vide-
tur, montuosam totam, hinc inde insignioribus jugis exaspera-
X
tam, simul vero totam elatam et alpestrem; quam in univer-
sum Sibiriam orientalem appelabo. ^ Ab hoc elato et montano
situ pendet ex parte orientaliorum. regionum frigus; inde
matatio soli, plantarum diversa progenies, animalia multa
peculiaria huic ulteriori Sibiriae, quae Gmelino persuaserant
ad Jeniseam Asiae fines Naturam posuisse, In genere monta-
nae regiones, quo borealior et frigidior quaeque est, eo ma-
gis sylvis abundat, quae ipsae humorem ct frigus augent et
inclementiores iriguasque has terras reddunt. — Immo tota
fere borealis plaga Sibiriae a Cama fl. ad Lenam continua
sylva est; arctica vero ora, ubi sylva exsurgere nequit,
nuda et muscosa palus, vix ad spithamae profunditatem
aestate degelascens. Hae partes Insectorum. et Reptilium
proventui parum favent et habent paucissimas species. Con-
tra majorum animalium sylvestrium, aviumque exoptata sunt
patria, ita ut, quo magis ad boream et Orientem processeris,
crescant sylvae et paludes, augeatur ferarum in solitudine in-
culta numerus et migratorlarum avium, praesertim aquas fre-
quentantium, tumultus.
Contra australes "Tatariae campi, partim herbidissinio
caespite laeti, partim nudi, salsi, et ardore reduplicato Solis
toridi, non solum e minoribus quadrupedibus multa insolita,
avésque calidiori coelo addictas, sed imprimis Insectis pullu-
lant, quorum non exiguum numerum cum India et Africa
communem habent. lae solitadines cohortales Locustas et
XI
murium greges generant, quae saepe Europam nostram, bar-
barorum instar eandem olim ex eadem patria inundantium,
devastarunt. Aquarum vero vastisimorumque lacuum in
australibus (: quales Maeotis, Caspius, Aralicus, Barabenses,
'«Baical:) copia, Faunam nostram non solum avibus aquatilibus
australibus, mire copiosis et variis, sed et piscium insigni
varietate augent, quorum multos alibi frustra quaeras.
Minime omnium adhuc nota sunt marium Bossicum
Imperium alluentium. contenta et in his multa adhuc addenda
posteris observatoribus relinquo. Multa tamen egregia ex
observationibus Stelleri terra pelagogue jactati et adlatis a
Merkio speciminibus, ex orientali Oceano, varia ctiam e
mar glaciali et albo studio Lepechini et studiosi mei Das.
Sujef, et pontica e propria observatione innotuerunt.
Non possum non hic ctiam observare, Sibiriam maxime
orientalem in animalibus, avibus et piscibus (ut in plantis)
multa habere cum America communia, de quo suo loco
fusius. — Notabile etiam Chersonesum tauricam, licet felicis-
simo sub coelo positam, et arborum, Mherbarumque varietate
praestantem, Insectis et item avibus esse pauperimam, et
quotannis fere, propter intempestiva forte vernalia frigora,
pauperiorem fieri.
Omnium harum regionum animantia ordine et generibus
disposui, quae mihi semper Naturae maxime consentanea visa
sunt, et quorum pleraque sapientioribus prioris aevi Zoologis
XII
jam magna ex parte innotuerant, Linnaeus judiciose ex illis
selegerat, praesertim quoad quadrupeda, aves et insecta, in
ilis ARajum, in his S;^ammerdamium secutus et seriem
complevit. ^ A recentissimis generum subdivissionibus et no-
minum multiplicatione inutili semper abhorruij, quam tantum
novandi cupido et clarescendi prurigo genuerunt. — Rariorum
specierum, praesertim quae minus bene determinatae sunt vi-
sae, et novarum omnium descriptiones accuratas et omnium,
quantam potui, mores, instinctam, amores, pabulum, venandi
modum, migrationes prosecutus sum. — AÁnatomicas adnotatio-
nes adjeci, praesertim quas in Zootomia desideran vidi; dis-
secui enim fere omnia quadrupedia et aves, quae sors obtulit.
In Ormithologia quoque interaneorum notabiliora momenta non
neglexi. Neque inutile credidi pondera et mensuras, in
vulgatioribus generaliores, in raris et novis accuratiores adji-
cere, ne quidquam desiderari possit, et ut ex illorum com-
paratione aliquando pateat: quantum in mutanda animalium
mole, clima et locus valeant. Varietates nullas neglexi,
quae in Zoologia maximi momenti certe sunt. — Collegi etiam
nomina vernacula animantium omnium linguarum in Imperio
Ruthenico usitatarum, | eaque secundum gentium affinistates
ordine exposui et secundum pronunciationem, | orthographia
làtino- germanicae convenienti, litteris exacte expressi .lIcones
additae sunt praeserüm tales, quae Zoologiae hucusque de-
fuerunt. In genere operam dedi, ut circa Species animalium
XIII
apud nos inquilinas nullum. dubium superesse possit (*), syno-
nymorum ctiam corrects passim hallacinationibus. | Quum
autem in dissita, barbara regone, ubi vivo, novissimorum
librorum, praesertim Ichnographorum non fuerit copia, cita-
tiones horum omissas fuisse non succensere velint Lectores,
et aliquas, praesertim in classe Insectorum pro novis forte
posui species, quae novissimis hisce auctoribus jam innotue-
runt, et sub aliis forte nominibus descriptae sunt. — Sunt
autem omnino justissimae illorum querelae, qui pruritum ho-
diernorum Naturae consultorum, nova, per arbitrarias et arti-
ficiales generum subdivisiones, cumulandi nomina vituperant.
Et est utique res etiam gnaro taediosissima aeternos in synonymis
dissensus conciliare et species e synonymorum varietate multipli-
catas castigare. In quo plurimam culpam ferunt cumulata Syste-
mata artificialia, quae, pro conditoris arbitrio, ut novitate se
C) In .4moenit. Acad. «ol. 7. Diss. de Necessitate bistoriae maturelis. Rossiae 2
450. $. 8. quaeitur: ,,Dic mihi, et eris mihi magnus Apollo, qualia sint
— illa Mammalia et aves, quae descripta in ZMuseo Petropolitano sub nomi-
»nibus : Furunculus myodes, p. 343. mustela daurica, cauda carens, cu-
»nuiculus dauricus caudatus, 5$. 344. Mus cauda carens, p. 947. Talpa
»aurea, p. S49. Tinnunculus fuliginosus, 5.357. Noctua daurica, p. 363.
»Pica daurica, p. 367. Columba rupicola, 5. 373. Alauda tungusica, p.
»276. Motacilla capite et ventre flavo, 5. 379. Linaria longicauda, p. 396.
»Ischiptirra tungusica, p. 397. Grus daurica, p.450. Trynga samojedica,
»p. 402. Mergulus Lutorska, P. 405. Anserleucorhynchos, p. 406. caet.
»quae nomina confusa sine descriptionibus, sine notis specificis, sine
siconibus exhibentur.**
XIV
commendet, naturalia genera discerpunt ac distrahunt. — Contra
si methodo naturali excolendae primario inhaesissent methodorum
artifices et saltem genera naturalia, complexu similitudinum,
non minutis differentiis determinanda et aequabilitate discrimi-
num dijadicanda, non discerpsissent artificialibus et saepe pueri-
libus synopseos adamatae terminis adaptantes, non adeo in nomi-
nibus hodie laborarctur.
In disponendo hoc opere Ordinem secutus sum naturalem,
quem etiam 7]. Linnaeus tacite agnovit, antiquiorum Zoologo-
rum vestigiis insistens, ubi potuit. Hujas quidem methodi defini-
tiones ordinum adeo determinatae praestari non possunt; quis e-
nim talibus adco multiformis et variae Naturae producta adstringe-
re possit? quae non aphoristicis et scholasticis definitionibus cir-
cumscriptas, sed pulcherrima affinitatum serie continuatae, justis-
que, ab aequo et experto Zoologo dijudicandis intervallis de-
signatas divissiones observatori offert. Attamen ordines satis de-
terminatos praestitisse mihi videor, et genera aequo, nifallor,
judicio construxi, a subtilitate in distinguendo semper alienus;
nec opinionibus novandi studiosorum judicium submittens. | Arti-
ficialia enim sunt Systemata, quae //l. Buffonio, aliisque a
methodo in naturali scientia alienis, scommatum haud parce
in hodiernos Naturae scrutatores effusorum materiam praesertim
praebuerunt, dum ipsi sublimiora affectantes naturalis ordinis evi-
dentiae et deliciis sese subtrahere nequeunt, taciteque naturae
nutul dant manus.
XV
In Synonymis citandis non, ut multi faciunt, anteces-
sorum tradita cuim erroribus exscripsi, sed nulla posui nisi
collatis auctoribus et bene consentiente cum ipsis objectis
iconum vel descriptionum fide. Hinc in bene notis et nulli
dubiis speciebus facilem illam, sed vanam eruditionem sae-
pius neglexi ; in difficilioribus vero, praesertim vexatis spe-
cicbus, omnium qui ad manus fuerunt Auctorum Synonyma
diligenter citavi. cones addidi novarum praesertim specierum,
vel quarum minus bonae exstant, quaeque pro comparatione
videbantur necessariae.
Expeditis iis quae dicenda erant Lectoribus, pauca pro
iis addam, qui Historiae naturalis cultoribus minutias ct sub-
tilitates exprobrant, et inutilia longe plurima nos tractare
cavillant. His non opponam commoda quae ex rebus natu-
ralibus quondum despectis usus edocuit, hodie passim in lu-
cem profert Naturae studium, inque posterum sine dubio prae-
stabit, neque gloriabor quantum penitior Naturae cognitio
nostris temporibus profaerit Oeconomiae, Medicinae, technicis
artibus aut quam necessaria sit in distinguendis utilibus vel
noxiis. Ea enim gravissima abunde exposuerunt jam plurimi
et princeps atque solidissime /]l. Linnaeus. Idque licet in-
ficias ire nequeant detrectatores, tamen inutilibus praeterea
plurimis nos inhaerere atque vana aut adiaphora operose tractare
objiciunt. — Oaaerum hos potius: nonne in omni scientia,
quacanque demum homuncionum socialium ingenia occupantur,
XVI
multa ubique docenda et discenda sint ad directos usus vel
plane non, vcl nonnisi e longinquo facientia ? quac tamen is,
qui profitetur scientiam, — et optimo quidem jure, haud tan-
quam ' superfluva spernit, nec sperni posse sentit. — Nonne
scientiis philosophicis, physicis, Chemiae, Anatomiae, theo-
riae medicae. itidem minatiae et allotria exprobrari possent ?
Utique ut recte Seneca, si hominum sapientiam omnem et
megotia grüvissima sereno animo excusseris, omnes tales sunt,
ut altioribus mentibus, iis quibus punctum est, quod. ferro et
igni inter tot gentes dividitur, contemtui esse debeant. — Si ad
dignitatem scientiae cujuscunque, quae directum humanitati
ct notabilem praestant usum, posthabitis et rejectis omnibus
quae complent, expoliunt, perficiunt, juvant ; heu quantillum
supererit cognitionum ? Nonne autem hisce nauseosis palatibus
accommodatae scientiae ad antiquam sensim barbariem reda-
cent ?— Quicquid enim immodici antiquitatis admiratores (*) di-
"cant, non admiranda quadam vi judicii, neque selectu nau-
scosa, praesertim in Naturae historia tractanda, summa tantum
rerum capita delibarunt seniores, sed potias, ipso, non ex-
cepto Zristotele, idfíecisse videntur, quod in omüi primum
excoli coepta scientiae parte fieri solet, vel quod Topographi
parum cognitae regionis ordiuntur, illad nempe dixerunt,
quod magis illustre in oculos incurrebat ; unde illorum medio-
critas hodie quibusdam judiciosus delectus videtur. — Sed si
magis obvia et saepe graviora praeoccuparunt priores, non
XVII
ideo nihil agunt, qui postea excolendae scientiae operam
collocarunt. Sic, ut in recentiori exemplo consistam, quam-
quam S;rammerdamius operosis et nobilissimis observatis
Insectorum naturam, minüutiosum anatomen et metamorphoses
patefecerat, attamen si minutiosaa Aeaumurii, Roeselii,
Lyoneti non accessisset industria, multa hodienum egregia
nos laterent.
Denique, posito multa nunc historiae naturalis cultores
nunc occupare, quae ad Scientiae tantummodo complementum
serviunt, immo quae tantum juvant; nonne istae minutiae, ad
futuros usus aliquando forte dirigendae, praeferri possunt tot
seris nugis, quibus Rhetorica, Poésis, garrula lIurisprudentia,
aeternumque | duratarae Metaphysicorum. atque. "Theologorum
rxae tot voluminum millia post inventam Typographiam
adimplerunt. Nonne Physiophilorum etiam indoctiorum ludi,
Musea, imino nugae, saniore judicio ponderantibus, pracfe-
rendae videbuntur ludis scenicis et pcecuniaris, quibus tam
prodige tempus. et fortunas impendunt proceres? vel pictis
tabulis et arte scaulptis imaginibus, quae thesauris redimuntur,
ut ad tempus sint spectaculo ? vel tandem reliquis luxuriae
et suberbiae crepundiis, quae in tantum hodie invaluerunt,
ut mundum fere regant et meta sint, quo turba omnis cul-
tiorum hominum, etiam per crimina et perjuria, tendit.
Denique, si phylisophico animo interest globi nostri uni-
versum, etrelatuones, similitudines, divortia, naturam corporum
nox
XVII
nosse, non tantum in eo quod lucrosum, vel atile, vel edule est,
nec in ulla partiali notitia studium Naturae consistere debet,
sed omnis Naturae complexus sensim ita est illustrandus, ut
ordo rerum et leges generales creationis elucescant. | Neque
enim ea, quae alienos nunc non delectant, etiam Naturae
mystis taedio sunt; immo scrutatori saepe laboriosa Cel,
D'aubentoni diligentia gratior et utilior evenit, quam splen-
dida Buffonii eloquentia.
In fine praefationis venia mihi petenda est, quod re-
tardato, per varia impedimenta, hujus operis in lucem pro-
cessu, passim forte proprias observationes pro novis tradat,
quas interim praeoccuparunt alii, qui post me Naturam scru-
tati sunt ; Multa etiam minus polita seu imperfecta senio in-
gravescenti et infirmitatibus quibus laboro condonanda, aequo
judice facile expeti posse puto.
ÁA -*-tfrtdg:t 5 eti tht
la ténacité, avec laquelle le célébre auteur de cct ouvrage, dont le
texte & été imprimé aux fraix de l'Académie, s'est obstiné à vouloir
que les planches fussent gravées à Leipzic par Mr. Geisler, à qui il
avait confié les dessins originaux, a été cause que ce travail, qui auroit
pu étre exécuté à beaucoup moins de fraix, en beaucoup moins de
tems et tout aussi bien, par des Artistes de St. Petersbourg, non
obstant les conditions onéreuses, auxquelles l'Académie avoit consenti
par égard pour son grand Naturaliste, 6e trouve encore loin de son
&ccomplissement, ce qu'il faut attribuer à un concours de circonstances
fatales, dont il seroit trop long de faire ici l'énumération et qui ne
permettent pas méme à l'Académie l'engagement formel de fournir les
figures de sitót. Cependant comme le nombre des Naturalistes, qui
témoignent un impatient désir d'acquerir au moins le texte de la
Zoographie de Pallas, augmente d'année en année, l'Académie s'est
déterminée à le mettre en vente, afin de satisfaire ce désir si naturel et
8! honorable pour la memoire de l'illustre auteur.
2
* * * tack sapemas i5 b 1:stus ssdifie 3 p seva isa ui.
| 3 vieuov & $nüado-e»'8 ,2imsbaoA à xii xui besiquii 59s s oir
Ho Di NE, aM aie »jsqiel á aebvary itodent 9 isdonsfq 254 up
sions iup direi 55 aup sevs2 5i a «Ausnigho eniessh eol boo avs
cob aniem: quosuaod go xis? sb eniem. — á Amobrs si gq
- - «garodesoto'i E ob 8212! A asb — v nois isaut duoi :5 amy
LL fiov. sirobroA") eolloupxün «do2usibmo ettotibaoo. 89b 3najado
. mor ab dioi sToome oviroa? 2e oisilerait bns 18 1094 fringb 784
'ionksiitebrio ab eiroomos nu d 3e2dixos Jal up. 95 Sitbarsesitquioosa !
i np is noitermul ioi oia ob go! «$97 debe. 5 nob ,a9fatit
ax urumoi sb lomnol iaoms3sguo simpbssdl 4 mim &nq 31319mz9c
; run A eob sidmon »i emmoo mabeoqn són eb sug
"ai sb heat si eniom us — stb al:bb inaitaqri ug p
Ln simbbaaA'l obéiá a2 obnasb erremrs orla sb siiqengoos |
t3 dila de eb. 32 sislaiiaa »b. aac Ld es exito et & bito
2103206 :3euflli |- o5 succ al used sfdazoaoi L
^ m | Hu
*.
Li
INDEX VOLUMINIS PRIML. rj £
Dp oXJGUD'SUNCEOY A: pag. pag.
2;. M. Foyna. ! , 86 56. S, suaveolens 133
IL rE£R^A E. ? I eh
28. M, Putorius.. 85 57. S. Gmelini E . 134
ag s. :
IPFE ie 29. M. sarmatica : 8o 58. S. pygmaeus . : UI34
: : Me ; . 3o. M. sibiric: , . go X4. Erinacei. : : ; 36
1, F. Tyeris . . 15 V B n 3 P : ;
: 3:1. M, Ermineum . qo 59. E. europaeus . 22137
a. F. Pardus . 17 1
32. M. Gales. . : P 94 60, E, auritus : . 3138
3. F. Panthera : 5 180 :
EUS 33. M. altai . 98 ul A ids ?
7. B7 jubata . : ; 19 , : CUM 5,4 a d S. [Za
- FH. Phoca. . . 2 ThE, Nan " 3
5. F. Manul . : : 20 ? XJ. Hystrices. : 4^ ro
" 34. Ph. Lutris " . 100 - j
6. EF. Catolynx : 23 : 61. H. cristata Á s oL&l
i 35. Ph. ursina . S fei
338. (atus: : : 25 3 62. H. dorsata : d 014:
E 36. Ph. leonina L AS O s
8; E. Lynx... ; ; 28 N XHI. Castores. ; . 142
37. Ph. nigra : 31197 Bg
II. Canes. : . á 4 32 63, C. Fiber . " marc
38. Ph. nautica . . 108 d ,
8. C. Hyaena . 1 : 3a 3 64. C. zibethicus . e 144
Hd : ^ 3g. Ph. albigena . . 109 E
9. G- alpinus,-.. .- é 4 " XIV. Lepores. AMA ga m 145
4o. Ph. Equestris . 1 V.
10. C. Lupus. : i 36 65. L. vanbilis. . 30:45
C 3 41. Ph. dorsata ' Uma s, PE GUM $
: (Us aubeus.s . . j . timidus ; T ol4
x C és k 4a. Ph. Monacha . (T edd EAE -
2. C. Gorsac . ds 1 Ts YN FELROMI
i 43. Ph. Largha : iir T3 : en £9
:3. C. Melanotus . a 44 : 68, L. alpinus : sr 550
CER 44. Ph. canina ; TES
14. C. Vulpes . TR. 45 . 69. L..Ogotonaà ;. ..; 15i
45, Ph. ochotensis . NEST .
15. C. Lagopus : s 51 7o. L. pusillus j Ay 5i
16. C. familiaris — : 51 ll. SEMIFERAE. mug ;1, L. hyperboreus s 0152
JI. Ursi, : cU caRETre5 EREXIT. esperttiónes, a. Bu nax co. rciomyes-Murdun s ei 153
1;. U. Arctas . Á : 64 46. V. murinus 3 "I2 2, À,. Baibak, A . 155
18. U. marinus : : 69 4;. V. Noctula : veU22 73. A. Ciullus : 156
TESMeess —. : : : 79 47. V. Serotina . e 0123. — XFT. Spalaces. 1 : 4 158
19. M. Taxus . : : 7o 48. V. Pipistrella.. 2 I3 ;4. Sp. Typhlus . s 15g
2o. M. Gulo . : j 15 4g. V. auritus ; 2. rad 75. Sp. talpnus . , 15g
V. VFiveriae : : , 25 5o. V. Hippocrepis 2 r25 ;6. Sp. murinus . . 160
21. V. Mungo . . T9 '2 15 PX Tara . ra6 EI: LCritetbs ^t : . 160
22. V. Lutra . : S "E 51, T. europaea . . 126 7;. €. frumentarius ETE
33. V. Lutreola " É 8o X. forices. . , : . 128 ;8. C, Accedula . "T6
34v V. aterpnna.. 5 2 eS 53. S. inoschatus . ' . 128 29. C.' arenamus 5.) . 16a
VI- iMusielae. - S "Sa 53. S. hydrophilus . . 130 8o. C. songarus . . 16a
15. M. Zibellina . .. 83 54. S. araneus : AUT 3U 81, C. phaeus , : . 163
16. M. Martes 60. 085 55. S, Güldenstaedtin — ,. 1:33 $2. C, Furunculus MEE CE
e"
*
AX
XVIH. Murs. . :
83, M
84. M. Rattus
85. M. Musculus
86. M N...
8;. M.
asit
decumanus
agrarius .
M, minutus
betulinus
vagus
amphibius
q Caraco
93. M, tamaricinus
XIX. Myodae.
94. M.
95. M.
96 M,
97;. M.
98. M.
39. M
M. Lagurus .
LOI M.
102. M.
103. M. rutilus
XX. Myoxi. :
104. M. Glis
105. M. Nitedula
AXI. Dipodes. . :
106. D, Sagitta
107. D. Jaculus
Lemmus
torquatus
oeconomus
arvalis
saxatilis
socialis
grezalis
alliarius ,
108. D. Acontion
109. D. Meridianus
XXI. Scuri.
110, Sc. varius
. Sc. caucasicus
Sc. striatus
Sc. Uthensis
I4 6.
volans
IV.
AXIH.
1157
Cameli .
C. bactrianus
116. C. Dromas .
XI.
117. M. moschiferus
XXF. Cervi. :
118. C. Alce
119. C. Tarandus
AMoschus. :
RUMINANTI A2.
, C. Elaphus
120
121. C. Capreolus
WAT. Jd egocerotes
122. Nes. lbex
DA Aes Aegagrus
124. Aeg, Hircus ,
1:25. Aeg. Ammon
126, Aeg Musimon
12; Aeg. Argali
128 Aeg. ovis
AXFII. Boves.
129. B, Taurus
13o. B. Bubalus
131. D. Poephagus
XXFTIH. Antilopae
132. À, BRupicapra
133. À gutturosa .
134. À M...
135. À, Saiga t: à
V. ANOMALOPODA,
XX/X. Equi.
136, E. Caballus .
T2377 E. ilemionus
138 E. Asinus
AXX .$ues, :
. 9. europaeus .
. S. indicus
Vl. BELLUAE.
AXXI. Hosmarus. . .
141, R. arcticus
MID ac AE TUR CUBA:
AXXII. Manatus.. . :
142.
M, borealis
XXXIII. Delphinus . :
D. Leucas
. D. Delphis .
. D. Phocaena
D. Orca
AUC TV Dhyscleres nM
141
Sh
XXXF,. Balaenae
148. B. Physalus
149. B. Boopss s.
150, D. Musculus
AXXXVI. Ceratodon, .
151, Ger, Monodon
macrocephalus
^1
»s
fd...
A NE S.
»
iL. PRAEPETE S,
Str) ges. E
1, Stirys. Bubo
2: 5. Ofltus.x
3. S. Aegolius
4. S. Scops
5. $. nyctea
6. S. doliata
;. S. barbata 3 :
8, 5, uralensis
9. S. Aluco ,
1o, S, Ulula
ir. S. passerina
II. .A'alcones.
KE. Gyrfalco
I1.
Zp-
:3. W peregrinus
14. FK. Lanarius
15, F, Subbuteo
16. F. Tinunculus
1;. F. vespertinus
18, F. Aesalon
Aquilae. : . :
1g. M. nobilis
20, À. Chrysaétos
1, À. pelagica
22. A, Albicilla .
23. A leucocephala
24. A, Ossifraga
25, A. Clanga
26. À. leucorypha
ccipitres. —
23. M.
28. À. Haliaetus
29. A. Milvus
3/02 A.
31. À.
32. À
39:07
34, ^.
3:5 DA:
36. A.
30 29N-
V ultures
38, V. barbatus .
hypoleucus
regalis
lacertarius
lagopus
Buteo
Circus
variabilis
Nisus .
39. V. Percnopterus
*
Astur : P
E
£o. V, Persicus »
41; V. Meleagris
"-
IL osttTNE
FI Corw.
1. P y aj;e?d'aj tim 194 e*s.
42. Q. coxax
43. C. corone
44. C. Cornix
45. €. frugilegus
46. C. Monedula
4;. C. dauuricus .
218.'G. Pica.
49. €. Cyanus
5o. C. Stelleri
51, €. glandarius .
52, C, Mimus
53. C Garyocatactes
54. C. Graculus
VI. £Zani, .
55. L. major
56. L. Excubitor
5;. L. Vigil .
58. L. Collurio
59. L. phoenicurus
6o. L. brachyurus
VIII. Pici.
61, P. martius
162-B:
63.7 P.
64. P.
55r .P-
65. P.
67 P.
68. P.
69. b:
IX. Siurni.
;9. St. vulgaris
viridis
Chlorio .
Cirris
Cissa .
Cynacdus .
Pipra . t
tridaetylus
Jynx .
;1. St. roseus B
;2. St. dauuricus .
;3, St Cinclus
X. Xanthorni — .
14. X. Caucasicus
75. X. Pendulinus
XI. Certhiae.
76. C. muraria
7;. €. Scandulaca
X4, Upupa.
;8. U.
XZH.. dlcedines,
79. À.
8o À. Alcyon *
XIV. Meropes.
81, M, Apiaster
vulgaris
Ispida
82, M. persica
XF. Coracias ]
83, C garrula
XFI. Cuculus. .
84. C. borealis
XFIH. Taurdi.,
$3. C Oriolus
86. 'T. saxatilis *
8;, "T. auroreus
88, 'T. varius. —
DEUM "QT. Merula
qo. T. leucocillus .
qi. T. torquatus
92. TT. fuscatus
93. T. rulicollis
94. T. viscivorus .
95. T. musicus
96. T. pilis.
*97. dw Illas .
98. 'T. pallens
99. T. Junco
100, T. Azdon
XFIHI. IMusciapae. .
101, M. Grisola :
102, M. Xlbicilla
1903, M. Fuscedula .
104, M.
105, M.
106. M. guttata
XIX. Wotacillae. -
1. Oenanthae,
107, M. Rubetra
108, M, BRubicola
10g. M, Luteola
atricapilla ,
Eridea ;
1:19. M, montanella
IIl. M.
112. M.
113.. M
Cyane
Vitiflora
Strapazina
479
422
474
. M. aurorea.
M, Ernithacus .
. M, Phoenicurus
Philomelae.
M. Calliope .
M Philomela.
M. Luseinia
M. Aédon
M, Curruca
. M. Sylvia
M. Cyanura
M. Rubecula
M. Salicaria
. M. Trochilus
p M. rubiginosa
. M. Acredula
M. pileolata
z. M. Regulus
. M Prorezulus
. M. "Troglodytes
5. Pallenurae,
135. M. Melanope
136, M, flaveola
135. M. Citinella
138. M. campestris
13g. M, Albeola
4. Corydales.
1:40, M, Locustella
141. M. Cerihiola
142, M. Cervina
143. M. Spipola
XX, Alaudae
a
I4.
À .tatarica
. À anongoliea ,
. À. calandra
. leucoptera .
E
. À, nivalis
. cristata
A
. A, Galerita.
A
. coelipeta .
A. grandior
À. testacea
. A. Pispoletta
»-
», M. -- :
M. Coeru cula; *.
-4
525
526
526
XXII $^.
, L
pag. pag. pag.
XXI Hirundines. d 528 3. Caprimulgi. 542 :68. P. cristatus . —. 555
1, Chelidones 538 16:1, H, Caprbnulgus . 5áa 169. P. Fringillago , 555
155. H, domestica JO ORE SO CT ITORTIEU S EU ENRCETS 170. P. carbonarius |. — 556
156, H. Lagopoda . 532 162. S, europaea . . 545 171. P. palustms , 5... 557
155. H. alpestris . ; 534. XXIII. Pari. j , : 547 XXIV, Columbae ; : 558
153.9 H* vipariaq 94-99 1... 535 163, P. Bombycila — . 548 172, C. Oenas S HEN UIS "
159. H, Melba A 533 164. P. barbatus , : 549 173. G. Palumbes. - . 563
* a, Apodes vel Falculae, 538 165, P. caudatus . " 551 174. C. Turtur 1 564
160, H. Apus . 3 538 166. P, Cyanus . , 552 1;5. C. rupicola . . 566
160, H. Ciris , : , 541 167, P, coeruleus , 1 554 176. C. fusca, . - 56]
LI
oO
LM,PERII. ROS SECI
*
ANIMALIA LACTANTIA.
JNachricht für den Buchbinder: Nach dem inhaltsverzeichniss. 1. Bd.
L1
tos N
HU OITNI
EULGS.MI
luo (ovx Mobelon Tu
p X Carbo AUN. LDL.A.
c—— —GUUESEPUO 3
»
Rosicun Imperium, quamvis in interioribus, praesertim versus Aus-
trum et Orientem, regiones passim vastas et minus populosas offe-
rat, minus tamen Animalibus lactiferis terrestribus seu ita dictis Qua-
drupedibus spontaneis in genere abundat, quam vulgo creditur. Sic
enim v. gr. Polonia eique finitima Lithuania longe magis Luporum
cohortibus infestatur, quam ulla Rossiae velSibiriae solitudo; et cam-
pestria Sibiriae, licet magis desertae, minores feras haud majori co-
pia alunt, quam ipsa Rossia. Sed quo temperatior ommis regío, eo
frequentior animantibus variis; et Zf/pes, quae australem universae S$i-
biriae limitem efficiunt, uti et Uralense jugum Sibiriam a Rossia eu-
ropaea disterminans, et editissimus Caucasus, maxime abundant qui-
busvis etiam majoribus Cervini generis animalibus, grandioribusque
feris; dum campestria minores Mustelini et Canini generis species
praecipue multiplicant, proque harum alimento mire varia et nume-
rosa Murinl generis progenie pullulant. Vasta Tatariae Mongoliaeque
deserta simul gregibus feris Equorum, Hemionum, Onagrorum et An-
tiloparum nobilitantur, quos conterraneae "Tygrides, Oncae et Panthe-
rae imprimis venantur. 4rctica vero glabreta venatoribus, praeter
solos Tarandos, origine prima, ut videtur, alpestres, vix ullam prae-
dam esculentam offerunt.
Loic
——————
4.
Omnium Ordinum naturalium apud nos panperrimus est Semife-
rarum; plane vero desunt Edentula. Desunt ergo Faunae nostrae ge-
nera calidioribus inter Tropicos regionibus tributa, e priore ordine;
Simiarum (uti-nec ipsa certe Humana Species in. his borealibus natu-
ralis est, sed adventitia), Lemurum, Didelphidum; ex altero ordine
Manes, Myrmecophagae, Bradypodes, Dasypodes. Exulant porro in
his borealibus polychela (magnae molis belluae) omnia. Contra nu-
mero specierum et individuorum praesertim eminent Gres et Lactan-
tia marina, Phocae, Rosmari, Cete.
Specierum e Lactantium classe hactenus observatarum numerus
intra fines Imperii Rossici, connumeratis domesticis, quae tamen ple-
raque apud nos etiam in fero statu occurrunt, non multo ultra Cen-
tum eL quinquaginta fere exsurgit. — — In hoc numero Novae Spe-
cies, apud nos primum rite observatae et Rossicae Faunae partim
peculiares, ultra Quinquaginta produci possunt, quarum major pars
est ex ordine Glinium, non paucae Ferarum, et aliquae ex Ungu-
latis:
Felis manul, Pall, Phoca scapularis, Lepech. ^ Lepus pusillus, P.
— «ato-lywx, Güldenst. |^ — ' equestris, P. — byperboreus, P.
Canis melanotus It — leucogona, Lep. Mus Typhlus, Güld.
—. korsak, Lin. Erinaceus auritus, P. — aspaálax, P.
— alpiunus, P. Sorex moscbatus, Gmel. — talpinus, P.
Viverra [lutris, Stell. — umuritis, Gmel. jun, — — torquatus, P.
Mustela sibirica, P. — rufills, P. — lenensis, Gmel.
— . Zibelina, Gmel, — minutus, Laxm, — lagurus, P.
e Sarmatica, Güld, — pugmaeus, P. — sodalis, P.
— — uigerrma, P, Lepus Tolai, Gmel. — O0ec0nomus, P.
Phoca leosmina, Stell, — alpinus, P. -— gregalis, P.
— ursina, ejusd. — ' Ogotona, P. — rutilus, P. -
Mus
—
—
alliarius, P.
saxatilis, P.
accedula, P.
pbaeus, P.
songarus, P.
Purunculus, P.
jaculus, Gmel.
Mus
—
—
——
tamariscinus, P.
meridianus, P.
vagus, P.
Caraco, P.
agrarius, P.
minutus, P.
Antilope Saiga, P.
5
Antilope ga?turo:a , Gmel,
Aegoceros caucasicus, Gül-
denst.
Equus Hemionus, P.
"Trichechus oriestalis, Stell,
Delphinus ZLeucos, P. Lep.
Stationes Lactantium apud nos secundum climatum pariter latitu-
dinem et Juga alpestria praecipua considerandae veniunt.
timam Sibiriae constituentibus, pauca, ut
Arctico Mari et glacialibus Zonae polaris glabretis, oram mari-
Ursus marinus.
Rosmarus,
Canis Lupus.
Lagopus.
Ursus Glo.
Mustela Herminea.
Gale.
1, Marina,
Phoca scapularis.
leucogona.
o. Terrestria,
Lepus variabilis.
byperboreus,
Mus Lemmus.,
joe
——
torquatus.
lenensis.
ubique, contigere:
Phoca «itulina.
Cete.
Mus ampbibtus.
— Ootconomus.
— rutilus.
Sorex «ulgaris.
Cervus Tarandus.
Ex his soh. Mures Lemmus, torquatus et Lenensis, cum Lepore
hyperboreo, intra Zonam arcticam, quantum sciam, circumscripta vi-
vunt.
Lagopi vero totam orientalem, sylvis destitutam extremita-
tem Sibiriae et Camtschatcam, cum aliquot adjacentibus Asiae insu-
lis,
occuparunt ,
Tarandi secundum alpina juga ad mediae usque
p ed
Asiae nivales alpes, ubi sine dubio primitivam habuerunt patriam,
pascuntur. feliqua per omnem fere Imperiü ambitum, vel saltem
per omnem frgidiorem et magis desertam regionem evagantur.
Per cuncta Rossiae Sibiriaeque climata, et sine ommi longi-
tudinis discrimine vigent, adeoque ad arcticam plagam, quousque sup-
petunt sylvae, passim accedunt sylvatica animalia:
Felis Lyux. Sciurus culgaris. Mustela Zibellina.
Canis Vulpes. — itriatus. — 4'Gale
Ursus ritos. | — — "volaus. Mustela Erminca.
Castor Fiber. Viverra Lutreola, Cervus Jie.
Castor Zibetbicus,
Contra non ferunt boreum (frigus et intra varios latitudinis
gradus consistunt alia:
1. Facile ultra sexagesimum gradum ferunt:
Meles europaea. Phoca arsina. Mus Citillus.
Mustela Martes. — La:btak. — alliarius.
— ^ sibirica. Talpa europaea. — syleaticus.
— Putorius. Sorex aquaticus. Cervus Elapbus.
Viverra Lutreola. Lepus alpinus. — . Caprcolus.
— —Latris. Sciurus vulgaris. Aegoceros Zrgaiis.
Vespertilio auritus, Mus Caraco.
Phoca leonina. — Rattus.
2. Vix ad LVI"* gradum evagantur:
Felis Onca. Erinaceus vwlgaris. Lepus Ogetona.
— Maul. — auritaur. — gusillus.
Canis Korsak. Vespertilio muritus. Mus Aretomys.
— alpinus. ; Lepus fimidus. — Aspalax.
Mustela fygriua. — Tola. — talpinus.
cand 7
Mus Lagurus. Mus jaeníus. Moschus edorifrr,
— arvalis. — sagitta. Aegoceros Ibex.
— gregalis. — Nitedula, Antilope Saiga.
— saxatilis. — betulinus, - gutturosa,
e Grctfus. — "gus. Sus Aprr.
— arenarius. — agrarius, Equus Caallus.
— songarus. — mniuutus. — Hemionus.
— Furunculus.
3. Tandem intra L""" gradum consistunt:
Felis Tvgris. Mus T ypblus, Antilope Dorca:.
— Pantbera. — socialis. — . Rupiapra.
caspica. — acetdula. Aegoceros Pezxoarticus.
— jubata. — ghaeus. — CAUucasicus.
Canis aureus. —. longipes. -— ammon.
— melanoíus, — tamariscinut. Bos Urus.
Phoca equestris. — Glis. — Bubalus.
— minuta. — anellanarius, Equus Orager.
Hystrix cristata. Camelus Pactrianus.
Est vero maxime notabilis Lactantium, Quadrupedum nostra-
rum secundum tria primaria Juga alpina Imperio Rossico tributa,
Caucasum scilicet stricte dictum, Uralense jugum et magnum dorsum
Asiae, Sibiriae finitimum, distributio. ^ Videntur scilicet animalia
campestrium minus amantia, minusve propter praedam vaga, vc!
alia quacunque causa coércita, non ita longe ab avitis jugis dis-
cessisse, in quibus omnia animalium terrestrium incunabula, tunc
cum plana pelagus tenuit, fuisse haud dubium est; ut adeo singu-
lis, eminentium supra primaevum aequor dorsis jugorum autiqui-
tus formatis insulis, quasdam quadrupedum species peculiares fuisse
credibile sit. — Eoque ipso quod talia animalia per tot secula pa
: —
triae suae vicina et localia manserunt, et quod alia (europaea et
africana) asiatico jugo desunt, circulo quodam ratiocinationis ad-
strui videtur pristimus globi nostri status, quem tot alia primaeva
Naturae monumenta stratorum terrestrium paginis inscripta asserunt.
Neque alia est ratio, cur America meridionalis fere omnes plantarum
animaliumque glebae addictorum species peculiares habet.
Sie mihi videtur a Jugo Carpathico et a Caucaso, eique .con-
nexis Armeniae et Persiae jugis processisse: Felis caspica et dome-
stica, Mustela sarmatica, Mus Typhlus, et in eodem alpestri tractu
adhuc insulata vivunt: Aegoceros caucasicus, Sciurus rufiventris, So-
rex auritus. Circa Uralense jugum locales sunt: Lepus pusillus, Mus
talpinus et aliae plures. Ad magnum denique jugum asiaticum per-
tinent: Bubalus spontaneus, Camelus bactrignus, Antilope gutturosa,
Moschus odoriferus, Feles T'ygris, Onca, Manul, jubata; Mustela Zi-
bellina et sibirica; Sorex minutus et pygmaeus; Erinaceus auritus s
Lepus alpinus, Tolai et Ogotona. (haec quidem orientaliori regione
circumscripta); Mures 4spalax, oeconomus alique. Et quemadmo-
dum hae species in borealibus ad hoc vastissimum Jugum referri
debere idemque tamquam patriam agnoscere videntur, ita etiam au-
stralis ejusdem descensus, Indiam versus et Sinense Imperium, multa
habet peculiaria, Africae et Americae denegata. Asiae contra deesse
videntur ex Europaeis et in Rossia partim europaea vulgaribus: Cer-
vus Dama, Felis Catus, Mustela Martes et sarmatica, Viverra Lutre-
ola, Erinaceus vulgaris, Sorex moschatus et aquaticus, Lepus timidus,
Mus Typhle, arvalis, sylvestris, Rattus, et forte Glis, quercinus et
avelianarius.
Tandem cum Zmerica boreali equidem communes habet Sibiria
species terrestres Lactantium varias, non autem tanto numero ac cre-
|
9
diderunt aliqui. Jam enim constat Ursum et Melem Americae, licet
satis similes nostris, indole tamen et specie distinctos esse; differt
etiam ab affini Citillo; Marmota quebecana ( Empetra) et forsan Gulo
americanus non est varietas nostratis. — Quae vero omni carent
dubio species, Americae cum Europa communes, sunt: *)
Felis Lynx. Mustela Heriiseum. Mus ampbibius.
Canis Lupa; cum variet. — Gale (hyeme uta- ^ — oecosomus.
nigra. pud noscandida.) ^ — Citillus.
Canis /7lpes, cum omni Sorex araneus. Sciurus s?riatus.
varietate. — minutus. Cervus Ale.
— Lagopus. Castor Fiber. — '"Tarandus.
Viverra Lutra. Lepus variabiliy. Aegoceros ammom.
Mustela zibellina.
Ex his tamen quaedam in aquilonan angulo Sibiriae, qui Ame-
ricae maxime vicinus est, non dantur; ut Vulpes, Zibellina, Alce, Ca-
*) Haec ultimo confirmavit, animalibus e terris Hudsoniis adlatis, Ce]. For-
ster Actor. anglic. Pol. LXII. p. 370. seq. et in libello: [A Catalogue of
tbe Animals of. Nortb - America by X. Reiub. Forster, London 1771. 8vo. c. ic.
Ad priorem tamen expositionem moneo: Animal, quod pro /Marte abie-
tum recensetur (/. c. p. 372.) mihi, ob brevitatem caudae haud dubie
Zibellinam videri, cujus etiam pelles, veris, ut videtur, Martibus ( vel af-
finis Marti speciei) mixtas, Tschuctschica gens ex oppotita Americes
Peninsula mercari et Rossis adferre solet. Porro Sciurum, Forstero pro
varietate europaei exhibitum, (ibid, p. 370.) non esse vulgarem, sed
distinctam speciem; quod etiam de Muribus americanis ibidem recen-
sitis suspicor. Sceiurus autem -volaus major (l. c. p. 379.) omnino spe-
cies et a sibirico et a virginiano Sciuro volatica pelle instructo, distin-
ctissima videtur, quam in illustrando Sciurorum petauristarum species
(Nov. Spec. quadrupedum € Glirium ordine, p. 349. seq.) tanquam quartam
hujus familiae adlegare neglexeram,
ae rA
-—————
io
stor, Lepus, quae glabreta sime sylvis fugiunt; debent ergo ex austra-
liore parte Asiae quondam tranemigrasse. Quod si per insularum in-
ier 53? et 54^ a Camtschatca usque ad productum Americae pro-
montorium subcontinuam et olim forte minus lato freto discerptam
seriem, vel per fluitantes glacies factum esse ponamus, in iis tamen
Insulis (sylva quippe destitutis) hodie, praeter Lagopum, Vulpem et
quosdam Mures, nullum terrestre quadrupes vivit; niei forte reliquae
species, defectu sylvae in his, quae transitum praebuerant, terris fu-
gatae vel deletae dicantur. Neque absonum est pristinam terrarum
continuitatem statuere in regione globi frequentissimis ignivomis
montibus obsita et tremendis terraemotibus laborante. Sed mirum
simul videtur, quod animalia quaedam Americae cum Europa borea-
lore sint communia, eademque Sibiriae universae denegata: ut Mar-
tes, Lutreola, Bison; neque magis explicari posse sentio, quidni ex
animalibus Americae arctoae peculiaribus (qualia sunt: Meles et
Ursus Americani, Canes, Mustelae, Viverrae variae novo Orbi pzo-
priae, Marmota quebecana, Castor zibethicus, Lepus americanus, caet. )
saltem unum alterumve eadem via ad nos transfretaverit et in orien-
tali Sibiria speciem multiplicaverit.
Migrationes Lactantium, licet rariores, apud nos variae obser-
vatae sunt. Praeter enim Murium Lemmi, torquati et lenensis in ar-
cticis, M. oeconomi in orientali Sibiria, M. Laguri per Tatariae deserta,
M. decumani et agrarii per omnem jam Europam et Rossiam, par-
üm Naturae quadam obscura lege sancita itinera periodica, quae Vul-
pium et Lagopodum famelicos exercitus post se trahunt; accidunt
etiam vagae migrationes, defectu cujusdam pabuli hanc vel illam spe-
ciem adigente: quod in Sibiria praesertim de Ursis, Lepore varia-
bili et Sciuris observatum est. Hinc forte est, quod quaedam di-
vá I1
ctorum animalium hodie per omnem Europam, Rossiam, imo Sibiriam
universalia facta sint, uti Ursus, Lynx, Lupus, Vulpes, Ermineum, Gale
(rapacitate sua in longinquum ductae); Lepus variabilis, Sciurus vul-
garis, Mus Citillus, decumanus et Musculus, Aper, Capreolus. "Tum
vero mirari satis nequeas, quare $ciuri adeo ubique vulgares per
Rossiam atque Sibiriam, imo in Caucaso familiares, non transierint,
cum Lepore timido, Lupo, Vulpe, Gale et Capreolo, in Tauricam
Chersonesum, alliciente licet pabuli hortensis et sylvatici abundan-
tia. Neque dicas, quare v. gr. Mustela sibirica et Zibellina in Euro-
pam non transierint? posterior equidem solo Uralensi, non adeo inac-
cesso jugo diremta.
De Parietatibus Lactantium et Aybridis stirpibus domesticis
agere ampla esset materia, quam hic adtingere nolo, peculiari disser-
tatione (cui complementum paro) a me jam tractatam. Ferarum no-
stratium, ut et g/irium quae pelles vestitui hominum velornatui aptas
praebent et sunt partim per luxuriam hominum cultiorum praetio-
sissimae, vellus in genere tanto praestantius est, quo magis ad orien-
tem et in alpinam jugi asiatici altitudinem tendas; pejores contra
occidentalium et temperatiorum pelles, quaeque in planioribus et versus
orientalem Oceanum in maritimis capiuntur. Et mirum, quod in frigido
climate quaedam animalium species suapte natura ad albedinem incli-
nent, immo lege Naturae hyeme album vellus, ut Lagopus, Ermi-
neum, Gale, Lepus variabilis, vel incanum, ut Tarandus, Saiga, Sciu-
rus, induant; dum contra aliae in borealibus magis ad procreandas
nigras varietates inclinant, ut Leporis variabilis, Lupi, Vulpis, Criceti,
Murium variarum exempla docent, vel fuscedinem intensiorem affe-
ctent, ut praestantissimis orientalium et alpestrium regionum Zaübelli-
nis, Sciuris eorundem situum fuscis et boreali Castore edocemur.
D'A^CERUS NS qr
ORDO IL
F E-cR AE
————————————————————————Ó—
Ordo Ferarum, tanquam evidentissime a Natura constitutus, jam
ab Aristotelis inde aevo, consensu unanimi Zoologorum constitit.
Evidentissimus enim in dentium uniformitate, vita praedatoria, victu
animali, digestionis et generationis organis, alüsque habitus externi
momentis consensus omnibus facile praeluxerunt. A nonnullis qui-
dem complura Semiferarum (mihi dictarum) genera huc quoque con-
numerata fuerunt, sed minus consentiente Natura.
Ferae proprie sic dicendae seu mere carnivora et rapacia ani-
malia, quarum species in Orbe insigniter multiplicatae, licet minus
prolificae, magnam in Ordinibus imbellium foecunditatem pro susten-
tanda immani voracitate expostulant, praeter dentium characterem, in-
cisores nempe seu primores minutos, /aniariis robustissimis stipatos,
et molares lacero-tricuspidatos, conveniunt multis alis ex anatome
comparata petendis. Sic v. gr. omnibus c/aviculae minutae in cellu-
losa musculorum inutiles et usu fere nullae, spina vertebralis elon-
gata et admodum flexilis, musculi pro teneritudine immani vi prae-
diti, oesophagus et omnis canalis alimentarius perampli, breves, coeco
et colo brevissimis, vis digestiva ventriculi tanta, ut ossibus non sit
impar, genitale in masculis osse suffultum; cute etiam admodum ex-
tensili, pro facilitandis motibus et pinguedine molli, imo saepe oleosa,
m—— MÀ 1^
3
conveniunt. Conveniunt etiam in eo pleraeque quod catulos gene-
rent coecos et quod, licet vivacissimae et admodum electricae, tamen
a perexigua dosi mucis vomicae, tanquam specifice lethifero omni
bus feris veneno, illico convulsae moriantur et statim post mortem
omnem nervorum, cordis atque musculorum irritabilitatem amittant,
superstite tamen, quod mirum, peristaltico tubi intestinalis motu. *)
Caeterum nulla e Ferarum ordine Animalia, utpote maxime
calorifica et nobili pelle fota, hyemali frigore obdormiscunt, ut e Se-
miferis et gliribus plurimae, soli Ursi et Meles, ut et Phocarum ah
quae abundante pinguedine lente, partem hyemis quiete transigunt.
Omnes autem Ferae, praesertim fortissimae, naturae beneficio sunt
pauciparae et semel tantum in anno pariunt, plurimaeque homiünis
viciniam tunent et fuga se subducunt ab illo.
Genus L .EERLEINUIM.
Ex hoc genere, quod in calidis maxime multigenum est, in no-
stris frigidis et temperatis pauciores dantur species, eaeque praeser-
tim in Austral limite, quasi transfugae vivunt. Solus Lynx boreale
frigus non timet. Omnes, quemadmodum solitariae vivunt, ita indi-
viduorum numero minime abundant et ubique inter rariores sunt ve-
nationes.
*) Admirandum illum hujus veneni effectum in animalia, quae coeca nas-
cuntur, etiam avibus non exceptis, institutis a me quondam numerosis
experimentis confirmatum in Dissertatione Experimenta de l/enenis exbibente
( Goerting. 1767.) exposuit Amic. Hillefcld. Superest ut Galvanistae ex-
periantur, an suis etiam experimentis excitari nequeant animalia sic
eneceata!
14 p
In felino genere animalitas ad summum gradum evecta et ani-
males spiritus maxime exaltati videntur. Hinc summa vis impetus,
iracundia, fortitudo, agilitas. —Himc electrica proprietas velleris fere
omnibus et ignea oculorum in tenebris scintillatio, quae multo debi.
lior Canino et Mustelino generi, equis, phalaenis, immo homini inten-
denti aciem, vel mente ardescenti; at phlegmaticis nulla. Haec
ignea acies forte nudum electrum retinae nervosae. Etenim nullus
praeterea in corpore animali est locus, ubi cerebri in nervos conti-
nuatam medullam vivam nudo oculo patentem videas, quam fene-
sirata oculorum penetralia. Nonne ergo haec seu phosphorea seu
electrica potius lux oculorum in tenebris, praesertim intendentium, per
iram vel adtentionem, sensitivam facultatem, argumento esse potest
pro analogia principii actuosi et materiae electricae per universum
diffusae et varie modificatae. Forte ab insita vi hujus principii deri-
vanda summa in felino et mustelino genere vitae tenacitas. Nec
videtur solus esse, ut aliqui putant, nervorum habitus, qui actiones,
ab irritatione pendentes etiam ablato cerebro, immediate in mem-
bris producit; ut. v. gr. Vespae abscissa alvus irritata aculeum ex-
serat, Phalangi vel Juli longipedis ablati pedes diu contrahantur et
tremiscant. Ne recentissima Galvanismo excitata miracula memo-
rem. Sed vere, per internum sensum sedem passionum peculiarium in
variis corporis parübus poni debere, quilibet in se adtentior concedat
necesse est. Et animalia simplicissima (ut Hydrae) omnes actuosi
principii facultates, quae in iis ad sensum motumque voluntarium sim-
plicem redire videntur, per totum corpus aequaliter distributum ha-
bere, cita restitutio dissectorum, sine omni actionum labe, probare
videtur. — Nec video quare semper animam adeo ab ignea vi ner-
vel systematis distinctam velint Philosophi? Quasi tanta cerebri in
animalibus moles, primum pullulantis embryonis rudimentum, quae
15
in reliquum nerveum systema, ut experimentis constat, non adeo im-
mediate, ac cerebellum et spinalis medulla agit, in tanto volum ne
figurato, sed cujus organisationem sensibus nostris non assequimur,
non posset continere organa incognita, peculiaribus praedita faculta-
tibus sensus concentrandi, ideas variorum ordinum concipiendi, et vo-
luntatis stimulos reliquo nerveo systemati addendi, prout nervi artuum
a cerebro suo abscissorum per se, accedente externo stimulo, actiones
suae destinationi analogas efficere valent. Quis asseret, omne quod
in cerebro peragitur esse effectum accessoriae cujusdam monadis po-
tius, quam peculiarium organorum vitali actuositate praeditorum? Unde
orta in embryone stupida tunc illa monas? in morte appararente seu
asphyxia an avolavit? et unde irritato corpore revertitur? laeso ce-
rebro quare laborat? vel obdormiscit? etc.
ifo BPpETLISCD.szxbs
F. cauda elongata, corpore fulvo subtus albo, maculis transver-
sim virgatis atris.
Felis Tygris, Lin. system. XII. I. p. 61. Schreber mam. III.
p. 981. tab. 98.
Tygre, Buffon hist. IX. p. i29. ed. min. XFIII. p. 182.
tab. 9.
Tiger, Pennant. syn. p. 167. n. iei.
Rossice Babr. Indis Bahgghae.
Tataris Julbars. Tungusis Morerija - bajüun.
Mongolis Barr. Tangutis Fai.
Calmuccis Charchulla. Sinensibus Lou-chu, (vel Hu Dv Halde.)
|
16
Apparet interdum circa Dalai-noor et Argunum, sed datur in
omni deserto inter Sibiriam et Chinam atque Indiam, ut et in mon-
tibus altaicis extra Imperi fines sitis, circaque Araliensem lacum.
Tybetani odore allii contriti, circa domicilia in sacculis suspensi, con-
tra Tygrides sese defendere dicuntur. Exauditur longe Tygris no-
cturno clamore ( Haub! Haub!), ut non facile ex improviso opprimat.
Ignes etiam timet, et clamores hominum. Ex insidüs maxime ado-
ritur saltu, praesertim inter arundines et carecta latens. Equis et
Onagris sic maxime infestus, quas cursu nequit adtingere. Sed di-
cuntur haec animalia ad aspectum Tygridis ita conterreri, ut fugere
nesciant. Pellis apud Kirgisos equo estimatur, et inservit praecipue
ad obvolvendas loricas ex annulis contextas.
Not. Pellis quae in Museo Academico servatur, quaeque apud
Pelliones prostant, Bocharicae maxime sunt originis et statura saepe
superant Leonem. Vivum animal, quod in Venatoria domo Imperi-
ali Petropoli per plures annos servatum fuit, parvulum adduxerant
Bochari, nec dum ad perfectam magnitudinem excreverat, ut adeo
lentum hujus ferae incrementum esse videatur. Erat autem, licet in-
doles ferox in gestu appareret, custodi (natione Indo) adeo adsuetum
animal, ut ille in cameram, ubi tenui catena alligatum erat, aperta
porta introire, animal, praesentibus spectatoribus, manu demulcere,
imo pugnum in hiantem ejus tremendum rictum audacter inserere
posset; si tunc iracundiae signum fremitu vel oculis dedisset, com-
pescebatur voce hominis et levi adspersu aquae, quo delectari vi-
debatur. *) — Caput variis lituris nigris minutis elegantissime pictum,
*) M. Paulus Venetus, de vebus. oriental. Lib. II. cap 17. refert Kublai vel
Chubilae Chanum apud Sinas in venatione adhibuisse etiam Tygrides,
quas Leones vocat, majores Babyloniis, et varii coloris, albi, nigri atque
17
maxime in vertice et circa oculos; macula insignior nigra supra et
in area superciliai albida. Corpus supra intense fulvum, virgis trans-
versis in dorso duplicatis, supra lumbos concatenatis et per femora
convergentibus; subtus album, fascus latioribus nigris. JV'irgae obso-
letiores per armos obliquae, et insignior utrinque, duplicata, in col-
lum et armos transversa. Pedes caudaque transverse varia, strigis in
caudae initio per paria approximatis.
oH Rm HTEWRSuPugrdu:s:
F. cauda elongata, corpore albido, maculis annularibus inoxdi-
natis, area punctatis.
Once, Buffon. histor. IX. p. 151. ed. min. XVIII. p. 275.
tab. 13. Pennant. syn. p. 175. n. 196.
Unza, Schreber. mam. III. p. 386. tab. 10o.
Irbis, Müller. Saml. III. p. 607.
Rossice Bars. Tungusis Kánik.
Tataris Afgansch. Tangutis S'tagg.
Jacutis Chachai. Sinensibus Pu - pi.
Bocharis et Mongolis Irbis. Japonensibus Tora.
Ex Asia media passim per solitudines subalpinas sylvestres Si-
biriae australioris evagatur, et ad Altaicas alpes rarius, circa Jeniseae
vero et Kemtschuk fl. origines et ad Baicalem in alpinis saepiuscule
apparet. In regione Uth fluvii, interque eum et Amur fl. dicitur fre-
rubei radiolis in pilis distinctos, qui in vehiculo ducebantur duo simul,
sequente utrumque caniculo parvo. is venabantur apros, ursos, cervos,
onagros, boves sylvestres,
3
18 ——
quens esse et a Jacutis a Lena illuc iter facientibus adeo timetur,
ut terribilem in superlativo gradu (Ka - chai) appellaverint, neque in-
venta ejus vestigia transire audeant, nisi super imposito prius arcu.
Ad Lenam subinde occisus fuit im regione oppidi Balagansk, et ad
Olecmam, 200 stadiis rossicis ab ostio, observatum in adversarius
Gmelini sen. invenio. Pellis, quae in Museo z4cademico farcta ser-
vatur, circa Tunkinsk ad Baicalem occisi animalis fuit. Scandit ar-
bores, ut Lynx, et transeuntibus animalibus, praesertim Alcibus, de-
super insiht. Hominem rarius adoritur; dormientes tamen ad ipsos
ignes invadit, nisi vigilis clamore territus.
Descr. ellus in pellibus Sibiricis et Bocharicis largum, sub-
hirsutum, ut frigido et alpino climati destinatum animal facile agnos-
cas. Magnitudo paulo infra Pantheram, eaque gracilior, attamen ma-
jor quam a D'Aubentono traditur. | Color in dorso e pallide gryseo
cinerascens, caeterum albus. JA ertex , genae et cervix supra punctis
simplicibus atris, in cervice majoribus. 4ures margine praesertim ex-
teriore nigrae, maculaque nigra ad basin. Puncta majora atra con-
nexa in lineam spinalem a medio dorso ad caudam. Dorsum et /la-
tera variata circulis orbicularibus vel oblongis, magnis, interruptis seo
compositis e punctis subcohaerentibus nigricantibus, intus vacuis. Cir-
culi minores per antibrachium et femora extus sparsi, et extremi
pedes extus virgati transversim. Cauda longissima (4 cum dimidia
fere spithamarum) maculis transversis, passim annulos referentibus.
3. EELIS. Pontheru.
F. cauda elongata, corpore supra fulvescente, maculis annulari-
bus centratis.
Felis Pardus, Lin. system. XII. I. p. 61. sp. 3.
Panthera, Buffon. hist. IX. p.151. ed. min. XVIII. p. 242.
tab. 11. 12. Pennant syn. p. 170. n- 122. Schreber mam.
III. p. 384. tab. 99.
Paleng s. Leopardus, Kaempfer amoen. p. 410.
Rossis ad Caucasum Bars.
Tataris Kaplan.
Georgianis JVepchi.
Pelles varias e meridionalibus Caucasi adlatas vidi, et praeser-
tim in Armenia, circa M. Ararat datur, observante Cel. Guldenstaedt.
Etiam in sylvis summi jugi Caucasici aliquando, sed infrequentius,
occiditur, immo in Promontoria septentrionalia excurrere fertur. Pre-
quentius infestat Persiam et occurrit in montosis australibus circa
lacum Aral In orientalem Asiam vix evagata est, videturque pri-
mitivam agnoscere patriam Africam. Pretium pellis Kislari 10 ad 12
Rublorum, in Georgia ad 2o. Magnitudime autem variant.
Not. Vidi pelles quadrupedales, cauda bipedali cum 7 polli-
cibus instructas; aliam longitudine 5 ped. 6 poll. cum cauda 3 ped.
3 pollicum.
4. FELIS jubata.
F. cauda elongata, crista pilosa cervicis longitudinali, corporis
maculis ubique simplicibus, crebris.
Guépard, Buffon hist. XIII. p. 24g. ed. min. XXVII. p. 35.
Supplem. p. 218. tab. 38.
Fels jubata, Schreber mam. II. p. 105.
VCAERRR AME NR
———
20
Felis venatoria, Penn. hist. quadr. p. 264. tab. 3o. fig. 1.
Persis Palenk. | Bocharis Pulam. ^ Calmuccis Tschagunda.
Ad littus orientale maris Caspii et in deserti Kirgisiorum me-
ridionalibus passim datur. Pellem a Turcomannis acceptam olim ob-
tulit Excellentiss. Car. Hablizl, quae auctorum descriptionibus ex-
acte congruebat.
Not. Color in dorso subfulvescens. Pilus ubique brevis, stri-
ctus, duriusculus. Puncta nigra ubique solitaria. Cervicis crista e pi-
lis longioribus. Magnitudo inter Lyncem et F. Manul, propior
Lynci. Cauda mediocris, ut in. altera.
B os RE DSS ND anu. qM p
F. cauda elongata annulata, corpore ex albido-flavescente, pun-
ctis verticis strigisque paroticis nigris.
Felis Manul Pail. itin. III. app. p- 692. n. ». Act. Petro-
pol. tom. V. p. 1. Schreber. mam. IlI- p. 406. Zimmerm.
Zool. geogr- p. 667.
Rossis in Sibiria Stepnaja Koschka (Fels desertorum) vel Ka-
mennaja Koschka (Felis rupestris. )
Kirgiso - Tataris Manul. Baschkiris Jalüm.
Mongolis Manol. Bocharis Malém.
In rupestribus apricis Tatariae Mongoliaeque desertae et intra
ífines Imperii circa australia Uralensis jugi promontoria, Altaicum
jugum et in regione trans-baicalensi satis frequens species, perque
omnem mediam Asiam diffusa. n valde septemtrionalia non, ut
Lynces, evagatur. In antris et rupestribus spelaeis latitat. Iracunda,
|
21
malefica, minoribus animalibus et im Davuria praesertim. Lepusculis
victitans. A Cato fero praesertim colore, vellere, proportione, capite
praesertim majore, et longiore cauda, numeroque molarium diversa,
alias simillima. Moribus non dissimilis. Stertorosa iracundia et vel
lere Lyncem refert. Pelles a Bocharis satis vil pretio afferuntur.
Descr. Magnitudo supra vulpem; facies Lyncis et proportio-
nes eaedem, praeter caudam. Color in toto corpore Lyncis, fulves-
cente exalbidus, pilis raris fuscis obnebulatus, subtus pallidus. Nasus
nuda parte fuscescit, labiaque margine nudo nigra, superius sulco pro-
fundo nigro sub septo divisum, inferius crista pone caninos integra,
arguta. Dentes maxillares supra utrinque bini, quorum posterior ma-
ximus, subtus terni quorum minor omnibus anterior. Lingua medio
disco uncinulis rigidis hispida. Mystaces 4 ordinum, albi, basi un-
dulati, in supero ordine setis e majoribus nigris. Oculi torvi obh-
quati: palpebrae margine nudo nigricantes; cilia palbebrae superioris
tantum in medio; periophthalmium crassum, rugosum, instita nigra
marginatum; lrides dilute fulvae, pupillis oblongo- obhquis. Perruca
supraciliaris insignis, flavescens, setulis circiter octonis albido flaves-
centibus, nona antica nigra radiata. 4ures breves, latae, rotundatae,
muticae, exterioris marginis lobulo intus fere medio rotundato, inte-
riore versus basin lamella obsoleta duplicatae, extus vestitae vellere
denso, molli, uniformiter flavescenti-pallido, intusnudae fuscae,
sed flabello e pilis albis, subreflexis, a basi auris orto obtexiae. —
Artus xobustiores, procerioresque, quam in Cato, proportione Lyncis
vel Oncae; palmae latere utroque fulvescentes nigro-villosae usque
ad callum carpi; plantae subtus villo tophoso, intense fulvo, versus
calcaneum exterius striga nigra marginatae, digitis itidem subtus ni-
gris et litura utrinque pone callum metatarsi, Falculae pedum alhi
22 M
dae, vaginis cutaceis denundatis. — Cauda vilo largo cylindracea,
lutescente-pallida, corpori subconcolor, annulis circiter novenis primo-
ribus fuscis, extremo nigris subtus dilatatis, quorum intermedii magis
remoti; apex caudae, fasciaque ab apice tres ultimos annulos longi-
tudinaliter connectens, atra, pilo nitidiore. ^ Color circa nasum fla-
vescens, gulae albus, versus pectus cinerascens, reliquo corpori supra
exsolete fulvescentem extus albido inumbratus, summis pilorum in
dorso nigrescentibus. "Vertex inter oculos et aures punctis creberri-
mis nigris maculatus; linea sub oculis longitudinalis, strigaeque hinc
binae paroticae oblique parallelae nigrae. Reliquum corpus imma-
culatum; in quibusdam per posticum dorsum liturae virgate exsole-
tissimae. Scrotum masculo prope anum insigne, cum praeputio albo-
villosum.
Pondus librarum sex cum dimidia, ahis 7:. Mensura
a summo naso ad anum 1'. 7". 3". capitis 4". 6", caudae sine villo
pollicari g^. altitudo antica ad spinam 10^. 8^. postica 11^. 9. cir-
cumferentia oris 2". 5/". oculi a naso distantia 1^. apertura 9i^. di-
stantia ad aures 1^. circumferentia rostri 4^. distantia oculorum 1^. 1^".
aurium 2^. 5/7. circumferentia maxima capitis 8". 2. mensura anti-
brachii 4^. 5'". palmae 3". 2". falcularum 8". tibiae 4^". 3. plan-
tae 4". 9". falcularum plantae 61^". circumferentia colli 7". 5". tho-
racis 10^. g". abdominis 9". 10". Omentum utrumque pinguissimum,
majus prolixum et pinguedo sub pelle dorsi multa. Hepar septemlo-
bum 2i unciarum, muiüforme, sinistro lobo ampliore, ovali- oblongo,
subtus fisso, margine crenato, dextro semicordato, subtus carinato, cum
adsidente parvulo; intermediorum altero parvo, dexteriore majore,
ovato-quadrangulo, minuto angulato stipato; Spigeliano linguiformi.
Lien hnearis, tripollicaris, sesquidrachmalis, altero extremo latior pe-
diformis, omento externe inhaerens. entriculus ovatus, praeter pro-
ducüonem pylori, fundo diaphragmati obversus. —— Intestiuum tenue
3. 3". o. area glandulosa bipedah distantia a pyloro, alteri majore
longitudinali per tres pollices ante coecum. — Coecum breve, conico-
incurvum, obtusum; crassum 12^". 6'". Ad ani marginem utrinque
glandula acinosa ovalis, mole fabae extus lutea, cavernulosa, ostiolo
ichorem flavum eructans. Penis glande cylindrica, obtusa, apice ela-
bra, circa basin papillis sparsis mollibus submuricata, longitudine o ;^.
ossiculum continente paulo brevius. Pulmo uterque trilobus, dexter
cum accessorio lobo azygo subbicrur. In sceleto costae 13 parium,
quarum g9. vera; vertebrae lumbares 7. sacri tres, caudae 20, praeter
apicem cartilagineum. — Claviculae musculis inhaerentes ad superiorem
marginem pectoralis, longitudine (cum incrustante extrema cartila-
gine) 6^.
Not. Proportiones, habitus et altior ingressus suspicionem
mihi movent, ab hac fera specie ortam esse Felem sic dictam ango-
rensem, pilo sericeo lanatam, quae etiam apud Sinas domestica datur.
Multis enim haec a Cato differt, licet mansueta cum hoc facile coéat.
Comparatio anatomica utriusque dilucidare hoc forte posset.
64 t E Bab, bSos€ at.aly nx. E AB LIE
F. cauda subelongata, extremo annulata, auribus acuminatis, COr-
pore immaculato, supra cinerascente, subtus pedibusque fulvo.
Felis Chaus, Güldenst. Nov. Com. Petr. XX. p. 483. tab. 14.
Gmelin. Syst. I. p. 82. sp. 17.
Kirmyschak, Schreber. mam. III. p. 414. tab. 110. B.
Rossis ad mare caspium Dikaja Koschka, i. e. Felis fera.
24 —
Tataris (eodem significatu) Kir-myschak item. Pulàn.
Tscherkessis Moes-gedu. (Güldenst. )
Frequens in arundineus et sylvis subalpinis circa mare Caspium
et lacum Aral, item ad Terec fluv. praesertim vero in Persiae bore-
alibus, ubi a Gmelino cum Cato fero perperam confunditur. Vivit
avibus inter arundines pernoctantibus, muribus, imo piscibus. Fero-
ciam capta non exuit. Persis quoque nomine, quod Catum ferum
sonat, venit.
Desc. Magnitudo inter Catum et Caracallam Buffon. media,
seu Cani aureo fere par, cui et colore consimilis; statura minus gra-
cilis Caracalla, Cato similior, procera. Caput pro mole parvum, ob-
longius. asus, ut in Cato stria divisus, per tractum nudum labii
descendente. Oris ambitus albus. Dentes primores parvi, obtusi, sub-
aequales, extimo utrinque majusculo, conoideo; molares supra prior
minutus, medius triangularis, postremus maximus tricuspis, postice
productus; infra item tres, primus conicus, paulo minor reliquis. My-
staces 4 ordinum, pleraeque setae et majores albidae, superae migri-
cantes. Sutura bicruris supra nasum et utrinque ante canthum oculi
reflexa. erruca supraocularis pilis 5. fuscis, unica seta albida, buc-
cales seta unica majore alba; paroticae setis binis. 4ures magnae,
acuminatae, apice nigrae, pilis elongatis breviter penicillatae, extus
rufae, interiore cavo pilis pallidis obumbrato. — Corpus gracile; 4r-
tus proceri, tenues, falculis corneo -lutescentibus. —Callus in anticis
pedibus postice ad carpum, pauloque exterius verruciformis, nudus,
prominentissimus. Unguis pollicaris palmarum penitus in vaginam
retractilis. Palmae subtus nigrae, in plantis tractus a digitis versus
calcaneum niger, pilis densioribus reversis ut in Lepore, versus cal-
25
caneum sensim ferruginescens. — Cauda longitudine pedum poste-
riorum, tenuis, (ut in Cato) dorso concolor, apice, annulisque extre-
mitatis sesquitribus atris distincta. — Color labii superioris et ma-
xilae albus, gulae sensnm flavescens, collo et corpori subtus toto lon-
gitudinaliter pallido-ferruginescens, capiti circa oculos ferrugineus cum
pilis fuscis, pedibus ferrugineus, obsoletissime undulatus, trunco supra
toto gryseo-cinerascens, pilis longioribus extremo nigris, pallido an-
nulatis. Lanugo velleris gryseo-cinerascens; pilus paulo rigidior, quam
Cato, dorsalis (hyemali velleri) sesqui pollicaris vel ultra. Mensura
totius ad. caudam 2'. 1^. 8". capitis 4". 10'". caudae sine pilo 9". 3".
altitudo stantis anterior 12". posterior 13". 6" aurium longitudo ad
/ 4
verticem 1^. 10", ad sinum externum 2^
. 4". vertebrae caudae cir-
citer 18. Lingua setoso-hispida. Glans penis muricata. Glandulae
ad anum ut in leone. Reliqua vide in descriptione Gü/den staedtii,
cujus icon pessima.
3: uUE TB. LTSUCoSS s
F. cauda elongata, fascnus obscuris longitudinalibus dorsi, late-
ralibus, transversis, sufflexuosis.
Felis Catus, Lin. syst. XII. I. p. 62. n. 6. *
Felis, Buffon hist. VI. p. 1. ed. min. XI. p. 1. t. 1-5. Pen-
nant syn. p. 183. m. 133. Schreber. mam. Il. p. 397.
tab. 107. A4 et a.
Rossice Mas Kott, foemina Koschka, appellative Mas JWaska (Ba-
silius), foemina Maschka (diminutivo Mariae) appella solent.
Malorossis Kischka.
Tataris Psi, Musch, Kotschas.
26 ——X—MZ
Bocharis Mischak.
Mongolis Mi; Buraetis By - nochoi; Calmuccis Mis.
Morduanis Káta; Tschuvaschis Koschak.
Votiacis Kotschis; Tscheremüssis Piris vcl Pris.
Vogulis Ma'tschik ; Ostiacis Kyty.
Caragasso-Samojedis Kyschho.
Tangutis Liwó. Indis Bilahwae.
Armenis Katu; foemina Katzhatu.
Japonis Nego.
In sylvis totius Fere Rossici Imperii Catum vere sylvaticum. et
ferum Frustra quaeras, nisi fugitivas passim et in feritatis statum de-
generes velis, qui tamen speciem non propagant spontaneam. Verum
in sylvis promontoriorum Caucasi, usque ad Cumam fluvium frequen-
tes capiuntur Cat feri, quos ibi Tatari Moes-gedu (1i. e. sylvestrem
Catum) appellant. Stellerus prodidit olim in urbe Tomsk, inter
merces, quas Calmucci illuc adferre solebant, fuisse pelles felium fera-
rum, domesticis cinereis simillimas, sed coloribus variantes. Unde vi-
detur interioris Asiae sylvas pervasisse haec fera stirps. Pelles eorum
satis vili pretio venduntur et colore aeque ac variegatione hanc esse
puram domesticae felis stixpem arguunt. — Domestica per totum lIm-
perum Rossicum, praeter gentes Nomadas, frequens est et ludit va-
rietatibus plurimis, rarissime rufa, rufoque virgata, quae in reliqua
Europa adeo frequens. Praecipue cultae varietates sunt alba, cano.
rufoque maculosa, aterrima et uniformi colore, plumbeo-cana, quas
vulgo Sibiricas, quippe in Sibiria frequentiores, appellant, licet in
omni Rossia e nigris nascantur, et sunt utique inter domesticas mun-
ditie, indole et vellere nobilissimae et elegantissimae, interdum sub-
argentatae, quarum pelles plusquam. nigrarum, e quibus nascuntur,
Dr scene
————
27
aestimatae. Hae saepé ore, ventre, gula exiimisve pedibus albo -no-
tatae. Canae, nigro virgatae, ferae stirpl similiores, quas Cyprias in
Germania vocant, tantum in australioribus Rossiae, praesertim in Cher-
soneso taurica frequentes sunt, et certissime adventitiae, — Felem
pulice non infestari falso asserit Linnaeus; apud nos frequentes in
lis aestate, minoris rufescentis varietatis pulices — Mares felhium
semper capite torosiores et robustiores, uterque tamen sexus a mole
ferae stirpis multum deminuta. Femina parit in latus decumbens;
ore sibi obstetricatur ipsa, placentam devorat et saepe unum alterum-
que pullum,
Not. 1. Pelles cati feri, quas ad Cumam fl. captas et e Cau-
caso adlatas tractavi, quae a 3o ad 60 hastulas emi solent, longitu-
dine erant quatuor dodrantum, cauda sesqui-dodrantali Color qui-
busdam cano-cinereus (ut feli cypriae) aliis gryseoseu lutescente-ci-
nereus, (qui etiam in domestica saepe occurrit) in medio dorso ob-
scurior. .4ures concolores, intus albido pilosae. Strigae quatuor ni-
grae a fronte longitudinales, per cervicem tres, unica per dorsum to-
tum continuata; fasciolae per latera a striga dorsali transversim ductae,
arcuatae, lateribus subinterruptae. Subtus corpus lituratum, in cana
varietate medio longitudinaliter albidum. Cauda teres, villosa, basi
concolor, in extremo annulis tribus sensim latioribus et apice atra.
Pedes fusco-liturati, plantis gryseo-lutescentibus. Mystaces albidi.
Not. ». In Pensinensis Gubernii pago Nikolskoe, Beketofka
cognominato, ad villam domini versabatur felis, quae saepe im vici-
num nemus excurrere, diuque a domo abesse solebat. Haec aliquando
(circa 1790) peperit tres pupulos, unam femellam, quibus matri plane
dissimilis habitus et vellus, colore et consistentia Mustelae Foynae,
*
^8 —
quos omnes vivos vidi, certissimae hybridae originis characterem prae-
ferentes. Foemella cum vulgari Cato congressa, pepererat tres, quorum
o nigri tertia cana; sed omnes intra paucos dies devoraverat. Pedes
solito tenuiores, erant in his hybridis ad corpus usque nigri; rostrum
paulo productius, nigricans, usque ultra oculos; area ante aures lu-
nata, cum vertice grysea; aures nigerrimae; cauda tripla capitis lon-
gitudine, nigra, pilis (quum extensam tenet animal) subdisticha.
Corpus totum colore Foynae gryseo-fusco, immaculato, in Cato hy-
brido paulo obscuriore, praesertim in dorso. Lanugo ad corpus gry-
seo-albida. Mores et odor felis; sed admodum ferae manserunt. 1co-
nem dedi in posterioris Itinerarii Fol. I. tab. 1.
Not. 3. Feles angorensibus similes, villo longo- sericeo, etiam a
Sinis in Sibiriam adferuntur.
do HORCLIS Lyn
F. cauda brevi, auriculis apice barbatis, corpore albido, vertice
pedibusque punctatis.
Felis Lynx, Lin. syst. XII. I. p. 69. sp. 7.
Lynx, Buffon. hist. IX. p. 231. ed. min. tab. 21.
Pennant- syn. p. 186. n. 135.
Luchs, Schreber. mam. III. p. 408. tab. 109.
Rossice Ryss, quo etiam nomine Samojedi et Ostiaci Obenses
utuntur, a quibus forte mutuatum.
Tataris Slayssen vel Slylafsin; ad Jeniseam: Yhs. Jacutis Ysch vel
Yhs-pedaer (i. e. maculosus. Mongolis Scheleyssyn. Buraettis
Tscheluhum. Calmuccis. Zoongodai vel Schiloàssü.
Tungusis Tifsaeki vel Tibdshaehi; item Nondo; ad Baicalem
Jelki; Lamutis Nadami.
Tschuvaschis Tal.
Coibalis Nagameida; Caragassis | Tschopkon; Motoris Dshokom;
Camaschis Nagabai.
Letüs Lufse; Esthis Ihwis.
Morduanis Kaschmarasch; Votiacis Balan vel Kurell.
Arinzis Znn.
Tangutis Jée. Indis Tschitah (Messerschm.)
Ossetinis Caucasi Istai; Medzdschegisis Zoak; Georgianis Potz-
chori (Güldenst.)
In sylvis vastioribus borealioris et alpini tractus totius Sibiriae
satis frequens est, neque in Rossia borealiore et nemorosis Caucasi
deficit. Dauricae et Sajanenses pejores; septentrionales albidae, cum
canescentis tinctura. Inter Sibiricas pulcerrimae ad Kovymam fl
capiuntur, quae ditioribus inter Jacutos ad ornamenta vestium adeo
expetuntur, ut una pellis sex vel octo rublionibus aestimetur. | Cau-
casicae magis maculato- variegatae, ut et juniores varietatum sibiri-
carum. Jacuti etiam carnes Lyncis, post equuleas, pro dulcissima et
in cibis deliciosa habent, fere ut felinam Zigani. — Insigne licet
magnitudine animal, timidum tamen est et hominem canesque fugit,
in arboribus praesertim securitatem quaerens. Ex arbore quoque in-
sidiatur Tarandis, Capreolis, imo Cervis, quibus in cervice inter cor-
nua falculas et dentes infigit. Praesertim tamen venatur Vulpeculas,
Lepores et Urogallos, quos insultu capit, saltus longissimos edere po-
tens et lente, deglupta pelle, ut feles, devorat, cavens, ne sanguine
vellus inquinet suum, studiosissimuüm munditiei; unde Jacuti puritati
vestimentorum studiosum Lynci comparare solent. Superfluam prae-
30
dam defodere dicitur et ita parcus esse cibi, ut uno lepore per bi-
duum alatur; novam non appetens praedam, donec paratum absump-
sit. Parit quaternos, coecos ut congeneres reliquae, et licet a tenera
aetate educata ferocitatem non exuit. Dicitur congredi Februario et
novem septimanis utero gerere. F'arietates ab auctoribus allegatae
ab aetate; loco €t anni tempore; unde etiam Felis norvegica Lim.
vix a Lynce videtur distinguenda. | Sibiricam, quam hic describo, sae-
pius ad Jeniseam tractavi, vivam et mortuam, plurimasque pelles va-
riarum regionum contuli.
Descr. Pondere adultum animal libras LX aequat, immo exce-
dit. Mystaces albi; mentum pilis horridum, subbarbatum; verruca
supraocularis multiseta. ^ Parotides villo longiore subbarbatae, inque
medio utrinque fasciculo nigro. Oculi charopi; palpebrae albae, su-
perior nigro ciliata: a cantho postico lineola producitur nigra, angulo
unita lineae sub oculo ductae, cui parallela aha per genas producitur
arcuata. Pertex nigro punctatus, ut in F. Manul. Aures extus gry-
seae, litura alba, margine ferruginescente, apice (cum penicillo polli-
cari subreflexo) atrae. Guía alba, utrinque fasciculo nigro sub ma-
xila. ellus supra (hybernum) gryseo-lutescens, extus pilis longio-
ribus albidis, summoque apice fuscis, canescens, in pulcrioribus ma-
gis minusve lituratum; cervix tractusque spinalis magis ferrugines-
cunt, lituris plerumque evidentioribus. (Caucasicae pelles supra rufo
albidoque nebulosae, nigro evidenter maculatae, strigisin parte dorsi
posteriore tribus subparallelis. Sic etiam juniores Sibiricae, nondum
adultae.) Subtus omnibus in vellere largiore albo, fasciculi sparsi
nigri et pedes extus eleganter punctati, interne subdoliati, praeser-
tim antici. Cauda spithamaea, ferruginescens, apice holosericeo ater-
rima, subtus immixtis albis pilis. (Caucasicis interdum quadriannu-
e 3 à d
"
lata) Mensura animalis a naso ad anum 3. 3". o. caudae 7^. 2". cum
pilo 8^. Hyeme totum corpus adipe albissima incrustatum esse solet,
a »/. ad 10" crassa, etiam circa viscera abundante. Claviculae in
musculis haerent satis insignes, arcuatae i^". 10" longae, humerah
plana extremitate ad 2" latae, ut mirum sit prioribus Zootomis non
innotuisse clavicularum in feris carnivoris rudimentum. — Molares su-
perioris maxillae utrinque 2, inferiores tres, accessorio nempe antico
paulo minore.
Not. In pago Bolgari, infra Casaniam ad Volgam sito, oblata
mihi fuit pellis Lyncis a rusticis in vastis ejus regionis pinastretis
Occisae, aestivo, ut videtur, vellere, qualis postea nuspiam, neque ip-
sum alibi animal oblatum est. Erat haec tota pallide- cervini s. di-
lute-grysei coloris, immaculata, subtus et per artus interne-alba; vel-
lus laeve, molle; magnitudo maximarum Lyncis pellhum. — Aurium
penicili, ut in Lynce; cauda item brevis, sed apice concolor. An
specie distinctum animal?
32 —R
GENUS IL CANES.
Secundum hoc Rapacium quadrupedum genus, aeque naturale
ac primum, adeo affines continet species, ut etiam plurimae inter se
congredi et hybridam prolem gignere, observationibus certissimis jam
satis constet. Cuncta hujus generis animalia magis incursu, quam im-
petu et saltibus, ut Feles, praedam assequuntur; quaedam solitariae,
alia cohortatim venantur; omnibus sensus odoratus magis, quam re-
liquis generibus perfectus et acutus. F'arietatibus coloris magis sunt
obnoxia, quam feles; Catu/os in genere pariunt numerosiores. In co-
pula invita cohaerent, propter penem bulbosum in actu turgescentem,
osse recto, insigni instructum. — Omnium fere specierum vox latra-
tus varie modificatus, quibusdam creberrimus. — Genus noctivagum,
cursorium omnes orbis partes pervasit, et in Americam multae spe-
cierum per Europam et Asiam omnem vagarum transfretarunt per
glaciem subarcticam.
8. CANIS, yaena.
C. setis dorsi arriguis, corpore gryseo-fusco, maculis transver-
sim virgatis sparsis nigris, plantis pentadactylis.
Canis Hyaena, Lin. syst. XII. I. p. 58. sp. 3. Schreb. mam.
III.-tab. 96.
Hyaena, Brisson. quadr. p. 169. Buffon. hist. nat. P. p. 268.
tab. 25.
Striped Hyaena, Penn. syn. p. 161. n. 118.
P. deila Valle itin. (Amstel. 1666. 4to) Part. IF. p: 95.
bu 33
Rossice pelhonibus dicitur Byrs.
Georgianis Jdptari. Indis Bahggherüh.
Turcis et Persis Kaftar (quod cadavera effodit, della Valle.)
Mongolis et Calmuccis (nomine, ni fallor Fangutano) Dom.
Hyaena Asiatica (*) non infrequens in promontorio meridionali
Caucasi secundum Cyrum amnem decurrente, praesertim in regione
Ateni, ostio fl. Liachwi opposita, unde pelles reportavit quondam
meritissimus Güldenstaedt. Porro occurrit vulgo in montibus syl-
vosis districtuum Ghilan et Masánderan, inque omni Tauro, inque
Altaicis alpibus, ubi Calmuccis animal, ob fel medicatum, celebre,
quod etiam ab antiquioribus Medicis laudatum fuit. ^ Cerebrum au-
tem ad veneficia adhiberi Shaw (in itin. Afric.), qui locum Lucani
huc refert, vel insanos reddere Mauri et Arabes credunt, unde caput
caesae Hyaenae publice defodi debere tradit Skioeidebrand in Nov.
ZAct. Upsal. vol. 1. p. 79., qui varia ad historiam hujus animalis faci-
entia collegit, quod crebro vivum vidi quondam in Belgio et Anglia.
Gressus eidem utique claudicans et piger; ferocia summa et adspec-
tus torvus, insidiosior Lupino. lracunda Hyaena longum villum su-
pra scapulas erigit, et rugitu rauco quasi in gutture ululatum abscon-
dit, ut a maximis canibus interdum auditur; subinde planctum huma-
num imitari visa. Demisso semper capite auscultat.
Descr. Lupo major et robustior, procera, pedibus valgis; di-
giti palmarum plantarumque quaterni, cum accessorio ad posticos ta-
(^) Distinguenda nempe Hyaena atra, maculis rotundis adspersa, elegantior,
magis familiaris, nec minus truculenta. Hanc audivi desiderio oblatae
sed denegatae escae quasi cachinnum vel vocem flentis pueri, reducto
rictu edentem.
3t m
los; Nasus ater; vibrissae retrorsatae nigrae; irides obscure-fulvae;
color rudis et alu villi lupinus, in dorso fusco- nebulosus; virgatae
maculae vagae, interruptae, nigricantes, per dorsum, latera, pedesque
sparsae; Cauda talos vix aequans, inflexo-recurva.
Not. Fabulam de hermaphrodita natura Hyaenae explicavit
ill Buffon. 1n africano animali, specie diverso, an eadem conforma-
io? Hyaenam Crocottam esse Antiquorum, constat ex z4gathar-
chidis loco. Forsan ex hybrido congressu Hyaenae cum canibus
domesticis, illud PZinii (hist. nat. lib. FIII. cap. 61.) Indos allhi-
gare canes in sylvis coitus tempore, ut e tygribus concipiant. Varie-
gatio in Molossis saepius virgata, et digitus, in iis et venaticis, quan-
doque ad plantas accessorius, forsan admixtionem ejus sanguinis
indicant.
o. ICA ONIS US Iatrerss
C. corpore fulvo, gula tractuque subtus longitudinali albo, cauda
villosissima, apice atra.
Pesteref, Journ. von Rusland, 1794. Januar. p. 24.
Rossis in orientali Sibiria Krasnoi IVolk (Lupus rutilus).
Hucusque ignoti animalis pelles ex Udskoi Ostrog versus ori-
entalem Oceanum sito et e superiore regione Lenae fl. adlatas vidi,
similemque feram in mont:bus circa fontes Jeniseae, extra Sibiriae
fines dari, ab iis accepi, qui limites Imperiorum Ruthenici et Sinen-
sis frequentarunt et intra Sinarum fines aliquando excursiones fece-
runt. Idem indigitare videtur Pesteref loc. cit. ubi refert: Lupos
rutilos consensu capras alpinas feras, agmine facto, in juga rupestria
35
angusta et praerupta promontoria compellere, et in praeceps cogere
saltu se dare neci, adeoque facili praeda potiri. Animal hoc certis-
sime a notis speciebus omnibus diversum, cum C. aureo multa com-
munia videtur habere. Accuratior ejus historia et descriptio admo-
dum desideranda, et forte in producenda canum domesticorum com-
posita stirpe suam quoque symbolam, aeque ac Hyaena, Can. aureus,
Lupus et Vulpes, contulit. Descriptionem interim e pellibus imper-
fectam dabo, quas Nobili Billings e Sibiria reverso debeo, qui
ab Uda fl. tenuit.
Descr. Cap. videtur rostro peracuto, vulpino fuisse, totum
brevipile , intense-fulvum, margine tantum labii superioris, ma-
xilla inferiore et gula albis. .4ures mediocres, mollius villosae, obso-
letius fulvescentes. Mystaces mediocres, testaceo - rufescentes; palpe-
brae pilosae, vix ora nuda nigra. Pellis villo longo, rudi, lupino ve-
stita, tota vulpino colore fulvissiima, dorso intensius, versus latera
sensim dilutius. Subtus tractus longitudinalis, angustus, sordide- albus.
Artus et femora extus dilute fulva, interius alba. Pedes antici pen-
tadactyli, pollicis remoti ungue robustissimo, falcato, nigro; reliquis
ungues deerant. Cauda villosissima, etiam vulpina laxior; pilis rudi-
bus, fere ursinis, subsexpollicaribus, fulva, longioribus pilis nigris
obumbrata, apice tota atra. Mensura (pellis) à summo naso ad or-
tum caudae 3'. g". 6". caudae sine pilo 1. 3". 6". vili apicis exsu-
perant ultra 6". a summo rostro ad oculos 4^. ad aures 8". 6". Alti-
tudo a spina ad calces pedis e pelle videtur fuisse circiter :. 6".
Not. An huc? Lupus rostro acutiore, collo albidicre, quam
vulgaris, in Venatione Lmperatoris Sinensis, inter Antilopas gutturo-
sas (quas insectantur) captus, in itinerario Gerbilloni apud Du
Halde p. 288.
56
ro. "GA'NIS - Lupus
C. corpore gryseo-fuscescente, cauda inflexa concolore.
Canis Lupus, Lin. syst. XII. 1. p. 58. sp. 2. Schreber. mam.
III. p. 346. tab. 83. Brisson. quadr. p. 170.
Loup. Buffon. hist. nat. PII. p. 39. tab. 1.
Wolf, Penn. Zool. brit. 4to. 1. tab. 5.
Rossice JPolk; in borealibus et Sibiria Biruk.
Tataris Buró vel Byrà, ad Jeniseam Buró,"; Nogaicis Beroe.
Jacutis. Boeroe et Tangaraula i. e. filius Dei (honoris gratia).
Tschuvaschis Kaskar. Baschkiris Karschan, Mongolis Zini vel
Tschinó; Buraetis Schonno; Cahmnuccis Tschóno.
Tungusis Boijuku, Ayitka, item "T'ypháki; ad Jeniseam Guschko ;
in Dauurna Guzkhe; Lamutis Gdluki.
Tangutis Gschinghu; Indis J/adijah; Ziganis Ruw; Japonis Oinu,
Ogame.
Camtschadalis ad Uk fl. Kuiriu, Kuilchu; occidentalibus Kytaju;
ad Tigil fl. 4igne; ad Camtschatka fl. Kyrch; Jukagiris Kodel.
Coraecis Egylungun; Curilis Orgiá; Aleutis Kahannae.
Samojedis ad Petschoram et Ob Sarmik, Njilléka, et T'y-chanda
vel Ty - channuta i. e. Tarandorum vorator; Juracis Téhanuda ;
Mangaseensibus Sáme; TTawgis ad Jeniseam Njulaeda vel Njun-
léra; 'Tomskiensibus Tjümbune vel Tschumbone; monticolis
Sajanensibus Manderaa; Camaschis et Coibalis Madne.
Ec 37
Tschuktschis nomadibus Hinga; sedentaris Keilunak; Aleutis Ej-
liachgik; Canagis Jlechgik.
Lettis JVilks (a Polonico JWik) vel Meschalunkis.
Esthis Hunt; Fennis —
Permiensibus Koin; Morduanis Wirgas; "Tscheremiseis Pirae;
Wotiacis Kijon.
Ostiacis ad Obum Jéur vel Jéwur, itemque Wülliportowoi (i. e.
Tarandorum lacerator); Lumpo -coliensibus Jogurech; Juganis
Pur; Surgutensibus Jeuri et Jaura; Narymensibus Tschumbáni.
Vogulis citerioribus Sóhsch; Obensibus Purne - ui.
Arinzis ad Ket fl. Chotu vel Chut; Inbazkiensibus Kchüüte; As-
sanis Bóru; Cotowzis Büru.
Armenis Kjel; Georgianis Mgeli.
Ossetinis Birach; Mizdschegisis Borts; Tscherkessis Duguschg.
Lupus speciem per omnem Rossiae et Sibiriae amplitudinem
propagavit et frequens aeque in sylvosis, ac campestribus, aeque in
arcticis, ac maxime meridionalibus, non excepto Caucaso et Cherso-
ueso taurica. Boreales majores, albidi, quo candidiores, eo magis
aestimati; albissimi e regione Mangaseae veniunt. Dantur etiam al-
bidi inter Kirgisicos, minores equidem, sed vellere molliores. | Cam-
pestres minores, magis ignavi, sylvas non amant. Aestate plerumque
solitarii vagantur, nisi matres cum catulis. Plures congregati Capre-
olos, cervos, aliaque animalia in angustias compellendo, venantur.
In arcticis regionibus praecipua praeda Tarandi. Linguam, occiso ani-
male, primam, lacerato jugulo, devorant. In foveas decidentes adeo
Lo] 8 m—
2
attoniti sunt, ut neque capta in iisdem foveis animalia adoriantur,
nec venatorem impugnent. Captos juniores habui, qui statim manu
tractari poterant. Occiditur variis modis, bolis praesertim butyraceis,
sublimato mercurio repletis, vel farciminibus lactis vel carnis nuce
vomica infectae, quae involuta pelli animalis et defossa prius fermen-
tare vel butyro assari debent. Singularem praesertim modum Tschuk-
tschis usitatum, in spiram convolutas ligulas acutas, glacie obductas
et dein butyro obvolutas in palo exponendi, quae intra ventriculum
lupi vinculo solutae explicantur et ventriculi latera cum summo ani-
mahs dolore intrinsecus fodiunt, ut fugere nequeat, descripsi in Col-
lectione Neue Nord. Beytraege vol. ult. Cosacci in Camtschatca etiam
hamos ferreos, carne inescatos circa domus altius suspendunt, quibus
assultantes lupi saepe e maxilla suspensi capiuntur. Secundum me-
dicinam Calmuccorum, lingua Lupi prodest ad inflammationes lin-
guae. — Ad orientalem Oceanum ardore praedae saepe in glaciem
littoribus adpulsam excurrunt, cumque ea procellis abrepti, in insulas
et ipsam Americam transferuntur. Sic in Curilis insulis rarius, tan-
quam transfuga transit. —Quotannis etiam per glaciem freti Tschukt-
schici in Americam horsum vorsum migrant.
Not. Parietas tota nigra, in Rossia rarissima, circa Kamam fl. et
in Sibiria, praesertim orientali frequens, quam saepius vivam vidi,
et Mosquae in theriotrophaeo villae Kuskova NNobiliss. Comitis Sc he-
remetef integram familiam, e Lupo nigro et cane prognatam, Lupo
similiorem, in cujus numero etiam natum fuit Hybridum ex albido
Lüpi colore, ferocia simile, sed figura magis canina. Conf. Neue Nord.
Beytr. vol. V. p. 985. lrides in Lupis nigris cinereo - albicantes.
Vidi pellem Lupi nigri Ircutiae, tractu subtus inde a gula longitudi-
nali albo, villo laxo in dorso, caeterum tenui, et cauda fere depili.
Exuviae Lupi nigri in Pomerania quoque capti asservabantur in Ci
melis regius Berolin. Quem Anno 1779 in vivario Lnper. Petrop.
vidi, erat mitis, supra aterrimus, circumferentia oris, gulaque alba;
colli latera, armi et truncus subtus longitudinaliter crebris pilis al-
bis candicabant. Pedes postici interius, antici posterius candicantes,
apices digitorum anticorum toti albi, posticorum albicantes; cauda
pilis albis mixta. rides fusco-luteae; statura minuscula.
quoc AUNES.S gaarréus ^ TABSS EFIE
C. corpore gryseo-lutescente, subtus pedibusque rufo, cauda
subreflexa villosa, apice rufescente.
Canis aureus, Lin. syst. XII. 1. p. 59. sp. 7. Schreber. mam. III.
p. 965. tab. g4. Brisson. quadr. p. 171.
Lupus aureus, Raj. syn. quadr. p. i74. Kaempf. amoen. exot.
p. 418. tab. 407. fig. 3.
Schakal, Gmel. jun. itin. III. p. 8o. tab. 13. (pessima) et Gül-
denst. nov. com. Petr. XX. p. 449. tab. X. (bona).
Valentin. mus. museor. I. lib. 3. cap. 16. p. 45». Icon.
Rossis ad Caucasum Schakalka.
Persis, Turcis et Tataris Schakall; Bocharis Schahot.
Arabibus Kelb- maerre. (Forskál) Waui (Niebur). n.
In promontoriis Caucasi trans- Terekiensibus, inter Axal et An-
dreeva nocturno ululatu sat frequenter exauditur, et cis Terec fl. olim
vagus dicitur fuisse, sed hodie non apparet; at in Caucasi apricis,
praesertim ausiralioribus, ad Cyrum fl. et omnem per Hyrcaniam co-
40 €— MÀ:
piosissimus. Datur etiam ad orientem maris Caspii, sed extra fines
Imperi Rossici, circa Chiwa et ad omnem Syr- darja, ut et circa re-
liquos Tatariae magnae urbes et in pagis saepe gallinarum strages
noctu edit, atque itinerantibus ocreas et edulia omnia sub somnum
aufert. Noctu praesertim vagatur et venatur cohortatim, cum magno
ejulante clamore ulutatus sonori canum aemulo. Ululante uno, respon-
dent reliqui; qui mos cani domestico mansit. Junior cicuratur facil-
lime, et homini fit amicus et familiaris: vidi e Persia adlatum homi-
ni familiariter cauda abblandientem, et in dorso ludibunde se provol-
ventem, ut canes faciunt. (^) Nec dubium est, primam et primariam
Canis domestici stirpem ab hac specie esse derivandam. Sed sub
hominis moderamine cum aliis canini generis speciebus, Hyaena, Lu-
po et tandem Vulpe mixta et hybrida facta est, ut nunc recte pro
peculiari, factitia et mulüformi specie poni queat Canis familiaris.
Descr. Magnitudo inter Vulpem et Lupum media, statura po-
tius Lupi, sed gracilior. Dentes primores quatuor intermedii obtuso —
truncatji, planiusculi, vix lobati, extimi majores, supra conoidei, infe-
rius rotundati; Canini supra paulo majores; molares ubique seni, quo-
rum primi minimi conici, proximi supra duo et infra tres trilobato-
acuti; maximi et bilobi supra quartus, infra quintus, postremi minu-
(*) Referendus videtur ad hoc ipsum animal textus Aeliami bist, antm. lib. Y.
€ap. 7. ,,Thoa dicunt esse animal humanissimum, praecipueque homini
,,8micum; et si forte in hominem inciderit, revereri, ac velut observan-
tes venerari, amplius, si a feris aliis circumventum senserit, tum vero
,accurrere protinus, opitularique pro viribus., Ex omnibus itinerato-
rum relationibus constat, canem aureum minime timere hominem, ac
aliae ferae omnes, nec habitata loca fugere, Quin clamore suo alias fe-
ras denunciat homini, et est quasi custos illi a natura constitutus. Huc
ct Tboes Plinii bist, nat. lib. VIII. cap. 52. :
41
ti. (Eadem fere proportio et numerus in C. Lagopo.) Mystaces nigri.
Labium superius utrinque ad nasum, gulaque albida, ut et villi au-
rium intus; extus aures rufae. Caput supra rufum, pilis longioribus
eryseis, annulo et apice nigris mixtum. Cervix et dorsum totum
gryseo - lutescunt, pilis longioribus extremo nigris obumbrata et quasi
undulata, maxime dorsum. Subtus Corpus et pedes luteo - rufa, bra-
chia et femora extus intensius rufa. Urngues nigri; pollex in anticis
altior, quam in cane, a terra remotus, ungue adunco; deest in posti-
cis, ut plerumque canibus. Cauda paulo longior, villosiorque, quam
in Lupo, gryseo-lutea, extremo magis rufescens, pilis longioribus,
apice nigris, unde apice (ubi crebriores) nigricat. P4us lupino fere
grossior, lanugine ubique grysea intertextus, in cauda et scapulis lon-
gissimus 4". in cervice et tergore 3". Papillae mammarum foeminae
3 a dextris, 4 a sinistro latere. — Longitudo cranii in adulto, ad tu-
55.
berculum occipitis 6". 5". Caetera vide in descriptione Gülden-
staedtii.
ro. GQANIS Corsac 14B. IF.
C. corpore cano, pedibus fulvescentibus, cauda villosissima elon-
gata, apice nigro, basi nigro - maculata.
Canis Corsac, Lin. Syst. XH. append. III. p. 93. Schreber.
mam. III. p. 359. tab. gi. B. Pall. neue Nord. Beytr.
Y. Hulege
Rossis Korssak, vel Korssok.
Kirgiso - Tataris Karssak vel Charss
Mongolis Kirssa.
[9]
Animal i suo genere fere minimum, non facile tamen cicuran-
dum, mordacissimum, noctivagum, interdiu cuniculis haud. profunde
a se effossis bi vel triforis latens, quos plures simul inhabitant. Oc-
currit in omni deserto Tatarico, inde a Volga et mari Caspio et per
mediam Asiam ad Baicalem lacum usque, locis maxime solitariis,
siccis, fluviorum vicinis et ad austrum forte longe evagatur, in bo-
realia vero frigida non venit, sed temperatis gaudet. —Venatur Citil-
los, mures, aves humi pernoctantes, praesertim Otidum, Gruum, Per
dicum pullós. Captus carnes ovillas et bubulas non nisi coctas ad-
tingit, sed vivas vel modo occisas aves, itemque pisces, praesertim
accipenserinos, valde expetebat. Aquam adtingit nunquam, omni siti
carens, vere pro desertis aridis creatum animal. Odor foetidus fere
Vulpis. Pertica, apice quadrifissa, in cuniculos eorum immissa et
velleri intorta, e cuniculo a Kirgisiis vi protrahuntur. Cicuratur vix
unquam, mordacissimus, et vi prehensus, contremiscit totus et urinam
cum excrementis emittit. Interdiu quiescit. Noctu vocem subinde
aemulam vulpinae edit. Currit celerrime. Pelles venduntur vili prae-
tio, attamen satis elegantes. Hyeme magis canescit, praesertim in
trunco.
Descr. Magnitudo inter Vulpem et felem domesticam interme-
dia. Rostrum argutissimum, naso nudo, nigro. Dentes primores su-
pra 4. medii obtusi, conferti, extimus utrinque remotiusculus, coni-
cus, paulo major; infra 4 medii truncati, extimi majores, obsolete
bilobi; canini teretiusculi; molares ubique primi parvi, conici, reli-
quitriangulares. rides e luteo-subargenteae; perioplthalmium insigne.
Mystaces nigri, rigidi, fere ad aures pertingentes; verrucae superci-
liarés setis » majoribus, 4 minoribus, paroticae unisetae, dein triseta
utrinque submaxillaris pone rictum, duabus longioribus, et gularis
setis 4, albis. Palpebrae usque ad margines pilis vestitae, ciliis nul-
Eis. lrides oculorum, cinereo-flaventes. .4ures acutae, extus mollis-
sime villosae, basi gryseo -fulvescentes, versus apicem cano-cinereae,
cavo pilis, praesertim anterioris marginis, albis conniventes. ellus
vulpino longe brevius, duriusque, maxime in dorso, sed lupino mol-
lius. Color in dorso e rufescente- canus, pilis nempe apice et medio
brunneo- rufis, extremitate cano - albis; latera flavescentia, sicut colli;
gula et tractus subtus longitudinalis a mento ad anum albus. Pedes
antice fulvescentes, versus digitos albidi: palmae pentadactylae, pol-
lice remotissimo, cui unguis falcatus major; reliqui ungues parvi nigrl ;
plantae tetradactylae. Soleae pedum, praeter tubercula in apice di-
gitorum, villo rigidulo, sordide pallido, denso, fere ut in Lepore et
Lagopo munitae, plantae usque ad calcaneum fodiendo aptatae. Cau-
da longitudine trunci, undique villosissima, colore supra gryseo, pi-
lis longioribus, nigricantibus obumbrata, subtus lutescente - pallida,
pilis nigris nullis, extremitate sola supra infraque pilis crebrioribus
atris nigra. Litura nigrescens supra basin caudae. Longitudo anima-
n
lis circiter 2o pollicum, capitis 5". 1". cauda cum villo fere pedalis,
sed longitudo vilorum 2". 6". mensura aurium 2". 3". distantia ocu-
lorum a naso 2". 2". ab auribus i". 8". circumferentia capitis 8". 6"
rostri 3". 6". colli 6". corporis 10". 7". pedum anticorum longitudo
8'. 7". posticorum 10". 7". Longitudo intestini tenuis ad coecum tri-
pedalis, crassi fere pedalis. Coeca duo. Specimina, quae ad Volgam
australem obtinui, cum Dauuricis colore omnino conveniebant. Pel-
les quaedam magis fulvescunt lateribus, aliae lutescunt magis aeta-
tis vel sexus forte differentia. Hyemales magis canescunt.
GRNUDCENUAR ELA
——
44
19 ANODINSNITS "HVIelunmotus.
C. corpore gryseo, auribus nigris, macula interioris marginis alba,
exterioris rufa.
Karagan, Gmelin. Syst. i. p. 74. sp. i14. Pallas itiner. 1i.
p. 199. 234. "
Rossis pellionibus Stepnaja Lisiza (Vulpes desertorum) seu Ka-
raganka.
Kirgiso- Tataris; Karagàn.
Tataris ad Jeniseam Karakhulük (nigra auris).
Pelles inter vilissimas merces a Kirgistis Orenburgum et ad alia
finitima emporia adferuntur, et in australioribus deserti, quod perva-
gantur, capiuntur; ipsum animal, quod etiam in Songaria et ad Jeni-
seam superiorem, datur vero in borealibus, coram videre integrum
non contigit, sed est evidenter peculiaris speciei.
Descr. (e pellibus): Magnitudo minoris Vulpis; Caput, ut in
eadem, acuminatum, naso canino, nudo. Jertex flavescens, oculorum
ambitus rufescens, sed cilia nigra. Mystaces nigri et rostrum pone
et supra mystaces Zitura triangulari fusca, canis adspersa. Pili ante
aures copiosi, long), et anterius albi; aures ipsae nigrae, ad basin
macula marginis anterioris alba, externi, cum basi tota, rufa. Cor-
pus pilo rudiori, quam in Vulpe, satis tamen molli, colore fere Lupi,
extus gryseo, pilis longioribus nigris mixto, intus cinerascente; stupra
scapulas area magis fuscescens et inde fascia ad caudam continuo
subfulvescens. Area longitudimalis lata, inde a maxilla collum sub-
tus totum occupans et per pectus producta usque ad umbilicum fusca,
MEAE Ra meii
—
45
pilis inspersis albidis; sed imum abdomen e cano albet. In foeminis
area gemina longitudinalis nudiuscula, papillis uberum duplici serie
octonis. Cauda plerumque in adlatis pellibus deest, apice nigricans.
14. 4) C ATNITS TU" u pes:
C. pedibus nigris, apice caudae elongatae albo.
Canis Vulpes, Lin. syst. XII. 1. p. 59. sp. 4. Schreber.
mammal. lll. p. 365. tab. o4.
Vulpes vulgaris, Brisson. quadr. p. 173.
Renard, Buffon hist. nat. VII. p. 75. tab. 6.
B. Vulpes nigra, Scheffer. lappon. p. 340. Steller. Camtsch.
p. 124.
Blak Fox, Penn. synops. p. 152. n. 119. Zool. arct.
Rossice Lissitza, Liska, et passim nomine tatarico TUüUlké; varie-
tates venatoribus et pellionibus peculiaribus nominibus veniunt.
Tataris Tülkoó vel Tylki, ad Jeniseam Tilgé.
Tschuvaschis Tihie.
Jacutis Ssassi]; rutila Kysil- Ssassil; nigra Karà- Ssassil; in ge-
nere etiam Ty//siák et Achass. (^)
Mongolis Oenoegae; Buraetis et Calmuccis U'negoei; Calmuccis
etiam zratü.
(*) Prius nomen catenatum significat, scilicet, quod sit expedito contra cur-
su; alterum denotat seniorem, propter calliditatem animalis.
46
p
—
Tungusis Sculiki; Dauuris Soláki; Lamutis Sjüli; Jucagiris
Tschakala.
Esthis Rebbane; Lettis Lapsa; Fennis Hepo, Rewon, Kettu, Ke-
tun. FPermiensibus Rutsch; Morduanis Killas, Kelas; Wotiacis
Züssi et Dshitschi; Vogulis Tolmach (i. e. fur), item Okschar;
'Tscheremissis Rebesch.
Ostiacis Beresoviensibus Jochsar vel Uachsar; Surgutensibus
Wóokai; Narymensibus Locha; Wassuganis ad Jeniseam JVok-
kai; ad Kas fl. Kotan, nigra Tomkan.
Samojedis ad Petschoram Tünhe; Obensibus Tjüne; Juracis Toe-
ne, ad Mangaseam Toedte; Tawginzis Tunte; Caragassis Locha
et Lui; Coibalis Mingei; Narymicis Lóga.
Arinzis ad Jeniseam Kdáogon (*) vel Choegen et Ljene; Cama-
schinzis Mingi.
Tungusis Schuláki, in Dauuria Solíki; Lamutis Sjuli; Coraecis
Jájun vel Jaijuhl.
Camtschadalis Eschingasch, aliis Tschaschiái ad Uk 8. Eschitsch;
ad Tigill Tschaél; Caragensibus Jaejolbil.
Curilis Yabr et Kimutpe; nigra Siltukpeer; Japonensibus Kisne;
Aleutis ins. Kadiak, Koffiak.
Tangutis J/a; Indis Lobaeri.
Armenis ZAchnwell; Georgianis Mela.
Ossetinis Ruasch; ''schetschenzis Zogal; Tsckerkessis Badsche.
(*) Huronibus in America Vulpes Habhyága audit.
Vulpes per universam et Europaeam partem Imperi, ct in om-
ni Sibiria frequens animal, in campestribus australibus colore et vel-
lere degener, pulcrior in frigidis borealibus et orientalibus, pulcher-
rima praesertim, maximeque rutilo colore in Camtschatka, quae
ignitae (Ognaenki) pellionibus dicuntur. Ex his rarissumae et aesti-
matissimae, quae apicibus pilorum albis quasi pruinoso-argentatae
apparent, nec alibi occurrent, nisi forte in America. (Conf. Charle-
voix hist. de la nouv. France III. p. 133.) In genere autem senio-
res Vulpes in dorso pilis canis distinguuntur. Caucasicae et Tauri-
cae pallentes, deteriores. J'arietates, praesertim per Sibiriam, admo-
dum multifariae. In rufis interdum tractus spinalis et per scapulas
cruciatim decussans nigricans, quae dicuntur Cruciatae ( Krestovky)
et in Lapponia quoque dantur; alis pectus et venter longitudinaliter
magis minusve fusca velsubnigra, quae Siwoduschky et Tschernodusch-
ky audiunt; et in his interdum, raro exemplo, venter et pedes albo
nigroque maculato-variegata et cauda ferme ad dimidium alba. Dan-
tur etiam rutilae tractu subtus plane albo. Rarior deinde et praetio-
sa varietas tota atra, (praeter caudae apicem album), caro vendibilis
et pro pulcritudine velleris variante praetio; et ab hac degener de-
inde seminigra, lateribus cervicis et corporis vel dorsi magis mi-
nusve late pilis albis canisve inumbrata, quae pro latitudine et ex-
tensione nigredinis dorsalis Burajá vel Tschernoburajá, sive, ubi totum
dorsum incanescit, sola cervice et prona facie corporis atris, Burin-
kaja appellatur, itemque Tschalaja. In his saepe digitorum postico-
rum apices albi, cauda semper apice alba. Datur denique varietas
alba, cujus in numerosis pellibus plures aberrationes vidi; nempe pla-
ne niveas, saepe pilis paucis, nigris in apice caudae; interdum auri-
bus pedibusque fulvescentibus, interdum macula una alterave obso-
lete fulva seu flava ad latus cervicis vel capitis. Vidi etiam candi-
P NN m
dissimam, ora palpebrarum migra; et aliam tribus lituris rufescenti-
bus, nempe supra scapulas, in medio dorsi et supra lumbos, capite
simulex albo -rufescente, auribus basi albis, dein dimidiato-rufis, api-
ce nigris, pedibus anticis rufescentibus, extremo longitudinaliter ni-
gris, posticis posterius per longitudinem ferrugineo - fuscescentibus.
Cel. Güldenstaedt prope Kislar in cuniculo captam matrem cum
sex vulpeculis observavit, quarum uma tota perfecte candida et mas-
culini sexus fuit. Hasce albas Vulpes male cum C. Lagopo confun-
dit Leem Nachr. von Lapland, p. 102. — Non solum autem totam
Sibiriam usque ad orientalem Oceanum pervasit Vulpium species,
sed etiam in Americam (^) transit, et inde per catenam insularum
promontorio Alaeska .continuatarum excurrit, ibique mire multipli-
cata est: et mirum in Novo Orbe et istis insulis, quas 'ulpinas 1deo
Rossi appellaverunt, plus fere abundat varietas nigra et semimmnigra,
quam rutila, sed cum statura majore, velleris naturam mutavit m du-
riorem et rudem, sive id a nutrimento in maritimis, vel ab habita-
tione inter rupes derivandum sit. Hinc Vulpes nigrae insulanae,
quae praeter caudae apicem, plerumque alba macula in gula, saepe
et in ventre (ut et nigrae Sibiricae) notatae sunt, in Rossia plane
non aestimantur, sed venduntur Sinensibus minori multo praetio.
Desunt autem Vulpes in insulis Camtschatcae propioribus, ubi contra
Legopi abundant. Rarissime inter istas Ámericanas occurrunt etiam.
(*) Vuipes consensu omnium Americanorum (orientalium) ante Europaeo-
rum adventum in America ton adfuit, ut inquilina ejus continentis spe-
cies cinerea. — K 415io referebat Bartramius aliique, ab Americanis au-
disse se: Vulpes rufas non ita longo abhinc tempore advenisse, paulo
post adventum Europaeorum, rigidissima tunc hyeme existente, qua
mare versus Septentrionem totum giacie rigidum fuerit. — — Verosimil-
lime tamen in occidentalibus Americae jam dudum speciem multiplica-
runi, quae ibi numerosa est et in insulas potuit transferri.
albae; et vidi inde albidam pellem, dorso longitudinaliter et cauda
rufescente, subtus pedibusque candidam, at plantis pedum longitudi-
naliter nigris. — Et tantum de Varietatibus vulpium. Natura astuti
animalis satis ex aliorum traditione nota est. Supplendum est: quod
dentur Vulpes, quae vitae vagae adsueverunt et cuniculos non parant,
nisi cum prolem educant. Pleraeque vero sibi antra effodiunt, vel
in clivis campestrium, vel in loco sylvestri sub arborum radice, ubi
solum siccius esse solet. Pariunt 6 vel 7 catulos. In ultimis Sibi-
riae, praesertim Camtschatca, ante Rossorum adventum et editam,
in animalibus pretiosa pelle instructis, stragem, adeo erant copiosae
et familiares, ut circa tuguria omnia furari solerent. Optimum venandi
illas tempus a Novembri ad Decembrem, quum vellus perfectum et
justa proportione densum est; adulta hyeme nimis densum et spis-
sum evadit. Priores pellionibus et venatoribus termino artis Pysch-
ny, posteriores Plotnye vocantur. Juniores sequenti hyeme aetatis
versus Februarium, octavo circiter mense, vellus perficiunt et incre-
mentum. In Rossicarum pellibus lanugo ad cutem pallet; in Sibiri-
cis fuscescit, circa Anadyr et in Camtschatca pilus fere ad pellem
usque rutilus. Sibiricarum vulpium pelles in tenebris concussae scin-
tillant. Pelles vulpium a pellionibus solent dissecari et dispesci in
octo partes, quae in totidem pellicea tegmina consuuntur, pretio ad-
modum diversa; et quidem prima et maxime aestimata cervix, cu-
jus consuta tegmina (Savoitschatyi mjech) primo vaeneunt pretio;
dein dorsa media, Chreptovyi mjech, secundi preti; porro lumbi,
citra caudam, parum aestimati; tum ventres, Tscherevyi mjech, qui
tertium ferunt pretium; gulae, Duschki appellatae, pars levissima et
rariorl vellere instructa; ideoque apud Turcas et Polonos aestimatis-
sima; porro consuuntur seorsim pedes anteriores, et item postici,
quod Laptschatoi mjech efücit, denique vilissima capita consarcinari,
7
5o pee
et caudae, intersutis loris pro tegminibus itinerarüs vendi so-
lent. Consuuntur etiam aures separatim pro usu plebeculae. E cen-
tum viginti vulpinis pellibus sic vulgo dissecta associantur fragmenta,
quorum tria priora genera pretium pellium complent, reliqua merca-
tori gratis veniunt. De nigrarum vulpium enormi praetio evolvatur
Cel. Müller. (Samiung. Russischer Geschichte)
Vulpes quibusdam annis in extrema Sibiria migrare observatur,
praesertim in Camtschatca. Quando ibi migratoria murium agmina
adventant, tanto saepe numero ut ubique perfossum ab iis solum ap-
pareat, accurrunt tunc etiam copiosae Vulpes, neque minus abundant,
quum [lumina copiosa piscium anadromorum agmina in littore relin-
quunt, quasi odore e longinquo allectae; aliis annis abeunt, paucis
remanentibus. Adventantes cursu continenti feruntur, licet solitarii,
quasi jussi essent, quod venatoribus earum regionum Pripusk audit.
In alis regionibus, quum copiosi apparent lepores, subinde mügra-
tori facti, copiosae etiam Vulpes. Amant enim hanc venationem, et
quum praeda superabundat, lepores in nive defodiunt in futurum
commeatum, quos saepe defluente nive integros inveniunt venatores. —
Urgente fame contra vorant etiam gryllos, cicadas, scarabaeos, Cy-
nosbati fructus aliasque baccas. Coéunt Februario; singula tunc foe-
mina duobus tribusve maribus stipata. Septimanas novem utero ge-
runt et catuli Novembri jam matribus pares. Caeterum vulpinam car-
nem populi omnes, qui multa alia promiscue animalia, in Europa non
usitata, in cibum vertunt, communi consensu abhorrent, ut et Lupos,
Lagopos, Putorium, Ermineum, Mures Ratti et domestici, inter quadru-
peda; ex avibus autem aquilae, accipitres, falcones, corvi, corni-
ces, vultures. — Voces vulpi variae pro animi affectibus, latratus pe-
cuharis desiderii, et gannitus querulus, iracundiae et doloris clamor
raucus et stertor. — Pupilla perpendiculariter linearis, cincta halone
fusco, in iride dilute cinerea.
Lun JC ANNIS PRusonius JB. F.
C. cauda elongata recta villosissima, apice concolore.
Canis Lagopus, Lin. syst. XII. 1. p. 59. sp. 6. Schreber.
mammal. IIl. p. 362. tab. 93.
Vulpes alba, Brisson. quadr. p. 175.
Isatis, Gmelin. Nov. com. Petr. V. 39. p. 358. Buffon. hist.
nat. XIII. p. 72.
f£. Vulpes coerulescens, Lin. Faun. svec. n. 14.
Rossice Pessez (1. e. Canicula).
Tataris Ak- Tylkoe (vulpis alba); Jacutis Kyrssa; Ad Jeniseam
Tatarice Dshoebkoe; monticolis Láüi.
Samojedis Nogà et Nohó; ad Jeniseam Sellero.
Vogulis ad Obum Kyhn et Kan.
Ostiacis Surgutensibus Kyón, item Mulóg; ad Narym Nju-loga
i.e. Vulpes alba.
Tungusis ad Chatangam Tschitara vel Tschatera.
Coraecis Ippun. Tschuktschis nomad. Rekokalsin, sedentaris Ka-
wylguraech.
Camtschadalis Schippóka vel Schipuk.
Aleutis Uktschi vel Ukutsching.
$2 —á
Species arcticae frigidae Zonae addicta, versus austrum sponte
non ultra LX^*" gradum facile evagatur, praeterquam in ultimo,
orientali Sibiriae angulo, ubi non solum ad sinum Penshinensem,
sed et in Camtschatcam excurrunt, glacie illuc per mare vectae, qua
etiam in insulam Beringii et Aleuticas sic dictas nec non in oppo-
Sitam Americam, pervenisse credibile est, ubi prolifica sua natura
(ad duodecim enim et ultra catulos pariunt) facile multiplicarunt.
Suntque in his insulis adeo famihares et procacul, simul et fame-
lici, ut dormientibus quaelibet esculenta, imo calceamenta et quic-
quid comedi posse credunt, aufurentur, vix baculis abigendi. Omni
caeterum animali victu, etiam piscibus, aliisque maris ejectamentis
contenti, si alia venatio desit. In terris arcticis praesertim migrato-
rlos mures sectantur et saepe cum iis transmigrant. Latent cunicu-
lis propria opera effossis, et noctu praesertim vagantur. Juniores,
quos domi alui, Mangasea acceptos, erant mordacissimi, praesertim
mares; foemella minor, debilior, admodum familiaris facta est, et ho-
mini instar canis amica. lracundi canum more subgrunniunt, ocu-
ls viridi resplendescentibus, interque se rixantes catellorum more
clamant. Etiam impatientes exili voce ejulant. Sed latratum spon-
taneum vel vocem alias ullam usque ad Novembrim nunquam exau-
divi, licet sub conclavi detinebantur. "Tum vero senior mas a reli-
quis segregatus, inque loco obscuro captivus sub vesperam edere
coepit latratum singularem, quem postea saepius exaudivi, similem
cantus gallinacei, nis] graviorem, maxime sonorum, constantem qua-
tuor, quinque vel sex sonis cito subsequentibus, quorum ultimus
paulo acutior, quasi ejulatu productus. Non autem creber est, ut
canum latratus, sed tantum semel iterumve, per majora intervalla
editur. Sedent ut canes, rixantes alter alterum terrae pedibus affi-
xum tenebat et per intervalla morsitabat acriter. Carnes qualescun-
Teste 53
que vorabant, et saturi superfluum in terra defodiebant, pedibus
priorum effodientes scrobem et rostro terram superingerentes. Hi
Decembri demum mense hybernum vellus apud me perfecere. Sunt
autem aestate omnes exsolete fusci, etiam qui hyeme candidissimum
vellus induunt. Eo tempore in collibus arcticae planitiei ( Tundra),
ubi cuniculos habent, a Samojedis et Ostiacis effodiuntur spatis e
Rangiferorum cornibus palmatis fabricatis, et cauda apprehensi, pro-
tracti caput terrae illidendo facile necantur. Cuniculos autem ideo
in elatis ripis et collibus condunt, quod ibi solum siccius. Reperto
cuniculo venator applicat aurem, et si non audiat motum latentis
animalis, ad ostium nivem radunt, quo motu expergefacti Lagopi
mussitare audiuntur, et sono prodit decipulis ad exitum cuniculi
statutis variis capiuntur. — Varietas hyeme alba copiosissima et est
e vilissimis pellibus. Ex una Mangasea quibusdam annis ad qua-
draginta mille pelles exportari adnotatum est. Sed si migratione
facta aliorsum pro tempore transierunt Lagopi, tunc vix ad 300o in
ea regione capiuntur, quális hyems fuit 177: et 177». Nihilosecius
numero non minuitur prolificum hocce animal; et in insulis Aleuti-
cis, ubi quotannis multa eorum millia fustibus occiduntur et deci-
pulis capiuntur, semper aeque copiosi sunt. Et in his quoque insu-
lis frequentior etiam varietas, quae hyeme e fusco-glaucescit vel coe-
ruleo-fusca est, alibi enim rarior et majori in pretio. In his insulis
vivunt piscium et cetaceorum in littus ejectis cadaveribus et quibus-
vis maris rejectamentis; in continenti muribus, tetraone lagopode,
leporibus. Excrementa foetidissima. | Odor supra caudam levissime
ambrosiacus, affinis illi, quem Gulo spirat. — Pilum et colorem na-
turae quadam lege mutant, non effectu frigoris; vidi enim Petropoli
etiam calido loco detentum Lagopum sensim hyemale vellus induisse,
remanente ultimo dorsali tractu fuscescente, donec et hic evanesce-
$4 —ÓM €
ret. Vellus in nulla facile fera densius, altius et ad arcendum fri-
gus magis aptum, adeo quoque electricum, ut semel iterumve ma-
nu frictum, crepitentes in tenebris scintillas emittat. At in nullo
aeque corium seu cutis tenuior, tenerior Ante Olaum Magnum
vix ulla Lagopi apud auctores mentio, quod is primus fuit in sep-
tentrione Zoologus. Et etiamnum imperfecta est hujus animalis cog-
nitio, et adhuc nuper Isatidem (Lagopum) cum vulpe alba confudit
Amiciss. Zimmermann (Zool. geogr. p. 18o.). A Vulpe cinerea
Americana, quae mitiores latitudinis gradus haud recusat, certissime
specie differt.
Descr. Vulpe minor et depressior. Caput similius canino,
quam vulpino, rostro nempe crassiore, obtusiore, cranio convexiore.
Nasus et labia nuda, nigra, incisura labii sulco septi continua. Den-
tes primores superiores medii trunculi, proximi utrinque lobulo obso-
leto notati, extimi distantes, conici, omnes basi introrsum producti;
infra magis distantes, intermedi quatuor retuso- subemarginati, ex-
timus bilobus, lobo exteriore acuto; Canini superi majores; molares
ubique sex, supra priores tres, inferne quatuor trilobato-conici, an-
terlores decrescentes, primo minimo, — sequitur magnus trilobo-
lacerus, denique postremus lato-tuberculosus, et ad faucem minimus
retusus. Palatum rugis 9. lingua mollis. — Mystaces mediocres ordi-
num subquinorum, albi, seta una longiore fusca etiam in albis; ver-
ruca supraocularis setulis sex, quarum una item ex parte fuscescit;
Seta genae solitaria et verruca gulae quadriseta, perque mandibulam
setulae aliquot duplici ordine sparsae. Oculi subconvergentes, pal-
pebrarum marginibus nudis, serieque pilorum margini proxima nigra;
irides obscure luteae; periophthalmium oblique oculum non totum
(ad$) tegens, margine nigrum. .4ures ovatae, mollissimae, rotunda-
— 55
tae, villosiores et breviores quam vulpis, villisque conniventes, in-
tus nudae, fuscae, anfractuosae. (Apicem auriculae animal sponte
introrsum inflectit.) Truncus villosissimus, vellere in toto corpore
candidissimo, paucis interdum dorso inspersis pilis fuscis, longiori-
bus; lanugo intima ad cutem canescit, subtus plane alba. J'illus
longitudine, mollitie et densitate vulpinum superat, tenerior, sed
magis fluxus, intricatus et inaequalis. Palmae pentadactylae, pol-
licis ungue curvo; plantae tetradactylae. Digiti omnes crassis pilis
usque ad apices connexi, laxius in plantis, ut levius nivi inambu-
let; soleae villosissimae, praeter callum apicis digitorum, villo denso,
duriusculo, crispulo, argentato. Ungues corneoh. Cauda dimidii
animalis longitudine, recta, villo rudiore, ad 3 poll. longo, undi-
que lanata, ut crassior vulpina appareat, flocco exiguo pilorum ni-
grorum in summo apice. Pondus adulti librarum septem cum dimi-
dia. Mensura a naso ad anum 1'. 5". 6". altitndo ad scapulas 1'. o. 6". ad
lumbos 1'. o. 71". caput ad nucham 5^". 5". circumferentia extremi
rostri 3". 6". baseos 5". 3". capitis 8". 5". oculi distantia a, naso
/
^". 3". longitudo oculi 7i". aurium distantia ab oculo 2". altitudo
2". 6". latitudo basi 2". 7". longitudo colh 3". 5". circumferentia
7/. corporis medii circumferentia 12^". longitudo caudae sine villo
10", 8", humeri 3". 11". antibrachi 4^. 3". palmae 3". 9". femoris
3". 61". tibiae 4". 7". plantae 5". 31". Pinguedo non parca inter
femora, in lumbis et supra scapulas. Omentum interanea omnia ob-
volvens, striis adiposis, inter anfractus intestinorum positis clathra-
tum. Laminae adiposae lumbares angustae. Hepar majusculum, pon-
dere fere triunciale, sexlobatum, cystide magna flavo-viridi instruc-
tum: Zobus sinister major, ovalis, intermedii acuti, alter pro cystide
fissus, dexter obtuse triangulus, sub quo renalis lobus hgulatus, basi
biauriculatus et Spigelianus triquetro -ligulatus. Lien obscure ruber,
56 —
linearis, extremitatibus latis, pondere scrupulorum 4. 'entriculus
oviformis, majusculus; circumferentia 19 pollicum. Intestini longitu-
do a pyloro ad coecum 5 ped. cum » poll. a coeco ad anum 11". 3".
tripedali a pyloro distantia area orbiculata glandulosa, et inde di-
stantia 3". 6". alia minor, unde adtenuatur intestinum ileon. Coe-
cum in duos anfractus convolutum, extremo subclavatum. | Pulmo
dexter quadrilobus, azygo parvo, sinister trilobus. — Costae 13. qua-
rum g9 verae; longitudo vertebrarum omnium coll 3^". 1i". dorsi
13". 6". lumbarium septem 4^. 8". sacri in tres vertebras divisi 1". 9".
cauda septemdecim -articulata. C/aviculae minimae, vix 2". longae,
in ipso 12 poll capite humeri sitae. Ossa artuum priorum paulo
robustiora. Penis binodosus, osse instructus recto, sulcato, lon-
gitudine 2". 3".
B. Parietas frequens Lagopi obscura seu plumbeo- fusca, quae
hyeme quoque talis (Go/uboi Pessez Rossis), toto corpore subuni-
formi, persistente fuscedine tincta; optimae notae, e coerulescenti-
fusca, pejores e fusco - coerulescente cinereli, pessimi fusco-cineras-
centes, vel fuscedine rufo degenerante. In his omnibus caput pilis
crebris albis, copiosioribus versus rostrum, canescit, ipso rostro in
quibusdam plane fusco; quibusdam et pedes pilis albis spars?, nisi
ad fuscum inclinant. (Ex his coerulescentium et alborum pedibus
alternis consuuntur pellicea vestimenta elegantissima simulque soh-
dissima, quae magis in praetio sunt.) Omnibus aures, area cervicis
ad scapulas extensa, gulaque obscure fusca, guía tamen quibusdam
fusco- rufa. Soleae omnium pedum solae albo- villosae ommibus.
Nonnullis macula alba inter pedes primores. Vellus in genere huic
varietati minus prolixum, quam vulgaribus et elegantius, unde et
tertia parte cariores albis.
52
£. Rarissima Lagopodis varietas e fusco atra, capite supra dor-
soque pilis gryseo-canis adspersa, in cauda írequentissimis, quam
semel vivam aestivo cum vellere vidi.
» 16. CANIS familiaris.
* . C. cauda recurvata.
Canis familiaris, Gmelin. Syst. Lin. I. p. 65. sp. 1.
Chien, Buffon. hist. nat. Vol. V. (cum Varietatibus).
Faithfull Dog, Pennant. Zool. brit. (ed. 4t.) I. p. 49. n. 1o.
Rossis Sobaka; Slavonice Pess; foemina Ssüka.
Tataris Ytt vel It; foemina Kantschek; 'Tauriae incolis etiam
Topek.
Tschuvaschis Jida vel Jjida.
Mongolis Nochói. "Tungusis Nynokin.
Samojedis Obensibus Uen, vel Wyn, item Jandu; ad Petschoram
Uenoekoe; Juracis Wéneku; ad Mangaseam Bynihe et Bynó;
Tawginzis Hgandáe vel Buang; Tomskiensibus Kanang; ad
Narym Kának; monticolis Byn; Kamaschis Men; Coibahs
Maeng.
Permiensibus Pon; Morduanis Pinae; Votiacis Punno; Tschere-
missis Pi; Wogulis 4emb; Ostiacis Amp.
Arinzis et Cotowzis Jitschap; Pumpocobiensibus Tzi; Inbazkien-
sibus Tip; Assanis Altschip. Jucagiris Tabakà. —Aleutice
6
Ainkuk, Canagice in Ins. Kadiak, Piuchta; Tschuktschis Hittés.
Curilis Schtápo.
Tangutis Tschi. Ziganis Dshukell.
Sinensibus GLheu. Japonensibus Inu.
Armenis JPorzschun; foemina Katzschun.
Camtschadalis Koshà. —Coraecis Hataan.
Tschuktschis nomad. Haetten; sedentariis Kykmyk.
Improprie tamquam speciem posui stirpem domesticorum ani-
maliun, quae tota hominis industria creata est, ex hybridis verosi-
millme generationibus, canis aurei praesertim, cum lupo, vulpe et
forte hyaena alüsque congeneribus. | Seorsim eam posui, quia ad
nulam harum specierum peculiariter referenda esse videtur; magis
varia quippe, et magis composita, quam ulla alia domesticorum ani-
malum. — Canis familiaris apud omnes populos sub moderamine
Sceptri Rossiae viventes, occurrit; apud agricolas et Nomadas cu-
,stos gregum et tuguriorum; apud venatorios populos comes et auxi-
liator laborum; tandem apud gentes, in ultimo Asiae angulo, iumen-
to carentes, jumentorum loco servire coactus. J'arietas maxime vul-
garis per Sibiriam est canis rusticus, corporis praestantia, viribus,
animo, colore et villo proxime ad Lupum accedens. Apud Noma-
das magnae Tatariae Farietas, propius ad canem aureum forma, le-
vitate et gracilitate accedens, similisque cani grajo, femoribus, cau-
da et saepe auribus longiore villo jubatis, coloribus et accessoriis
varie degener et per selectas copulas apud Europaeos mnobilitata.
Praeterea non infrequens canis pumilus villosus, plerumque rufes-
cens, quem facile pro hybrido vulpis agnoscas. Praeterea omni
generis exoticae varietates, (non excepto cane depili, quem saepius
» MERE 59
ecaudatum, cute alba vel fusca, itemque hybridum, auribus et cauda
villosa, corpóre nudum vidi,) passim introductae sunt, et per Sibi-
ram quoque multiplicatae, maxime ea occasione, quum olim Sinen-
sibus caro ementibus selecti canes, tanquam merx Kiachtam deferri
solebat, donec praetium frequentia vendentium decrevit. — Aestima-
tissima autem varietas, apud Caucasicas praesertim gentes et in Cher-
soneso taurica generata, caris Graji, quae quidem in Caucaso sum-
mae proceritatis et roboris, ad cervorum venationem, itemque lupo-
rum, in Tauria praesertim pernicitate et gracilenüa nobis est et
capiendis leporibus aptissima. Maximi tamen dicuntur in Rossia
procreati, et celebrati imprimis Jaroslavienses. ^ Caeterum vulgares
canes rusticos, praesertim Sibiricos, ad quoduis venationis genus,
quod non summam velocitatem requirit, institui posse certum est.
Sunt enim, quos ad ursos investigandos et lacessendos instruunt, sunt
ad Alces assultandas docti, denique ad Zibellinas detegendas ita
callidi dantur canes, ut animalculum, si nequeant capere, in arbo-
rem quandam confugere cogant, et signo venatori voce dato tamdiu
custodiunt, donec is ad occidendam telo Zibellinam insecutus fuerit.
Camtschatici canes a prima juventute ad trahendas trahas docti, nul-
los labores recusant, tenuissimo e piscium semiputridorum aristis con-
stante cibo contenti et saepe adeo famelici, ut traharum et jugorum
lorarodant, nisi arceantur. Hos, ne adtritis in glaciata nive pedibus
claudi fiant, calceamentis e corio indutos currere adsuefaciunt. Ad
Jeniseam et Lenam etiam venatoribus hyeme semper canes laborum
Comites sunt, et in parvis trahis annonam et retia atque supellecti-
lem vehunt, dominis fidelissimi pedissequi, et cum nivosa tempestas
incidit, circa herum accubantes et suo illum corpore refocillantes,
nisi tugurla adtingere possint, quorsum etiam tempestitosam per noc-
tem, sine viae vestigio, soio olfactu ducti, tendere callent. Prae-
*
6o c
sentiunt etiam tempestates ingruentes, et indubie indicant, quando
quiescentes sibl scrobem in nive effodiunt. Etiam in sylvis statutas
sparsim pro feris decipulas canes melius ipso venatore norunt, et he-
rum ab una ad aliam certo instinctu ducunt. Curil etiam marina
itinera suscipientes, canes secum vehunt, quia naso auram captantes
certum vicinae terrae indicium praebent. Notatu dignissimum autem
est in Sibiria et Camtschatca hydrophobiam nunquam invadere ca-
nes, quorum ibi morbi contra ali, v. gr. alopeciam, mictum cruerm-
tum cum tumore genitalis (quem decocto corticis Sorbi loco fomenti
curant), coecitatem, plicam, et tandem (a trahendo) prolapsum in-
testini rect, non rarum est observare. De canibus per 4o dies ine-
diam passis Hist. de l'Acad. de Paris an. 1706. Ego Vertagum habui
ex aviculario hybridum, qui coecus factus incidit in puteum siccum
hyeme et post duos demum menses extractus fuit, plane emaciatus.
Caeterum canes Nomadum, licet saepe ab heris derelictii in deserto
errantes conspiciantur, nunquam tamen feri evasisse visi sunt, sed
ad eadem, vel alia castra redeunt. Asseverant autem Calmucci, tem-
pore oestri non rarum esse canes foeminas sponte sua in desertis a
lupis iniri et catulos robore et ferocia patribus similes edere. Fe-
runt etiam lupos, qui cum glacie rarius in primas insulas Curilas
appellunt, promiscuo cum canibus congressu ibi generare hybridum,
quod coloribus canum variat. Hybridorum exempla, ab inclusa
cum lupo cane natorum in Rossia non rara extiterunt, et familiam
a lupo nigro et cane productam satis numerosam, quae, praeter
unum albidum, omnis similitudinem patris, habitu et colore, ut et
ferocia praeferebat, jam supra commemoravi. Etiam cum vulpe
natam hybridam progeniem nostri non ignorant. Canis aureus au-
tem ita amicus est cani familiari, ut de consanguinitate horum ho-
mini aeque addictorum animalium vix dubitandi locus sit.
-
—— Ó1
Not. Jarietates canum familiarium omnes Rossi peculiaribus
appellationibus designarunt, licet non omnes indigenae, sed plures
ultimo tantum saeculo forinsecus illatae et nondum in dissita Imperii
deductae. Sunt autem vere indigeni canes et usque in ultimam
Sibiriam universae boreali regioni familiares:
«. C. domesticus, (Dworowaja) longo villo, praesertim caudae
vestitus, capite et colore plerumque lupi, vel magis fusco,
saepius nigro colore varians et tunc quandoque gula et notis
supraocularibus ferrugineis insignitus; et is per omnem Sibi-
riam usque in Camtschatcam, ubi ad trahas jungitur jumenti
loco, vulgatissimus; quicquid Buffonius de peculiari vari-
etate sibirica tradiderit.
B. Eidem affinis laniarius, forma similis, plerumque magis mi-
nusve lutescens, pilo brevi et stricto, caudaque tereti,
gracilentior.
y. Grajo affinis, minus gracilentus, plerumque auribus, cauda
et artuum postica fimbria longiore villo ornatus, apud Noma-
das, Calmuccos et Kirgiso- Tataros praesertim selectus, varii
coloris, aliqua saepe canis aurei similitudine.
4. Grajus (Borsaja) perfectus, majoris staturae, ad leporum, vul.
pium, imo luporum venationem utilis, apud Caucasi gentes
et Tauro-Tataros plerumque educatus, et itidem saepe villis
eleganter fimbriatus, gracillimus.
e. Fulpinus, (Liska) in pedes humilior, plerumque fulvus, flavi-
cans vel albens, longissimo villo praeter caput vulpinum luxu-
rins, auriculis magis minusve pendulis et villosis; caeterum
consanguinitatem cum vulpeculis non minus aperte, quam Var.
«. cum lupo prodens. — His dein accesserunt et hybrido con-
gressu multifarias formas produxerunt exoticae varietates, e qui-
bus maxime multiplicarunt:
i. Molossus (Datskaja Sobaka), fusco semper colore.
3. Avicularius (Lehavaja S.), ejusque Ragusina varietas, Buffo-
nio Braque de Bengale perperam dicta; nec non torosior, na-
so diviso, ad conquirenda Tubera terrae praesertim docilis.
6. Aquaticus (Owtscharka), colore plerumque brunneo vel nigro,
omnium maxime in venerem prona et docillima.
x. Cursorius seu venaticus (Gontschaja S.) Malorossis Chort. sae-
pius lutescens, vel nigra, supercilis et gula fulvis.
^. Grajus giganteus, s. hybernicus, plerumque subhirtus, subtri-
pedali fere altitudine, Jaroslafskaja S. a loco, ubi praecipue
colitur, dicta.
p. Grajus tenellus, italicus; Anglicus vulgo dictus.
». Danicus subtilis.
&. Fricator, ( Moska) magnitudine varia.
Deinde minus frequentes apud nos occurrunt:
e. Pomeranus (Spitz) ejusque varietas pusilla.
z. Fertagus, verosimillme e x) natus, pumilio.
e. Extrarius (Istscheika) ejusque forte degener.
«. Melitaeus ( Medelaenskaja S.)
7. Leoninus, forte ex 6. et e. quondam hybrida et deminuta
progenies.
—À 65
2
« egyptius. (Egipetskaja vel Turezkaja S.) qui plerumque
fuscus, raro cutis humanae aemuli coloris, pilis praeter my-
stacem et setulas ad caudam plane nullis, frigoris impatien-
tissimus, forma ad v.) accedens, ex quo forte ortus, frequen-
ter nascitur ecaudatus, vel vix verruca in loco caudae con-
spicua, quod in varietatibus aliis rarius accidit, et tunc
plerumque haereditario vitio, dum genitore vel matre bre-
vius arte detruncata cauda, (oetum alterutri similiorem
genitum cauda privat; quod mihi in generationis theoria,
(ut exempla quoque sex digitorum individuorum, et pen-
tadactylarum — gallinarum), non spernendi videtur esse
momentl.
Genus.IHL 'U-R*S-T
Ursi brachyuri, quorum tres distinctae species nunc cognitae
sunt, a recentioribus Zoologis cum Mele, Gulone et affinibus in
unum Genus coacü sunt. Me vero judice soli per se Genus consti-
tuant necesse est, habitu distinctissimum, vel erunt nulli inter con-
junctum illud Genus et plerasque auctorum Jiverras cert limites.
Malui sic solas instituere et cum Mele segregare magis affines Vi-
verris species. Nec tamen negaverim, patere summam, per specie-
rum assimilantium seriem, mores, victum et externum habitum, af-
finitatem inter ÜUrsos, Meles, Fiverras; eademque ab his ad Mu-
stelas et hinc, per Lutras, ad Phocarum genus approximatio in
promptu est.
EL
———
qa UHSPENS US" "Uu TUE T^g" e
U. corpore fusco hirto, gula concolore.
Ursus Arctos, Lin, syst. XII. i. p. 69. sp. i. Schreber.
mammal. III. p. 502. tab. 139. 14o.
Ursus, Brisson. quadr. p. 187. n. 1. Buffon. hist. nat. VIII.
p. 248. tab. 31. 82. Pennant. syn. p. igo.
Rossis Mjedwed (mellivorus). Malorossis Wedted.
Tataris fere omnibus 4fju; Bocharis Ajih; Catschinzis ad Jeni-
seam Zwa et lrei; Jacutis Aesch (1. e. avus, reverentiae gra-
ta) item Daegyilah (i. e. sylvestre animal), Dae-togonna
(sylvarum princeps), Ebbae vel Ebbecha (anus), Poeagai (ter-
rbils) et Silhs - anan - agi (subradicalis). ^ Tschuvaschis
Obag (*) Persice Chirs (Kaempfer. amoen. p. 44.)
Mongolis Karà- goroessà (i. e. nigra fera); Calmuccis 4joo; Bu-
raetis Utugà vel Karaá-gorohun. (i. e. nigrum animal.)
Tungusis baicalensibus Kuti et Uhgdscháhi, ad Chatangam fl.
Umil, ad Lenam Utugi, Dauuricis Kong -naptu; Lamutis
Kaahi. Aleutis ins. Kadiak Pagunak. Jucagiris Tscholondi.
Samojedis ad Petschoram Worga, Wark, Uark, et Chaibido-
sermik (i. e. sacrum animal); ad Jeniseam Ngarka et Choig;
Mangaseensibus Boggo; monticolis lrei et Chairachan (i. e.
—
(*) Copiosae populorum appellationes circumscriptae et significativae ideo,
quod verum nomen animalis proferre timent, ne illud appellasse
videantur
Princeps): Tawginzis Ngenuwutte; Coibalis Meina; Camaschin-
zis Müinja.
Lettonibus Latschis; Esthonibus Karro; Permiensibus Oosch;
Tscheremissis Muskiae; Votiacis Gjondor; Morduanis Ofta;
Vogulis Oape vel Ohboa, ad Tschussovajam 4ba (Pater), ad
Pelym Jelpungui, ad Obum 'Torok vel Tariu; Ostiacis Oben-
sibus Jingwoi vel Jemwoi (animal sacrum); Estellis YgA; Sur-
gutensibus Jich; ad Narym Corgo, ad Kaas fl. Choije.
Arinzs Khip; Cotowzis Kaltum; Assanis Chaltum; Pumpocolien-
sibus Chanhi; Inbazkiensibus Chóaie vel Choig.
Tangutis Tschidrit. Indis et Ziganis Ritsch.
Armenis Zfrtsch. "Tscherkessis Myscha. Ossetinis zírs.
Camtschadalis Kdadsch vel Káscha. ^ Coraecis Kdinga; (apud
Curilos non datur) Japonensibus Kmanoschischi.
In borealioribus et temperatis sylvaticis totius Rossiae et Sibi-
riae vulgaris est, campestria vitat, ubi nec praedae facile insidiari,
nec baccas atque radices legere potest. In Caucaso etiam austra-
lore frequens in sylvosis subalpinis et alpestribus. In Persia (teste
Kaempfero) mitior minorque Europaeo. In Taurica Chersoneso
hodie exulat. In Camtschatca, observante Stellero, copiosissimi
gregatim incedunt, et ad hominis!clamorem fugiunt timidissimi: no-
cent tantum, si e somno exterreantur, tamen non occidunt; sed vul-
nerati, saltem seniores, venatorem crudeliter adoriuntur, imo odore
ilum distinguunt et post aliquot dies inermem ex insidiis occidisse
vis]; periculosi etiam in hybernaculo, si nondum obdormiverint.
Aliqui, forsan tardius spelaea quaerentes, congelato solo, tota dein
9
66 CI
hyeme vagantur quasi rabidi, homini maxime obnoxii, voracesque,
licet stomachus tunc pessime coquat. Id etiam in Sibiria raris an-
nis observatur, ubi solitarii vagari visi, et sicubi sui similis obviam
fieret, ad internecionem pugnasse. Contra aestate, quum vegetabi-
lis victus abundat, ita mites sunt, ut puellis in sylvis baccas legen-
tibus, collectas devorent, ipsas intactas demittant. Post hybernum
jejunium Camtschadali ferunt, ursos radicem Dracontii camtschatici
cum turionibus effossam vorare ad praeparandum stomachum, unde
et ipsis haec radix in usu est. Simile quid de Aro ursorum medi-
camine verno Plinius VIII. 54. Caeterum bulbos Victorialis et al-
lia varia, radices Polygoni vivipar, liorum quoque et Fumariae
atque Claytoniae bulbos effossos, et baccas Corni albae, Lonicerae
coeruleae, Vacciniorum, Sorbi, Ruborum variorum, turiones Equi-
seti, Senecionis cannabifoli, et Spireae camtschaticae vorat; aestate
vero circa mare et autumno secundum flumina piscium abundantia
satur et tunc admodum mansuetus est. n sylvis alpinis Sibiriae
passim Rubo idaeo quasi segete opertis, hujus maxime baccas secta-
tur, ut ubique per sylvas tractum incedentium ursorum videas. Sed
ubi alimenta deficere incipiunt, crudeliores fiunt, hominemque non
raro ex insidiis adoriuntur; canes tamen timent. — Vere pil de-
fluere incipiunt sensim, ita ut a Junio ad Augustum saepe fere nudi
incedant. Novembri pelles, refecto villo optimae. — Jam sub finem
Octobris, in fiigidiore Sibiria orientali, hybernacula quaerunt, prae-
sertim sub antiquae cujusdam arboris radicibus, veltumulo, velprae-
rupta quadam sub ripa, ubi facto antro, solitarii, vel plerumque bi-
ni, raro plures et ad quatuor usque hyemant, sed non statim ob-
dormiunt, ut ante confirmatam hyemem periculosum sit venatoribus
spelaea expugnare. Februario occisi adhuc pingues observantur, at-
que demum vere, quum exituri sunt, quod saepe fit demum Aprili,
macilenti evadunt. Toto jejunii tempore interanea vacua, praeter
spumeum chymum in intestinis; in recto excrementa durissima e
foece superstite coacervantur, quae ursum vere venatores affirmant
saepe sanguine mixta et cum clamore excernere, tanto nisu, ut etiam
arborem amplexam teneat et unguibus laceret; cujus circa hyberna-
cula, quae quotannis repetit, pleraeque arbores laesae, ramisque
inferioribus confractis testimonia ferunt. Stellerus affirmat se ca-
num adinstar coire ursos vidisse in Camtschatca, nec unquam ibi,
licet familiarissimi ursi, auditam ibi fabulam, de stupro ab illis foe-
munae illato. Equi et vaccae, eodem referente, in Camtschatca ur-
sum non timent, imo fugientem potius insequuntur; et in Sibiria
animosiores equos in ursum ruere et anticis eum ungulis occidisse
ipse vidi. — De nullo animali tot apud vulgus fabulae, quam de
urso. Ethnicis praesertim pro justo, et mendacii ultore habetur,
unde sanctissimum ills juramentum admorsa pelle ursina exactum.
Jacuti fabulantur hyeme cubantem ursum omnia eminus auscultare,
ideoque contumeliose tunc de eo loqui timent; contra aestate gulae
potius, quam famae studiosum esse. In circulum nunquam currere
dicitur, sed semiücirculo facto redire. ^ Variis occiduntur modis et
decipulis. Baschkiri, Uralensium montium incolae, quorum mellifi-
cia in alts licet pinastrorum truncis excavatis per sylvas sparsa de-
populantur ursi, maxime infensi et ingeniosi in ejus perniciem.
Orientaliores populi in transcursu sclopetis vel sagittis occidunt; imo
agilissimi et audacissimi venatores, praesertim "Tungusi, lacessitum
cominus ursum pugione adoriuntur, tantaque celeritate circumsul-
tantes e latere illum confodiunt, ut raro effugere, illosve vulnerare
queat. Ali hastis excipiunt nodo ferreo infra cuspidem munitis, ne
irruens ursus, et ferro se sua sponte induens, venatorem palmis ad-
üngere possit. Camtschadali viso urso cubante vestes pelliceas de-
*
698 ——
ponunt, ne strepitu illos prodant, et nudi transcursu illum configunt
jacentem. "Tandem plurimum in cubilibus caeduntur ursi, quae ubi
e vestigiis vel e vaporibus adstantes arbores pruina vestientibus, vel
casu detexerunt venatores, post Decembris finem, quum alto somno
oppressum demum quievit animal, facta apertura, sopitum confodiunt.
Pelles pro cubilibus et tegmine hyberno Sibiriae populis inserviunt;
in Rossia traharum operimenta et cassides militares inde fiunt. — Ca-
tulorum pelles plane atrae pro pelliceis lacernis aestimatissimae; sed
adultioribus fuscis praeferuntur jure. Ur si americani, specie sine du-
bio distincti, nigerrimi et fulvis genis insignes. Carnes et pinguedo
ab omnibus in deliciis habetur, et Petropoli assati altilium juniorum
ursorum, domi lacte et pane educatorum, lumbi in procerum men-
sas adponuntur. Bilem ursi in febribus intermittentibus atque ictero
(nec non ad plures alios morbos) non sine fructu propinat Rossorum
vulgus. Etiam potant et inungunt contra tumores et dolores arthri-
tico-venereos. Cor quoque combustum pro medicina servatur. Fa-
bula etiam in Sibiria, de calculo inter musculos ursi reperiundo,
quem v»entosum appellant (N/étrenoi Kamen) et quo Jacuti brachio
alhgato et ad hanc vel illam plagam verso, ventum ex eadem pla-
ga elicere feruntur. Os humeri hodienum Camtschadali pro falce
ad secanda gramina aptant. ntestina sufflata et gelu exsiccata pel-
lucidissima, ad Lenam et in Camtschatca pro fenestris serviunt.
Jisdem Camtschadalorum mulierculae luxuriosae aestate faciem ob-
glutinant, ne a sole torreatur tenera cutis. Nomen fluvii 4bacan ab
ursi sanguine mutuatum,
Nota. Anno r771. migrantibus tunc, ob annonae forte penuriam,
€ montano tractu frequentibus ursis, rarissimo exemplo, a Burattis
ursus plane albus, vivus captus fuit. Albo-nigroque variegatum cir-
pm 69
ca Narym occisum vidit Ste/lerus. In Uralensibus montibus dan-
tur fusci et nigri, imo aterrimi, ut sunt catuli semper; in Sibiria
plerique nigri. Rossi distinctionem ursorum faciunt in formicarios
(Muraweiniki) et cadaverivoros (Stervenihi), sed nullo solido argu-
mento: variant solummodo colore vel nigriore, vel e fusco magis
rufescente; et magis minusve iracundi et crudeles fiunt anni tempo-
re, aetate, et alimenti copia vel inopia. In superioribus regionibus
Jeniseae fluvii albo nigroque varii aliquando copiose observantur.
fS RSUS marinus
U. corpore albo. Pall itin. Ill. p. 6gi. Spicil. Zool. XIV.
pore tab. s.
Ursus maritimus, Gmel. Syst. Lin. 1. p. 101. sp. 5. Schreber.
mam. III. p. 513. tab. 141.
Ours blanc, Buffon. hist. nat. supplem. vol. IIl. p. 200.
tab. 34.
Polar Bear, Pennant Syn. p. ig2. tab. 2o. fig. 1. Zool.
arct. L...p..53. m. 18.
Rossis Bjeloi, morshoi Mjedwed, (ursus albus vel marinus).
Samojedis ad Mangaseam Sira-boggo, versus mare Djog- dadE-
boggo.
Jacutis Yrung - Eesse (avus albus).
Tschukschis nomadibus Néingin; sedentarüs Zfkliak. —Aleutis
Tanhak.
Frequens in glacie totius Oceani arctici, quem nunquam dese-
rit, nec per fretum Beringii ad Camtschatcam descendit nisi rarissi-
me; victitat Phocis, Balaenarum Delphinorumque cadaveribus, pisci-
Ll p 2€—
79 — À—3
bus, aliisque marinis. Hyemem transigit in sicco et saepe nivalibus
procellis. deceptus longe ab Oceano in terras evagatur, ut spelaea
quaerat et hyemem quiete transigat. In temperatiora maria nunquam
processit, fidus Rosmari comes. Natat optime; in sicco ineptius
pugnat et facile occiditur, dum in postica erectus se defendit, vitae
minustenax, quam terrestris ursus. Quae de illo fuse dicta sunt in Spi-
cilegiis loc. cit. hic repetere nolui, nec iconem ibi insertam hic iterare.
Adultis plerumque longitudo ad septempedalem, altitudo 9j pedis.
Genus mV OMOBOE SESS:
Hoc animalium genus, quod inter Americae animalia species
tres distinctas, ursis vulgo adnumeratas agnoscit, in Europae Asiae-
que Continente tantum duas recipit, Me/em vulgo sic dictam et Gu-
lonem, nec hactenus inter Africana animalha ulla eidem adinventa
est — Habitus ili et mores medii inter. Ursos et Fiverras: Dentium
structura parum diversa; pedes similes longe unguiculati, plerumque
ad scandendum et fodiendum instructi; facies argutior quam ursis,
villus vix minus rudis, qui in viverris tenerior; trunci forma ursina
magis, in viverris gracilentior; sinus sebaceus foetidus sub cauda,
plerasque ab ursis distinguit, sicut a viverris minore agilitate diffe-
runt. Magnitudine sunt intermediae et tantum a viverris, quantum
hae a mustelis et lutris distant.
19. NB BBSUTaGx5
M. cinereus, subtus ater, capite albicante, fascia utrinque lon-
gitudinali nigra.
—— 71
Ursus Meles, Lin. syst. XII. :. p. 70. sp. i. Schreber.
mammoal. Ill. p. 516. tab. 142.
Blaireau, Buffon. hist. nat. VII. p. 104. tab. 7. 8.
Badger, Pennant. Syn. p. 2oi. n. 142. Zool. britan. (4».)
l. p. 71. n. 1g. tab. 8. n. 19.
Rossice Barsuk. | Malorossis Charzün.
Tataris Borsuk, etiam in Sibiria.
Mongol Torochiós; Buraetis Dorgong ; Calmuccis Soorchan vel
Tórocho.
Tungusis Nurgo, ad Baicalem Darrakon.
Lettis Ahpscha ; Esthis, Maehr.
Samojedis monticolis Norgo.
Arinzis Éuchas.. Ostiacis ad Kas fl. Chous.
Tscherkessis Borsuk. ^ Ossetinis Sagarük.
Georgianis Madschy.
Non est Europae peculiare animal, ut i Buffon credidit,
sed etiam per Asiam, praesertim ubi loca aprica, sicca, deserta fa-
vent, copiose habitat. ln Sibiria praesertim circa Jeniseam fl. locis
montosis apricis, etiam Crasnojario borealioribus, et usque ad Le-
nam fl. observatum est; nec magis deest in aestuosis versus mare
Caspium, praesertim desertis inter Cumam et Terec fl. ad pedes
Caucasi, inque ipso Caucaso, usque in alpina, et ultra Caucasum
in Georgia et Persia, ut et in Chersoneso taurica: ut videatur per
totam Asiam etiam maxime australem evagari, quemadmodum et in
72 UMP UESLUE UE Ter
Rossia Europaea, et praesertim in Livonia frequens est. Sylvas tan-
tum necessitate coactum colit, lubenter hortos et campos raris lucis
sparsos vel plane nudos. Cuniculos praesertim fodit locis praeruptis,
et non longe ab antro pro cloaca selhgit locum acclivem vel prae-
ruptum, ubi deposita excrementa terra superinjecta facile tegere pos-
sit. Nunquam nisi noctu vagatur, post occasum solis, et si illuxe-
rit, sub arboris cujusdam radicibus vel obvia quacunque in spelunca
delitescit. A canibus deprehensum, unguibus dentibusque se defen-
dit, dorso incumbens. Depopulatur uvas autumno, et fructus dru-
paceos; Coleoptera quoque manducat. —|Coitum exercet Novembri,
tumque pinguissimum delitescit per reliquam hyemem sopore oppres-
sum. Pariunt foeminae mense Februario quaternos vel quinos. De-
cembri et Januario adlatos Meles semper inveni sue altili pinguiores,
ut saepe pili rari vix contegant sagmam. Tum maxime requiruntur
propter adipem tenuem, medico et mechanico usui utilem, imo a
multis comeduntur. ^Aestate macilentiores. 1ctu baculi supra nasum
leviore syncopen patitur, et fortiore cum haemorrhagia moritur.
Alhas verberum et vulnerum patientissimum. — Pe/les vulgus Cosako-
rum atque nomadum in tegmina sclopetorum aptat, quia rubiginem
et pluvias optime arcent. Forsan pelles illae, apud Philologos ad-
huc dubiae, quibus Moyses tabernaculum in deserto contexit, hujus
animalis fuere.
Nota. Varietatem albam apud nos nunquam observatam fuisse
audivimus, nec ego, nec praecessores mei. Semper sui simillimum
occurrit Animal, nullacunque coloris aberratione. Color subtus pal-
lidior, fascia latissima atra longitudinah, gulam totam tegente et
cum artuum nigredine confluente. Caput albescens, , praeter fusciam
a naso ultra aures productam. inus, genitale et simus subcaudalis
intra aream pallidam. Pristina distinctio, inter Taxumn suillum et
caninum, verosimillime orta e pinguedine hyemali, quum in animali
adipe turgido nasus, naturaliter ultra maxillam productus, ignaris
speciem porcinam imitari videretur, quae in aestivo macilento mi-
nus apparet. — Pondus sibiricis et caspicis hyeme adlatis circiter
XXV et ad XXVIII librarum deprehendi; mares paulo minores.
In utroque sexu sinus subcaudalis ceruminosus, pilos tunc circa cau-
dam lutoso unguine inquinat. Papillae mammarum 2 pectorales,
ventrales 4 etiam masculis. Os penis extremo leviter incurvatum,
apice cochleariformi, perforato. Claviculae minutae. Intestina bru-
mali jejunio contracta, parco muco obducta; in recto subinde stra-
menta aliquot commanducata. JFentriculus fluidiore intus et lutosa
fuscescente saburra incrustatus. Cystis fellea collapsa, bile parca,
crassa, crocea. Pinguedo inter pellem et carnes copiosissima.
o. '"NHIUBLEbIBES uro,
M. corpore nigro, area utrinque dorsal lutescente. ^ Pallas
Spicil. Zool. XIV. pag. 25. tab. ».
Mustela Gulo, Lin. syst. XII. i. p. 67. sp. 5. Faun. suec.
IE nai.
Ursus Gulo, Gmelin. syst. Lin. 1. p. 104. sp. 8. Schreber.
mammal. III. p. 525. tab. 144.
Glouton, Buffon. Supplem. III. p. 240. tab. 48.
Gulo, Pennant. Syn. p. 196. Zool. arct. 1. p. 66. Klein. quadr.
p. 83. tab. 5. mala.
Rossice Rossomak.
10
74
—
'Tataris ad Jeniseam Oknó et Kunià vel Kahna; Jacutis Ségen.
Barabensibus Cháünu.
Mongolis Dsége; Buraetis Dségen; Calmucc. Dshakan.
Tungusis Tschütak et Tompatschan; ad Jeniseam Jentáki; Lamu-
tis Onalki.
Permiensibus Ssán et Laana; Siraemis Latscheg; Votiacis Laagd-
sek; Vogulis Kimal; Ostiacis Beresoviens. Lolmach (fur);
Estellis ad Lrtin. Lotschik; Surgutensibus et Juganis Kymlych;
Narymensibus Ungoentsch; Lumpocolis JWassugan.
Samojedis Obensibus Jengyné; Juracis Gingaeni; ad Petschoram
Ingine - paod; Mangaseensibus Biggodi; "Tavginzis Bintissi;
Tomskiensibus Jungendà; monticohs Dshibké Uengónd et Hon-
gritae. Coibalis Muengenae; Camaschinzis Miné.
Arinzis P-hjastáp; Kotowis Peschtap. Assanis Pestap; Pumpoco-
lensibus Kuune.
Jucagiris Chonchonanda; 'Tschuktschis Chaper.
Camtschadalis Tymi vel Tymmi.
Coraecis Chaeppei. (Apud Curilos non datur).
Japonis Mudschinà. Indis Bidschà?
In Rossia europaea rarius nisi in vastis sylvis borealibus, fre-
quentius in sylvosis Sibiriae totius hospitatur. De hoc animali fu-
sius actum est in Monographia Spicilegiorum loc. cit. inserta, ubi
et 1iconem-animalis videsis.
Not. Analogum Guloni animal americanum (JVWolverene) exa-
minandum adhuc et comparandum accuratius Guloni orbis antiqui.
Pilos Guloni esse triquetros notavit Baster (ct. Harlemens. vol.
XF.) sed hoc an in americano? nostrati pili teretes,
V. Mal VER RE.
Etiam Viverrae magis habitu, quam charactere a Mustehs
distingui possunt. Dentium enim structura proxime eadem; nempe
primores alterni interiores; sed superiorum extimi a reliquis remoti
et majuscuh magis ad similitudinem. ursorum et Melium inclinant.
Differunt porro Viverrae trunco magis recto et ingressu reptabundo,
quo praesertim a Mustelis differunt; ne dicam vellere magis rudi,
artubusque robustioribus. Genus Fiverrae in Editione Systematis a
Cel. Gmelino curata optime quidem adornatum est; addendae om-
nino Lutrae, quas inter Mustelas retulit: nec enim ad peculiare Ge-
nus constituendum sat differunt.
21. , VIVERBA .Mum go,
V. cauda basi crassa adtenuata apice nigra, corpore canescente
subtus ferrugineo.
Viverra Mungo, Gmelin. syst. Lin. 1. p. 84. sp. 2. Schreber.
mammal. III. p. 430. tab. 116. A. B.
Ichneumon, Gmel. jun. itin. vol. III. tab. 19.
Mangouste, Buffon. hist. nat. XIII. p. 115. tab. 19.
Persis Kurma (quod palmae fructum significat, quem dicitur
amare ).
*
76 amt
Malabaris Chiri. Ceylonensibus Qui] s. Quispele.
Lusitanis in India Mungo.
Animalculum Persiae australioris indigenum, facile cicurandum,
in provincias mari caspio vicinas et Georgiam adfertur, tanquam do-
mesticum et per Astrachaniam Petropolin usque advectum est, ubi
diu in conclavi vixit maxime privatum, lepidum et mundum, non mu-
res solum, sed maximos Rattos decumanos facili negotio enecans;
nec Serpentes reformidat. Agilissimum, reptabundum, ubique in an-
gustias se insinuans. Ovorum vitellum amat et solertissime lamben-
do exhaurit. lrritati vox grunnitus continuus. Indica specimina, in
Belgium viva àdvecta, complura vidi, persico simillima magnitudine
et colore, et utique ab Aegyptio Ichneumone et V. caffra affini spe-
cie distinguenda. Ichneumon seu Vulpecula ceylanica Sebae thes. I.
p. 66. tab. 41. ad nostram pertinet; et ipsum specimen Musei Se-
bani etiamnum Amstelaedami asservatum vidi. Pertinet etiam huc
Monghos Valent yni Ind. Ill. p. 993. tab. F. M. et Mustela gryseo
et albo variegata Hill. anim. p. 549.
Descr. Putorio major et fere gracilior. Circa os ferruginea;
reliquo toto corpore obscure ferruginea, sed ob longiores pilos ubi-
que albo nigroque varios eleganter canescens. Extrema pedum et
caudae nigra. Cauda basi crassa, sensim adtenuata. Dentes primo-
res retusi, utrinque extimus paulo major, conicus. Palmarum digiti
2 medii majores, pollex parvus. Folliculum sebiferum proprium ad
genitalia habet.
00
OROCNCION RXOROR CAU CCLuXcgu.
V. pedibus omnibus palmatis, corpore fusco, subtus canescente.
Mustela Lutra, Lin. syst. XII. i. p. 66. sp. 2. Schreber.
mammal. Ill. p. 457. tab. 196. 4. B.
Te v7
Loutre, Buffon. hist. nat. VII. p. 134. tab. s. XIII. p. 323.
tab. 45.
Otter, Pennant. Syn. p. 938. n. 173. Zool. arct. II. p. 86.
1« 34. Z00l. Dri. (ed. 4.) 1. p. 83. tab. 8. n, 19.
Rossice J/ydra, Poreschna, ad 'Terec fl. Poreschnik; Malorossis
Widnicha.
'rataris Casaniensibus Káma (unde fluvio nomen): ad Abacan fl.
Cháundus, monticols (ut et Baschkiris) Kara - Kundüs; Jacu-
tis Yty; Catschinzo-tataris Kamnosch; Karginzis Kamnai.
Mongolis Chai; Buraetis Hoop-Kallom, vel Chonin. challuun
(. e. ovinus Fiber); Cahnuccis Sup vel Sub.
Tungusis Dshühun, ad Baicalem lIrgindir, in Dauuria Kalon; La-
mutis Djókon.
Permiensibus T'schul; Esthonis Saarm; Lettis Uhdenis; Mordua-
nis JVétras; Wotacis Jyad wel Hwad; Vogulis Kultaehp;
alib JWondor et Wondrad.
Ostiacis Obensibus JWondyr, ad Samarof Gonter, ad Surgut Cho-
lyp, ad Narym Toet, ad Kaas fl. Taare.
Samojedis Nens vel Ninsati, ad Jeniseam Ossudo; Kamaschinzis
Tjaedt; Coibalis Taedt; Arinzis Thitau.
Camtschadalis Gylengyl, occidentalibus Ngyschingysch. — Juca-
giris Mundschong.
Coraecis Nenget; Curihs Isaman; Japonis Kausso.
Georgianis Mzaui: Tschetschenzis Chescht; Ossetinis Urt.
79 €—o
Per omnem Rossiam et Sibiriam ad usque Camtschatcam circa
notabiliores fluvios et flumina, circaque lacus piscosos ubique, misi
in maxime borealibus satis frequens est. In Americam quoque tran-
siit. Habitat et in Caucaso ad Cyrum praesertim fluvium, in Persia et
per omnem "Tatariam magnam, forte ad Indos usque. Montosa et
sylvatica praecipue amat. In ripis cuniculos fodit, aditu subaqua-
tico, cum altero plerumque exitu, in quo saepe duo, tresve simul de-
gunt. Victitat piscibus, muribus et avibus aquaticis. Piscium prae-
sertim capita comedunt. Pariunt vere plerumque binos. Pelles vul-
pinis vihores, quondam copiose Simensibus venum portabantur, et
etiamnum ad fimbriandas eorum et Mongolorum aliorumque plebe-
jorum vestes m frequenti usu sunt. | Serviunt etiam, inverso intror-
sum pilo, pro vaginis, in quibus pulcriores Zibellinarum pelles prae-
sertim pro longiori itinere asservantur. Sacerdotibus Rossicis etiam
vulgo ad Mitras adhibentur. — Saepe in nassis piscatoriis, et vivi in
retibus capiuntur; hyeme etiam canibus, quibuscum acriter pugnat,
morsu tremenda. Incessus reptans, demissus, in nive et glacie cae-
lerrime polito vellere gliscit, caudae etiam motu et nisu adjuta;
provolvitur in dorsum, erigitur in posteriora pugnans; nec timida
est, sed auscultans. J'ox irae nulla, sed imoribundae gemitus fere
infantihs. Manibus apte utitur. Quiescit prostrato corpore et capite,
Hyeme praesertim adit alpinos torrentes, qui non glaciantur. — Ob-
servatae etiam nostrati simillimae in insulis versus Americae conti-
nentem sitis, praesertim Cadiac, et in ipso Continentis promontorio
Alaeska; sed in insulis citerioribus deest. | Maximae sunt Camtscha-
ticae, ubi gentiles Lutras credunt tugurio illatas, familiaribus mor-
bum venereum "inducere. Distinctio autem Gunneri (in not. ad
Leem de Lapponibus) inter marinas, littorales et fluviatiles Lutras
sine fundamento esse videtur; nec unquam apud nos albas inventas
——— 79
fuisse audivi in tanta cop'a, nec ullam varietatem, nisi aetatis. Ca-
lor in vivis exploratus 103? Forenheitianos explevit.
Descr. Forma capitis et crassitie colli accedit ad Phocas.
Corpus totum depressum, magis caput et maxime rostrum, tota for-
ma natationi aptissima. — Rostrum rotundatum, maso lato, depresso,
naribus lunatis, septo distantibus. Labium superius utrinque tumens,
pio rigido vestitum: Mystaces rigidissimi, retrorsum sensim longio-
res, 8 ordinum. errucae supraciliares lunatae quadrisetae, pone
oculum biseta; verruca magna suborbiculata utrinque ad basin man-
dibulae, pone angulos oris, setis plus quam denis obliqua serie dis-
positis, interque has gularis cum setis duorum parium. Dentes primo-
res supra majores, quorum medii 4 aequales, retusi, extimi conici,
postice excavati et a caninis remoti; inferne omnes retuso - subtrun-
cati, extimi subexcisi, alterni interiores: Camini teretes, robustissimi;
Molares supra utrinque duo, infra tres, triangulo- cuspidati, serratim
coéuntes. — Sutura velleris in toto corpore nulla. ellus strictum
e densa lanugine et pilis duriusculis, copiosis nitidis, in ventre et
cauda subtus magis rude fuscumque, in gula et pectore incanescens,
supra piceo-atrum. Lanugo cana ad cutem albam. Auriculae par-
vae, crassae, semiovales, villo appressae, et meatus angustus, lobulo
acuto villisque arcte clausus. —Jrtus breves, robusti, corpori se ap-
prime adplicantes pro natatione, postici vix longiores. Palmae pian-
taeque pentadactylae, subtus late nudae, digitis crassis, crassoque co-
rio subnudo inter digitos palmatae; umgues conico-acutissimi. — Cau-
da robusta, a basi crassa sensim adtenuata, apice obtusa, tota vellere
vestita. Mas exiguo ossiculo penis; pondere aequat lbras septem-
decim; femina non multum supra decem. Fulvae proxime ante anum
sitae labia crassa, subpilosa, ovali-oblonga, antrorsum tumüdula,
8o ——
postice depressa, truncata, transversa quasi rima; antice connata,
sulco divisa, postice connexa tenui hymene. Sub antico angulo la-
biorum sinus, e quo emergit clitoris, ossiculo suffulta, adnata mem-
branulae fraenuli instar sinui subtensae, sub qua urethrae orificium
in vulvae canalem tendens. Folliculus in utroque sexu utrinque ad
amum ovatus, juglandis fere magnitudine, externe musculo stipatus,
intus laxa membrana vestitus, intra anum in intestino hians orificio
valvula clauso, plenus liquido virescente, oleoso, foetido. Foramen
ovale cordis non pervium. Attamen ductus inter atria cordis com-
municantes detexit Sue (mem. présentés à l'Acad. de Paris, Vol. II.
p. 203. seq.) Claviculae in musculis minutae. Longitudo foeminae
i. 117. 6". cauda à. o. 8". capitis 5". Camtschaticae saepe biulna-
ribus (cum cauda) majores.
o9 WOSVIRRBA Wurcold.
V. plantis palmatis, corpore fusco, ore albo. Pallas Spicil.
Zool. XIV. p. 46. tab. 21. fig. ».
Mustela Lutreola, Lin. syst. XII. 1. p. 66. sp. 8. Schreber.
mammal. III. p. 462. tab. 197. Lepechin. itin 1. p. 176.
tab, 12.
Lesser Otter, Pennant. Syn. p. 239. n. 71. tab. 91. fig. o.
Zoolog. arct. 1. p. 87. n. 35 ( Minh)?
Rossice Norka. Malorossis Nortschik. Polonis Nurek. Germa-
nis Nurz.
Tataris casaniensibus et Baschkiris Schaeschkae.
Lettonibus Duppuris, Dukkeris; Esthis Nirk, Saarmas; Mordua-
nis Paatscha; Votiacis Zéi vel Tschaju. Permiensibus Puisness.
81
Per omnem Rossiam a Petropoli usque ad Uralenses montes et
Camam [fluvium haud infrequens, praesertim circa rivos et fluvios
ranis et astacis abundantes, quibus praecipue vescitur. "Trans Ura-
lense jugum per omnem Sibiriam una cum astacis nulla reperitur.
Cuniculis riparum delitescit, et pelles a mercatoribus ad Sinas de-
portantur, haud magno pretio aestimatae. Quae in Monographia ex-
posul, Spicilegior. loc. cit. hic repetere superfluum duxi, ut et
iconem.
Nota. In borealibus regni Casamiensis Lutreolae dicuntur quan-
doque observari albae.
Das VIVETNWBRO-uterrima.
V. pedibus semipalmatis, corpore aterrimo, parotidibus fuscis.
Pellem peculiaris animalis, quod in maxime orientalibus Sibi-
riae nostrae, inter Uth et A4mur fluvios, in maritimis et circa fluvios,
frequens esse perhibetur, per omnem reliquam Sibiriam ignoti, per
comites Josephi Billings accepi, quae licet pedibus orbata, tamen
crassitie sua, pilo et forma, affinitatem cum Lutra et Lutreola pro-
dit, adeoque jure sub hoc genere recensebitur, donec observatori
cuidam dabitur regionem istam, multis ignotis plantarum, animalium
et avium speciebus, imo forte metallis divitem, adire.
Descr. Magnitudo intermedia inter Lutram et Lutreolam.
Longitudo pellis 19". 3". caudae sine pilo 5^". pilus exsuperans 1^.
L4 d
5 ad 6". Caput usque ad aures 2". 4^. ad oculos 1". 6'". Caput breve,
circa nasum angustissima ora cinerascens. Latera capitis inter oculos
et aures e nigro subrufescunt. Reliqua tota pellis aterrima, nitida,
praeter aliquot pilos subgryseos sub axillis, et in sinu inter hume-
l1
82 ce—ÁÀ
ros et thoracem, areamque vix rufescentem gulae, cum parotidum
colore cohaerentem. J4ures brevissimae, latae, rotundatae, pilosae,
vellere fere delitescentes. .Mystaces et pili supracilares nigri. Vel-
lus in toto corpore paulo mollius, quam Lutrae, lanugine usque ad
cutem fusco-nigra. Altitudine 6". at pili longiores 9". Cauda te-
reti- pilosa, pilo sesquipollicari. Dentes pedesque in pelle absunt.
Pellis dura, crassa, tenacissima, utpote animalis aquatici; nec ideo
ad mustelinum genus pertinere videtur.
VL MUS. T, £L AÀ,E
Genus Mustelinum Vermineumve Raji (Synops. quadr. p. 195.)
adeo naturale est et toto habitu determinatum, ut nulla circa illius
limites possit esse dubitatio. Gracilitate corporis, positura, et prae-
sertim spinae flexura, brevitate artuum, maxime etiam incisoribus
inferioris maxillae evidentius alterne exterioribus omnes conveniunt
et ex habitu facilime cognoscuntur. Verosimillime species adhuc
complures hujus numerosi et victu, quo utitur, in summum animali-
tatis gradum putredini proximum evecti generis in regionibus hodie
non adeundis latent, ut sunt interiora Asiae et Aíricae, occidentalia
utriusque Continentis Americae, et spatiosae insulae Australasiae.
Haec seriores Zoologos messis manet. Mustelarum omnium vellus,
etiam post mortem animalis quam maxime est electricum et sicco
digito, praesertim frigida serena tempestate frictum, non solum ad
propinquum quodvis corpus pilis omnibus assurgit, sed etiam forti-
ter et cum strepitu scintillat.
puu— 85
o5. MUSTEEA' ZiUecllina. TADPS*k
M. gryseo-nigrescens, gula discolore, cauda posticis pedibus
breviore.
Mustela Zibellina, Lin. syst. XII. i. p. 68. sp. 9. Schreber.
mammal. lll. p. 478. tab. 136. Pallas Spicil. XIV. p. 54.
tab. 3. fig. 9. — Gmelin sen. Now. Com. Petr. V. p. 338.
tab. 6.
Zibeline, Buffon. hist. nat. XIII. p. 30g.
Sable, Pennant. syn. p. 217. n. 156. Zool. arct. I. p. 79.
n. 30.
Rossice Sóbol.
Tataris in Sibiria et Casaniensibus Kysch; Turcis et Tauro -tata-
ris Sámur (armenico nomine).
Mongolis Bolàághan; Calmuccis Bulgün; Buraeüs Bulà.
Tungusis ad Chatanga Denka vel Dynhke; ad Baicalem Schegew;
Lamutis Sehüp.
Permiensibus Nysch; Morduanis JWetbatscha; 'Tscheremissis Luh-
musch; Wotiacis Nyisch; Vogulis Njuchse vel Njokusi ; Ostia-
cis Jjukus, alis Nogos; ad Jeniseam Oedh.
Samojedis Tos; Juracis To; Turuchaniensibus Sini; Narymensi-
bus Schig; ad Ketam fl. Si; monticolis Ki; Tawginzis Lidinka,
Coibalis Ssillae; Camaschis Schili.
Arinzis Rhügaischi. Cotowzis et Assanis Ya. Inbazkiensibus Eede;
Pumpocoliensibus Hiju.
Camtschadahs Hymrehün; occidentahbus Kymchym; ad Uk Huv.
Kymlchym.
Cuiilis Kyttihym vel Ojana. "Tucagiris Nogtscha.
Armenis Samur (quod ad Turcas cum merce transiit nomen, et
cum 'Tatarorum Casaniensium adpellatione Citilh coincidit).
Sylvosis Sibiriae et Asiae mediae alpestris peculiare, ut vide-
tur, animal, quod frigidioris climatis patientius quam Martes, as-
perrimas regiones occupavit; neque enim certo affirmari potest ean-
dem esse speciem, cujus pelles ex America boreah accipimus, nec
certe citra Uralense jugum in magis occidentalibus nunquam nisi trans-
fuga, Zibellina capta est. Quae de moribus dicenda essent, evolven-
da sunt in Spicilegiorum citato Fasciculo, ubi et icon et descriptio.
Clamor fere Putorii iratis; subinde Picae instar ganniunt.
Nota. 1. Praeter locales F'arietates Zibellinarum vellere magis
minusve nigrescente nobiles et magnitudine variantes, praeterque ac-
cidentales, v. gr. Zibelhmas niveas, flavescentes, imo fulvo -luteas,
crediderim affinem adhuc speciem in interiore Asia latere, cujus pel-
les cum Zibellina confundi solent, quacum summam habent, ut et
cum Marte similitudinem. | De hoc animali intelligendae videntur
venatorum relationes, quae in insulis ad ostium fluvii Uth in orien-
tali Oceano sitis et in magna insula Sagalien ad Amauris ostia, si-
mul Martes et Zibellinas capi perhibent.
— 2. Ex Americae aquilonari plaga per gentem Tschuktschicam ad
nos perlatae e pellibus consutae vestes identidem animal Zibellinae per-
quam simile indicant, sed nisifallor diversum specie. Pe/lesistae cum
pedibus et caudis consutae, maximas Sibiricas Zibellinas plerumque
aequant et differunt in genere castanea, subfulvescente velleris tinc-
— 85
tura, qui constans iis est color, quum in Zibellina vera lanugo velleris
potius in gryseo - fuscum, subcinerascentem colorem inclinet. Longio-
res pili, in pulcherrimis Americanis pellibus, nunquam nigrescunt,
sed sunt saturatissime castanel coloris, in aliis dilutiores. | Macula
flava gulae quibusdam, etiam pulcherrimis; reliquis gula gryseo - vel
cinerascente diluta. Cauda in omnibus paulo longior quam sibiricis,
e castaneo-item nigra, tantum apice, (ubi pili longissimi et saepe
tripollicares atque rigidiores) nigricat, sed intermixtis saepe vel in
ipsa summitate pilis rufescentibus. Pedes in omnibus castaneo - nigres-
centes, villo subpedali brunneo. ellus in genere magis rude et lon-
&lores pili rigidiores et crassiores, quam sunt Zibellinae, cui vellus
molle, tenerum. Caput americanis gryseo-albescens, versus rostrum,
et utrinque villis ad aures, intraque auriculas fere albis, qui etiam
Zibellinis sibiricis (praesertim quibus gula immaculata cinerascit)
saepius fere albent.
00," MUSIELA Martes.
M. corpore fulvo-nigricante, area gulae flava, cauda pedibus
posticis longiore.
Mustela Martes, Gmelin. syst. Lin. 1. p. 95. sp. 6. Schreber.
mamm. lll. p. 475. tab. 13o. Brisson. quadr. p. 179. sp. 8.
Martes, Buffon. hist. nat. VII. p. 186. tab. 9».
Pine- Martin, Pennant. syn. p. 916. n. 155. Zool. arct. I.
p. 70. n. 27.
Martes abietum, Raj. syn. quadr. p. 200.
Rossice Kuniza (diminutive a Polonico Kána); in Verchoturiensi
tractu, ubi Zibellinae miscetur: Kidos.
86 —
Tataris casaniensibus Ssisar; tauricis et Turcis Serdàüwa; Tschu-
vaschis Sysar vel Smosar.
Calmuccis Ssussar.
Lettonibus Zauna; Esthonibus Nuggis; Permiensibus Tàülan; Mor-
duanis Schinima vel Schinen; Tscheremissis Lui; Votiacis Ssior;
Vogulis Kohnza et Loisa.
Persis et Armenis Sardawáà.
In sylvosis temperatis Rossiae europeae frequentior, ut et in
Uralensi jugo et usque in Verchoturiensem tractum et provinciam
Isetensem, ulteriori Sibiriae nostrae deest. Aestimatissimae, pellibus
Zibellinae pretia subaequantibus, capiuntur in Caucaso, alpibus Gi-
lanensibus et in montosis Chersonesi tauricae; secundae bonitatis 1a
Jugo Uralensi. Dicuntur etiam in australioribus jugis Asiae, extra
Sibiriae fines capi, praesertim circa Jeniseae fl. fontes et a Motoris
Crasnojarum adferri sub nomine Tschoephoe. Quas in montosis pro-
vinciae Isetensis captas vidi, pejores erant cis-uralensibus, arca gu-
lae lutescente. In Orenburgensi tractu vulgo capiuntur, quibus area
gulae non flava, sed rufa seu rutila.
o1. MUSTELA Foyna.
M. corpore gryseo-fuscescente, gula alba, cauda pedibus posti-
cis longiore.
Mustela Foyna, Gmelin. syst. Lin. I. p. 95. sp. 14. Schreber.
mammal. III. p. 494. tab. 134. Brisson. quadr. p. 178.
Sp. 7.
Fouine, Buffon. hist. nat. VIl. p. 16:1. tab. 18.
Martin, Pennant. Syn. p. 215. n. 154. Zool. brit. (ed. 4.)
I. p. 76. tab. VII. fig. 2. n. 15. Raj. syn. p. 200.
Rossice Kuniza bjeloduschka (i. e. Martes albigula).
Tartaris - Tauriae Sanssür. Persis Dalà.
Ab aliis nomine non distinguitur.
Species a plurimis recentiorum jure optimo distincta, Linnaeo
perperam cum Marte conjungitur. Habitat in omni fere Rossia, prae-
sertim temperatiore, pagos aeque ac sylvas colens; Uralense quoque
jugum inhabitat, nec infrequens est in provincia Isetensi, ubi vellere
Martem fere vincit eaque frequentior est; varians ibi quoque vellere
magis e gryseo flavescente, piloque grossiore et horrido; interdum
e flavescenti albicantes, subtus magis fuscescentes, capite nigriore,
quam vulgares, auriculis albidis, gulae area minore. In reliqua Si-
biria desunt. Sed in Caucaso et Taurica Chersoneso frequentes, vi-
liori pelle, dimidio fere Martis pretio. — Animal fortiter Moschum
olet. arietatem albam, in eodem cum solitis catulis nido reper-
tam, vidi. Hybridi congressus cum fele domestica suspicionem
exemplo movi, quod, Penzae observatum, cum Icone hybridae ge-
niturae proposui in posterioris ltinerarii mei Vol I.
09.4, MUS/bELÀA.Puborius.
M. corpore pallido-fuscescente, pedibus nigris, ore auriculis-
que albis.
Musteía Putorius, Lin. syst. XII. I. p. 67. sp. 7. Schreber.
mammal. III. p. 485. tab. 131. Brisson. quadr. p. 186.
Putois, Buffon. hist. nat. FII. p. 199. t. 23.
88 pae
Polecat, Pennant. syn. p. 213. n. 159. Zool. britan. (ed. 4.)
I. p. 74. tab. G.
Rossice Chor, Chorjok; Ucranis Tchor; Polonis Tchorz. In S$i-
biria adoptivo a Tungusis nomine Soloncha.
Tataris casaniensibus et sibiricis Kusén, Ssaasse-husén; Kirgiso-
tataris Sasskoesen, tauricis Keneltschik.
Calmuccis Kurnae; Teleutis Schergalak.
Tungusis Scholongó (improprie).
Lettonibus Sesks; Esthis Tuhkhur. Tscheremüssis Pschára. Ostia-
cis Kas.
Samojedo - Caragassis Kunyrju.
Per omnem Rossiae et Sibiriae latitudinem, exceptis maxime
borealibus, sylvosis atque paludosis, vulgatissima inter minores feras,
versus austrum per omnem Tatariam magnam extensa. Habitat ple-
rumque in campis apricis, graminosis, siccis, cuniculo ulnan vcl
minus profunditate, quem forte a Citillis paratum, jugulato hospite,
sibi adaptat et dilatat. Inveni tales cuniculos, sine ulla egesta terra,
oblique aliquot ulnarum longitudine descendentes, cum camera vix
ad ulnam profunda, mollissimo gramine farcta, aliaque ex proprio
canali descendente profundiore, pro cloaca, et tertio tandem obliquo
et longissimo canali, pro servanda intra conglaciatam terram praeda,
et pro refugio. Accedunt ad pagos, praedae causa, raro autem in
ipsis pagis habitant. Vitae tenacissimi, ut diu strangulati, vel sub
aqua detenti, facile reviviscant; simul callidissimi, maximeque mor-
daces et canibus ideo, et ob horrendum foetorem, quem exagitati
fundunt, quam - maxime exosi. Clamor irati fere Picae caudatae.
|
89
Dicitur callidis ambagibus arrepens Tetraones quoque capere, et
circa aquas etiam piscibus inhiare; amat enim pisces, unde circa
piscatorias officinas ad mare Caspium et Maeoticum frequenter versa-
tur. Plerumque muribus campestribus et avicularum pullis vivit.
Parit vere, saepe ad quinos. Capiuntur decipulis, et effossis antris
per canes. Pelles vili venduntur, nec tamen ad hybernas vestes sper-
nendae.
Nota. Aestate nostrates magis flavescunt et crebriore nigro pilo
obumbrantur, ut sunt in australioribus semper. Et his corpus subtus
longitudinaliter atrum. Hyemales vero, et Sibirici omnes, trunco
plane e pallido albent, pilis tantum dorsi longioribus nigrescentibus.
Pedes tamen semper, priores una cum pectore atri. Gula fulvescens.
Caput magis fuscescens, oris ambitu et auricularum margine in om-
nibus albo. Cauda extremo nigrescens.
29,9: NDU. ST EXE À- ^5 a ramoat t ca;
M. corpore atro, supra brunneo-luteoque vario, ore, fascia
frontali, auriculisque albis.
Mustela sarmatica, Gmelin. syst. Lin. I. p.97. sp. 15. Schre-
ber. mammal. III. p. 49o. tab. 139. Pallas itin. I. p. 453.
Spicil. Zool. XIV. p. 79. tab. 4. fig. 1.
Mustela Peregusna, Güldenst. Nov. Com. Petrop. XIV. p. 441.
tab. 10.
Rossice Perewjaeska; pellionibus Perevostschik. Malorossis Pere-
gusnae et Perewisnik. Polonis. Przeviaska. Calmuccis Tschócha.
12
dd
9o
Animal australibus Rossiae a Tanai fere ad T yram fl. peculiare,
verosimilüme per australiora Turcici Imperi cxcurrens, in Cher-
soneso Taurica haud frequens. Ejus Monographiam dedi, quam hic
non est cur repetam.
9:0. cu MJU SLT Eib4À oes 3 0d reo. iL. VII.
M. corpore fulvo, rostro nigro, extremo albo, cauda pedibus
longiore.
Mustela sibirica, Gmelin. syst. Lin. I. p. 98. sp. 16. Pallas,
iiner. IT. append. p.701. n. 1. Spicileg. Zool. XIP. p. 89.
tab. 4. fig. 9.
Rossis in Sibiria Kulonnók, ad 'Tasseevskoi ostrog Krassik.
Tataris ad Jeniseam Kulón vel Cholon, barabensibus Felelak.
Mongolis Ssolongchà; Buraetis Cholongo.
Tungusis Nonno. Ostiacis Sojuk.
Coibalis Kusaen; Camaschimzis Kumgos; Arinzis Ssoosche.
Sinensibus Ssoló.
Animal peculiare ulteriori Sibiriae, a Jenisea orientem versus,
ad oceanum usque; sed quum ultra sexagesimum gradum latitudinis
ad arcton non evagetur, neque in Camtschatcam, nec in terras
Tschuctschorum processit. Monographia etiam hujus data est (loc.
cit.) cui nihil quod addam habeo.
Sd MUSTELA Ermineum.
M. cauda pedibus longiore extremitate atra.
Mustela Erminea, Lin. syst. XII. I. p. 68. s. 10. Schreber.
mammal. III. p. 496. tab. 137. 4.
z 91
Ermine et Roselet, Buffon. hist. nat. VII. p. 24o. tab. 31.
Stoat, Pennant. syn. p. 219. n. 181. Zool. brit. (ed. 4.) I.p.
tab. 7. fig. 9. hybernum habitum exuens.
Ermineum, Brisson. quadr. p. 176. sp. 2.
Kager-angan, Palentyn. Jnd. Il. p. 279?
Mustela javanica, Seb. thes. l. p. 77. tab. 48. fig. 4!
Rossice Gornostat.
Tataris etiam sibiricis 44ass; Bocharis Ilten; Baschkiris zasz et
Kara- Kujerok (melanocercus) ^ Kirgisis Ltjin.
Mongolis Ujaen vel Oejaen; Buraetis Ujing; Calmuccis Wgin
vel Ugjin.
Tungusis ad Jeniseam Dshoióki; circa Baicalem Jélek; Lamutis
Deliki; Jucagiris Lukipondscha.
Esthonis Nerk; Sirjaenis Sjoetbosch; Permiensibus Tschuschmar;
Tschuvaschis Schishejus; Votiacis Soedbushe vel Teeshmaer;
Vogulis Schols, Scholsa, Schaldshi; Ostiacis Obensibus Sass,
Ssoss vel Zass.
Samojedis Pije et Piéku; ad Jeniseam Piitschu; Coibalis Kyrroe;
Camaschinzis Kurroe; Laak-ostiacis Kurre; Samojedis ad Tu-
ruchansk Pydshu; ad Jeniseam et monticolhs Hüne et Chunni;
Motoris Hudja.
Arinzis ad Jeniseam Chullep.
Camtschadalis Idetsch; occidentalibus Dyitschitsch.
Coraecis Imaechtschak.
9a EMT
Curiis Tannerüm vel Dahn - Armu (1. e. Mus longus).
Georgianis Karkumi (ubi tamen animal deesse GZ/denst.)
Visu elegantissimum, sed odore foedum hoc animalculum vide-
tur per Europam non modo, sed per omnem Asiam, ab arctoo inde
Oceano usque ad Indos, speciem propagasse. Ipsum enim Sebae
specimen, ex India adlatum, vidi quondam Amstelaedami in Museo
amici mercatoris C. P. Meyer et non potui non pro varietate Er-
minei agnoscere (*). Non solum autem in Camtschatcam processit
haec species, sed etiam in Americam transfretavit, pellesque ejus
mihi ex insula Kadiak vicina Promontorio Americae Zlaeska, immo
ex ipsa.America adlatae sunt, licet in Aleuticis et Vulpinis insulis
propioribus desit, ut per Beringii fretum in Americam transiisse in
propatulo sit. Earum inter Americes animalia quoque meminit
Charlevoix hist. de la nouv. France vol. III. p. 134. Statura ibi
paulo minore sunt. Sic et in Dauuriae densissimis sylvis occurrunt
spithamam vix excedentes. Contra in campis Rossiae et Sibiriae
citerioris, ad Obum usque, majusculae, septem vel octo unciarum
pondere, Sinensium mercatoribus praesertim acceptae, et ad Kovyma
fl. maximae generantur, ut et quae per Tschuktschicam gentem ex-
aquilonari parte Americae adferuntur. J'ariat etiam aestivo colore;
in australioribus et temperatis e furvo magis rufescentes, in boreali-
(*) Specimen illud cum Ermineo tunc contuli, et formae nullam omnino
diversitatem deprehendi. Colore dilute rufo, paulo ab aestivis europaeis
diverso erat, subtus album, ut et pedes interius et digitorum apices.
Arcus obsoletus albus inter oculos transversus. Cau/ae apex e ferrugi-
neo-ater, Majores nostrates aequabat. P alentyn l. c. prodidit in mon-
tibus insularum Java et Borneo vulgarem esse; cicurari ad capiendos
glires et pugnaturam cum serpentibus corpus inflare, Forsan Viverram
Mungo voluit,
— 95
bus furvo-fuscae. Americanae etiam subrufescunt, et subtus album
colorem vix ulla flavedine temeratum praeferunt. Habitat autem Er-
mineum in sylvis pariter et apricis campis, nec non circa aquas, in
quibus etiam praedam non illibenter quaerit, optime natans. Nidu-
latur pariter in cuniculis sub terra (murinis forte, bello partis), et
in arboribus cavis. Inveni talem in trunco putridae arboris parvo
ostio perviae, variis loculamentis arte quadam elaboratum nidum, in
cujus uno loculo Sorices et Mures integri coacervati, duo alii ex
adverso invicem siti pellibus murinis cum relicta cauda et pedibus
strati, quorum quilibet in foetidissimo hocce nido continebat (initio
Maji) catulos duos, ante 1o vel 12 forte dies natos, supra cineritios,
subtus albos. Mater tunc adhuc erat (in orientali Sibiria) habitu
hyberno. Excrementa catulorum non egesta. Clamor eorum felis
neonatae aemulus, sed adultis rarus, Ratti vel passeris capti aemulus,
qualis et in M. Gale. Mater e vicinia nidi non facile discedit et
appropinquantem hominem dolose abducit tandemque raptis catulis
diu sequitur, desiderio prolis. | Notissimum caeteroquin: Ermineum
e paucis esse animalibus, quae hyeme ingruente albo vellere induun-
tur. Autumno scilicet hybernum vellus plane candidum et laxius
excrescit in locum defluentis tunc aestivi tenuissimi, cujus color per
totam superam faciem est fusco-rufescens. Denuo vere ingruente ct
succrescente iterum aestivo pilo, sensim defluit hybernus, et primo
quidem secundum spinam dorsi, unde tunc animal variegatum modo
continuam fasciam, modo maculas dorsales aestivi coloris exhibet.
Accidit hoc in calidioribus, v. gr. ad mare Caspium, jam mense
Martio, in Sibiria vix ante Maji medium vel finem. Probabilem
hujus phaenomeni explicationem alibi dedi (*). Est autem admodum
(') Novae Species Duadrupeaum e Glirium. ordine in descr. Leporis variabilis.
94 —— ——
ferum, timidum, mordax, nec ullo modo cicurandum animal Oculi
irato viridi fulgore scintillant, non tamen in tenebris valde conspi-
cuo, licet sit noctivagum. — Caeterum hybernae pelles copiosissime
apud nos in pelliceas vestes consuuntur, quae ad Sinas, Turcas et
Europaeos maxime mittuntur; intra Rossiam enim parum iis utimur,
et caudae, quae maximo essent ornamento, lege prohibitae sunt,
privilegioque Majestati reservatae. —Capiuntur Erminea vel laqueis
ad cuniculos statutis (Slopez. Pass) wel decipulis compressorüs in-
escatis, arcubusve filo trans tramitem ducto explodendis, et ante ca-
vum in nive factum et inescatum statutis. Carnes animalis, detracta
per incisuram posticam integra pelle, abjiciuntur; neque enim 1psi
Jacuti vel Calmucci, qui foedissiima quaelibet edunt, Ermineum,
propter foetorem folliculorum ani, qui pellibus etiam diu inhaeret,
in cibum adhibere possunt. Pondus masculis infra supraque uncias
quinque ad octo, foeminis vix ad quatuor usque. fis, quibus longi-
"n
tudo corporis io^. 2". cauda »". 9". sine pilo.
230) NUS D BIS As rlw:
M. cauda capite breviore, concolore, pilis aliquot apicis dis-
coloribus (*).
Mustela vulgaris, Gmelin. Syst. Lin. I. p. 99. sp. 13. Schre-
ber. mammal. Ill. p. 498. tab. 138.
Belette, Buffon. hist. nat. VII. p. 225. tab. 29. fig. 1.
Common Weesel, Pennant. Syn. p. 213. n. 150.
(*) Uix aliam determinationem specificam invenies, quae Mustelam hanc
ab omnibus distinguat.
95
B. Hyemalis:
Mustela nivalis, Lin. syst. XII. I. p. 69. sp. 11. Helen. act.
holm. 1785. Ill. tab. :. Pennant. Zool. arct. Supplem.
p. 53.
Rossice Laska, Lassotschka.
Tataris casaniensibus Lahtschae ; Kirgisis star; ad Jeniseam
Zurza et Tschoel-ass (1. e. Ermineum viaticum); Baschkiris
Jaeza. Jacutis Mugur Ujen (i. e Ermineum muticum) vel
Kyrr - nuss.
Mongolis et Buraetis Unaegin et Ochotonoi; Calmuccis Tschin
et Kolajosch.
Tungusis Dsholókitko, vel Hulaku-Dshelóki. Jucagiris Alatschawó.
Lapponibus Seibsch; Lettonibus Schehrus vel Sehrmulis; Esthoni-
bus Nirk; Permiensibus Lassiza; Sirjaenis Laschiza; Mordua-
nis 4kaskae; "Tscheremissis Kolejus; Votiacis Puhrmak vel
Schatho; Vogulis Chorni (quod pilum habeat tenuem) vel
Charnipui; Ostiacis Charni - Sass; ad Kas fl. Tokulab; Surgu-
tensibus Lyg - págul et Kur; Juganis Lyglykhsass; ad Keta fl.
Kuaeka; Estells Tschurum.
Samojedis, Camaschinzis et Motoris 4Kksagas.
Arinzis Chulep. Georgianis Dedopala (regina).
Haec Mustela aeque late, ac Ermineum, per Europam et Asiam
speciem propagat; forma, totoque habitu eidem adeo similis, ut
proles ejus videri possit. Occurrit per omnem Rossiam, praesertim
vero frequens in universa Sibiria usque in maxime orientales et ad
96 €Ó——
arctoas regiones. X Capitur propter pelles elegantissimas, quae, licet
tenerae, in pelliceas vestes consutae diu durant et sunt candidiores
Ermineis. Magis familiaris, quam Ermineum, ad domos libenter
accedit, inque domibus et promtuariis hospitatur, magno hominum
emolumento, quia mures radicitus destruit, imo Rattos in latibulis
suis debellat. In cavea nutrita homini cito adsuescit, nec tamen
mordacem naturam exuit, et praesertim famelica perquam irascibi-
lis et inquieta vagatur; saturata dormit. Est autem voracissima, ut
Ermineum, et facile per diem pondus seipso majus devorat. Imo
nec consanguineorum animalium, nedum Putori, carnes respuit, uti
nec Ermineum, quod famis atque sitis est patiens. Est autem, quam
hoc, magis siticulosa et crebro potat lambendo, ut feles. Cum hu-
mefecit pedes vel vellus, lambendo, et in nido se volutando purgat.
Convoluta cubat. Sedet, praesertim comedens, contracto in arcum
trunco. — Morsus ejus dolorificus, non tamen, ut perhibetur, noci-
vus. Attamen virulentiam subesse indicat subita mors murium a
morsu levi. Nidulatur et parit instar Erminei. Ineo quoque simile
est, quod hyemale vellus plane candidum induat, unde variorum
apud Suecos hallucinationes, hyemalem habitu pro diversa specie
describentium. — Altae in Sibiria a Novembris initio hyberno habitu
Mustelae in calido hypocausto jam ultimis diebus Decembris gryseo-
fuscum aestivum pilum induebant, defluente in dorso sensim hyber-
no. In campis autem tardius hoc fit. Hyemalem candorem induunt
versus hyemem; in australibus etiam Caucasi (quippe alpestri situ)
Cel. Güldenstaedt exeunte jam Octobri observavit albam, pilis
raris rufescentibus. In Sibiria saepe albescunt jam Septembri, fre-
quentius versus Novembrim. ltineratores tamen, qui in Persia fuere,
ibi non albescere prodiderunt, quamvis id ibi accidat Ermieeo. Ne-
que in Chersoneso taurica tepida hyeme Mustelam albam fuisse ob-
97
servavi. In Europa quoque non ubique albescere credo, saltim non
in calidioribus, Anglia, Gallia, Italia. Verum Mus Lassicius, circa
quem dubius fuit Gesnerus (de Quadrup. p. 746.) omnino erat
Mustela vulgaris hyeme candida, de qua etiam KZeinius mentionem
injecit, et meminit Leche Act. holmiens. (ed. germ. vol.25. p.295.)
et Ge. Agricola etiam Mustelam domesticam nonnunquam, rarius
licet, totam candidam reperin. Et in Helvetia montana Mustelas
omnes aestate fuscas (ut sunt nostrae), vel subrutilas, hyeme candi-
das esse Gesnerus l. c. p. 753. et apud eundem Stumpfius asse-
ruerunt. Dein vero a priore cum Ermineo Mustela alba confunditur.
Ut dubia, quantum in me est, solvam, addo descriptionem Gales
nostratis.
Descr. Ermineo multoties minor. Caput minus, quam illus,
oblongum, rostrum minus simum, pauloque acutius. Mystaces qua-
tuor ordinum, etiam in hyberna nigri; verrucae supra oculos et pone
rictum circiter quadripiles, gularis tripilis, omnes setulis albicanti-
bus (at in Ermineo seta supraciliaris unica nigrescit). ^ Margines
palpebrarum, praesertim cantho anteriore nigri. —Periophthalmium
vix dimidium oculum tegens, in Ermineo totum. lrides luteo -fus-
cae, obscurae. Z4uriculae breviores, quam Ermineo, vellere fere la-
tentes; pili rigiduli ante meatum decussatim strati, in utraque. Zrea
velleris suturalis ad latera colli insignior. Corpus gracilhmum, te-
res; artus adhuc breviores, quam Ermineo. Setulae tres albidae ad
mediam ulnam a latere postico e vellere prominentes, ut in Ermi-
neo; volae pedum pilosiores et unguicuh plane villo absconditi.
Cauda multo brevior, etiam posticos pedes non exaequans, in hy-
berno vellere alba, cum pilis in apice aliquot (in períectissumis ad
triginta) nigris. Contra in aestivis cauda. dorso, gryseo - fuscescenti
13
98
concolor, cum penicilo plerumque pilorum alborum in summo apice.
Labium utrinque ad nasum sub mystace album. Parotides albae, ma-
cula saepe ovali fusca, a fuscedine reliqua distincta. Palmae digitis
albis. Pedes interius et fascia ventralis alba. Longitudo a naso ad
ortum caudae 6". 6". caudae sine pilis 17. 29". quibusdam vix 8".
nnt
. 6". distantia oculorum a naso 5^. inter se 4".
"u
pilorum 6". capitis i
a meatu auditorio 4i". auris latitudo 6:". circumferentia rostri ad
oculos i^. 4^". Longitudo antibrachii 7". palmae cum ungue 0:".
tibiae 112", plantae 1". — Circumferentia capitis ad aures »". 4i.
coll 2". 9". thoracis 2". 4". eadem ad inguina; medii corporis 3".
Pondus maximis unciar. 9. cum drachma; minoribus, praesertim fae-:
minis sesquiunciae. ^ Tauricam habui, cujus longitudo a naso ad or-
tum caudae 7". 7", cauda sine pilo apicis fuscescente 2". 5". —Cla-
viculae perexiguae, et ossiculum in pene maris.
Not. Mustela anurinos Messerschmidii in Mus. Petrop. est
haec ipsa aestiva, casu cauda orbata, ut erat Sorex minutus Lax-
manni.
33. "MUSTELJA :sltoaicu.
M. cauda capite duplo longiore, concolore.
An? La Boccamele, Cetti Quadr. Sardin. p. 165. icon.
Exuviae ab amiciss. P. Schan gin missae.
Dubie addo speciem e solis exuviis non optime effarctis mihi
cognitam, quae tamen satis indicant animal a praecedentibus om-
nibus distinctum, cujus indagationem ulteriorem et descriptionem
accuratam commendo Naturae scrutatoribus, qui alpes altaicas adi-
WEST 99
bunt, unde mihi transmissae fuere. Ne quid omissum sit, utcun-
b] )
que describam.
Descr. Habitus et tota facies M. Erminei, qua paulo majus.
Dentes pedesque simillimi. Color corporis supra e rufo fuscidus, fere
ut Ermineo aestivo, paulo magis rufescens; subtus longitudinaliter
albus. Cauda multo, quam in Ermineo, longior, haud magis pilosa,
dorso concolor usque in extremum apicem.
Nota. Descriptio Cettii Sardicae Mustelae videtur huic spe-
ciel omnino convenire.
Genus VIL. P HO. C A. E
Phocarum species in oceanis Rossicum Imperium adluentibus,
boreo et eólo, certe dantur numerosiores, quam a me enumerari pos-
sunt. Sed desunt exactae circa illas notitiae, ne dicam descriptio-
nes accuratae; nolui autem incerta adoptare. Quae hic exposui, im-
perfecta quidem, sed autopsia totius, vel partium, confirmata propono,
ut certus sim nullas me varietates, specierum loco, adoptasse. Mi-
rabuntur aliqui, in prima fronte hujus generis collocasse me animal,
ab aliüs ad Mustelas vel Viverras relatum; et vere transitum illustrem
illud efficit a Viverris aquaticis ad Phocas. Sed character dentium,
quorum primores infra tantum quaterni, situs et structura pedum
praesertim posteriorum, caudae brevitas, et depressa forma, aures,
vitae genus, proles parum numerosa, aliaque a Lutris illud segregare
et Phocarum generi praefigere jubent. Omnes enim Phocae in his
conveniunt; immo habitus quoque Lutris et corporis forma Phoca-
»
EET m RR.
————
Yoo
rum illam generi approximant magis, quam Lutrae. Et inter Pho-
cas etiam quaedam, v. gr. ursina, quae proxime ad Lutrin accedit,
posticos pedes habitiores et magis insistentes habent, ut intervallum
non ita magnum videatur. In Lutri vero etiam digitorum proportio
in plantis et unguium situs, a Phocarum structura minus distat.
Sola velleris nobilitate illa eminet et tamen QCastori magis quam
Lutrae similis est.
34415 Dll, On A Lu £ xs.
P. auriculata, pedibus posticis gressorüis palmatis, omnibus
unguiculatis.
Mustela Lutris, Lin. syst. XII. I. p. 68. sp. 1.
Lutra marina, Schreb. mammal. IIl. p. 465. tab. 198. *.
Steller. Nov. Com. Petrop. II. p. 367. tab. 26.
Sea-otter Penn. histor. vol. Il. icon pag. 356. 565. Zool.
arct. I. p. 88. n. 36. Cook. it. tert. (Icon optima.)
Rossice Bobr morskoi (Castor marinus), et Kamtschatskoi Bobr;
quondam Coraecico nomine Kalün. Junior Koschlok.
Coraecis Kálaha.
Camtschadalis Keikotsch; occidentalibus Rakkü.
Curiis et Japonensibus Küiku et Rakko.
Copiosissima in oceano orientali, inter Camtschatcam et con-
ünentem Americae, inter gradus latitudinis borealis XLV" et fere
sexagesimum, secundum littora Americae autem forte magis ad
austrum excurrit. Migrat per insulas inter Camtschatcam et Ame-
xicam sitas, frequentissima quondam usque in celebrem Beringii nau-
fragio insulam, sed ab hominum venationi ejus inhiantium frequentia
magis magisque refugit. Circa Unalaschka hodie non observatur, licet
circumjacentes insulas frequentet. Cum fluitante glacie, verno tem-
pore ad Camtschatcae littora et insulas Curilas adpellit, .sed conti-
nentem non ingreditur, neque versus fretum Beringi et mare gla-
ciale adscendit. Mari tranquillo in profundo versatur, conchyliis
praesertim victitans, tempestate in fucosa vada vel siccas rupes litto-
rum scopulosque cedit. In mari coéunt, foemina supina, superve-
niente mare, dicunturque tribus diversis anni temporibus prolem
edere, quaedam vere, dein aestate et hyeme. Pariunt in littore.
Primis mensibus catuli supra matris dorsum natant. — Dormiunt su-
pinae in terra jacentes vel natantes in mari, palmis oculos tegentes.
Natant in dorso vel latere. Hominem timent, et non sunt pugna-
ces. — Lutra brasiliensis plane alienum a nostro animal et vere
Lutra.
Descr. Ad complementum Stellerianae. Dentes primores su-
pra sex, duo medii minuti, laterales lineares; Canini supra remoti,
majores. Infra primores quatuor (adeoque non Viverrae) conferti,
quorum duo extimi anteriores et caninis vicini. JMolares ubique IV.
supra intimus maximus, planus, fossulosus; sequens bipartitus, item
planiusculus; tertius conicus, crassus; anterior canino proximus, paulo
interior, minimus, conicus. lnferiorum intimus minusculus, dein
magnus, ambo planiusculi, superioribus respondentes; tertius minor,
convexo-inaequalis; et antici utrinque duo, obtuse conici, parvuh.
Palmae et plantae corio crasso, piloso coalitae; palmae subtus nudae,
corio granulato, instar grossioris Schagrin dicti, antice quadrilobae;
lobo penextimo majore, prominentiore, supra biunguiculato; reliquis
102 — PHÓ
uniunguiculatis. Unguiculi felinorum instar surrecti, sed parvi, fla-
vescentes. Plantae instar remorum Phocae quinqueradiatae, extror-
sum sensim longioribus radiis; radiorum apices subtus nudi, ungue
supra loricati. — In anniculis sesquitripedalibus canini ubique duplicati,
ut canibus. Cauda in talibus octo pollicum, subdepressa, villo un-
dique lanata. Pedum anteriorum longitudo octo pollicum; postici
breviores; sola planta 5 pollcum. ellus fuscum, circa os et gu-
lam canescenti mixtum. Mystaces mediocres; verruca supraocularis
pilis tribus albidis. —4uriculae pollicares. V'ellus, ut Castoris, sed
pulcrius, densiusque; in adultis, quorum pelles saepe quinquepedalem
longitudinem superant, extus aterrimum nitidum, lana subtestacea;
in junioribus magis fusco-gryseum. Senioribus pili longiores apice
canescentes, argentatum inducunt nitorem. Vidi etiam pellem adla-
tam (aestivam, brevipilem,) quae tota erat e flavescenti - alba, medio
dorso grysea nebula inumbrato. Hanc varietatem ex insula Kadiak
retulit Jos. Billings.
ao. UPODPQQUWA RAUS FaPN d.
P. auriculata, pedibus posticis natatoriis subunguiculatis.
Phoca ursina, Lin. syst. XII. I. p. 55. sp. i. Schreber.
manmmal. III. p. 289. tab. 8».
Ursus marinus, Steller. Nov. Coment. Petrop. Il. p. 3231.
tab. XV. Brisson. quadr. p. 167. sp. 3.
Rea- Bear, Pennant. Zool. arct. I. p. 165. n. 79. Syn. quadr.
p. 526. n. 387.
Rossice Kot morskoi (Catus marinus); juniores Kotiki (diminutive).
Coraecis Tülatscha. Aleutis Lakudkh. ^ Canagice Atyk.
Camtschadalis Tülatsch vel. Tatlaetsch.
Curilis Onnep. Japonensibus Umino - nego.
Animal oceano orientali peculiare, quod per indefessum Stel-
lerum primum innotuit. Quotannis tempore prolificationis ex ocea-
no pacifico gregibus migrant versus orientalia Camtschatcae littora,
inde per insulas versus Americam sitas, et tandem ad austrum denuo
revertuntur. Raro in mare Ochotense et Penshinense aberrant,
praesertim feminae a grege palantes. Mares polygami, bellicosi,
foeminarum et prolis copiosa agmina per altum ducunt, maximi, in-
trepidi. Natant in dorso, velocissime. In scopulos et saxosa littora
exeunt, quiets et congressus causa, et pinguissimi stertunt, ludunt,
pugnant. Posticis pedibus inepte quidem, attamen melius, quam
congeneres reliquae, utuntur, iis insistunt et eriguntur. Dormiunt
etiam in superficie maris, supinae natantes, altero, ut fertur, oculo
extra aquam clauso, altero (laevo) in aqua aperto, unde venantes a
sinistro latere adremigare timent. Reliqua de moribus et structura
animalis in absolutissima Stelleri Monographia vide.
Nota. Catulorum, qui nascuntur nigri, pelles autumno sesquitri-
pedales, elegantissimae, pilis brevibus, molliusculis, laevigatis, supra
fuscis summitate cinerea vel cana argentatis, subtus cinerascentes,
solae pro merce ad Sinas deferuntur. Adultorum coria pro ocreis,
utribus, et ad alios domesticos usus absumuntur. In foeminis adul-
tis genitale instructum clitoride rugosa, coerulescente. Hepar multi-
farie incisum, octolobum. Cystis fellea parva. Cordis fibrae solutae.
Penis osse fultus.
104 guess
36. PHOCA leoninma.
P. auriculata fulvescens, palmis pinniformibus muticis, plantis
triunguiculatis.
Phoca jubata, Gmelin. syst. Lin. Il. p. 63. sp. 4. Schreber.
mammoal. III. p. 30oo. tab. 83. B.
Leo marinus, Steller. Nov. Com. Petr. II. p. 36o. Pernetty
itin. II. p. 47. tab. 10.
Leonine Seal, Pennant. Zool. arct. Il. p. 172. n. 8o. Syn.
quadr. p. 534. n. 389.
Rossice in Camtschatca Siwutsch.
Gamtschadalis Sjud. Coraecis Ulu. Tschuktschis Unel.
Curilis Etaspé. Canadice A4dachluk. Aleutis Kduak.
Etiam hae gregariae, exeunte aestate ex oceano pacifico ad-
migrant versus Japoniam, insulas Curilas, et inde secundum littora
Camtschatcae et tractum insularum versus Americam dispalantur, ubi
procellosa hyeme exacta, prole auctae denuo in vastum oceanum,
austrum versus, abeunt. Advenientes statim solidos scopulos et ru-
pestria littora occupant, quos P. ursinae et Lutrides longe fugiunt,
ibique soporosae et pinguissimae obdormiscunt, et per mensem saepe
sine ullo alimento stertunt. ^ Copiosae praesertim circa scopulum
Alaida, Camtschatico promontorio vicinum et dictum ab illis Si.
wutschii Kamen; nec raro mare Ochotense subintrant. Autumno ma-
tres in littore pariunt catulos singulos. Vere eoéunt in littore ante
abitum. — Ad septentrionem insularum inter Camtschatcam et Ame-
ricam non evagantur, nec fere borealia illarum littora adeunt. | Ma-
105
riti zelotypi gregem ducunt, custodiunt et pro familia pugnant. In-
ter gregem matrum lactantium plerumque mas unus senior excubias
agit. De moribus et pugnis caeterum Stellerum consule. In mari
morsu et robore tremendae sunt, et vix venator ullus cominus eas
natantes adoriri audet, Venenatis praesertim jaculis, et praecipue
in sicco oppugnantur. Vivunt maxime aliarum Phocarum venatione
et morsu tremendae sunt. Sed inhabiles extra aquam, licet palmis
praeruptissimas rupes scandant. Prima ni fallor mentio Ph. leoninae
apud Sheivoke, (Voyage round the world in the year 171g - a2.
Lond. 1726 -8. p. 254.)
Descr. Stelleriamis quaedam e capite cum pelle Camtschatca
misso, foeminei animalis, supplementi loco addam. Mole et forma
rostri et capitis, ut et colore pellis ad maximam Leaenam adeo pro-
pe accedit, ut Leonis marini nomen nulli aptius speciei conveniat,
praesertim cum etiam maribus cervix longiore pilo jubata. Dentes
singulares: supra primores intermedii quatuor minuti, duo adproxi-
mati, laterales distantes, obtusi ommes; dehinc utrinque seriem clau-
dit dens octuplo major, caninum spurium mentiens, conicus, obtusus,
alternans cum canino vero maxillae inferioris; Canini veri ab his
distantes, magni, antice, ut in Apris, detriti. Infra primores paulo
majores, quaterni, inter se ita distantes, ut cum superioribus mediis
alterni coéant; canini inferi maxime erecti, minus crassi, sed apice
productiores, nec detrti. Molares parvuli, serie caninis contigui,
inter $e et a caninis aequidistantes, alterne coéuntes, supra qua-
tuor, infra quini, conoidei, obtusissimi. JMystaces breves, rigidissi-
mi setaceo-adtenuati, albi. Nasus nudus, triangularis, inter nares
versus septum convergentes, lineares; stria labii superioris fusco - pi-
losa. .uriculae pone meatum auditorium exiguum, minimae, coni-
T
|
106
cae, anterius canaliculatae, acutae, proportione minores quam in Ph.
ursina. [rides glauco-virides, in juniore albo-virentes, ambiente circulo
nigro. In pelle tota pili breves, rigidi, prostrati, obsolete fulvescen-
tes, in vertice et circa cervicem paulo longiores. Pedes primo-
res pinniformes, paimis pro mole parvis, lunatis, fere ut Delphi-
nis, posteriore margine pro numero digitorum sinuatae, unguium
nullo vestigio; Digitus extimus hinc longissimus, reliqui sensim
decrescentes, corio aequati ac tecti quod subtus nudum, nigrum, obli-
que striatum, striis ut in cute digiti humani subparallelis. | Plantae
pentadactylae palmatae, mediis tribus digitis supra instructis ungue
a margine plantae remoto. Cauda tripollicaris depressa. Addo men-
suras junioris animalis, quod a summo labio ad anum mensurabat 7
ped. 5. poll. — Ambitus rictus. 1. 2". — circumfer. capitis o'. 3". 3".
intervallum. aurium | 11^. auricularum longit. i". 7^". latitudo 8'". Pe-
dum posticorum longit. »'. 6". anticorum 3'. 5". circumfer. corporis
ad posticos pedes 1. 3". 7". anticorum pedum 1'. 10". ungues in posti-
cis 8^. cauda 6". circumfer. medii corporis 5'. 7". colli fere 2*.
Nota. 1. Pro illustratione generis addam brevem descriptio-
nem Cranii, quod tanquam Leonis marini e Promontorio bonae Spei
miserat Excell. Tulbagh, quodque in Museo Principis Arausionen-
sis, a Gallis nunc rapto, Hagae comitum quondam adumbravi: Leo-
nino erat longe majus, maxime zygomatibus et maxillis pollens,
olla cerebri pro animalis mole exigua et depressa. Dentes primores
parvi, distantes; supra quatuor, obtusissimi, medii minores; infra
tantum duo, superiorum mediis similes. — Canini crassi, conicl, ob-
tusi, pollicares, infra primoribus satis vicini, supra remotiores. Mo-
lares figura et intervallis similes primoribus, vixque majores, infra
quini, quorum primus et duo ultimi minores; supra totidem, subae-
mM 107
quales, cum prioribus pectinatim coéuntes. Exiguus pro tanta fera
dentium apparatus! — Videbatur hoc cranium illius esse Phocae,
quam ex 4nsonii descriptione Linnaeus leoninam appellavit. Si-
milem fere dentium structuram descripsit, in exuviis perperam ad
Manati relatis, Parsons in actor. anglic. Fol. XLFII. p. 114.
Nota ». Stellerus prodidit in adversar. MS. pinguedinem
P. leoninae cuti arcte adhaerentem non esse oleagineam, ut aliis
Phocis, hinc sapidiorem et dulciorem, ovillae aemulam, nec ranci-
dam vel pisculentam; ut adeo secunda digestione pisculentae Phoca-
rum carnes, quibus pascitur, correctae videantur. Renes, ut in aliis
phocis, e lobulis compositi, communi nervea inclusis, quorum sin-
gulo papilla et infundibulum peculiare. Intestinum aequale, sine
coeco. Feminae mammarum papillae 4. circa umbilicum.
394 '"POIPORC- A UmIERG.
P. auriculata nigra, palmis muticis pinniformibus, plantis
iiunguiculatis.
Phoca pusilla, Gmelin. syst. Lin. I. p. 65. sp. 10. Schreber.
mammal. III. p. 314. tab. 95.
Petit Phoque, Buffon. hist. nat. XIII. p. 333. tab. 53.
Ex ulterioribus insulis Curilicis adlatas exuvias habeo, eandem-
que speciem effarctam ex Indico oceano adlatam in Belgio quon-
dam descripsi.
Descr. Parva, tota atra, gracilis, abdomine gryseo - fusces-
cente. Caput Lutrae fere, naso parvo, nec labio superiore ita utrin-
*
108 ———
que tumido, ut in P. vitulina, quanquam mystax insignis e setis ri-
gidissimis, nec tamen tortuosis, e quibus posterius tres utrinque lon-
gissimae. Oculi naso vicini; auriculae magis ab his remotae et pau-
lo inferius positae, parvulae, triangulae, acutae. Pedes antici pinni-
formes, lunati, subtus nudi et stris ut vola humana arati; supra ar-
mis pilosi, nisi margine posteriore tenuato, nudo et obtuse triden-
tato. Plantae retroversae, approximatae, planae, pentadactylae; di-
giti aequales, tres medii supra unguibus a margine plantae membra-
naceo dentato remotis instructi. Cauda pollice brevior, pilorum dis-
positione subflabelliformis. ellus fere ut in P. vitulina, sed tenuius,
ubique laevigatum et nitidum. Dentes primores infra quatuor bilobi,
extimorum lobo exteriore longiore, conico; supra quatuor quasi du-
plicati, nempe cono antico et postico constantes. Canini infra ap-
proximati et utrinque ab iis remotus parvus, conicus, solitarius;
supra canini conici remoti, et duobus parvis dentibus obtusis stipati.
Longitudo 2 ped. 4 pollicum.
3858. P OHODWOS A, LEE Cu.
P. capite inauriculato, palmis plantisque subaequalibus unguicu-
latis, corpore magno, gryseo -argentato, dorso fusco liturato.
? An, Grand Phoque, Buffon, quadr. XIII. p. 333. Parsons
act. angl. IX. tab. 5.
Lachtak, Steiller nov. com. Petr. II. p. »9o.
Rossice ad oceanum orientalem Laftak, vel Lachtak.
Coraecis Mémel. et Dhógogochtsch , catuli Moya, annicuh Kaehgé.
Camtschadalis Khyku vel Kolcha, Kolchtsch.
Curiis Retatkor? Tschuktschis Mem yl.
In mari Ochotensi et oceano orientali regionibus quinto et
quinquagesimo gradu borealioribus copiose capitur retibus et jaculis,
—Ó 109
ob crassam pellem, ad obducenda vitiha navigia (Baidary) utilissi-
mam, pro calceamentis quoque admodum durabilem. — Adulta diffi-
cile, a sequenti et vitulina, verbis distinguitur; sed est distincta
species, nec aliis miscetur. Catuli dicuntur nigrescentes nasci. De
Synonymis dubito, excepto Stelleriano.
Descr. (Ex pelle integra.) Caput pro mole animalis parvum,
naso obtuso, ore parvo, oculis naso vicinis, auribus muticis, ab oculo
paulo remotioribus. Pedes primores breves, toti pilosi, digitis aequa-
lbus, unguibus maximis falcatis nigris; pelles connectentes usque ad
ipsos digitorum apices sub unguibus villosissimorum. Pedes postici
subaequales, extimo digito paulo productiore, unguibus rectiusculis,
supra infraque pilosi. Corpus ventricosum: pili in toto corpore ri-
gidi, brevissimi (5 linear.) gryseo- argentati. Dorsum lituris minu-
tis fuscis adspersum; cervix fuscescenti nebula adumbrata. Cauda
vix prominula. Longitudo pellis 5. 4". a naso ad caudam; pedum
priorum 7 poll. eorumque unguium 1^. 9^. pedum posteriorum 10
poll eorumque ungues i". extimus i". 3".
So UP HQOQA- "«Lbtistex
P. capite inauriculato, palmis plantisque unguiculatis aequali-
bus, corpore magno pallido immaculato, mystacis setis planis.
Phoca leporina, Lepechin. Act. Acad. Petrop. l1. tab. 8. adul-
La, 9. neonata.
Leporine Seal, Penn. Zool. arct I. p. 161. n. 75. Syn. quadr.
p. 534. n. 389.
Rossis ad Camtschatkam et mare Ochotense vulgo Lyssza vel
Nerpa golaja (i. e. Phoca nuda); Archangelopolitanis Mors-
kaja Bjelka et Morshoi Saétz (i. e. Sciurus vel Lepus marinus,
ob catulorum alborem).
s
i1O
Samojedis Zrtinga. Ostiacis Chonshang wai; Vogulis Chonshang-
schour. Camtschadalis Müssascha. | Coraecis Kultela.
In oceano orientali a. Camtschatico littore ultra fretum Beringii
usque in arcticum oceanum frequens est, iterumque in mari albo et
oceano Lapponiam et Spitsbergam alluente abundat, et copiose ca-
pitur, propter coria lora fortissima operi curriculario praebentia.
Catuli vellere largiore vestiti, plane candidi, pellitoribus serviunt et
apud Archangelopolitanos pelles eorum elegantissime tinguntur nigro
colore, ut fiant Lutris simillimae. Camtschadales et insularum ver-
sus Americam incolae evulsos pilos radice gali ruberrimo colore tin-
gunt, deinde nervis in fimbrias eleganüssime consuunt pro ornandis
vestibus praecipue mulierum.
Descr. Magnitudo praecedentis, qua minus ventricosa, forma
trunci magis cylindracea. Caput minus quam Ph. vitulinae, rostro
producto latiore et depressiore, praeseriim labüs ad latera crassis,
tumentibus. J'erruca infraocularis biseta. Mystaces creberrimi, bre-
viores, tenuiores, usque ad nasum sparsi, setis non undulatis, sed
aequalibus, planis, ancipitibus. Hae in catulis niveis corneo - fus-
cescentes, in adultis flavescente -fuscae. PaLnae proportione mino-
res, quam Phocae caninae, digitis aequabilioribus extrorsum parum
longioribus unguibusque minoribus. Plantae itidem longe minores,
nec furcatae, sed expansione aequales, unguibus itidem minoribus.
Cauda multo pilosior, unde teretiuscula apparet, revera tamen de-
presso anceps. Pilus adultae aequabilis, unicolor, flavens. | CatuE
vellere laxiori, teneriore, molliusculo, nitido, toti nivei .candoris.
An huc Ph. hispida Schreber?
40.4 C BOHeOSC. AC NEUq'u e. s tirs.
P. capite - - - - -, corpore brunneo, fascia flexuosa alba dor-
sum undique cingente.
-Rubbon- Seal, Penn. syn. quadr. p. 523. n. 380. fig. p. 513.
Zool. arct. I. p. 165. n. 78.
Lamutis Onaetscha. Coraecis Mutschun. Camtschadalis Schesch-
chu. Curiis Kaanen.
Rarisime in mari Ochotensi, frequentius circa Curilorum in-
sulas habitare dicitur; ubi retibus, inter Phocas ursinas juniores, ca-
pi dicitur; mihi tantum ex pelle non integra innotuit, quae tamen
indubie peculiaris speciei esse visa est.
Descr. Magnitudine praecedentes aequasse vel excessisse vi-
debatur, pellis enim portio e solo dorso exsecta quatuor fere dodran-
tum latitudinem et sex ad septem dodrantum longitudinem habebat.
Color totius brunneus, seu fuscus, cum brunnei tinctura, uniformis.
Pili breves, laevigati, rigidi ut in Ph. canina. Infula lata alba, ut
amiciss. Pennant delineavit, antice angulo versus cervicem coéuns,
per latera introrsum arcuata, postice transversa trabe connexa, to-
tum dorsi discum includit. — Optandum, ut haec singularis species
perfectius innotescat (*).
(*) Species Phocarum hucusque imperfecte cognitae et aegre distinguendae,
in tanto earum numero solertius dignoscentur, si observatores, quibus
oblata erunt specimina, descriptiones ad exemplum Cel. Hermann con-
cinnaverint, praesertim quoad dentes, formam capitis, pedum unguium-
que structuram et proportionem, et corporis circumscriptionem, velle-
risque naturam exactas. Multae enim minimis characteribus differunt
et aegre sunt distinguendae,
312 —€——S
À 3.5 4 BAHQO: C. Ae. doo P. o t.6.
P. capite inauriculato, palmis pinniformibus unguiculatis, cor-
ore lutescente, maculis binis dorsum includentibus brunneo - nigris.
P ,
Phoca groenlandica, Gmelin. syst. Lin. I. p. 64. sp. 6.
Harp-seal, Pennant. syn. p. et tab. 525. n. 365. Zool. arct. I.
p. 163. n. 77.
Attarsoak, Cranz groenl. p. 163.
Phoca oceanica, Lepechin. Z4ct. Petrop. l. p. 959. tab. 6.
adulta, 7. junior.
Rossis ad mare album et in Camtschatka vulgo Krylatka (i. e.
alata).
Lamutis Lürga. Coraecis Sysgh.
Camtschadalis N ykulgu.
Curilis Siantorási.
Frequens in mari albo et oceano Lapponiam alluente capitur,
et in mari Camtschatico praesertim. circa Olutora observatur, inde-
que versus arcticum fretum passim habitat. Coria ad lora pariter
utilissima sunt, itemque ad calceandas trahas et subpedalia. —Catuli
a reliquarum specierum catulis longe differunt. ^ Adscendit haec spe-
cles etiam flumina et pisces anadromos sectatur.
Descr. Magnitudo paulo supra Ph. albigenam, et corpore
circa humeros crassior, minus tamen quam Ph. canina. Dentes ut
in hac, nisi adhuc minores canini et incisores inferi (IV) aequalibus
intervallis distantes. Caput ut et palmae plantaeque paulo minora,
quam Ph. caninae. Cauda depresso-anceps, apice plag:o-platea.
Palmae majusculae pinniformes, seu triangulari-lunatae, digitis ex-
irorsum sensim longioribus, unguibus majusculis terminalibus, pellem
mm Rss D
————
113
inter digitos exsuperantibus. Plantae itidem unguiculatae. —Longi-
tudo adulti animalis 5 pedum 3 poll. caudae 4". 6". circumferentia
corporis ad humeros 2. 3". 67. longit. plantarum 13^". et totidem pol-
licum earundem expansio; palmarum ad extimum unguem 575^. 6".
Color adultae lutescens, pilo rigido laevigato; areae seu maculae duae
lunatae, latera dorsi imcludentes, et 3n annulum ovalem obsolete
coalescentes brunneo- nigrae speciem praecipue distinguunt. Sed ca-
tuli toto corpore cano-argentati, nitidi, notis aliquot fuscis liturati,
areis lstis carent.
gr emp (C59: Monacha.
P. capite inauriculato, palmis unguiculatis, plantis muticis.
Phoca monachus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 64. sp. 5. Herrman.
act. naL. scrut. Berol. IV. p. 456. tab. XII. XIIT.
In Pontum Euxinum adscendit e m. Mediterraneo. De hac
videtur orta antiquorum illa fabula, ,,pelles phocarum etiam detrac-
,tàs corpori, sensum aequorum retinere, semperque aestu maris re-
»Ccedente inhorrescere * (Plin. hist. nat. lib. IX. cap. 15.) quod eti-
amnum accolae maris credunt passim (Martin hist. of the western
Islands, London 1:716. 8.) Etenim, observante amiciss. Herrmann,
pii animalis siccitate surriguntur.
23. PALO C A. Larehsqg.
P. capite — — — corpore supra nitide albente, maculis nigris
ovalibus sparso.
Rossis Tschernaja Nerpa.
Mancam hujus, e pellibus non integris, hic insero notitiam,
neque in adversariis D. D. Merk plura invenio quam quod observe-
15
YI4
tur tantum ad orientale littus Camtschatcae et Largha ibi appellari,
et quod catuli in littore nati statim matrem sequantur.
Nota. Color cano-albus, nitens, maculis oblongo - ovalibus,
nigris, sparsis, in dorso crebrioribus, intermixtisque obsoletioribus,
ut paene nigrescat. Pedes cano-fuscescentes. ,jLingua (referente
»Merh) incisa, arguta. Dentes ut Ph. caninae. Lardum sub pelle
»pollicari crassitie. — Hepar trilobum, medio majore, ventriculum
»Operiente, trisulco, lacinia media dextra majore; lobus si-
»nister ventriculum desuper amplectitur; dexter subtus lobulo nota-
»tus. Cystis nulla. Lien coerulescens, aliquoties incisus. 'entricu-
»lus intus rugosus. Duodenum crassum, pingue; reliqua intestina
»aequalia, appendice vermiculari subaequali. —Pulmones adnati, vix
»in tres lobos separabiles. Fenestra ovahs in corde pervia.,,
44. q4PXIO0 C A. 6 Rib:
P. capite inauriculato, pedibus omnibus unguiculatis, mystacis
setis undulatis, corpore vario; major.
Phoca vitulina, Lin. syst. XII. I. p. 56. sp. 3. Schreber.
mammal. III. p. 303. tab. 84.
Phoque, Buffon. hist. nat. XIV. p. 333. tab. 45. Brisson.
quadr. p. 12. Sp. 1.
Seal, Pennant. Zool. brit. (ed. 4.) 1. p. 120. tab. 19. Syn.
quadr. p. 518. n. 375. Zool. arct. 1. p. 151. n. 72.
Rossice Tjulén, in Sibiria Nerpa.
Tataris Kapalach; Kirgisis Balàk.
Calmuccis Chap; Buraetis Kaap vel Chaeb; Mongolis Chab - sa-
gassü (Phoca piscis).
Tungusis Kima vel Chíáma; Lamutis Kata.
Esthis. Hylg; Lettonibus Rohnis; Fogulis et Ostiacis Tschàgil;
ad Kaas fl. Utar.
Samojedis Ssink; ad Jeniseam Sje vel Si.
Camtschadalis A4ntóra. | Curiis Anturasch. | Coraecis Kalyla, Wy-
dul. Japonis Tódo. Indis Ssyswae. Canagice Schuék Arme-
nis Sschiri - schun (1. e. Canis aquaticus).
Vulgaris Phoca canina vel vitulina, (non autem habet cum vitulo si-
militudinem nisi voce, ut Plinius observat) in omnibus facile maribus
abundat, in balthico, in boreo, albo, nigro s. Ponto, oceano arctico et
orientali, et mirum! non solum in dulcibus lacubus Sibiriae, Baical et
Oron, vel quadringentis milharibus a mari dissitis, et priore per Anga-
ram et Jeniseam, posteriore per Mamam, Witimum et Lenam fluvium
cum arctico oceano cohaerentibus, sed etiam in inclusis undique et exitu
carentibus maribus Caspio et Zraliensi copiosissimae speciem propa-
gavit, antiquitus forte, imo diluvi Noachici tempore illuc delata.
In Caspio praesertim et Baicale ita copiosa, ut lucrosa ejus sit ve-
natio, licet vili in pretio. Ad m. Caspium praesertim circa Volgae
et Rhymni ostia, et in insula versus Terec fl. ostium a Volga dissi-
dente, et ideo Tjulenei cognominata, alusque insulis caeduntur in
littore, vel retibus capiuntur in mari, dum pisces anadromos ad flu-
viorum ostia sectantur. In Baicale praesertim sclopis occiduntur.
Natant gregibus magis minusve numerosis; congressus autem tempo-
re, quod fine aestatis incidit, maxime per paria secedunt et femina
dorso incumbens, marem cum fluctu supervenientem admittit. |Pa-
runt exeunte hyeme, octavo mense, in scopulis vel ripis inaccessis,
multum fundentes sanguinem. Catuli plerumque solitarii, rarius duo,
prima aetate plane albi et molliore vellere vestiti. Autumno ma-
xime pingues sunt, ut Caspiae tunc utri potius oleo pleno similes
*
116 ——
sint, e quo vix prominent facies et pedes. Tempore, quum Comes
Petr. Schuvalof piscaturam phocarum, propter oleum ad coriarias
officinas divendendum, sibi vindicaverat, ultra XX millia quotannis
in mari Caspio praesertim autumno, retibus pendulis 1:5 et ultra or-
gyarum, capiebantur, quorum excoctum oleum 2o hastulis per pon-
do et pelles 6 hastulis vaenibant. Hodie minus copiose. Callidae
sunt, et in mari venatorem non facile adpropinquant; sed hominem
in scapha visum tamen diu sectantur, quasi mirabundae. Captae ho-
mini facile adsuescunt, imo familiares fere evadunt. Vivas domi
habui, quae ultra 8 hebdomadas, sine insigni decremento saginae
vel virium, absolutam inediam patienter tolerarunt, et dissectae ad-
huc adipem trium digitorum crassitie, et intestina muco referta exhi-
buerunt. — Pelles Phocae caninae mire diversae et variegatae, ad
viliores usus plebis, ocreas, subpedalia, operimenta cistarum et man-
ticas adhibentur. Lamuti, Coraeci et Camtschadali phocarum pelles
in acervum compactas putrescere sinunt, ut pilus defluat, dein in
sacci formam consuunt et corticem Alni alpinae comminutum et aquae
incoctum infundunt, tumque hos saccos agitant et ligneis clavis tun-
dunt, ut color corticis rufus totas penetret et exsudet, unde pulcher-
rimae evadunt. Archangelopolitani catulorum pelles cum villo pul-
cherrime tingunt nigro colore et in urbes divendunt pro consuendis
ocreis et calceamentis hybernis.
Nota. 1. Farietates Ph. caninae etiamnum curatius persequi
necesse est. Certe et in mari Europam alluente, multoque magis
in orientali oceano, magna est suspicio, plures esse species, quae
ob similitudinem summam formae et magnitudinem aequalem pro
varietatibus habitae sunt. Balthicae vulgatissimae, ut et e mari albo
adlatae, pallido - lutescunt, in dorso lituris et maculis variis consper-
sae plerumque tripedalem magnitudinem non excedunt. —Caspicae
117
fere similes, flavescentes, minus lituratae. ^ Baicalenses et ex lacu
Oron adlatae magis cano-argentae. Catuli harum varietatum om-
nium albi nascuntur.
Nota 2». Sed dantur in orientali oceano Phocae huic speciei per-
similes complures, sed majores et, ut videtur, diversae, quas utinam
Stellerus aeque diligenter descripsisset ac Ph. suam leoninam et
ursinam. Unicas imperfectas vidi exuvias, cano- palhdas, creberri-
mis maculis ungue pollicis non multo majoribus nigris, ad nasum et
extremos pedes usque variegatas, quas Coraeci sua lingua Hyaal,
Rossi nummularem ( Kapeetscheta Nerpa) vocant, quae mihi omnino
peculiaris videtur esse species. Alias Stellerus obiter commemorat
flavescentes, nigro maculatas; flavescentes castanei coloris maculis;
nigras maculis castanei coloris (Coraecis J/ydul), quas omnes dicit
esse corpore magis elongato, minusque ventricoso. Posteriori etiam
addit palmas diverso modo conformatas. — Quae de differentiis seu
varietatibus balthicarum observat Oedman, conf. in Pennant. Zool.
arct. Supplem. p. 54. n. 151. — Sequentem speciem per se distinc-
tam esse e specimine, quod ex itinere retulit D. D. Merk, cer-
tus assero.
D]
Nota 3. Catulum caspicae varietatis in exuviis coram habeo, to-
tum niveum, vellere fere aeque molh; adsunt catuli Ph. albigenae.
Dicuntur tales rarius occurrere et esse speciei peculiaris.
AX ODILOWCA 3c/L0ote1:5s25s.
P. subauriculata, mystacibus undulatis, plantis forcipatis pal-
misque unguiculatis, minor, vellere moll.
Lamutis 4hiba vel Aikipé. GCoraecis Uituwyt. | Curnilis Punkuro?
Camtschadalis Maráku.
118 m—
In mari ochotensi copiosa est, circa naves parvis familiis crebro
natans et mimis varis ludibunda. Frequens praesertim inter Tauisk
et [shiga. Vere et antumno in littus exeunt, tumque a Lamutis
saepe lanceis occiduntur; alis etiam inescatis hamis decipi solent.
Ab Aquila marina leucoptera crebro rapitur in altum et in siccum
iliditur. Juniores ejus catuli plane albi. Pariunt autem sub finem
Februari, vel initio Martii, in latibulis littoris inter glacies vel in
nive excavatis, ubi catuli per plures dies latent.
Descr. Excrescit ad quadripedalem et ultra longitudinem, re-
liquis congeneribus elegantior. Rostrum depresso- rotundatum, labio
utrinque crasso, turgido, mystacibus obsito. Septum inter nares cras-
sum, nudiusculum, brevibus pilis pubescens. — Mystaces subinflexi,
sex ordinum, setis undulatis gryseo- pallidis, posticis caput fere ae-
quantibus, intermixtisque fuscescentibus brevioribus. J'errucula supra-
ciliaris seta una majore, tribus minoribus. Auriculae externae mi-
nutae, nigricantes. Dentes primores supra 6. quatuor medii minuti,
laterales conici, majores; infra quatuor, obtusi, superis minores.
Canini utrobique aequales, superi intervallo remoti. — Molares supra
infraque utrinque quini, primo minore subbicuspidato; reliqui acute
tricuspidati, medio majore, conico. Paimae ct plantae supra infraque
villosae pentadactylae, palmatae. Palmarum ungues terminales magni,
incurvi, robusti, nigricantes, subaequales, praeter extimum paulo
minorem, digitique extrorsum sensim decrescentes. Plantae subfor-
clpatae, digitis mediis brevioribus; pe//s connectens ultra ungues
producta, villosa, lobo utrinque laterali rotundato; ungues his mino-
res, subaequales, vix pellem exsuperantes, e fusco corneoli, recti-
usculi. Cauda insignis, depresso-spatüulata, utrinque vestita. e[-
lus in juniore, bipedali, toto corpore molliusculum, elasticum, paulo
rigidius quam Lutrae, supra cano, subtus palhido-argentatum, per
dorsum longitudinaliter, a capite ad caudam fusco - nebulosum, obum-
brantibus pilorum apicibus discoloribus, canis. Pedes utrinque pilis
rigidulis vestiti, pallido- albi. Longitudo pellis a summo naso ad
/
anum 2 ped. Paris. caudae i". 6. palmarum circiter 3". 6". ungues
^n
fere pollicares; plantarum 4". 6". unguis maximi 7". Distantia ocu-
lorum a naso i^. 10/. eorum apertura 9". distantia meatus auditorii
ab iisdem 1". 4". A4dultis: Irides brunneae, fusco adumbratae. Cor-
pus supra maculis fuscis obsoletis, cum intermixtis minoribus spadi-
ceis, subtus maculis subquadratis sparsis, obsolete testaceis, sub collo
crebrioribus. ellus nitidum, prolixius quam in Ph. canina.
ORDO IL
SBMIT ER. XE
Abjecta omni praeconcepta opinione in familiam apprime natu-
ralem, serie affinitatis non interrupta cohaerere videntur genera:
Simiarum, Lemurum, V'espertilionum, apud Linnaeum ejusque as-
seclas Primatum nomine seclusa, cum iis Didelphidum, "Talparum,
Soricum atque Erinaceorum, ab eodem sine ullo stabili charactere
Ferarum ordini adnumeratis. Sic saltem mihi semper institutum
Naturae visum est. QContinuitate enim dentium, numero incisorum a
ferarum ordine semper discordante, caninis minus elongatis, plerum-
que uno alterove spurio stipatis, pedum pentadactylorum structura
multifaria et singulari, clavicularum. perfectarum in sceleto praesen-
tia, totoque indolis; morum, victus et habitus complexu, cuncta
120 cu
haec genera a feris omnino discrepant, simul affinitate concatenata
inter se successive cohaerent. Diceres Naturam per hunc ordinem
hiatum nimis magnum inter Hominem et reliquas animalium. clas-
ses explere voluisse. Quid enim similius nobis quam Simiae; quam
pronus ab his transitus ad Lemures, qui ab istis solis maxillis pro-
ductis fere differunt; dehinc ad Didelphides. Harum deinde aliquae
dentibus affinitatem indicant cum Sorice et Erinaceis, transitumque
ad Glirium ordinem. Talpae autem et Fespertilionis genera, structu-
ra sua anomala ludentis Naturae quasi offerunt ectypa, quorum prius
cum Sorice arcte cohaeret, posterius per Catum volantem Camellii
Lemuribus affine et mammis quoque pectoralibus simile, ad volati-
lia quasi catenam nectit. Hanc seriem discerpere, praesertim cum
nullo sufficienti fundamento ullum horum generum feris adsociari
queat, esset nec naturalem, nec artificialem inethodum sequi. —
In nostrae quidem Faunae ditione Lemures, Didelphides et
Simiae (:nisii Hominem in his regionibus etiam advenam eo tra-
has:) omnino exulant; sufficiat haec affinia genera hic obiter indi-
casse. Omnia, quae ad hunc ordinem pertünent animalia, dentium,
praesertim. primorum mira inconstantia ludunt, ut nonsolum genus a
genere, sed in eodem quoque genere species una ab altera valde
saepe differat, cujus in Lemurum, Didelphidum, Vespertilionum, So-
ricum, Talparum speciebus exempla observantur. In solo Simiarum
et Erinaceorum genere constans est dentium character, omnia vero
hujus ordinis animalia continuitate seriei dentium, inter caninos et
molares repleto intervallo, a feris se distinguunt.
VIT ^V'ES'PESTTTETONES
Vespertilionum species in calidioribus Zonis praesertim. multi-
fariae, apud nos haud numerosae habitant, eaeque fere omnes per
observationes diligentissimi D'A4ubentoni jam innotuere, ut eas
breviter recensere sufficiat. ^Vespertilionem Feles non adtingunt.
Sceleton eorum, praeter artuum priorum volatui aptatam structuram,
etiam id habet singulare, quod ossa pubis transverso jugo non jun-
gantur; in eoque conveniunt cum Soricum et Didelphidum genere.
406,. VESPERTILIO '"murinus.
V. caudatus, auribus ovalibus brevissimis, facie nigerrima.
Vespertilio murinus, Lin. syst. XII. I. p. 47. sp. 6. Schre-
ber. mammal.
Chauve souris, Buffon. hist. nat. VIII. p. 113. tab. 16.
Common Bat, Pennant. syn. pag. 37i. n. egi. Zool. brit.
(Ed. 4.) 1. p. 13o. n. 41.
Vespertilio major, Brisson. quadr. I. p. 158. sp. 1.
Rossice generatim Vespertiliones: Netopyr vel Ljetutschaya M ysch;
Ucranis Kashàn.
Tataris Konatle- Tskan (alatus mus); Baschkiris Dsherchanàt;
-
Jacutis Tyngy, Urjumtschi.
Mongolis Ssarisson; Buraetis Jernisch; Calmuccis Bagbagai. 'Tun-
gusis Kutschidu.
Esthis Nakh- hyr; Lettis Pellahda vel Sikspaarne ; podafifusbus
Kuschbort vel Lebali - schyr ; Sirjaenà Barda-schyr; Mordua-
16
122
nis JWindrael; Tschuvaschis Saera- Schischi (mus nudus) vcl
Sonatlüschichi (mus alatus); Tscheremissis T'schongisch - tisches;
Vogulis ad 'Tschussovaja Tarschilop (ala hntea), obensibus
Uijup, Sosvensibus Taerdylp; Ostiacis Tochlyn- Ljungir, Sur-
gutensibus Nur-pailang; ad Ketam Kodyldu.
Samojedis Tschapkopso; 'lTomensibus "Timbeditawa; ^ monticolis
Hebbedüptschin, Dsho- Koffon vel Tirta-pisjy; Camaschinzis
Patgái. | Arinzis Saeipitsch ; Cotowzis et Assanis Tagülla;
Pumpocoliensibus Dàgo- ite. Camtschadalis Hevevitsch.
In australioribus Rossiae praesertim oppido Uralensium Cosac-
corum ad Rhymnum fl. et in Taurica non infrequens species, turres,
tecta deserta, et cavos arborum truncos gregatim colens, reperitur
etiam in frigidis Sibiriae. Odor submoschatus.
Nota. Papillae mammarum in imo pectore, etiam in mascu-
lis. Genitale masculis insigne, glande ossiculo fulta. — Dentes primo-
res supra quatuor, medio remotissimi, convergentes; infra sex con-
fert, crenati.
47. "VR S PIEIRIDIDLEO 5 Noctu.
V. caudatus, auribus ovalibus, lobulo operculatis, corpore
fulvescente.
Vespertilio Noctula, Gmelin. syst. Lin. I. p. 40. sp. 1. Schreber.
mammal. I. p. 166. tab. 52.
Noctule, Buffon. hist. nat. VIII. p. 198. t. 18. fig. 9.
Great Bat, Pennant. Zool. brit. (4to) I. p. 128. tab. 13. n. 38. opt.
In Rossia passim, maxima vero copia circa mare caspium et
praesertim in desertis tectis castelli Gurjef ad Rhymni ostia obser-
— 125
vata, ubi e nocturnis culicibus aliisque insectis opimam venationem
invenit. Frequens et in Taurica, et in metallifodinis ad Camam fl.
Pediculi a Frischio delimeati, velleris et alarum, in his ambo.
41. VESPERTILIO Serotina.
V. caudatus, flavescens, auriculis brevibus emarginatis. Gmelin,
Syst. Lin. I. p. 48. sp. 11. Schreber. mammal. I. p. 167. tab. 53.
Serotine, Buffon. hist. nat. FIII. p. 129. tab. 18. fig. o.
Ad Argunum fluvium Dauuriae, in fissuris rupis Ginder a Stu-
dioso quondam meo Nicaeta Sokolof, nec non a me ipso in cryptis
rupestribus circa Tarei-noor observata. Glomeratim interdiu hae-
rent, et scatent cimice domestico parvo, copiosissimo, rufescente,
quem in desertissimis illis locis inveniri maxime mürabar, non sine
suspicione, infestam hanc progeniem forsan per Vespertiliones domi-
bus primum omnium illatam fuisse. In Taurica quoque datur, cavis
arborum saepe haerens copiose.
Nota. illus corporis ferrugineus, extremis canescentibus.
q9.ov RS PER T'EETOSSP; pterea:
V. caudatus, fuscus, auriculis brevibus ovato - emarginatis. Gme-
lin, syst. Lin. I. p. 48. sp. 12. Schreber. mammal. l. p. 167. tab. 54.
Pipistrelle, Buffon. hist. nat. VIII. p. 129. tab. 19. fig. 1.
In Rossia frequentem in spelunca rupis alabastrinae ad fl. Pjana
infra pagum Barnucova, deinde in abyssis intimis cavernarum calca-
rearum Uralensis jugi, ad fluvios Bjelaja, Sym, Jurjusen et rivum
Laeklae-silga in Taurica Chersoneso, denique etiam copiosam in
montanis et pagis ad Jeniseam fluv. observavi. Pediculum alt spe-
m
124 LÀ
ciei peculiaris. Plebs Russorum hanc praesertim speciem siccat et par-
tim pro amuleto, partim pro medicamento habet, equis et homini-
bus proficuo. In febre alligatur pectori; aqua bulliente infusus in-
fantibus rhachiticis prodesse creditur; in pulverem redactum anima-
libus propinant.
Nota. Vellus supra e fusco-nigricat, rufescente levissime
obumbratum, infra cinerascens.
oV ESDERITLIO cquriLitus
V. caudatus, auribus magnitudine corporis ovalibus, lamella
lanceolata duplicatis.
Vespertilio auritus, Lin. syst. XII. I. p. 47. sp. 5.
Vespertilio minor, Brisson. quadr. p. 160. sp. 3.
Vespertilio auribus majoribus, Frisch. av. tab. 103. Edward.
av. V. tab. 201. fig. 3. Pennant. Zool. brit. (4to) L. p. 199.
Lab. 13. 1. 1405
Oreillar, Buffon, hist. nat. VIII. p. 118. t. 17. fig. 1.
In Rossia temperatiore et in australibus Sibiriae minus frequens,
a Cel. Güldenstaedt etiam observata species in Caucaso et Geor-
gia, ad Cyrum circa ostim Xani fluvii. Stellerus etiam in Camt-
schatca observavit.
Nota. Praeclaro charactere distinguenda species, quam mi-
rum! Linnaeus a V. murino distinctam esse solo sexu subdubita-
bat, qui etiam multo major. Hujus longitudo a naso ad anum 2". 5".
caudae i". 11i". alae expansae a pectore 5". 4^". Dentes primores
supra distantes, convergentes, interiores majores, bifidi, exteriores
acutiusculi; Janiarii accessorii supra solitarii, infra utrinque tres; mo-
lares supra 4, infra tres utrinque.
m— 125
50. "V'ESPERTIBNWTVO 4Zfippoctrepis.
V. caudatus, naso marginato plano, folio lanceolari et lunato
inter oculos producto.
Vespertilio Ferrum equinum, Gmelin, syst. Lin. I. pag. 5o.
sp. 20. Schreb. mammal. I. p.
Fer à cheval, Buffon. hist. nat. VIII. p. 131. tab. 17. fig.2.
Horseshoe- Bat, Pennant. syn. n. 186. Zool. britan. (4to) I.
p. 129. tab. 14. major.
Minorem varietatem Cel. Güldenstaedt in antris rupium et
aedificiis desertis per Caucasum passim, et maxime ad Phasin am-
nem, in districtu Radsha, circa Utsera observavit, et nomine V. al-
pini descriptam et delineatam reliquit. Gmelinus jun. etiam e mon-
tibus Mediae misit.
Descr. Magnitudo V. auriti.. Caput majusculum. Nasus con-
choideus, nudus, planus, marginatus, medio naribus perforatus, su-
pra quas eriguntur duo foliola lanceolata, quorum anterius minus,
plano suo longitudinale, apice truncato - bifidum; alterum transver-
sum duplo majus, acuminatum. uriculae capite longiores, amplae,
acutae, exterius subsinuatae, fuscae atque nudae. Rictus, ut in ge-
nere, peramplus. Dentes primores superiores miniml, vix nisl tactu
percipiendi; inferiores sex (non IV.) approximati, truncati, vix e
gingivis prominuh. Canini supra duplo longiores, exserti; molares
ubique 4. bifurci, acutissimi. Oculi minuti. Corpus subglobosum,
vellere longo, cinereo - brunneo. Membrana volatica fusca. Mammae
duae inguinales, proxime ad vulvam. Cauda sex vertebrarum. —Lon-
gitudo a naso ad anum 1". g^. caudae 1". alae ad pectus 4". 8'".
aurum 6^. folhoh supranasalis 37. — Gül denstaedt.
126 —
EXT: ASQESPÉE A.
Hujus generis subterranei species tantum unica, eademque Eu-
ropaea apud nos vivit. Quod enim animal, nescio quo errore, Tal-
pam. sibiricam versicolorem appellavit Seba (thes. vol. I. p. 51. t. 32.
fig. 4. 5.),; id apud nos nunquam visum nec auditum fuit, sed est
verissime ad promontorium Bonae Spei Africae indigenum, unde il-
lud missum quondam accepi ab amiciss. Nicol. Laur. Burmanno et
in exuviis etiamnum servo. Sibiriae vero Talpa eadem est, quae
Europae, nisi major.
Bos LU A Lo DeA ueque.
T. caudata, palmis latis pentadactylis, nudis.
Talpa europaea, Lin. syst. XII. I. p. 73. sp. i. Schreber,
mammal. III. p. 558. tab. 156.
Talpa vulgaris, alba, et variegata, Brisson. quadr. p. 204.
205. Sp. 1. 9. 3.
Taupe, Buffon, hist. nat. FIII. p. 81. tab. 1e. supplem. III.
p. 198. tab. 3».
European Mole, Pennant. syn. p. 3i:. n. 241. Zool. brit. 4to. 1.
p. 112. n. 34. Zool. arct.
Rossice Krot, in Sibirna Medwedka (i. e. Ursus pusillus), vel
Semlenaja Ssussedka. Malorossis Krit.
Tataris Zriün; ad Jeniseam Taeden- asak; Barabensibus Numun;
Baschkiris Kuschut.
Mongolis 4dda; Calmuccis Sochor - numyn.
Lettis Kurmis; Esthis Mut, Mygget; Permiensibus Máücsch; Mor-
duanis Soker-scheier (coecus mus); Votiacis Tschjuntschi; Vo-
m— I27
gulis Paatkatebe; Ostiacis Surgutensibus Kaileli; ad Narym et
Ketam fl. Challeli. "Tungusis ad Chatanga fl. Kókol. Samoje-
dis monticolis Hungito; Camascbhinzis Kallao. — Arinzis Küje;
ad Kaas fl. Uja. Georgianis Tschumaela. Tangutis Bschelong.
In Rossia non solum, sed etiam Sibiria omni, ad Lenam us-
que, locis caespite et humo tectis, etiam borealioribus vivit; tempe-
ratiores regiones attamen praefert, et ubique solito more sub caes-
pite fodit egestis per intervalla cumulis, et hybernaculum autumno
profundius, multa egesta terra, parat vel sub acervis foeni quaerit.
Aprica caeterum amat, nec tamen sylvas recusat. Pellis pro amu-
leto plebi, pectori adpensa, contra febres, et si virtute careat, etiam
in cineres redacta potatur. Ad Tanain et in Caucaso ad Cyrum om-
nem usque minus frequens est, quam Typhle. In Sibiria ulteriore
multo major europaea.
Nota. Sibiricae et Rossicae aeque variant colore furvo seu mu-
rino et aterrimo; atrae quandoque gula, pectore, crisso, carpis cum
cano nitore fuscescentes. In atris, praesertim masculis, plerumque
striga per abdomen longitudinalis ferruginea. — Observavi etiam va-
rietatem plane albam, circa ferrariam officinam Kuschvensem, et al.
bam cum intincto gryseo colore. Pondus sibiricis orientalibus saepe
quinque et fere sex unciarum; at citerloribus et rossicis biuuciali
plerumque minus. Illis longitudo dodantalis.
128 —
X448:O R-I-C B5S:
Sorices corporis habitu et praesertim forma capitis et rostri ita
inter se conveniunt, ut differentiae in dentibus quarundam specie-
rum observatae, nihil in genere adeo naturali mutare valeant. Est
autem ea similitudo in hoc genere tanta, ut etiam species, nisl ac-
curatissime observatae, aegre distinguantur. Et forsan praeter enu-
meratas nobis aliquae adhuc praetervisae. Proprium est Soricum hy-
berno tempore non latere, nec obtorpescere, sed summo regnante
fügore vagantes in nive videas. Quaerunt tamen loca tepidiora, imo
ad tuguria rusticorum tunc lubenter accedunt.
mo. SO Rd, X-qnos6huitusJu LAB LT
S. inauritus cauda squamosa cathetoplatea, palmis plantisque
fimbriatis.
Castor moschatus, Lin. syst. XII. IL. pag. 79. sp. 29. (cum
synon).
Sorex moschatus, Gmelin, syst. Lin. I. p. 113. sp. 6. Schre-
ber, mammal. III. pag. 567. tab. 159. Pallas, Nov. com.
Petrop.
Mus aquaticus exoticus, Raj. quadr. pag. 217. Gmelin sen.
Nov. com. Petr. TI p.383. Fabr
Desman, Buffon. hist. nat. X. p. 1. tab. 3... Güldenst. .Abh.
der naturf. Gesellsch. III. p. 107. tab. 2.
Long-nosed Beaver, Pennant. Zool. arct. syn. quadr. p. 260.
nj n992
— 129
Rossice Juychucholl; Ucranis Morskaja mysch (mus marinus)
vel Chochula; ad Tanain Chochol et Chochut.
Tataris casaniensibus Sudgepüre; Baschkiris Kuschyl. Bocharis
Su-dupar. Calmuccis Saartu - cholgonà (odoratus mus).
Gigantea in suo genere species, Rossicae Faunae ut videtur pe-
culiaris, a me primum ad genus suum naturale relata (itin. vol. I.
pag. 156.) frequentissima in australibus amnis Volgae et incidentium
in illam fluviorum, usque ad Occam, et Kamam, inque lacubus ad-
jacentibus; ut et in Tanai fl. Alibi nondum observata, nequidem in
Rhymno mare caspium adeunte, nec circa ipsum illum lacum. In
Buchariam excurrere speciem. FaZk prodidit. Monographiam in Com-
mentaris Academiae Petropolitanae ita absolutam dedi, cum ana-
tome et iconibus, ut nihil sit addendum.
Nota. 1. Peregrinus Mus odorata celebratus pellicula, de quo
Hieronymus ad Demetriadem, quemque antiquorum aliqui, inter
alios Gesnerus (de quadrup. p. 697. et 732.) ad Moschum referre
voluerunt, certe de Sorice moschato est intelligendus, quem Hiero-
nymi temporibus a barbaris borealioribus accipere poterant: sic etiam
Bilchos mures (pellitoribus germanis Bilchmus dictos) Gesnerus scri-
bit (p. 737.) e Croatia et regionibus circa Venetiam mitti, et pelles,
quas vidit, dicit fuisse colore fusco, ex cinereo fere, peculiar quo-
dam odore, unde capiti quidam nocere putent. Apparet hinc non
Citills, sed Soricem moschatum fuisse, cujus Gesnerus vidit pel-
les. Sed nomen male applicatum putaverim; Bilich enim Germano-
rum est Glis Romanorum.
Nota. ». Jam celeberr. Mekel docuit amphibia quadrupeda
ope sinuum venosorum maximorum, in quibus sanguis, impedito per
VT
150 ——
pulmones transitu accumulatur, adeo diu sub aquis durare (act. Be-
rolinens. 1753. p. 137.) quod Sorex moschatus luculenter confirmat.
59, SOREX- "hydrophilus.
S. inauritus, cauda pilosa albo subfloccosa, plantis fimbriatis.
Sorex fodiens, Gmelin. syst. Lin. I. p. 113. sp. 7. Schreber.
mammal. III. p. 571. tab. 161.
Musaraigne d'eau, acta Paris. 1756. p. 911. tab. 1. fig. 9.
Brisson. quadr. p. 127. sp. 2. Buffon. hist. nat. VIII. p. 64.
tab. 11. fig. 3.
Watershrew, Pennant. Zool. brit. (4to) I. pag. 111. sp. o.
IaDs 13.1: 039.
Rossice (Sorex generatim) Kutóra, Bustorka vel Putoráka; in
Sibiria Wodaenaia mysch (Mus aquat.)
Calmuccis Morin-cholgonàü (mus equinus, quod equorum mares
intrare dicatur); Buraetis Juhr- cholgonü ; Mongolis Tschit-
scherchanna. —"lungusis ad Lenam Tschingrechan. ^ Jacutis
Kydaek.
Species, quam jam puer Áo. 1756. circa patriam urbem Bero-
linum observabam et aeri incidi tunc curavi, per omnem Rossiam
et Sibiriam datur, nec infrequens, plerumque circa fluenta versatur
et in ripis cuniculis nidulatur. Apparet etiam hyeme, saepe usque
in pagos. Cursu lenta uti sequentes omnes. — Ad Jeniseam frequens.
Nota. Major apud nos, quam ín occidentalibus. Ad Volgam
ultra drachmas tres cum dimidia, ad Jeniseam fere trium drachma-
rum pondere observavi. Huic longitudo a summo rostro ad ortum
caudae 3". caudae sine pilo 2". 4". capitis 1". rostri ultra os 4".
Intermedia species inter S. moschatum et congeneres reliquas;
cum his convenit dentibus. Cauda subtus linea pilorum alborum
prominentiore, quae penicillo terminatur. Color velleris pulcher-
rimi supra nitide aterrimus, exacte dimidiatus, ita ut rostri quoque
latus inferum, uti tota prona corporis facies, sit e cano albidi, lucidi,
certoque ad lucem situ argentati coloris; postica parte corporis emi-
nent pil longiores. Plantae pro natatione, ut in S. moschato,
utroque margine serie densa pilorum rigidorum canescentium cilia-
tae. Oculi minimi, ut congeneribus omnibus; auriculae exter-
nae nullae.
34^ SO REX "-romeus
S. auriculatus, cauda nudiuscula, obsolete tetragona.
Sorex Araneus, Lin. syst. XII. I. p. 74. sp. 8. Schreber.
mammal. llI. p. 573. tab. 160.
Musaraneus, Brisson. quadr. p. 196. sp. 1.
Musaraigne, Buffon. hist. nat. VIII. p. 57. tab. 1o. fig. s.
Fetid Shreu, Pennant. Zool. brit. (4to) I. p. 110. n. 1. Syn.
quadr. pag. 479. n. 341.
Rossis Kutóra vel Putoraka, Puteroi.
Calmuccis Morincholgona (Mus equinus).
Per omnem Rossiam et Sibiriam frequens, ad usque mare gla-
ciale (ubi in paludibus solito minor, magisque rufescens), Caspium
et orientalem. oceanum. Subhumida loca frequentat, frequens etiam
in domibus hgneis rusticorum, imo in urbanis occurrit, Sanguine
e'us adtrito Rossi aeque ac Nomades credunt verrucas pelli, et to-
tunm animal contritum ganglis et pedibus imponunt. Putrescit
*
132
autem omnium animalium citissime, ideoque forte infamatum venc-
nosa qualitate. Ab Ermineo tamen comeditur.
Nota. PFellus pro tantillo animalculo largum, holosericeum,
tenerrimum, pulcre nitidum, valde electricum. Color fuscus. Cauda
per totam longitudinem obtuse quadrangula, quo a sequentibus opti-
me distinguitur, apice subulata, inter pilos conspicue annulata. Plan-
tae palmaeque minores, quam S. hydrophilo, nudiusculae, non cilia-
tae. Pondus vulgo sesquidrachmae, raro cum scrupulo. Hic ipse
est Squaretailed Shrew, Penn. syn. quadr. p. 482. n. 346. De reliquis
a p. m. Hermanno exactissimo observatore circa Argentoratum ob-
servatis Soricibus (loc. cit.) mihi non liquet.
55, SOREX (Güldenstaedli TAB. IX. fis. s.
S. subauriculatus, fuscescens, cauda nudiuscula, tereti, setis ar-
riguls adspersa.
Inter collecta a Cel. Güldenstaedt animalia, liquore asserva-
tum inveni, a Sorice araneo, cui similümus, vere diversum. Fre-
quens, eodem tradente, in campis submontanis Caucasi australis,
praesertim in Georgia circa urbem Duschet; etiam passim in tugu-
ris subterraneis habitat. Odor leviter moschatus.
Descr. Paulo major araneo; rostrum minus productum. Oculi
minimi. ZIncisores supra ». uncinati, postice denticulo aucti, infra
protensi, vix apice recurvi, crompressiusculi, obtusi. Canini supra
utrinque 3. acuti, prior duplo major, infra utrinque duo acuti, mi-
nimi. Molares superi utrinque 4. acuti, denticulati, postico minore;
inferi tres tri-et quinquecuspidati. Rugae palati 11. J4uriculae vix
e vellere eminentes. Color supra fusco-cinereus, subtus albidus.
——Ó 133
Cauda omnino teres, subnuda, sed creberrimis setulis obsita. — Pon-
777
dus ad tres drachmas. | Longitudo ab apice rostri ad anum »". 8".
capitis 11". rostri ab ore 3". caudae 1i". g^". Intestinum aequale,
absque coeco, longitudine :4 pollicum. Lien 10". —Foeminae vulva
et anus fere communi apertura. Masculi genitale praeputio proxi-
mum ano, longitudine 6". exserendum, glande laevi, cylindrica.
56.50 SQ RE: X9 euwaweolens. Ao DwIS fie. 3.
S. auriculatus, gryseo - fuscescens, cauda lineari tereti concolore
pubescente, pilis longis extantibus.
In Taurico Chersoneso frequentem in hortis et sylvis obser-
vavi, etiam hyeme vagum. Mordacissimus quum capitur, sed mu-
tus. Odore leniter moschato suavissimo se prodit. X Cuniculatur sub
herbis etiam humido loco. Catuli jam Februario minuti, rostro ex-
tra modum longo.
Descr. Vix Sor. pygmaeo major, elegantissimus, corpore te-
retiusculo, paulo magis elongato. Rostrum argutissime adtenuatum,
terminatum naso minuto brunneo, nudo, didymo, naribus lateralibus
pertuso. Subtus rostrum albidum, longitudinaliter fissum, ut in con-
generibus. Dentes incisores similes. —Mystaces crebri, reclinati.
Oculi minuti nigri, auribus, quam maso propiores. Zuriculae mol-
les, vellere, praeter limbum pubescentem albidum, fere latentes.
Vellus tenerrimum, non facile humectandum et mollissimum, in dorso
e gryseo-cinerascente obsolete fuscum, holosericeum vix nitens pi-
lis superminentibus, qui in posteriore parte corporis longiores pro-
minent, ut in $. hydrophilo. enter et pedes albida, lanugine intus
fusca, sed albido inumbrata. Pedes subtus nudi, digitis quasi crena-
134 —t
tis. Cauda corpore brevior, teres, linearis, apice vix adtenuata, pu-
bescens, supra fusca, subtus albida, undique pilis sparsis, teneris
longis, ut et in apice, extantibus. Papilla subcaudalis didyma, odo-
rifera, utramque aperturam continens.
573. SOR EX Gmelin. "TMB. X. fig. 8.
S. inauritus rufescens, cauda concolore, tereti, setosa.
? Gmel. jun..itin. III. p. 499. tab. 75. fig. 1.
In Hyrcania captum transmisit Cl Gmelinus jun. specimen,
quod delineavi, et omni sine dubio a praecedenübus specie di-
stinctum est.
Descr. Magnitudine et proportionibus accedit ad S. pygmaeum
quo tamen major. Rostrum minus elongatum, quam S. aranei. 4u-
riculae prominulae nullae. Color gryseo-subferrugineus, subtus lu-
tescens. | Cauda ferrugineo -lutescens, teres, setulis obsita. ^ Pedes
simplices.
5/9. "STO RIEN! nog Ot OI E HE ORO
S. subauritus, fuscus, cauda basi stricta setoso annulata, te-
reti, crassiuscula.
Sorex exilis, Gmelin, syst. Lin. I. p. 115. sp. 11.
Sorex pygmaeus, Pall. itin. III. append. p. — n.
Pigmy Shrew, Penn. syn. quadr. p. 481. n. 344.
An Sorex coecutiens, Laxman. Nov. ct. Petr. III. p. 285?
B. Sorex minutus Laxman. Sib. Br. p. 72.
Lin. syst. Xil. I. p. 73. sp. 2. Penn. Syn. p. 481. n. 343.
|
155
Minutissimum omnium quadrupedum, in Sibiria circa Obum et
Jeniseam fluvios frequens, ulterius ad orientem mihi non observatum.
Vagatur etiam hyeme, ut congeneres omnes, et tunc circa pagos
praesertim apparet, promiscue cum S. araneo.
Descr. Forma ad Soric. araneum accedit. Color magis fusco-
rufescens, subtus cinereo fuscus; in quibusdam speciminibus, forte
junioribus, fere gryseus, parum fuscescens. Rostrum acutissimum.
Auriculae brevissimae, vellere fere latentes. — Oculi minuti. | Cauda
basi, ubi vellere emergit, quasi filo constricta, tenuis, dehinc ad-
modum crassa, setosissima, ita tamen, ut appareant annuli.
Nota. Sorex, quem recenset inter animalia in terris circa Si-
num Hudsonis collecta, Forster (act. angl. Vol. LXII. p. 381.) magni-
tudine huic $. pygmeo convenire videtur.
Pondus summum in majoribus 44 granorum, in aliis 35 grano-
rum, in Camtschatico bipollicari 33 granorum. Longitudo (in maximo
quem habui) ab apice rostri ad ortum caudae 1i". 10". caudae sine
o/^/
pilo i^. 37. pil 23". capitis a nucha ad apicem rostri g^. rostri us-
que ad oculum ei^ apertura oculi vix 3". distantia oculorum i2".
circumferentia oris 2". auriculae altitudo 1::^". latitudo 2:". circumfe-
17"
rentia caudae ad ipsam basin infra 2". parte incrassata 34". Longi-
tudo palmarum cum ungue o;". plantarum 5". circumferentia capitis
774 /2
ad aures 1:0". rostri ad basin 5". coll 9". thoracis 101". alvi 11i".
Longitudo intestini 6 poll. Cor compressum, apice acutissimum, lon-
gitudine 3". Renes mole grani cannabimi.
Nota. Sorex minutus Laxmanni (Sibir. Briefe p. 72.) non
est species distincta. "Vidi specimen, quod Laxmannus unicum e Si-
biria secum retulit, et abruptae caudae vestigium inveni. Est ergo
e specimine juniore nostri, casu cauda trunco natus error, qui in
Ill. Schreberi collectione (mammal. III. p. 187. tab. 161. B.) et in
Linnaei systemate, unde etiam in Synopsin Pennanti transiit, om-
nino corrigendus. — Sorex coecutiens Laxmanni ex imperfecta de-
scriptione videtur idem noster, cauda adhuc praeditus.
X LenpeRH Ir NTASG, Ep
Ultimum Semiferarum genus Érinacei, quod inter animalia so-
lum, cum Hystrice spinas pro pilo habet. Est etiam in eo singu-
lare, quod frigore obtorpescat, ut multae Glirium species, in tantum
ut cordis motus et sanguinis circulus vix sit percipiendus. Imo me-
dia aestate in cellam glacialem positi nostrates in eum torporem in-
cidunt, ut is non sit a plethora vel pinguedine derivandus. — 4dan-
sonius tamen auctor est (Foy. du Senegal p. 296.) Erinaceos Senega-
lenses anni partem siccam, quam maluit hyemem appellare, in tro-
pico climate, torpentes quasi transigere, victuque se abstinere, Ex-
perimenta multa feci in nostratibus, calorem sanguinis vario tem-
pore et in varia temperie aéris exploraturus. Cum reliquis animali-
bus hyeme sopitis convenit Erinaceo, quod ad quamlibet aéris mu-
tationem gradum caloris sanguinis mutent; ita ut qui vividus per
nycthemerum in loco frigido inclusus steterit, torpidus factus vix
ad 35. vel 39 grad. scalae Farenh. caleat; idemque denuo tepi-
do conclavi detentus ad 66 gradum calescat, et tandem ad ver-
nos calores excitatus usque ad 95: gradus calefiat, qui solitus ejus
gradus esse solet. Idem in Citilhs, in Marmotis observavi. Sed
animalcula quae frigore non torpescunt, licet minima, ut Sorex, ut
Musculus, et aves minutae calidissimae, ut Passer Linaria, nullo
—— 137
hyemali frigore imminuendum, nec aestivo calore augendum calo-
rem in sanguine servant.
59. ERINACEUS —europaeus.
E. auribus subrotundis, narium margine crenulato.
Erinaceus europaeus, Lin. syst. XII. I. p. 75. sp. 1. Schre-
ber. mammal. III. p. 580. tab. 162.
Herisson, Buffon, hist. nat. VIII. p. 28. t. 6.
Common Hedychog, or Urchin, Pennant. syn. p. 316. n. 247.
Lab. 28. fig. "3i Zool. brit. (4to) [^ p./3 16.
Rossice Jesh vel Josh; Ucranis Ishak. 'Tataris et Turcis Tschir-
pi; Caucasicis Kurpoe. Tschuvaschis Tschirip. Lettis Esis;
Esthis Sii]; Morduanis Séil; Tschuvaschis T'scherei; Vogulis
Soule et Jüdpowoi; Tscheremissis Schonkscho. ^Armenis Kos-
nik. 'Tangutis Gangbuttur.
In Rossia temperatiore et australi ubique vulgaris, in hortis et
nemoribus; in Sibiria vero trans- uralensi non observatur. In Tau-
rica Chersoneso permagnus occurrit, ubi itidem deest Er. auritus.
Hyeme pinguissimi torpent sub arbusts, arborum radicibus et in
antris derelictis. Sanguine tunc paene frigido sunt et sine omni
sensu vulnera patiuntur; ad ignem vero vel in loco calido, cito re-
viviscunt. Tatari alique Asiaticl carnem Erinacei coctam, allio et
pipere conditam Ictero et febre intermittente laborantibus insciis
praebent et laudant tanquam alexipharmacum; id vero conditurae
forsan magis adscribendum. Contra Rattos et Mures certo prosunt,
et si non capiunt, saltem fugant omnes; odore submoschato, qui prae-
sertim vere, cum pruriunt, est fortissimus. Caeterum non incommo-
di in domibus, interdiu latentes, nec voce ulla, per noctem audien-
10
158 —
5
di. Facilhime etiam cicurandi. Praeterea Blattas, Tenebriones, Gryl-
los, imo Cimices devorant.
Nota. Feminis mammae 5 parium. Coecos pariunt. Vidi
juniores totos albos. — Erinaceus, quem pro sibirico delineat Seba
(thes. I. tab. 49. fig. 4. et 5.) videtur vulgaris esse, cujus nitor forte
a spirituoso liquore et pinguedine inductus erat. Certe nihil ejus-
modi per totum Rossicum Imperium invenitur, et iconis similitudo
potius cum £r. vulgari, quam cum aurito.
60, GE RINAGUEUS wwunuus.rdB EK
E. auribus ovalibus capite longior!bus, narium margine promi-
nulo crenulato.
Erinaceus auritus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 116. sp. 4. Schre-
ber, mammal. Ill. p. 589. tab. 163. Gmelin. jun. Now.
Com. Petr. XIV. p. 5753. tab. 21. fig. 4.
Calmuccis et Mongolis Dsarà. 'Tungusis Dshéran. In austrah-
oribus Tatariae magnae atque Sibiriae, inde a Volga amne et Cas-
pio, usque ad Baicalem lacum frequens; elegantior, agiliorque Euro-
paeo, facillime cicurandus et tunc apprime lepidus, nec facile convol-
vitur, sed praesertim mas, cum stertore contra tangentis manum spli-
nas succutit. Noctambulus et frigore torpidus, ut vulgaris; hyeme
in praeruptis hortorum et desertorum haud profundo cuniculo del-
tescit modo solitarius, vel cum compare. Plures tamen simul inclu-
si, debiliores enecant et devorant, voces iratorum catulorum tunc
edentes per noctem. Lac amat instar vulgaris, et lambendo bibit.
Vidi uno prandio ad quinquaginta Meloides vesicatorias comeden-
tem, sine damno. Dum convolvitur, aures complicatas abscondit.
Vivit diu sine omni potu, imo sine pabulo. Ambulans in pedes,
— 139
praesertim anteriores, altius erigitur, et spinas strictim. dorso appli-
cat, quo habitu icone hic adjecta expressus est. Rostrum et nares
continuo motitat. Odorem spargit ambrosiacum. —Copiosi praesertim
in ruderatis, et Astrachaniae in insulis Volgae, circa hortos. Avi-
dissimi sunt serpentum, quos cauda apprehensos intra conglobatam
spinosam suam testudinem attractos, vivos rodunt ad internecionem
usque. Medio Junii matres cum catulis quinis vel senis inveni, qui
tunc erant coeci, licet pondere jam biunciali, longitudine 3 poll.
8 lin. subtus nudi, gemebunda voce instar neonati catuli vel sori-
cis. Juniores elegantiores, spinis albidioribus, fusco variegatis, sub-
tus vellere albo puri. Seniores et majores nigriores fiunt, vellere
fusco - 1nquinato.
Nota. Ad Hn fluvium majores caspicis libram medicam cum
tribus vel 4 unciis aequantes, longitudine 7 poll. cum dimidio; sed
maximi in regione transbüicalensi, ubi E. europaeum facile aequant,
imo superant, bilibres et ultra, dum caspici libiaam nunquam ex-
pleant. Aures tamen proportione non auctae. In Daurico qui libr.
rossicas 2? ponderabat, longitudo a summo naso ad anum g^. 7^.
aures 1^. 4". cauda i". i'óA. — In caspico, cui pondus decem tan-
Hp
. aures i". 4/. cauda 7". —
Hr
tum unciarum, longitudo tota 6". 9
Dauuricis in genere vellus subtus fuscescente- cinereum, vel subgry-
seum. Seniores pinguissimi, Mongolis sunt in deliciis. Aliqui ad
38 uncias pondere aequant. Mares semper majores et magis animo-
si. Foeminis papillae conico-acutae, 2 inguinales, 2 ante femora
abdominales, 9 thoracicae pone armos.
140
Ordo hic adeo naturalis et characteribus in aprico est, ut etiam
antiquiores Zoologos non fugerit. — Genera omnia conveniunt /abio
fisso, dentibus rosoriis, plerumque binis; clavicula 1n sceleto perfecta,
ventriculo subbipartito, coeco insigni et magno genitalium masculino-
rum apparatu, imo majore quam in ullo alio ordine. Pariunt coe-
cos, ut ferae, et semiferae, et cum his serie generum connectuntur.
Species in toto orbe terrarum numerosissimae et maxime pullulantes,
hinc saepe nocivae homini, sed paratum et copiosum feris pabulum.
Plurimae etiam gregariae migrant, ob annonae praesertim in hac
vel illa regione defectum, vel sensu quodam ingruentis gravioris hye-
mis. — In genere autem sunt imbelles, phytiphagae, pleraeque noc-
turnae, cuniculis vel nidis delitescentes, et nonnullae hyemah tem-
pore torpidae.
De plerisque Faunae nostrae Gliribus peculiari opere ita egi,
ut hic species breviter attigisse sufficiat. (Novae Species Quadrupe-
dum e Glirium ordin.)
XNILOSESN USSPIORSDU LIENS!
Insero duas species Hystricum licet ad Faunam Rossici Impe-
rli vix ac ne vix pertinentes, persicam alteram, alteram americanam.
Sed quandoquidem Rossica arma in istas regiones penetrarunt et
——— 14.1
eaedem Imperi partem forte olim constituent, jure belli hic re-
censeantur.
GI COUITY9)SVDTAMIXU,PLSEtOtUu.
H. cauda abbreviata, capite cristato, spinis elongatis.
Hystrix cristata, Lin. syst. XII. I. p. 76. sp. i. Schreber,
mammal. IV. p. 599. tab. 167. Gmelin, jun. itin. III. pag.
108. tab. 21. (catulus.)
Hystrix, Brisson. quadr. p. 85. sp. 1.
Porc- epic, Buffon. hist. nat. XII. p. 409. tab. 51. 52.
Porcupine, Pennant. syn. p. 269. n. 193.
Rossice Dikobras. | Bocharis Aja Kirpitschitschin. —Persice Si-
chuur (Kaempf. amoen. pag. 413.) Arabis 4rnab. Indis
Sséhae.
In collibus arenosis Persiae, praesertim provinciae Gilan (jam
bis armis nostris subactae) habitat frequens, cuniculis profundis, bu-
xoque praesertim pasci dicitur. In globum non conglobatur ad mo-
dum erinacel, sed succussis spinis se defendit. Datur etiam circa
Taschkent et passim in Bucharia.
Nota. Farietas tota alba, annulis spinarum et setarum nullis
fuscis, extat in Museo Academiae Petropolitanae.
6o, JILXSvIOUR DX--donsuta
H. cauda mediocri annulata, spinis brevibus pilo intermüxtis.
Hystrix dorsata, Lin. syst. XII. I. pag. 76. sp. 3. Schreber,
mammal. IV. p. 605. tab. 169.
Hystrix Hudsonis, Edward. av. I. pag. 52. tab. 5». Brisson.
quadr. p. 87. sp. 3.
Urson, Buffon. hist. nat. XII. p. 426. tab. 55.
Canada Porcup, Pennant. syn, quadr. p. 394. n. 257.
TIDIUEMOERu
————
14.2
In continenti Ámericae ad Norton-sound, in pinetis captam
retulit D. D. Merk.
Nota. Foetus huic ferrugineo- pilosus, nullis adhuc spinis ena-
tis. Placenta simplex. Pedes tetradactyli. Cauda rugis annulata.
XITE CA S 4 O5 RB (Biss.
Castorum character apud Linnaeum e dentibus constitutus vix
intelligitur. Sunt autem dentes superiores aeque ac inferiores lato
cuneo terminati, quo se maxime, a reliquis sui ordinis, distinguit
hoc genus. Habitus insuper, et pedes atque cauda squamosa nuda
pro charactere sufficiunt.
5:3. CC TASISUESQUR COT IDIDOE T:
C. cauda ovata, depresso - plana.
Castor Fiber, Lin. syst. YII. I. p. 78. sp. 1. Schreber. mam-
mal. IF. p. 623. tab.'195.
Castor, Brisson. quadr. p. go. sp. 1. Buffon. hist. nat. VIII.
p. 282. tab. 36. Pennant. syn. quadr. p.255. n. 1go. Zool.
arct. I. p. 98. n. 4o.
f. Castor albus, Brisson. quadr. p. g2. sp. s.
Rossice Bóbr; follicuh: Bobrowye Strüi.
Tataris Kundüs; ad Jeniseam Sara- Kundus; Caucasicis Tjoch Kun-
dus; Persis et Turcis Samur; Jacutis Kuni;s. Jacutis et Tun-
gusis J4dáta. Mongolis Karà-chalja, Buraetis Karà - challit,
vel Taemin-challu (camelinus Fiber); Calmuccis Chalun. Let-
tonibus Bebris; Esthis Kobras; PFPermiensibus Moi; Votiacis
Muy; Vogulis Obensibus J/4uwoi, Sosvensibus Uitwoi (i. e.
e — 145
Animal aquatile); alibi Pahtaech; Ostiacis Jenkwoi ( eodem
significatu), ad Surgut Maach, ad Keta íl. Putschuó, ad Je-
niseam Ladet. 'Tungusis Chátala vel Hátala. Samojedis Le-
denga vel Lidenk; ad Jeniseam Rileh vel Rdlek; Monticolis
Ssette; Coibalis Ssáde; Camaschinzis Sada. Arinzis Kurpjaes. Ar-
menis Kondus; Georgianis Tagui. Japonis Rakko? (nisi Lutris.)
In populosis Rossiae regionibus nunc admodum rara quadrupes;
nisi ad Dvinam et Petschoram fl. At ad Sibiriae fluvios, praesertim
ad Obum ejusque collaterales fluvios Conda, Sosva, Kasym, Kara,
alosque minores rivos frequenter adhuc capitur et Castoreum prae-
bet praestantissimum. | Nec minus aestimatur ilud, quod circa Cau-
casi fluvios, Terec, Sunsho, Alasan, Cyrum, a monticolis accipitur.
In aquosis etiam Tatariae magnae capiuntur frequentes. Ultra Jeni-
seam rarius occurrunt; capiuntur tamen ad Aldanum, Manae colla-
terales fluviolos sylvosos. Populi tremulae et nigrae praesertim cor-
üce pascuntur. Nunc plerumque per paria et parvis familiis occur-
runt et retibus ante antra tensis capiuntur. Passim tamen fluviolos
artificiosa strue claudunt, ne antrum decrescente aqua in sicco sit.
Castores canadenses quotannis magno numero, quibusdam annis ad
40,000 pelles et Lutrae ultra 120oo in Russiam adferuntur et ad Si-
nas deportantur, quibus pelles pro ornandis pileis hybernis et vesti-
bus aestimatissimae. Saccos pinguinosos maris Castoreo adjacentes,
Ostiaci et Rossi servant pro inungendis tumoribus. Alba varietas,
in dorso flavescens ad Ischimum visa.
Nota. Pondus maris adulti ultra 5o libras. Longit. ad anum
2. 8'. Palmarum pollex remotiusculus, ungue falcato. ^ Plantarum
digitus pollici proximus ungue detorto, cui subjectus callus corneus,
cuneiformis. Electricitas velleris summa. — znatomica quaedam prio-
ribus addidi in Nov. spec. Glirium.
144 —
64.5 (CON SUT-O TS. e pible t eus
C. cauda squamosa, compresso - lanceolata.
Castor zibethicus, Lin. syst. XII. I. p. 79. sp. 3.
Mus zibethicus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 195. sp. 9. Schre-
ber. mammal. IV. p. 638. tab. 176.
Mus moschiferus canadensis, Brisson. quadr. p. 99. sp. 4.
Sarrasin Act. Paris. 1725. p. 323. tab. 13.
Ondatra, Buffon. hist. nat. X. p. 1. tab. 1.
Musk- beaver, Pennant. syn. p. 259. n. 191. Zool. arct. I.
p. 106. n. 43.
Ex Americae septentrionals occidentali Littore. per DBeringii
fretum, per Tschuktschos frequenter rapiuntur vestimenta ab Ameri-
canis hujus animalis pellibus consuta, qualia secum attulere comites
Jos. Billings. Attamen animal ipsum, mediterraneis aquis addic-
tum, in Sibiriae angulum orientalem non transfretavit. Ex habitu
et moribus omnino Castori adsociandum animal.
Descr. Pelles sesqui- spithamales, odore moschi. — ellus su-
pra fusco- castaneum, versus latera magis brunescens, subtus cinereo-
argentatum. — Tomentum ubique densum, molle, ut in C. Fibro, ad
cutem fusco-cinerascens, supra subpolüicare extrorsum castaneo-gry-
seum, /ateribus gryseum, subtus longitudinal tractu, a gula ad cau-
dam, album, minusque altum. | Pili supereminent longi, rariusculi,
supra nigricantes, lateribus castanel, sensim dein gryseo - argentati,
subtus medio tractu albo-argentati. Hi in dorso subsesquipollicares,
Circa postica corporis longissimi subbipollicares, e fusco gryseove ar-
&entati. Pedes et cauda deerant.
I—— Y45-
NIVIFEZOBUBUO-R-E' S:
Nova leporino gener familia (ecaudatorum) e Sibiria nostra
accessit, quam hic, praeter expositas olim species, nova etiamnum
augere possum, nuper in hyperboreis regionibus detecta. Habet igi-
tur Fauna nostra (VII) plures, quam ullius regionis, leporum spe-
cies, omnes evidenti illo charactere dentium supra duplicatorum et
plantis tetradactylis. convenientes.
65, XA IG:IDULS. cana rad wb; HT La?
L. cauda brevissima alba, auribus capite subbrevioribus,
apice nigris.
Lepus variabilis, Pallas. nov. spec. p. 1. tab. 4. fig. 1. Gme-
lin. syst. Lin. I. pag. 161. sp. 6. Schreber. mammal. IF.
p. 885. tab. 235. 4. B. C.
Lepus albus, Brisson. quadr. p. 95. sp. 29.
Lepus niger, Brisson. quadr. p. 95. sp. 3.
Alpine Hare, Pennant. syn. pag. 249. tab. 93. fig. 1. Zool.
Brit. (4to) I. p. 92. tab. 10. n. 21.
Varging Hare, Pennant. Zool. arct. I. p. 94. n. 37.
Rossis Saétz; in Sibiria Tuschhàn.
Tataris Kujón vel Kojün; ad Jeniseam Kosan; Bocharis Toosch-
kan; Jacutis Kobàk (a saliendo), Kadunük (i. e. domina, ut
honoris causa in decipulas alliciatur), et Tschylakaha. Mon-
golis Tschingdachü, hyeme Zagan- dachà; Buraetis Schandalgàn.
lunguso-Dauuris Taugschüki; ad Chatanga fH. et Lamutis
Monduchün. Lettonibus Sakkis; Esthonibus Jaennes; Mordua-
nis Numalà; WVotiacis et Permiensibus Koetsch vel Lotkets;
Tscheremissis Meran; Tschuwaschis Molgatsch; Ostiacis Oben-
29
Losssscdiizinmdénd
—————
146
sibus Scháur vel Schógur, ad Jeniseam Wees, ad Surgut Toe-
gur; Vogulis Schischwae vel Schesching. Samojedis Obdori-
ensibus Naewu vel Njáwa; ad Petschoram Neuko; Juracis Njae-
wa; Mangoseensibus Nawa; Narymensibus Njoa, "Tawginzis
Njomu ; Camaschinzis Kosün; monticolis Chodda. ^ Arinzis
Thamsche; Cotowis Temtsche; Assanis Mangarü; Pumpocoh-
ensibus Butt; Inbazkiensibus Baes; Lumpocoliensibus Pykine.
Jucag;ris Tschulgora. Coraecis Milut. ^ Curilis desunt. Aleu-
tis Halluk. Canagice Ukaid. Camtschadalis Biltschutsch; oc-
cidentalibus Myschtschitsch; Ukinzis Biltsch vel Billukatsch.
Per omnem Rossiam, praeter australiorem regionem, at per Si-
biriam universam usque in Camtschatcam, copiose habitant; in tem-
peratioribus versus 50""" gradum latitudinis mixtim cum L. timido,
etiam in Livonia utraque species, imo ex promiscuo coitu diceres
hybridos nasci, qui hyeme dorso non albescunt, et quos Sibiria non
alt. — Maximi albilepores ad Chatangam et in borealibus ad Je-
niseam fl. ubi et villo pulcherrimi, C. Lagopodi fere aequales. Pas-
sim in Sibiria migrant, non statis temporibus, post quinos vel denos
saepe annos, praesertim in regione Lenae fl. ex orientalioribus ad-
ventantes, sensimque denuo disperguntur. Migrationes illae autem
non gregatim fiunt, sed sparsim, ita tamen ut maxima tunc in illo
tractu leporum sit copia. Observatum id aliquoties annis, quibus mes-
ses perierunt in his borealibus, et incolae, quasi providentia, famem
iis tolerarunt, licet tunc sint admodum macilenti. Hyeme maxime
vivunt Salicibus alpinis pumilis. Interdiu plerumque sub trunco quo-
dam cubantes invenias; noctu vagantur. Sed migrationis tempore
et die et nocte currunt, semper excitante uno alterum. — Sylvas non
fugiunt, praeferunt tamen aprica, arbusto vel raris lucis adspersa.
Campos plane nudos non amant. Fugientes non recto cursu, sed
— 147
horsum vorsum vagantes, canes fatigant, Inimicos habet, praeter
Vulpem et Lagopodem, Zibellinas, imo Putorios et Ermineum et
Cornices quoque; est enim admodum imbellis et ab ultimis, dorso
se adfigentibus et oculos ferientibus, facile subigitur. Capiuntur la-
queis, variisque decipulis. Tenui vimine in alterutram narem usque
ad cerebrum intruso facile necantur. Pelles viles, minimeque dura-
turae, hinc tantum plebejis foeminis pro hyberna veste usitatae,
quam calidissimam praebent; ad coactilia opera inutiles. ^ Consuun-
tur sigillatim dorsa, ventres et pedes; imo aures quoque consuunt
in Sibiria. Consutae ad Turcas et in Europam exportantur.
Nota 1. Ut in Cane Lagopode fusca varietas, sic in Leporis
variabilis stirpe nata nigra varietas, hyeme colorem non mutat. Oc-
currunt autem nigri lepores passim in Casaniensi regno et in omni
Sibiria, praecipue vero dicuntur frequentes esse in regione inter Oce-
anum orientalem et fluvios Uth, 'Tugur et Ochota inclusa, ubi fusco
colore esse accepi, nisi forte peculiaris ibi species. Sibirici et Ros-
sici nigri lepores sunt plerumque aterrimi, nitidi, subtus subrufi, ad
solem vero suspensi intra breve tempus toti rufescunt. — Circa os in
auribus, et in buccis saepe pili albi sparsi vel per fasciculos. Pedum
soleae gryseo-cinereae, ut in vulgari. Lanugo in toto corpore, ad
pellem canescens. lrides obscure fulvae. Vidi hujus varietatis pel-
les e nigro in plumbeum colorem vergentes.
Nota ». Lepus variabilis in conclavi hybernans calefacto, hye-
malem tamen pilum album, utut tardius induit, qui dum a cute pro-
rumpit et aestivum superat, hic sensim defluit. Cornutos hujus spe-
ciel lepores, in tanto numero qui quotannis capiuntur, nunquam
audivi observatos fuisse.
Nota 3. Farietas forte hybrida, hyeme non plane alba, quam
Rossi sequentis nomine (Russak) appellare solent, vario gradu obser-
*
148
vatur. In quibusdam hyeme tantum fascia a fronte per dorsum gry-
sea, latera dorsi canescunt. Plerumque vertex, cum tota cervice et
fascia ad nasum protensa, dorsumque late grysea, aestivi instar pili,
cujus tamen apices albicant; aures anteriore latere, et margine posti-
co gryseae; caudae etiam areola supra nigra. Sic vulgo. Calor in
his thermometro exploratus 103; grad. Farenh. Notandum, huic Va-
rietati aures etiam proportione paulo longiores esse, quod hybridam
generationem confirmaret. — Claviculae in leporibus parvae, in mus-
culis haerentes, majores tamen, quam in feris, et teretes.
Nota 4. Aestivam hujus varietatem in regione Casaniensi ob-
servavi: lutescente -albidam, dorso rufescente, auribus antice ru-
fescentibus, capite, praesertim fronte intense rufi coloris cum nota-
mediae frontis alba, cauda supra rufescente.
OD UENBS DJUIS. SE qp 180-15
L. cauda brevi supra nigra, auribus capite longioribus, apice nigris.
Lepus timidus, Lin. syst. XII. I. p. 77. sp. 1. (exclusa va-
riet. (4.) Schreber. mammal. IV. p. 865. tab. 233. 4A.
Lepus, Brisson. quadr. p. 94. sp. 1.
Lievre, Buffon. hist. nat. VI. p. 246. tab. 39.
Common Hare, Pennant. syn. p. 248. u. 184. Zool. brit. 1.
pag. 87.
Rossice Russak vel rectius Trussak (quod timidum vel trepidum
exprimit). Polonis Zayak. Calmuccis Toolai. Persis et Bo-
charis Chargosch. Armenis Toschan; Georgianis Urtchaeli.
In Rossiae australibus, ultra 55'" latitudinis gradum, haec sola
Species occurrit, ut et in Polonia et Lithuania, unde in Livoniam
transfugi ibi Germanice a venatoribus: Litthauer appellantur. —Copio-
— 149
sissimum animal in Chersoneso Taurica, ubi vineis noxium, hyeme
juniorum stirpium ramos praecidendo et uvas maturas comedendo.
Circa Caucasum et ad Cumam et Terec fluvium inferioremque Vol-
gam solus, nunquam L. variabilis , capiuntur. Habitat etiam circa
australia Uralensis jugi promontoria. In Sibiria omni deest. Pejles
hybernae olim vili pretio emptae, nunc in quintuplum vaeniunt, ad
exteros, pro pileorum coactili opere, mittendae.
Nota. In parvulis semper macula frontis alba, quae in adul-
tiorbus perit. Haec, etiam apud Persas vulgaris, species Zoroa-
stri religione tanquam maxime impurum omnium animalium prohi-
betur Etiam Tatari et e plebe Rossica religiosiores a lepore absti-
nent; nunc tamen sensim adsuescunt multi.
Gd -."UbERE US olg
L. cauda brevi supra nigra, aurium summo margine nigro.
Lepus Tolai, Pallas. glir. pag. 17. Schreber. mammal. IV.
p. 878. tab. 234. Gmelin. syst. Lin. I. p. 162. sp. 8. Buf-
fon. hist. nat. XV. p. 138.
Cuniculus insigniter caudatus coloris leporini, Grnelim. sen.
Nov. Com. Petr. V. p. 357. tab. 11. fig. 2. mala Brisson.
quadr. p. 97- sp. 8.
Bàical. Hare, Pennant. syn. p. 253. n. 188.
Mongolis Toolai. Tangutis Rangwo. Japonis Usagi?
In Montibus apricis regionum transbàicalensium et per omne
Mongolorum desertum (cum Lep. variabili) copiosa species, a L. ti-
mido vere diversa, licet in eo conveniat, quod hyeme colorem servet.
150 —
OST OM PUS uuLlpinus.
L. ecaudatus rufescens, auricubs rotundatis, plantisque fuscis.
Gmelin. syst. Lin. I. p. 165. sp. 1:1. Schreber. mammal. IV. p. g1o.
tab. 238.
Lepus alpinus, Pallas. itin. Il. pag. 569. et Nov. Sp. glir.
pag. 3o. 48. tab. o. Pennant. hist. quadr. p. 377.
Rossice ad Altaicum jugum Senostavez (1i. e. foenisecator); ad
Jeniseam et in orientali Sibiria Pistschucha (à. e. fistulatrix).
Tataris Crasnojarensibus Schaadak vel Sajadak; Kirgiso - Tataris
Dyaekulak (1. e. auris Cameli); Jacutis A4gas, (1. e. senior) vel
a sono vocis Tschiss, vel Daas- Kyla (i. e. animal petrarum).
Buraetis Tatscherganà. 'Tungusis Püka vel Pecha; ad "Tungus-
kam Henniáni; Lamutis Dshigyrkan vel Obáha. Samojedis
monticolis Taibaschta; Coibalis et Beltiris Kilbe. | Avinzis
Schallaegai. Camaschinzis Peve. Ostiacis ad Kaas fl. Phul-
man. Coraecis et Camtschadalis Tschikultsch (a voce).
Animal proprium altissimis rupibus iugi magni a fontibus Irtis
fl. in orientalem Sibiriam continuo tractu excurrentis. | Observatum
ubique in excelsis Altàicorum, Sajanensium, Biicalem ambientium
et transbàicalensium montium, nec non ad Tunguscam, Vitimum,
Olecmam amnes, et secundum Jeniseam usque ad Mangaseam. Ne-
que in Camtschatka deest. Celebre ubique et venatorum equis
utile propter magnos foeni acervos, quos per aestatem, pro hye-
mali penu, circa arbores, vel inter rupes congerunt communi la-
- bore. Plures enim simul habitant, et diluculo vel nubila tem-
pestate extra antra in scopulis excubant, viso inimico cum fistula-
tu se abscondentes.
IEMASEU IERI I5Y
69, "E EB» S Oe ot- mna.
L. ecaudatus gryseo-pallidus, auriculis ovatis concoloribus.
Gmelin. syst. Lin. I. p. 166. sp. 12. Schreber. mammal. IV. p. gi15.
tab. 239.
Lepus Ogotona, Pallas. Nov. Sp. glir. p. 3o. tab. 3. Penn.
hist. quadr. p. 379. n. 249.
Rossice in transbàicalensibus Pistschucha, Kamennaja Koschka et
Kamennoi Krot (1. e. felis vel talpa saxatilis).
Mongolis Ogotóna. "Tungusis Umi.
Peculiare animal camporum transbií:calensium — subalpestrium,
itemque Dauuriae et totius deserti Mongolic!; elatam illam plani-
tiem pro sede elegit et versus Chinam late speciem propagavit, apri-
ca amans. Cuniculatur in solo sicco, et pro hyeme parvos siccarum
plantarum acervos complures circa antrum congestat. Elegantius
multo praecedente, cui forma et voce simile.
TO, "EREIPUS nusrtiius IB XII.
L. ecaudatus gryseo-fuscus, auribus ovato -triangularibus, albo-
marginatis. Gmelin. syst. Lin. l. p. 164. sp. 10. Schreber. mammal.
IV. p. 906. tab. 937.
Lepus pusillus, Pallas. Nov. Com. Petr. XIII. pag. 524. tab.
14. (e mortuo animalculo). itin. I. pag. 155. II. pag. 533.
Nov. spec. glir. pag. 3o. tab. 1. (ad vivum).
Lepus vocalis, Pennant. hist. quadr. II. p. 380. n. 950.
Rossice Tschekuschka (a voce) et Semlaenoi Saetschik (Lepuscu-
lus subterraneus).
Tataris Tschoktschot (ad voce) et Itt-tsitskan (caninus mus, ob
latratus similitudinem). — Baschkiris Timersak vel Ssaepssau.
Tschuvaschis Kdik; Calmuccis Kuslà.
152 ——Q
Animalculum, nisi sequens ésset detectum, in suo genere mi-
nimum, vix Murem amphibium mole excedens, campos, fubaltaicos,
et circa series collium ab austaliore fine Uralensis jugi utrinque ex-
currentium planities arbusto consitas parce inhabitans, loca amans
herbida, ubi sub fruticibus cuniculis multiforis solitarium habitat, et
vespertina voce, Coturnicis aemula, longe exaudienda conjugem ap-
pellat. In Sibiria ulteriore trans - Obum fl. non datur, neque in Rus-
sia ad occidentem Volgae late speciem propagavit, nec ultra 50"
latitudinis gradum ad boream adscendit.
TA. Logd US. hauperboreus.
L. ecaudatus ferrugineus, dorso cinerascente, auriculis rotunda-
tis, albo marginatis.
Species eximia parvitate sua notabilis. Plura ejus specimina et
pelles e terris Tschuktschicis, ubi hyeme collecta fuerunt, adtulit
D. D. Merk; adeoque tantillum animalculum sub ipsa arcto frigora
et nives non reformidat.
Descr. Magnitudo Lemmi norvagici. Praecedentibus ita con-
sobrina, ut, praeter colorem et naturam diversam coloremque velle-
ris, vix characterem invenias, quo determonetur. Caput oblongius,
quam in L.alpino, forma fere ut Muris decumani lateribus lutescens,
gula et maxilla inferiore albida. ^ Dentes primores albi, ut congene-
rum, superiores secundum interiorem angulum sulcati, apice emargi-
nati; sed accessoriis internis denticulis vix conspicuis, minimis, acu-
ts; inferiores truncati, longiores, extus convexi. — JMystaces nigres-
centes, capite longiores. — — uriculae rotundatae, cum exili angulo,
ora alba. — Pedes albidi: Palmae pentadactylae; pollice remotiusculo;
breviore, mediis d?gitis subaequalibus. Plantae tetradactylae, exte-
riore brev;ore. olae pedum tomentosae, praeter verrucam sub un-
—ráàJl 155
gue nudam, nigram (quod non in affinibus) ^Ungues fusci. Cauda
nulla. ellus plane murinum, molle, densissimum, brevius, quam
affinibus, praesertim in dorso. Dorsum medio longitudinaliter cine-
reo -fuscescens; vertex magis ferrugineus; latera corporis et capitis,
et collum lateribus et subtus ferruginea, sine immixtis pilis fuscis.
Subtus corpus e lutescente - albidum. | Lanugo plumbei coloris. Lon-
gitudo tota animalis 5". 3". capitis ^. 5". aurium 7". palmae 7".
1/4
plantae 101, unguium 2". Icon ad exuvias non bene exarari potuit.
XV. ARCTOMYES.
Subdivisio Murini generis ab Ill. Schrebero instituta in tanto
specierum numero eo magis arridet, quod apprime naturales et ha-
bitu aeque ac indole apprime distinctae sunt familiae in quas disce-
dit. Cum igitur ampla adhuc specierum messis ex aliis orbis parti-
bus in futurum expectanda sit, vestigüs Illustrissini et miciss. Viri
insistendum esse duxi ejusque genera non solum adoptanda, sed
etiam adhuc augenda esse sentio. $1 enim aequabilitetem, quam in
methodis Scientiae naturalis semper commendo, servare voluerimus,
necessario a Muribus stricte sic dicendis, segregandi adhuc sunt:
Spalaces et Criceti. Erit adeoque Murini generis divisio, secundum
characteres et habitum, sequenti ratione instituenda:
1i. ARCTOMYS. | Dentes incisores superiores cuneati, inferiores
obtusi. Corpus rectum, ventricosum, magnitudine eminens. Pedes
gressorii robusti. .4ures muticae, caput retusum. Cauda brevis, vil-
lo disticha. Hyeme torpidae; Diurnae.
». SPALAX. Dentes incisores robustissimi, supra infraque cu-
neati. Corpus rectum, cylindraceum. Pedes gressori. ^ Auriculae
20
154
nullae. Caput obtusum, oculi minimi. Cauda exibs vel nulla. Sub
caespite canales fodiunt, cumulatim egesta terra. Non sopiuntur.
3. CRICETUS. Dentes incisores superiores cestriformes, infe-
riores subulat. Buccae sacculiferae; rostrum productiusculum. Cor-
pus breve rectiusculum. Pedes grossorii. Zuriculae productae. Cau-
da brevis. Cuniculos cum promptuarüs sub terra fodiunt, ubi hye-
mem quiete transgunt, solitarii vel monogami. Diurni.
4. MUS. Dentes incisores supra cestriformas, infra compressi,
subulati. Rostrum valde productum; Auriculae insigues, nudiusculae.
Corpus conglobatum, gressu subsultorio. Cauda longa, nudiuscula,
annulata. Nidulantur in latebris variis, penu incerta, tota hyeme
vagae. Pleraeque noctivagae.
5. MYODES. Dentes incisores supra cestriformes, infra subu-
lat. Rostrum obtusum; .uriculae plicatae vellere latentes. ^ Corpus
rectiusculum, pedibus gressorüs. Cauda abbreviata, subpilosa. Cu-
niculos sub terra, cum promptuaris fodiunt, et hyeme latent haud
soporosae, pleraeque minutae.
MYOXUS. Dentes primores supra cestriformes, infra compres-
sj, acuti, Rostrum productum; auriculae prominulae. Corpus con-.:
globatum, pedibus subsultoriis. Cauda longa, villosa, teres. Latent
in arborum cavis, hyeme torpidi.
7. DIPUS. Dentes primores debiles supra obtusi, subtus obtu-
siusculi: Rostrum truncatum, auriculae magnae, nudiusculae. Cor-
pus thorace angustatum, pedibus anticis minutis, posticis maximis
saltatoriis. Cauda longissima, elastica, apice pilis pennata. —Latent
cuniculis, noctivagi, hyeme torpidi.
Haec septem genera videntur posse distingui, ut turba specie-
rum distrahatur; neque magis Viverrae a MusteEs, vel Ursi a Cani-
bus dissociata videntur; neque Sciuri et Castoies a Murino genere
156
meliori jure distinguebantur olim, quam haec nova genera inter se
nunc discedent. Et jam horum aliqua segregaverant alu: Brisso-
nius Myoxum, sub gliris nomine; Pennantus Arctomyes, additis
alienis, nomine Marmotae; Güldenstaedt Spalacem. Alii varie
distrahebant species. Brissonius Lemmum et citrillum, et Dipo-
dem ad Cuniculos, Cricetum et Marmotas ad Glires, Pennantus
Myoxos ad Sciuros, quod etiam Linnaeus partimfecerat. —Secun-
dum supra enunciatos characteres vero, nullum porro dubium de col-
locandis novis etiam speciebus superesse poterit — Caeterum fateri
debet cunctis istis generibus multa esse communia; imo vero omnis
Glirium Ordo ita naturalis est, ut fere in unum Genus coales-
cere videatur.
o is tA eR Call QuMaY :SagsiBuati- anth;
A. auriculata, corpore subtus ferrugineo - lutescente, palmarum
ungue pollicari.
Arictomys Dobac, Gwelin. syst. Lin. I. p. 149. sp. 3. Schre-
ber. mammal. IV. p. 738. tab. 209.
Mus Arctomys, Pallas nov. sp. glir. pag. — tab. 5.
Bobac, Buffon. hist. nat. XIII. p. 136. tab. 18. Pennant. syn.
p. 268. Zool. arct.
Rossice Ssurók; in Ucrania Baibükh, a Polonico Bobic (non Bo-
bak); in Sibiria Mongolicam appellationem etiam Rossi adoptant.
Tataris et Baschkiris Suur; et Ságur. MMongols Tarbaghàn;
Cahlmuccis Tarabogàn. "Tungusis ÜUrika. ^ Arinzis ad Jeniseam
Orge. Coraecis Getéu. Curilis deest. Aleutis Americae vi-
cinis Kuschy. Camtschadalis Elkchun; occidentahlibus Skéide;
Ukinzis H/Akáil Jucagiris Adutschia. ^Tangutis Bschàá.
In Poloniae, Rossiae et Sibiriae australioribus, apricis, circa
colles horizontalibus stratis, praesertim cotaceis et calcareis compo-
*
156 €
sitos, graminosos frequens animal, quod licet frigoris impatiens et
in Polonia atque Ucrania non ultra 55" latitudinis gradum ad bo-
ream extensum, in multo frigidiore tamen Sibiria in eodem, imo
magis aquilonari climate vivit et in Camtschatcam quoque transiit
cum sequente, imo maxime frequens ibi est. — Copiosissimum etiam
in colhbus ab Uralensi jugo versus Austrum excurrentibus, et per
omnem 'latariam magnam, inque apricis Sibiriae; non in alpinis
Hyeme in profundis ultra orgyam, et longe protensis cuniculis alto
somno sepultum jacet, ob pinguedinem magis, quam frigus. Domi
enim cicuratum magnum frigoris gradum sine torpore perfert. Ha-
bitant plures sociatim et tumulos sepulcrales prasertim perfodiunt.
Interdiu apricantur et phytivori pascuntur, excubante uno vel altero
et socios fistualatu admonente, si periculum sentiant. Citissime ho-
mini adsuescunt, sed omnia rodunt in conclavi. Scabi amant, circa
caput, et manum leviter morsitando voluptatem testantur.
Nota. In Ucrania non infrequens Parietas plane mgra. | Camt-
schatica Farietas statura major Rossica et Sibirica. — Caput supra to-
tum nigrum; cervix nigrescens, gryseis pilis mixta; dorsum gryseum
creberrimis pilis longioribus nigris; Latera colli et pedes gryseo - pal-
lida; subtus totus a gula ad anum longitudinaliter intense ferrug?neus.
Auriculae ferrugineae. Cauda extremo et subtus longitudinaliter atra,
basi gryseis pilis mixta, lateribusque ferruginea; videtur etiam paulo
longior, quam Hossicis. Dentes incisores superiores obsolete sulcati.
Ad primam faciem admodum videtur diversa.
33:8 MACRAOCPEAOSUBY SP VT us.
A. auriculis nullis, cauda subdisticha.
Mus Citellus, Lin. syst. XII. I. p. 8o. sp. 4. Pallas. nov.
spec. glir. p. tab. VI. A et B. Nov. Com. Petr. XIF.
pag. 54g- tab. 21.
I5
-I
Arctomys Citillus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 144. sp. 6. Schre-
ber. mammal. IV. p. 746. tab. 211. 4. B.
Suslic, Buffon. hist. nat. XV. p. 139. Supplem. IIT. tab. 3o.
( Varietas guttata ).
Casan - Marmot, Pennant. syn. p. 273. n. 103. Zool. arct.
Earless Marmot, Pennant. syn. p.276. n. 203. tab. 25. fig. 1.
Zool. arct. 1. p. 118. n. 47.
Mus Suslica, Güldenst. Nov. Com. Petr. XIV. pag. 389. tab.
7- (male).
Cricetus orientalis, Gmelin, jun. itiner. — pag. 3o. tab. 5.
(pessime.)
Rossis vulgo Suslik, a Polonico Susek; in Ucrania Ahwragh vel
Awraschka; in campis lsatensibus et Barabensibus Stepnaja
Koschka (felis campestris); in Sibiria ulteriore Jewraschka.
Tataris Dshumurün, Dsymrón; ad Jeniseam Jyrgàn. —Kirgiso-
Tataris Sakildau - tskan. 'T'schuwaschis Tirgas. Mongolis Dsho-
niburà; Cahnuccis Suurmu vel Sumburà. | Morduanis Simral.
Tungusis Lamutis Sidahà. ^ Coibalis Yrka. | Coraecis Gilaak.
Camtschadalis Siraedatsch. ^ Curilis desunt. Japonensium an
Idashi? Incols Insulae Unalaschka A4numptscho (Ellis), Ulun-
geh (Merk).
In temperatis campestribus totius Rossici lmperii, a finibus Po-
loniae, usque in Sibiriam maxime onentalem et Camtschatcam vul-
gatissimum animalculum. Mirum, quum hyberno frigore in antris
torpeat, illud in insulas versus Americam sitas et ipsam adeo Ame-
ricam transiise; an per fluitantem verno tempore glaciem de-
vectum? — In 'Taurica Chersoneso minus frequens est; sed in campis
inter. Borysthenim et Volgam, ubi agri nunc coli coepti, passim
magno numero segetem et olera depopulantur. Ad pelliceas vestes
158 —
nunc magis atque magis adhiberi coeperunt. Feminae Americanae
jamdudum interiores vestes suas indusiaeformes e Citillorum pellibus
consuere sueverunt, quas integras per incisuram posticam detractas
ita jungunt, ut dorsa elegantiora extus appareant, cum adhaerentibus
caudis, ventres sint interiore latere.
Nota. Americani et ex Insula Kadiac Americae vicina allati
Citilli similes fere Casaniensibus guttatis, sed paulo majores et pun-
ctis minus distinctis. Caput supra a naso albicante ad occiput inten-
se ferrugineum, collique latera lutescentia; caeterum subtus albidi.
Cauda subtus longitudinaliter. rufa. Daurica varietas majuscula,
exalbida, punctata. — Circa Odessam et in campis versus Tyran fl.
porvuli, vix dodrantales, maculis albis perlatis, ut Casanienses; cau-
da item non pennata sed tereti. De reliquis Conf. Nov. Spec. Qua-
drupedum e Glirium ordine, l. cit. Buccae sacculiferae, ut in Sciuro
striato, Cricetis et quibusdam Simiis. Animalculum frigoris adeo
impatiens intra stadiorum quindecim distantiam a mari glacial, ver-
sus ostia Kovymae fl. observatum a D. D. Merk.
NWVEOUS DOALIDUNMC B S
Spalaces omnes subterraneam fere vitam ducunt, radicibus et
bulbis plantarum viventes, quas canalibus sub caespite effossis, ter-
ram per intervalla cumulis egerentes, ut Talpae, indagare norunt;
Raro in superficiem terrae exituri; unde visu parum (vel plane non)
pollent. Species nobis tres, duo ad Promontorium Bonae Spei huc-
usque innotuerunt; nec dubito plures adhuc latere, quarum unam
in Taurica Chersoneso dari suspicio est, canalibus per magna spatia
rectissima linea procedentem, quam, e cumulis, non majorem S. mu-
rino esse judico, sed animal nulla hucdum adhibita opera procurare potui.
—— M t 59
14.:,38 PuANRUAS XreT y-p hpris.
S. oculis caudaque nullis, capite utrinque fimbria marginato.
Mus Typhlus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 141. sp. 42. Schreber.
mammal. lV. p. 718. tab. 206. Pallas Nov. sp. glir. p. 76.
". 0. Lab. 8.
Spalax microphthalmus, Güldenst. Nov. Com. Petr. XIV.
p. 504. tab. 15. fig. 1.
Slepez, Gmelin, jun. itiner. I. p. 131. tab. 25.
Podolian marmot, Pennant. syn. p. 277.
Rossice vulgo Slepez (i.e. coecutiens), in Ucrania Sinshoe Stsche-
nae; Cosaccis Terekiensibus Jumrün; Polonis Zemni (terrestris).
Calmuccis Ssochor-nomon. Armenis Kor-muha |i. e.coecus Mus.
Unicum animal, quod cutem pro rudimento oculorum non per-
foratam habet, adeoque visu plane caret, subterraneae vitae ad-
dictum. In Rossiae australibus a finibus Poloniae usque ad Volgam et
ad Caucasum usque, praesertim per Ucraniam, in campestribus fre-
quens habitat, nec ad 50"'"" gradum fere excurrit; Volgam quoque
non transit. Fodit etiam hyeme, quando in istis regionibus terra
non congelata. Caespitem et humum praesertim quaerit. In Tau-
rica Chersoneso non datur. -Ad Terec fluv. majores dantur, longitu-
dine XI. cum dimidio pollicum. In Taurica Chersoneso desunt, ut
et Sciuri. Excrementa ovinis paria.
45. sS)P AJA-X bap Laws.
S. caudatus, unguibus palmarum maximis.
Mus Aspalax, Gmelin. syst. Lin. l. p. 140. sp. 41. Schreber.
mammal. IV. p. 716 tab. 2o5. Pallas. Nov. sp. Glir. pag.
165. tab. 10. itinerar. III. p. 692.
Mus Myospalax, Laxman Sibir. Briefe p. 75. Act. Holmiens. 1773.
160 —MÀ
Rossice in Sibiria Semlaenaja Mjedwedka (i. e. ursulus terrestris.)
Kirgisis Sokur- Tskan. Mogola Dauuris Monom Zokór; Buraetis
Addal. 'lTangutis Bschélong.
In campis subaltaicis et regionibus transbüicalensibus frequens
animal, citra Irtin fl. non observatum, verosimillime autem per om-
nem montanum tractum in interiora Asiae vagum. Ad septentrio-
nem non multo exced:t gr. latitudinis quinquagesimum. | Fod:t promp-
tissime, etiam in sylvis canali sub caespiie procedens et magnos hu-
mi cumulos, majores talpinjs, per intervalla egestans, quaesiturum
bulbos lilhiacearum, bistortae tubera, simihaque.
"adc ced VALL AC X S EU UE COSE S
S. caudatus, dentibus primoribus exsertis, unguiculis palma-
rum minusculis.
Mus talpinus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 139. sp. 38. Schreber.
mammal. IV. p. 711. tab. 203. Pallas Nov. Com. Fetr. XIV.
po156B. tab. 01, 29:13. Nov. spec. glu.2p.« 1760: tab. 13.
Rossice Sljepustschonka (coeca, diminusive)..
In Rossiae temperatioribus et Sibiria citeriore frequens in pas-
cuis et pratis, more talp'no fodiens et radicibus tuberosis victitans.
In ulteriore Sibiria non observatus, uti nec in boreabilibus, vix ad
55" gr. latitudinis.
Nota. Specimen habeo, cui dentes primores duplo longiores
solito excreverunt, extrorsum decurvi, ut vix dicas quomodo ani-
malculum iis fodere et rodere poiuerit. Color murinus vulgaris;
ater rarior.
AWILOCGO Rao B. IL
Unica tantum nota erit species hujus habitus, buccis saccul-
feris et promptuariis suis, in quae optimi frumenti messem congerit
[T r6i
nota et rusticis invisa. Adjeci minores quinque, nec dubito fore quin
in alis adhuc regionibus inveniantur, sl itineratores, praesertim ope
Canum ad hoc instructorum, qualis mihi auxilio fuit, attentius in
minuta subterranea animalia inquirant.
SP XTOIRHPC EXT U S^ ^Prumentarius.
C. corpore subtus atro, lateribus albo-tessulatis, cicatricibus
lumbaribus detonsis.
Mus Cricetus, Lin. syst. XII. I. pag. 189. sp. 9. Schreber.
mammal. IV. p. 695. tab. 198. .4. Pallas glir. nov. sp.
p. 83. n. 21.
(Glis). Marmota argentoratensis, Brisson. quadr. p. 117. sp. 8.
Hamster, Buffon. hist. nat. XIII. p. 117. tab. 14. Sulzer Mo-
nogr. 1773. 8vo. (c. icone varietatis nigrae).
German Marmot, Pennant. syn. p. 271. n. 200. Lab. 4G.
(variet. nigra et communis :)
p. Cricetus totus niger, Lepech. itin. I. tab. 15.
Rossice ad Volgam Karbusch, in Ucrania Chomaek (a Polonico
Chomik), in Sibiria Stepnaja Krissa (Rattus Campestris).
Tataris zÍrlàn. | Baschkiris Bahuk. Morduamis Maksaha. | Cal-
muccis Kergeldae.
In Poloniae, Rossiae, citeriorisque Sibiriae, usque ad Obum
campestribus, graminosis, pinguibus communis, praesertim circa
agros, pestis, fere ad sexagesimum gradum, et austrum versus usque
ad Caucasum. In Livonia quoque datur; sed ab arenoso solo abhor-
ret. Hyeme non torpet, sed coacta penu laute vivit in cuniculis et
valde pinguescit, multis tunc edulis.
Nota. "Varietas atra praesertim ad Volgam et Camam frequens,
interdum ephippio, aliave macula alba. Vidi etiam atrum, gula al-
21
162 [onssud
ba, itemque vertice solo gryseo. Plane albos in deserto Tatarico
occurrere Falk itin. III. p. 3059. | Ad Caucasum corpus subtus saepe
£ryseo-contaminatum et maculae laterales ad collum minus eviden-
ter albae. Circa Odessam frequentes Criceti minoris staturae. — In
femellis mammae in dextro latere 98. in sinistro g. unde numerus
pullorum apparet.
19. "CR LOXE DAS »oodibsexdud uw.
, C. auriculis sinuatis, corpore gryseo subtus albido.
Mus Accedula, Gmelin. syst. Lin. Il. p. 137. sp. 33. Schre-
ber. mammal. IV. p. 695. tab. 197. Pallas Nov. sp. Glir.
p. 86? 257. tab. 18. 4.
Mus miügratorius, Pall. itin. II. p. 703. n. 5.
Rarius circa Rhymnum fluvium et ad Volgam solitarius occur-
rit, in limoso-arenosis, noctivagus, ad tuguria etiam accedens.
Descriptionem hujus et sequentium a me datas vide Ioc. cit.
59. CHRILGIETUS. ren s
C. corpore supra cano, lateribus, subtus, cauda pedibusque niveis.
Mus arenarius, Gmelin. syst. Lin. I. p. 138. sp. 34. Schreber.
mammal. IV. p.707. tab. 199. Pallas nov. sp. glir. p. 265.
tab. XV. A. itiner. II. app. p. 704. n. 7.
In arenis ad Volgam, Rhymnum et Irtin cuniculo haud pro-
fundo latet, Astragalorum praesertim aliarumque Diadelpharum se-
minibus vivens. Nuper etiam aliquoties in Taurica Chersoneso obser-
vavi, solo margaceo, in vineis meis ad Soldajam effossum.
90. CRIGE/LUS. song us
C. supra cinereus, linea spinali nigra, lateribus albo -fuscoque
tessulatis, ventre albo.
163
Mus songarus, Gmelin. syst. Lin. l. p. 139. sp. 36. Schre-
ber. mammal. IV. p. 709. tab. 2o1. Pallas nov. sp. glir.
p. 269. tab. 16. B. Itiner. II. append. p. 703. n. 6.
In Sibiriae desertis limosis secundum fluv. Irtin non infrequens,
antrum cum promptuario sibi parans; lentus, mordax.
91; CRICETUS' "»phueus
C. supra caudaque fusco -cinerascens, subtus albus.
Mus phaeus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 138. sp. 35. Schreber.
mammal. IV. p. 708. tab. 200. Pallas nov. sp. glir. p. 261.
Fab. 35. 4.
In de:ertis nudis circa Volgam et mare caspium, usque in fi-
nitimam Persiam habitat, solitaria, ut congeneres reliquae.
$9. »'CRICETUS ZNurunculus.
C. corpore supra lutescente, striga nigra, subtus albo.
Mus Furunculus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 139. sp. 37. Schre-
ber. mammal. IV. p. 710. tab. 202. Pallas nov. sp. gli.
p. 273. tab. XF. 4A.
Mus barabensis, Pall. itiner. IT. app. p. 704. n. 8.
Turunculus myodes, Messerschmid. Mus. Petrop. I. p. 343.
n. 109.
Mongolo - Dauuris Orochzossach.
Solitaria hospitatur in campestribus circa Ob et in Dauuria
transalpina; perelegans, gracilior reliquis.
XVHLE- MURE.;.
Animalia subsultoria, agilissima, vega, voracissima, miro nu-
mero pullulantia, sed beneficio naturae inter se Lelligerantia, omini-
E
164 serm
vora, foeda et foetida, conveniunt praecipue habitu, positura con-
globata, rostro acute ultra dentes producto et cauda elongata, nudi-
uscula, annulis duriusculis et interspersis setulis obtecta. ^ Haec qui-
dem annularis in caudae pelle structura etiam in aliis passim glirium
generibus observabilis est, sed non ita evidens nec omnibus specie-
bus ita conveniens, ut in hoc genere.
83. "MUS decunmn'anwus,
M. cauda longissima attenuata, corpore setoso gryseo, subtus
albido. Gmelin. syst. Lin. F. p. 127. sp. 6. Schreber. mammal. IF.
p. 945. tab. 178. Pallas nov. sp. glir. p. gi. n. 4o.
Mus sylvestris, Brisson. quadr. p. 120. sp. 3.
Surmulot, Buffon. hist. nat. VIII. p. 206. tab. o7.
Norway or brown Rat, Pennant. syn. p. 3oo. n. 227. Zool.
brit. (4to) I. p. 102. n. 26.
Rossice cum sequenti communi nomine Kryssa; in Ucrania Pazjok.
Tataris Ulu - Tsitsghàn (magnus Mus). Lettonibus Schurks; Est-
his Rot; Morduanis Kirssa- scheier; Votiacis Komak; 'Tschere-
missis Schon-Rhicha; 'Tschuvaschis Alli-Scháschi. 'Calmuccis
Morin - Kuschilae (Equinus mus).
Per omnem fere Rossiam a mari Caspio et nigro, ad Mare
balthicum jamdudum evagataest, tetra haec granariorum et domuum
pestis; non tamen omnes adhuc urbes et pagos migratione Occupa-
vit, sed ubicunque castra posuit speciem sequentem rad:citus extir-
pavit. Animosa et mordax. Aestate in campis et circa aquas cuni-
culatur, et avium aquaticarum pullos natantes saepe necat, ipsa op-
timenatans. In Persiae campis eam in cuniculis observavit S. G. Gme-
linus. In Sibirian, cum ibi peregrinabar, nondum penetraverat.
Videtur omnino e Persia ad nos migrasse, et esse murem caspium
— 165
Aeliani. Asitrachaniam post terrae motum caspicae regionis e Cu-
mano deserto advenerunt autumno 1727. ante biennalem pestem,
Volgam magnis turmis tranantes.
Nota. Pondus saepe decem fere unciarum. Cauda totum cor-
pus longitudine fere aequat, annulis minus ducentenis. Dentes inci-
sores supra fulvi, infra flavi. F'ellus setosius etiam Ratto, pilis in
dorso gryseis fuscisque, lateribus fuscis et plerisque canis mr xtum.
IHyeme subtus fere plane candicat. Palmae callo obtuso, loco pollicis.
ada NIIS bd us
M. cauda longissima attenuata, corpore atro, subtus canescente,
Mus Rattus, Lin. syst. XII. I. pag..83. sp. i2. Schreber.
mammal. IV. pag. 047. tab. 179g. Brisson. quadr. pag.
110. Sp. 1.
Rat, Buffon. hist. nat. VII. p. 978. tab. 36. Pennant. syn.
p. 299. n. 226. Zool. brit. (4to) I. p. 100. n. 25.
Nomina gentia praecedentis.
In oppidis Rossiae, ubi a M. decumano non excisa species,
etiamnum damnosus perstat; imo simul cum eodem, sed distinctis
doinibus habitat per omnem etiam Caucasum et Georgiam, cum M.
decumano frequens.
In oppido Simbirsk copiosum observavi, deficiente altero. Za-
rizynae autumno frequens, Murem sylvestrem ibi domesticum pulit,
sed parvulus. Ipse dein a M. decumano fugatus. In Sibiria non datur.
Nota. Pajiszas quam in fortalitio Zarizyn cohabitantem ha-
bui (A0. 1773.) erat admodum exigua et elegans, colore tamen et
proportionibus vulgari europaeae simillima. Pondus illi summum vix
ultra sex cum dimidia drachmas; Jongitudo a summo naso ad anum
3 poll 7 hn. Caudae 230. annulis imbricatae irium poll. cum 9
166 m
lineis. Totaerataterrima, nitida, subtus vix incanescens. Quas vero
in oppido Simbirsk examinabam in dorso nigro aliquot canis pilis
erant sparsae, et subtus circa os et in artubus canescebant. Erant
etiam hae Europaeis minores, sed priores multum exsuperabant.
Cauda et auribus nudis, fusco-nigris, dentibus extus fulvis et pal-
marum unguiculo obtuso loco pollicis pygmaeis istis simillimae.
85s M MRSU 3S: M ae Secum. Tus;
M. cauda longissima attenuata, palmis tetradactylis, auriculis
nudis fuscis.
Mus Musculus, Lin. syst. XII. I. p. 83. sp. 13. Schreber.
mammal. lV. p. 654. tab. 781.
Souris; Buffon. hist. nat. FII. p. 30g. tab. 39. Supplem. III.
p. 181. tab. 3o.
Common Mouse, Pennant. syn p. 302. nm. 229. Zool. brit.
(4to) I p. 108. tab. 11. num. 3o.
Ross:ce Mysch (quod pronunciatur Muisch).
Tataris Tsitsghàn; Jacutis Tschaeneraehaehn et Kuetor. Mongo-
golis Cholgonà. Lettonibus Pelle; Esthis Huer; Perm'ensibus
Schir; Morduanis Scheie; Tscheremissis Kolià; Vogulis Toeng'r
vel Tankir. Ostiacis Lunghir vel Lenger; Tschuvaschis Schu-
schi. 'lungusss Cemaldiun? ad Tunguskam, item Kutugunà;
ad Baicalem 4tanatschar. Camtschadalis Tschemachátschutsch.
Curilis Mermu. Armenis Mukna. Japonensibus Nesumi (gener.)
Fer universum Rossicum Imperium et Sibiriam, etiam boreali-
bus sit bus, at non in Camtschatca, domestica. .A mure sylvestri in-
terdum, et in Rossa a M. decumano et Ratto pellitur vel extirpa-
tur. Magno frigore latet.
Nota. Parietas nivea, oculis rubris, Petropoli in qu'busdam
urbis partibus non infrequens, «et domestica a multis nutritur, unde
—Ü r6
forte a fugitivis passim multiplicata. Sed vulgares non amicae his,
eaeque frigore obtorpescunt. Pariunt autem semper albas. — Vidi
tamen varietatem gryseam cum ephippio albo, itemque albam, nigro
maculatam. Farietas plane nigra, multo minus frequens quam gry-
seo- cinerea. Calorem in Musculo exili thermometro exploratum in-
veni 107? ad 10g? Farenh. scalae.
960v MIU S. ^s Imatticus
M. cauda mediocri attenuata, corpore gryseo- lutescente ]la-
teribus abrupte albo.
Mus sylvaticus, Lin. syst. XII. I. p. 84. sp. 17. Schreber.
mammal. IV. p. 651. tab. 180.
Mus sylvestris, Brisson. quadr. p. 120. sp. 3.
Mus campestris major, Brisson. quadr. p- 121. sp. 4.
Mus agrorum? Brisson. quadr. p. 193. sp. 1o.
Field-rat, Pennant. syn. p. 3o2. m. 230. Zool. brit. (4to)
p. "05. n. 20.
Mulot, Buffon. hist. nat. VII. p. 355. tab. 41.
Rossice Polevoi Muisch (Mus campestris).
In sylvis et campestribus temperatioris Rossiae et citerioris
Sibiriae frequens; per omnem item Caucasum observata, usque in
Georgiam item frequens et insgni magnitudine in Cbhersoneso tau-
rica, ubi ruri saepe domestica. In campis intermontan3s et hortis
Juglandes et tubera Lathyri copiose promptuario ingerit. In Ura-
lensi jugo et Isetensibus campis paulo minores, minusque elegantes.
Cuniculi ad betuleta et arboreta, canali uno obliquo et duobus per-
pendicularibus, nulla egesta terra. Vivunt soltariü. Hybernant in
domibus et in antris subterraneis.
Descr. Magnitudo fere media inter Musculum et minorem
Rattum. Caput grondiusculum, rostro paulo acutore. Os minus
i68
bians, quam congeneribus, labiis arcte clausile; Dentes praesertim
superiores, pariter obtusi, fulvi coloris. Ambitus oris late albus;
nasus undique pilosus cano -albescens. l4ystaces quinque ordinum,
setis longissimis, in alba velleris parte albis, caput excedentibus.
Zuriculae paulo majores, quam Musculo, nudiusculae, exteriore fa-
cie ad marginem anteriorem, interiore in ambitu gryseo - pubescen-
tes. Corpus supra gryseum, pilis longioribus fuscis aequaliter mix-
tum, subtus album, linea contermina vix magis grysea; artus ex-
tremi albi, nudiusculi. Cauda proportione brevior, quam in praece-
dentibus, pilosiorque, attamen evidenterannulata, subtus alba, supra
fusca. Pedum volae nudae, ungues albicantes; palmae tetradactylae,
callo pollicari vix prominulo, incrustato; plantarum digiti laterales
remotiuscul,, magis pollex. ^ Aspectus elegans, ob colorem et tene-
rtudinem velleris. Pondus vulgo paulo infra semunciam. Longitudo
^ "n
«297. ,Gapitis, a
"Hu
corporis 3". 2". caudae e . auricularum 67". planta-
rum g". In Georgia paulo majorem notavit Güldenstaedt, pon-
dere sex cum dimidia drachmarum, longitudine 3". 10^. caudae to-
tidem, capitis 1". 2", auricularum 7". Idem ad Terec fl. observavit
masculum totum niveum hujas speciei longit. corporis et caudae
3". 9". "lalis mihi quoque ad Volgam mediam oblatus est, sed mi-
nor, nondum adultae aetatis. /9. Uralensis varietas minor, supra ma-
gis murini coloris, neque adeo eleganti et distincta albedine; pon-
n 1/7
P
dere sesquiquatuor drachmarum; longitudine 3". ei". cauda 9". 8",
Taurica varietas contra multo major et eleganiissimi velleris. —
An hic Mus gregarius Linnaei (Syst. XII. I. p. 84. sp. 10.)?
$0. dM DUlueypmpus
M. cauda mediocri attenuata, corpore lutescente, striga dor-
sali nigra.
m——» 169
Mus agrarius, Gmelin. syst. Lin. I. p. 130. sp. 7. Schreber.
mammal. IV. p. 658. tab. 189». Pallas nov. sp. glir. p. 341.
tab. 24. 4A. itiner. I. app. p. 454.
Muris alia species, Gmelin. jun. itiner. l. p. i51. tab. og.
fig. 2.
Harvest Mouse, Pennant. Zool. brit. (4to) I. p. 107. n. 99.
In cultioribus Rossiae et citerioris Sibiriae sub frumenü acer-
vis copiosissimus, interdum sine lege mügratorius.
83. MUS minutus.
M. cauda mediocri attenuata, corpore supra ferrugineo, sub-
tus albido.
Mus minutus, Gmelin syst. Lin. I. p. 130. sp. 9. Schreber.
mammal. IV. p. 660. tab. 183. Pallas. nov. sp. glir. pag.
343. tab. »4. itiner. I. append. p. 454.
Cum praecedenti, sub frumenti acervis ubique, etiam in ulte-
rioris Sibiriae temperatioribus frequentissimus.
Nota. Videndum, annon sit hujus varietas M. soricinus Schre-
ber. mammal. IV. p. 661. tab. 183. B.
90. NUS betulrnus
M. cauda longissima, corpore fulvo, fascia dorsali nigra.
Mus betulinus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 131. sp. 15. Schre-
ber. mammal. IV. p. 664. tab. 184. fig. 1. Pallas nov. sp.
glir. p. 332. tab, 22. fig. 1.
Mus subtilis, Jar. «. Pallas. itiner. IT. app. p. 705. n. 11. fs.
In betuletis Sibiriae, ab uralensi jugo ad Jeniseam passim
vagus, minutus.
Qo. -NMPCUTSUCS Tg: 81. s.
M. cauda longissima volubili, corpore cinereo, fascia dor-
sali nigra.
22
[semen
———
170
Mus vagus, Schreber. mammal. IV. p. 663. tab. 184. fig. ».
Pallas.. glir. nov. sp. p. 663. tab. 2^. fis. ».
Mus subtilis, var. «. Pallas. itiner. IIl. append. p. 705. n. 11.
In iisdem, cum praecedente, regionibus non infrequens, frigore
torpidus, forsitan ad Myoxos potius referendus.
06: Y MIS C agp 1 bvwó:
M. cauda dimidia longitudine corporis, auribus vix vellere
prominulis.
Mus amphibius, Gmelin. Syst. Lin. i. p. 139. sp. 11. (cum
variet.) Schreber. mammal. IP. p. 668. tab. 186. Pallas
nov. sp. glir. p. Oo. n. 20.
Mus aquaticus, Brisson. quadr. p. 194. m. 19.
Rat d'eau, Buffon. hist. nat. VII. p. 368. tab. 43.
Water- Rat, Pennant. syn. p. 30i. n. 228. Zool. brit. (4to)
pag. o4. m. 27.
Rossce Krot et JPodaenaja Krissa (aquaticus Rattus).
Tataris Schulgàn. it. Sui-pifar (aquaticus moschus, nisi hoc ad
Soricem moschatum potius referendum); ad Jeniseam Üstàán
vel 4le-arlàn; Baschkiris Kara-guschil; Jacutis Kutaer et
Mattaegà. Mongolis Jike - Cholgona (mus magnus); Calmuccis
Kuschilae. 'lTungusis Karakü? Votiacis Wu -schir (aquae mus);
Tscheremissis Jupax; Tschuvaschis Otur; Vogulis Innygadba,
Obensibus Jeny -tangar; Ostiacis Mach - Lenger (1. e. Mus ca-
storeus), vel Jink- Lenger (Mus aquat.); Samojedis Arka- Pisjoe
(magnus Mus); Juracis Puddo; "Turuchanensibus Purru; ad
Narym Ytkol-tawà. .Arinzis Pumpocolensibus Ujtiné; Inbaz-
kiensibus Uute; ad Kaas fl. Urete; Assanis Ora.
In omni Rossia etiam maxime boreali, a mari albo. ad Caspium
et Cyrum omnem, nec non per universam Sibiriam, usque ad Lenam
— I7!
et mare arcticum frequens est. Deest in Camtschatca. —Versatur in
irriguis sylvarum circa paludes, flumina et lacus, quorum ripae plan-
tis hydrophiUss abundant, e quibus pabulum capit, et in antra etiam
interdiu congerit, v. gr. praerosa fragmenta culmorum arundinaceo-
rum qui dulcedine illi placent, bulbos Sagittariae, radices equiseti,
Sanguisorbae, Claytoniae, aliasque. Carnes. minime appetit, nec est
hic qui anatum pullos in aqua enecat, sed M. decumanus. His etiam
ad hyemem praeparatis, in antris pinguescit, pinguior vere quam
autumno. Cuniculos instruit apertura in ripis plerumque subaquatica,
ad aliquot pedes supra aquae superficiem adscendentes, septempeda-
les et ultra, tres quatuorve in nidum fornicatum concurrentes, in quo
etiam penum colbgit. Praeterea passim sub caespite fodit canales,
per intervalla egesta parvis cumulis terra, unde hortulanis in Ger-
mania invisus, nom?ne Reutmaus. Natat egregie et satis diu sub
aqua durat, in nassis vero saepe reperiuntur mortui. Cum pruriunt
moschum olent, praesertim foeminae. Caro animalis Jacutis in sum-
mus est deliciis, ut ditiores etiam a pauperioribus bubula carne re-
dimant; plerumque villun igne amburunt et animalcula in lacte
coquunt, ne pereat adeps, vere illos maxime venantur, cum inunda-
tione fluminum in arbores pelluntur, imo decipulas statuunt ut iis
potiantur. Pelles hyemales autem servant et pro vestimentis con-
suunt; tenerum enim et molle vellus est adinodum electricum. La-
borant pediculo peculiari, tardigrado, humano dimidio minore. In
dorso utrinque quasi cicatrix, de qua fabula Jàcutorum, hos mures
ranis pro equis servire, ideoque. eo. loco. detritum vellus esse.
Nota. Linnaeus hunc murem mire inulüplicavit, modo Casto-
rem, modo Murem ampbibium, terrestrem, paludosum appellando.
Obtuso capite auriumque brevitate sequenti £encri affinis est.
*
DOT NNI TU SH Og PERO
M. cauda longa, squamosa, obtusiuscula, auribus majusculis,
plantis semipalmatis.
Mus caraco, Gmelin. syst. Lin. l. p. 196. sp. 4. Schreber.
mammal. IV. pag. 643. tab. 177. Pallas nov. sp. glir.
p:1935? tab. 98;
Mongolis Kara- chov. Samojedis monticolis Chudo; ad Kaas fl.
Siwuta; Camaschinzis Ustar.
In ulterioris Sibiriae magnis lacubus habitat, non tamen in
maxime boreah climate. Natat egregie, cuniculatur in ripis, solita-
rius. Magnitudine vix M. decumano inferior.
03. LM DU AS.. tum Hprinws
M. cauda inediocri, obsolete annulata, subpilosa, corpore supra
gryseo-lutescente, subtus albo.
Dipus tamaricinus, Gmelin. syst. Lin. l. p. 159. sp. 5. Schre-
ber. mammal. IV. p. tab. 932.
Mus tamaricinus, Pallas. itiner. II. p. append. 202. n.
Nov. sp. glir. p. 88. n. 31. tab. 19.
In squallidis versus mare Caspium, inter tamarices et nitra-
rias, rarius occurrit, profundis cuniculis latens. | Ad Dipodas perti-
nere haud videtur, forte potius ad Myoxos.
XIX MAY 40 DAE.
Videtur hoc genus numero specierum omnes affines superare
et per omnem orbem terrarum apprime varium esse, cui et totum
vegetabile regnum pro victu patet et cujus maxime praeda vivunt
minores ferae, Est enim, si quod aliud animalculorum genus, im-
— 175
belle, velocitate non conspicuum, ommi anno tempore propter ali-
moniae labores vagum, simul maxime innocuum, licet valde pullu-
let. Videtur itaque a natura apprime conditum, tanquam paratum
in omni climate carnivororum pabulum.
94. MYODES Lemmu s.
M. auricuLs vellere brevioribus, palmis pentadactylis, corpore
supra fulvo nigroque vario.
Mus Lemmus, Lin. syst. XII. I. pag. 80. sp. 5. Schreber.
mammal. IV. p. 687. tab. 195. 44. B. Pallas nov. sp. güir.
p. 186. tab. XII. 44. B.
Cuniculus norvegicus, Brisson. quadr. p. 100. sp. 5.
Lemming, Buffon. hist. nat. XIII. p. 314.
Lapland Marmot, Pennant. syn. p. 274. n. 202. tab. 25. fis. ».
Maximus in alpestribus Lapponiae, minor et colore varians
intra circulum arcticum HRossiae et Sibiriae communis, incertis tem-
poribus migratorius, tumque vulpium et lagopodum CcOplas post se
ducens. Extra arcticam Zonam non apparet. Minor varietas, quam
descripsi, cum sequenti, etiam e terris Tschuktschicis adlata est.
0572 - NEYIOUDR S. "Eorguatus
M. auribus vellere brevioribus, palmis pentadaltylis, dorso ru-
fescente, striga nigra, torque albida.
Mus torquatus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 136. sp. 3o. Schre-
ber. mammal. IV. p. 686. tab. 194. Pallas nov. sp. glir.
p. 206. tab. 11. B.
Nomina gentilia cum praecedente communia:
Samojedis Pisjoe vel Wink; Mangaseensibus Towiku; Tawginzis
Tomüku. Ostiacis Njurim- Ljungir. ^Tungusis ad Chatanga
Toebyrka,
Cum praecedente intra circulum arcticum. et in maxime boreali
Sibiria, terrisque Tschuktschorum migratoria.
96: ,MiN ODE: .oeecomonaus.
M. cauda sescunciali, auriculis molh vellere latentibus, palmis
subtetradactylis, corpore fusco.
Mus oéconomus, Gmelin. syst. Lin. lI. p. 1834. sp. 96. Schre-
ber. mammal. IV. p. 675. tab. 19go. Pallas nov. sp. glir.
p. 225. tab. 14. A. itiner. Ill. append. p. 692. n. 4. Pen-
nant. Zool. arct. l. p. 134.
Vogulis Taenger; Ostiacis Longher; Vassuganis Junker. Burae-
tis Ursundshi - cholgonà (industriosus mus). Tungusis Ata-
katschar. | Coibalis Kudshheshaek ; Motoris Migaede ; Cama-
schinzis Tumó; Caragassis Tamma; Inbazkiensibus Samojedae
stirpis Bungdilse; Pumpocoliensibus ÜUute? Arinzis Songde;
Kotovis Djuta? Assanis Juda. |Camtschadahlis Déultschutsch ad
Tigil Lelhutsch. Aleutis Tscháhak. Canagice Uhynak.
Ab Obo amne usque ad Oceanum orientalem in pascuis et pra-
tis passim copiosa et usque in Camtschatcam, trans amnes et ipsum
mare intrepide migratoria, omnium praeda, non solum collecta in
hyemem penu, sed ipso corpore. Promptuaria mira radicum copia
referta, Sanguisorbae praesertim, Polygoni vivipari, et Aconiti. Ca-
merae sub ipso caespite, plerumque in tuberibus terrae, ut saepe
equitantibus fatales. .Canales pro exitu plurimi, a quibus circum
circa excurrunt sulci caespitis exesi. A canilus avide voratur.
D. D. Merk etiam in insula Unalaschka, Americae vicina observa-
vit, et inde adtulit, Camtschatico paulo minorem.
97. NM.YO.DES. ervaíiis.
| M. cauda unciali pilosa, auriculis vellere prominulis, palmis
subtetradactylis, corpore gryseo - fusco.
175
Mus arvalis, Gmelin. syst. Lin. I. p. 134. sp. 16. Schreber.
mammal. I. pag. 680. tab. 191. Pallas now. sp. güir.
p: 79- n. a4.
Mus campestris minor, Brisson. quadr. p. 124. sp. 13.
Campagnol, Buffon. hist. nat. FII. p. 369. tab. 47.
Short tailed Rat, Pennant. syn. p. 305. n. 233.
Short tailed Mouse, Pennant. Zool. brit. (4io) I. p. 10g.
Rossice Polewoi Muisch.
Praecedenti valde similis species per omnem Rossiam in her-
bidis vulgaris est, in Sibiria sensim deficit. Circa foeni acervos fre-
quenter hybernat. Nidus foeminae profundior, canalibus » vel 3 pro
exitu, molliter herba stratus, in quo jam Aprili catuli majusculi,
sesquipollicares, vix lanuginosi, sed adhuc coeci. In senioribus,
gravidis, quae ad 11 drachmas saepe pondent, usque ad :2 pullos
inveni. In Taurica Chersoneso quibusdam amnis copiosissimus; et
vidi tunc circa cuniculos matris et pullorum vicinos, nidiforme promp-
tuarium in caespite superficiale collectis bulbis Hyacinthi comosi
repletum; Frequentius Lathyri tuberosi, lauta copia, ut pileum fere
replerent; suntque haec tubera selectissima, magna, üt mirum, tan-
tillo ab animalculo congestari potuisse. Cum autem in finem mures
semicanales spatiosos, ramosos, caespiti insculpunt, qui ad nidum
ducunt. Inter segetes Georgiae frequentem, observavit Gü/den-
staedt, pondere drachm. sex et dimidiae, longitudine quadripolli-
cari, cum cauda decem linearum. In Rossia sex drachmale pondus
vix superat, quadripollicari minor, cauda unciali.
g35., MYODES s$dsetilis.
M. cauda longiuscula, auribus vellere majoribus, palmis
subtetradact y lis.
176 M
Mus saxatilis, Gmelin. syst. Lin. I. p. 131. sp. 21. Schreber.
mammal. IV. pag. 667. tab. 185. — Pallas nov. sp. glir.
p.255. Egb. 93. B.
ln ulterioribus Sibiriee alpesiris inter saxa et rupes niüdificat,
Intermedia inter mures et myodas,
o0 ND T OSDUE SET U E Lais.
M. cauda semunciali, auriculis orbiculatis brevissimis, palmis
subtetradactylis, corpore pallido, subtus albo.
Mus socialis, Gmelin. syst. Lin. I. p. 135. sp. 28. Schreber.
mammal. lU. p.682. tab. 199». Pallas nov. sp. glir. p. 218.
tab. 13. B. itinerar. II. append. p. 705. n. 10.
In arenoso-limosis nudis desertis et in sabuletis circa mare
Caspium usque in Persiam frequens, tuliparum praesertim bulbis vi-
vens; saepius migratoria. Deest in borealioribus et oriente.
300: (1I Y30 4D RS, guo y gps.
M. cauda brevissima, auriculis vellere brevioribus, corpore
cinereo, striga nigra.
Mus Lagurus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 135. sp. 29. Schreber.
mammal. IF. pag. 684. tab. 193. Pallas nov. spec. glüir.
p. 210. tab. 13. A. itinerar. II. append. p. 704.
In desertis limosis Tatariae magnae, a Rhymno ad Irtin, et
ulterius crebro nidulatur, et interdum gregatim migrat. Pascitur Iri-
dis pumilae radicibus, estque carnivorus, in propriam speciem saeviens.
10u.: 12ME-Y O0 DOR SI Cem elg oL:
M. cauda sescunciali, auriculis vellere longioribus, palmis sub-
tetradactylis, corpore cinerascente. .
— 177
Mus gresalis, Gmelin. syst. Lin. I. p. 133. sp. 95. Schreber.
mammal. IV. p. 674. tab. 189. Pallas nov. sp. glrr. p. 238.
Tungasis Nirikatschan.
In ulter:or:s Sibiriae campis cuniculos, cum promptuariis fodit
et liliaceorum bulbos congerit.
moo: MoY JDOBIS. VwLLtariu.s
M. cauda unciali, auribus majusculis subpilosis, corpore ci-
nereo subtus alb do.
Mus olliarius, Gmelin. syst. Lin. T. p. 133. sp. 93. Schreber.
manmmal. lV. p. 671. tab. 187. Pallas nov. sp. glir. p.232.
tab.: 14: €.
In ulter;iore Sibiria bulbis Allii praesertim tenuissimi victitat,
quos in h;emalem penum coacervat.
lod) M'Y OV"D'ES- crPuPLLbu.
M. cauda unciali, auriculis vellere longioribus, palmis subte-
tetradactylis, corpore supra fulvo, subtus cano.
Mus rutilus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 133. sp. 24. Schreber.
mammal. IV. p. 672. tab. 88. Pallas nov. sp. glir. p. 248.
Edb- 14. B.
In omni Sibiria ulteriore, usque in terras subarcticas, nec non
in Camtschatca, imo in insulis versus Americam sparsis frequens
vagatur, nulla sede certa; etiam circa pagos et tuguria furto vivit,
omnivorus et carnis pisciumque amans.
XX. MYOXI.
Per Myoxos transitum Natura fecit ad scvros. Sunt antem
ommes írigons maxime impatientes, ideoque clin a moegis austr.num
151
229
178 cu
quaerunt; unde rari in Rossia occurrunt et intra Sibiriae terminos
piane desunt, ubi tamen Citilli, aliaque animalcula hyeme torpentia
in admodum boreales situs processerunt.
TOL CC PNT AY OD PAXCHUS Tr HEPSPE S
M. cauda villosa subdisticha, corpore cano, subtus albo.
Myoxus Ghs, Gmelin. syst. Lin. I. p. 155. sp. 1. Schreber.
mammal. IV. tab. 225.
Sciurus Glis, Lin. syst. XII. I. p. 87. sp. 8.
Glis, Brisson, quadr. p. 113. sp. 1.
Loir, Buffon. hist. nat. VIII. p. 158. tab. »4.
Fat Squirrel, Pennant. syn. p. 289. sp. 216.
Rossice ad Volgam Semlaenaja Bjelka (Sciurus terrestris; item
Poltschok; Slavonice Puch.
latars Kussae. Georgianis Gnaui.
Datur circa Volgam mediam et inferiorem in arboretis et inter
rupes ad Samaram, sed rarius, nec alibi a me observatus. In sylvis
Caucasi et maxime in Georgia frequentem observavit Güldenstacdt.
Scandit egregie, etiam
In Taurica Chersoneso mihi non innotuit.
Scatet pu-
in plano supino, satis laevigato, saltatque sciureo more.
licibus. In nemorosis ripis Volgae relictos Picarum nidos saepae in-
habitat, vel arborum truncos cavos, saxorum rimas, nidoce congestis
foliis, imo in campis desertos Cricetorum cuniculos. In cella gla--
ciali tantum per noctem repositus, in globum convolutus obtorpescit,
vixque excitatus, non compos sui, semi clausis ocubs, tremebun-
dus diu sedet.
Descr. Elegantissimum animalculum et mundum, capite pro-
Mystaces magni, fere bipollicares ,
ducto et facie potius murina.
Nasus obtusus. Ferrucae
nigri, in vivo semper antrorsum sparsi.
supracilares bipiles, paroticae tripiles, gularis pilo unico albo. Den-
— 179
Les primores lutei, superiores truncati; inferiores truncati; inferiores
lneari-subulati. rides obscure luteo-fuscae. ^ Periophthalmium mar-
eine nigrum, tantum tertiam partem oculh tegit. Palpebrae nigrae.
Area sub oculis et latera rostri occupans pallida. — Z4furiculae fere nu-
dae, tenerrime pubescentes, ambitu fuscae, intus aliquot transversis
rugis. Palnae tetradactylae, callo pollicari plane mutico. — Plantae
pentadact ylae, pollice breviore. Digiti omnes nudiusculi, compressi,
apice subtus tumiduli, unguiculis albidis, acutissimis, arrguis. Cor-
pus supra e cano-subfuscescens, et cauda fere tota, tantum raphe
ubtus albicante. Subtus animal totum molliter et palldule album.
Pedes albi, extremo nudiusculi. — Fellus tenerrimum, mollissimum,
nec largum. Cauda longitudine animalis, und que villosissima, mi-
nus prolixe quam Sciuro, nec nisi subtus aliqualiter d;sticha. — Pon-
dus unciarum trium cum dimidia. Losgitudo 5^". 3"'. caudae sine
vilo 4". 6^. vllo 8", Intestinum longitudine octuplum.
105 YO xus. JVitedulade.
M. rufus, subtus albicans, fascia nigra laterali capitis, ungue
pollicum posticorum minore.
Myoxus Nitela, Gmelin. syst. Lin. I. p. 156. sp. 3. Schreber.
mamnmoal. IV. tab. 226.
Mus quercinus, Lin. syst. XII. I. p. 84. sp. 15.
Gi;s avellanarum major. Brisson. quadr. p. i14. sp. 2.
Lerot, Buffon. hist. nat. VIII. p. 181. tab. 95.
Garden-Squirrel, Pennant. syn. p. ?9o. n. 218.
Tatars Casan ens bus Uschna - Tstsghün. | Georgianis Tritina,
Calmucc's Kusclulae.
In coryletis ad Volgam mediam, in insul's ejus versus. Astracha-
uiam, et iu Fagetis, corylet;is et quercetis Caucasi, praesertim in
Li
iSo —
Georgia frequens; ulterius versus Sibiriam non observata. | Calmuc-
ci tamen asserunt in altaicis nemoribus dari. Nidificat in arborum
ramis. Frgido aére statim torpet.
Descr. Multo minor. Caput ovatum, acuminatum, naso ob-
tusiusculo. J'errucae supraoculares et paroticae bipiles. —Mystaces
capite longiores, plerique nigri. Dentes primores lutescentes; mola-
res ubique quaterni. Oculi nigri. 4uriculae prominentes, rotunda-
tae, nudiusculae, pellucido- fuscescentes. Pa/mae tetradactylae, cum
verruca pollicari mutica; plantae pentadactylae, pollice remotiore.
Ungues incurvi, acutissimi, albidi, pollicibus plantarum minores.
Color supra cinereo-lutescens, subtus albo-flavicans; limites utrius-
que coloris intensius flavicantes. Frons canescens. Fascia nigra
utrinque a mystacibus ad aures continuata. Pedes albi. Cauda lon-
gitudine animalis, disticha, latitudine transversi digiti, flavicanti-
cana. Jellus totum mollissimum, lanugo fusca. Pondus unius un-
ciae. Longitudo 3". 7". eademque caudae. Intestinum quintuplum.
JeXT.5» Cpsp Opis
Si quod aliud, Dipodum certe genus solum stare debet, tot est
habitus et structurae in eo diversitas. Et videtur sane pluribus con-
stare speciebus, quam quae hactenus sunt notae; ex Africa enim
semper aliquid novi expectandum, donec interiora hujus vastae con-
tinentis innotuerint. INostratium duas, nisi forte tres statuendae sunt,
accuratissime descripsi, ut in posterum facilis sit comparatio itinera-
toribus, qui novas invenient. Promittunt adhuc generis auctarium
interiora etiam Asiae deserta, Sibiriam et Indiam interjacentia, quo-
rum magna pars sunt planities intermontanae. Ex America autem
zaullum adhuc simile animal inventum est.
acne Y81
10062: Sp IPRUIS ma gvtta:
D. plantis tridactylis villosis. auriculis capite fere brevioribus.
Cuniculus minor, caudatus, dauricus, Mus. Petr. I. p. 344. n. 123.
Dipus Sagitta, Gmelin. syst. Lin. l. p. 158. sp. 2. Schreber.
manunal. IV. tab. 229.
Mus Sagitta, Pallas nov. sp. glir. p. 87. tab. 21. itiner. II.
append. p. 706.
Egyptian Jerboa, Pennant. syn. quadr. p. 427. n, ?91.
Rossice ad Irtin fl. Tarbagantschik (1. e. diminutive Marmota).
Calmuccis Choin-Jollman (Dipus ovinus); Mongolis Alakdügha.
Indis Abalàk.
In australiori deserto nudo ad Irtin fluv. et per omnem Songa-
riam desertam, itemque in terris Mongolorum et transbáicalensibus,
frequens, arenoso praesertim solo cuniculans, ostio uno, pro fuga;
arena obruto.
TOT "D TIPU 8..Jueuluws.
D. plantis pentadactylis! auribus capite longioribus, major.
Mus Jaculus, Lin. syst. XII. I. p. 85. sp. 2o. Pallas nov.
sp. glir. p. 87. tab. 2o.
Cuniculus pumilis. saliens, Gmelin. sen. nov. Com. Petr. V.
p. 37. 351. Eabo ages fra 3s pess.
Cuniculus longissime caudatus, Brisson. quadr. p. 103. sp. g.
Lepus terrestris, Gmelin. jun. itiner. I. p. 26. tab. 5». mala.
Alagtaga, Buffon. hist. nat. XIII. p. 141.
Rossice Semlaenoi Saétz (Lepus subterraneus), vel Tuschhant-
schik (Lepusculus).
Tataris Jallman vel Dshjalman ; Tauro-tataris Zdshaman; Basch-
kiris Dshalman - Koiruk; Kirgisis Chossojük-tskün. Calmuccis
JMorin- Jollman (Dipus equinus).
382 pasnemend
D. caffro subaequalis haec species inde a desertis campis inter
Danubium et Tanain usque in Tatariam magnam evagata est, in
Chersoneso taurica quoque non infrequens, ubi sequens et D. Sa-
gita omnino non observatur. lnc distinctam esse speciem eo lu-
bentius crediderim, quod differentia magnitudinis, omnem consan-
guinitatis suspicionem eximere videtur. In Sibiria haec species deest,
longe autem ad austrum, Buchariam versus, frequens, nec ultra gr.
5o""" Jatitudinis clima perfert, uti nec congeneres reliqui. Xanth
strumaril nuces avide colligit pro pabulo. Hyeme torpet, et perpe-
ram de eo, e Nov. Coment. Petropoltanis adoptato errore, Gzmncli-
nus in editione Systematis Linnaeam, foeni acervos colhgere, quod
de lepore ogotona et alpino intelligendum.
no8. DJ JP So comitio n.
D. plantis pentadactylis! aur:bus capite longioribus, minor.
Mus Jaculus Pallas nov. sp. gli.
S.birian Jerboa, Pennant. syn. quadr. p. 499. tab. 45.-
Cosaccis ad Rhymnum Jemurantschik.
Magnam staturae et proportionum differentiam perpendens, ani-
malcul cum antecedente non ub!que, attamen promiscue sicubi vi-
ventis, pro solo illud pygmaeo degenere habere, vix mühi persua-
deor, et dum ahi post me certiora doceant, pro specie distincta
hic collocare malui.
1:005. «DUI (P 4U.S 8. merid Daun wis;
D. plantis pentadactyLs, auribus capite brevioribus, cauda
lutea unicolore.
D:pus merd'anus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 159. sp. 4. Schre-
ber. mammal. IV. tab. 231.
m 183
Mus meridianus, Pallas nov. Sp. Glir. tab. 18 B. itinerar.
II. append. p. 702. n.
Torrid Jerboa, Pennant. syn. p. 997. n. 224.
In arenosis versus mare caspium aliquotis, nec usquam alibi
observata. Elegantissima species, sed, ni fallor, ad Myoxos aman-
danda, inter quos et Dipodas ambigua sola pedum posticorum
magnitudine.
ANCMIE (S) MEFEES JUPE
Ut sunt multi ab auctoribus propositi generici characteres, ita
et is, quo Linnaeus sciuros distinctos esse voluit, ab affinibus ge-
neribus eosdem minime distinguere valet. Sunt enim omnibus e
murino genere dentes supra cuneati, inferiores subulati, solis Spala-
cibus et Arctomye forte exceptis, et is character a dentibus tantum
his et Leporino forte atque Castoris generibus definiendis sufficit.
Si verum sine praeconceptis ideis fateamur, Sciurorum character is
est solus, quem Graeca appelatio antiquitus expressit, cauda scilicet
laxis villis disticha et corpus animalis obumbrans, nec invenietur
alius. Etenim, ut jam dixi, Glirium ordo adeo est naturalis; ut
neglecto habitu Genera omnia confluant.
dofore SIG. D. UJ TS US. o5 dibus
S. auriculis apice barbatis, corpore subtus albo.
Sciurus vulgaris, Lin. syst. XII. I. p. 86. sp. 1. Schreber.
mammal. IV. p. 757. tab. 212.
Sciurus vulgaris et albus, Brisson. quadr. p. 104. 105. Sp. 15 2«
.Sciurus varius, Brisson. quadr. p. 106. sp. 4.
Ecureuil, Buffon. hist. nat. Il. p. 253. tab. 39.
184 —
Common Squirrel, Pennant. syn. p. 979. n. 206. Zool. brit.
(4to).L. p. 96. n. 93. Zool. arct.
Rossice Bjelka; aestiva, praesertim. in Sibiria Weekscha; Varíe-
tas major albida: ad Samaram Samarha, ad Ob fl. Teleutskaja
Bjelka; nigricantes a loco itidem cognominantur (Jahutzhaja,
Bargusinshaja ).
Tatarss Tjin vel Tihn; Jacutis Tyhn. Mongolis Keremae vel Kir-
mae; Buraet's Kirmà;g, immatura autumno Charaschi- Kwiià;
Calmuccis Keermen. "Tungusis ad Chatanga Koromón; ad Bai-
calem Kyrmun; orientalibus UZyki; Lamutis Oli. Esthonis
Orraw; Letton.bus. JWahwaris; Permiensibus et Tscheremissis
Urr; Morduanis Urnae; Votiacis Konne vel Kjonne; Vogulis
Peechs, Sosvensibus Leyna et Lengen; Tschuvaschis Pakscha;
Ostiacis Obens bus Lavgi, ad Keta fl. Njaia; ad Narym Ta-
bck. Samojedis Táre vel Tarreku, ad Jeniseam Tarcge, Tom-
skiensibus Tabjek; Motoris Taeret; Cara gassis Derjat et Deren,
alisque monticolis Derén; Taginzis Teran; Camaschinzis Ta-
schip. Arinzis Shóua; Assan's et Cotowis Schága; Inbazkien-
sibus Sak; Pumpokoliensibus Tak. "Tangutis Bunagh.
Vulgatissimum hocce per Europam pariter et Rossicum Impe-
rium, in sylvis et nemor:bus animal etiam Sibiriam totam et asiati-
cass alpes et Caucasum magno numero implevit, sed defectu sylvae
neque in hyperboreum orientalis Sibiriae angulum, nec in Tauricam
Chersonesum penetravit; quod itidem probat Tauriae jugum nunquam
cohaesisse cum Caucaso. In arboribus e muscis nid ficant (saepe
pl res simul) et Agaricos pro hyeme affigit ramis; pabulum etiam
ex nucles Cembrae, Ab:etum larycisque, 3n Europa vero e glandi-
bus quernis vel faginis, nucibusque corylimis capiunt, quae quam-
vis in Taurae montanis abundant, iiinen vastis camp.;s inteiclusi,
am— 185
Sciuri eo non pervenerunt, eodem arborum defectu etiam arcticum
intra circulum et ad omne mare glaciale nulli, nec ultra Kovyma fl.
et sioum Penshinensem processere. Cum annona premit, interdum
autumno, uti lepores, ex alpinis in planitiem sylvaticam, licet bo-
realiorem, magno numero migrant, non cohortibus, ut Lemmi, et
fere manu sed vaga turba, tanta copia, ut in pagis ct oppidis errent,
capiantur. Gentiles sciuream carnem in deliciis habent.
Nota. Secundum locum et puto maxime secundum pabulum
maxime variant magnitudine, colore et vellere; per omne tamen
Imperium, ut in Scandinavia, hyeme vellus ab aestivo colore diver-
sum, quod etiam in calefacto conclavi induunt. In Rossiae occiden-
talioribus omnes aestate rufi, hyeme cano-cinerei, non sine aliqua
rufescentis in dorso tinctura. Ad Samaram et in pinetis circa Obum,
et Tschulymum fl. partim et in Isetensl regione, aestate dilute rufi,
hyeme uniformi colore exalbido cani, pulcherrimi, simul maximi,
saepe 15 uncias superantes, longitudine 8 poll cum akquot lineis,
caudae sine villo 7". cum villo 9g". 3 — 5". Hi praesertim Sinensi-
bus in pretio. In ulteriore omni Sibiria et altaicis alpibus, ubi Cem-
brae copiosus proventus, aestivo e rufo, vario gradu fusci, imo pla-
ne fusci vel nigricantes, magnitudine non eminentes, sed hyeme
vellere obscure plumbeo-canescente, saepe subcoerulescente nobiles,
quorum pelles uniformi colore tinctae, apud Rossos maxime requi-
runtur et caro vaeneunt. — Hybernum vellus in Sibiria jam fine Sep-
tembris induunt; in Rossia vix post medium, imo [ine Octobris. —
Occurrunt rarius Sciuri plane nivei, vel albi, areis maculisque so-
lt coloris variegati, vel medio dorso longitudinaliter cani, cau-
da et penicillo aurium, ut in alüs hyemalibus, nigricante, reli
quo albae.
94.
186 ———
111. ^"S"C^T"D"R: U^S»o*c afe 9 0:00796
S. auriculis imberbibus, corpore supra fusco - cinerascente,
subtus rufo.
An? Sciurus erythraeus, Penn. syn. quadr. d. 409. m. 971.
Sciurus anomalus, Ginelin. syst. Lin. I. p. 148. sp. 15. Schre-
ber. mammal. I. p: 785. tab. 215. C.
Imiretinis Fria.
Auctore Cel. Güldenstaedt frequens est in fagetis et quer-
cetis subalpinis et montanis Caucasi, usque in Colckos. J ox stri-
dula, fere Spini, a vulgari sciuro diversa. Salit per arbores orgyali
saepe intervallo. |Colorem hyeme non mutat.
Descriptio Güldenstaedtii: Statura et magnitudo fere Sciuri va-
rà. .4ures obtusae, pilis brevissimis vestitae, nou barbatae. Oculi,
mystaces, dentes, os, ut in eodem. —Mystaces capitis longitudine;
setae 3. pollicares supra canthum anteriorem oculis totidem sesqui-
pollicares infra canthum posticum, solitaria in mento; septem circi-
ter pollicares, inaequales sub carpo. Paimae tetradactylae; acute un-
guiculatae, accedente ungue poZlicari remoto, plano, obtuso; plantae
pentadactylae. Cauda lata, disticha, basi cylindrica, apice reflexo
medium verticem attingens. Color: vertex, collum supra, dorsum,
femora posteriora exterius, basis caudae cylindracea et cauda subtus
tota atro-cinerea, apicibus pilorum albidis, idque magis in anterio-
ribus, quam in posterioribus. Rostrum et aures fusco-brunnea. Om-
nia subtus a gula ad anum, pedes anticitoti, postici interius, et cau-
dae pars major disticha superius lateribusque brunnea (rufa), abdo-
men dilutius, cauda intensissime. — Longitudo animalis ad anum 9^.
6". caulae 7". latitudo caudae 9". 6". Tractus intestinalis 6o. poll.
coecum incurvatum, amplum, bipollicare. J'entriculus incurvatus, bi-
^d
lobus, 1: poll. qua longitudine et lien. Reliqua ut in Sc. vario;
glans penis itidem spiralis, ossiculum continens.
Nota. Sciurus persicus Gmelini jun. mihi subdubia species,
quam alii confirment. Certe inter animalia ab auctore ad Gazophy-
lacium Academiae missa, talis non extat, nec mihi in aliis fide pro-
batus auctor,' quippe qui non veritus est quaedam sibirica.e patrui
iconibus, suis inserere tanquam ex observatione propria, nec nova
sibi fingere verebatur, novitatum avidus. Haec odi — ct arceo!
Exo sg CoU Br US sta a tug
S. auriculis imberbibus, strigis dorsalibus quinque nigris alter-
.nisque flavescentibus, corpore subtus cano.
Sciurus striatus, Ginelin. syst. Lin. I. p. 150. Sp. 7. e. Gme-
lin. sen..NNov. com. Petrop. P. p. 344. tab. g. Pallas nov.
sp. glir. p. 378.
Dd es De. Bruyn. it. asiat. p. 482. tab. 254.
Le Suisse, Buffon. quadr. X. p. 128. tab. 28.
Rossice Buroridg ks
Tataris ad Jeniseam Kuegeruk, vel Kóhroek; Baschkiris Kujareh;
Rot dle Dshirhüs? Jacutis Nonbipota (i. e. striatus.)
Mongohs Dshiracki; Buraetis Gyriky vel Gyrohi. ^ Tungusis
Marywki. Siraenis Orda; Vogulis ad Sosvam Koser vel Kuos-
jaers Verchotuxiensibus /aartae; ien Kusta-wai, ad Sur-
gut Autscheger, ad Naryzm Schepek, ad Keta 8. Koop; ad Je-
niseam Denka. Samojedis Pisehu; sed ejus stirpis monticolis
Sajanensibus Orop; Coibalis Noggae. Arinzis Lapje; Estellis
Kuisjar, ad Surgut Kutschirhi, ad Ket 8l. Sebaka. Indis Kae-
tho (Messersclhm.)
Ab uralensi jugo et Kama fl. per omnem Sibiriam sylvosam us-
que ad sinum Ochotensem et Anadyr fluvium; ultra vero, deficiente
*
158 —
sylva, non protesst, "nec in subarcticis, neque in Camtschatca fe.
peritur — Cuniculis sub terra degunt; in sylvis, quibusdam locis nu-
meros:ssimi, attamen arbores scandunt solertissime. | Cunicuhli longo
canali; ad promptuarium dilatatum, den canal continuato ad. ni-
diun ducunt. Colligunt praesertim Cembrae nucleos, dein baccas
varias. Sacculis buccalibus affines cricetis. Jacutis et Ostiacis assati
in deliciis sunt, uide capturae eorum operam navant, partim decipu-
las statueudo, sagittis obtusis impetendo, ut Sciuros V rios, vel tan-
dem oestri tempore vocem imitando, ope corticis betulni, qua al-
lecti mares facile baculis caeduntur. Pelles Ecet tenues et paupere
vilo, consu1intur tamen in vestes apprime lepidas. Fox acutissima,
stridens. Inclusi nunquam cicurantur; semper mordaces.
Descr. Maguitudo circiter Gliris, imo hab:tu melius ad Myo-
xos referetur. Caput sciureo oblongius, rostro conico, producto;
naso etiam ultra dentes proeminente, rotundato, pubescente, tantum
septo nudo. 4guli or.s pilosiores labiis, pro aditu sacculorum buc-
calum, usque ad parotides extensorum. Dentes primores plani, lutei,
subtilissime striati. — Mystaces 5. ordinum exiles, capite breviores,
nigri. Setulae ». supra anticum canthum oculi, in buccis gem'na,
sub gula pili 4. teneri, albi. Puus longior in medio brachii latere
postico et duo albidi versus earpum. Oculi majusculi, nigricantes.
Palpebrarum limbus fuscus nudus. Periophthalmium plica brevis, mar-
gine cartilag;neo-fusco. 4uriculae breves, oblongo-rotundatae, bre-
vissimo vellere vestitae, intus capiti concolores, exterius antice fus-
cae, postice albidae; meatus auris trago arcte connivens. Corpus cy-
lindraceum, artubus posticis longioribus: palmae tetradactylae, ver-
ruca pollicari obtusa, cornea lamella incrastata; plantae pentadacty-
lae. Polae pelum nudae, albae, palmae callis 5. magn's, quarum
tres ad d gtos coalescentes; plantae callis 4. ad digitos. Digit; om-
aa — 1c9
LU
nes subtus nudi, fusci, transversis vestigiis rugosi. Ungues fusci.
Cauda longitudine trunci, undique villosa, vix disticha; cute sub
vilo annulata. ellus, ut in criceto, strictam, rudiusculum. | Color
in capite superne, cervice, humeris, femoribus, lateribusque gryseo-
lutescens, cum pils long;or.bus raris nigris, sed apice albicantibus.
Gula, corpus subtus, artus interius e canescenti-alba, vellere ita te-
nui, ut transpareat cutis-fusca; latera capitis, linea a naso utr:nque
per supercilia, aliaque a palpebra ad aures, albida, subjectaque huic
fascia ferruginea, Eneaque item versicolora a cantho oculi ad aurem.
Dorsum fasciis quinque! nigris, longitudinalibus, parallelis, quarum
media a nucha ad caudam, proximae a cervice ad clunes, extimae
a scapulis ad femora; his interjectae fasciae ad mediam albido -lutes-
centes, exteriores pallidae. Cauda subtus lutescens, expansa quasi
trbus lineis in longitudinem nigris obsolete picta videtur, ob villos,
basi lutescentes, extremo n:gros, apice canos; horum long:tudo 4i
lin. velleris 327. — Pondus unciarum 2». cum drachmis » ad 8. Mez-
Surade: a summo naso ad anum 5^. 6". caudae sine villo 3". 11i". ca-
ps 1^. 10:7. a naso ad oculum 8i". nasi ultra dentes 23^. fissurae
oculi 3z". ab oculo ad aurem 5^. intervallum canthorum oculi filo
1017. per ax/n 62^". aurium per verticem 10^. per axin 0j". auricu-
lae 7^. circumferentia nasi 1^. capitis ad oculos 1^". 10". medio inter
oculos et aures 2". 5". colli 2". longit. colli 41^. circumfer. thora-
cis 2". 317. medio corpore »". 8". baseos caudae 62". longit. humeri 7;",
antibrach:i 11. palmae cum unguibus 9". femoris 1^. 1^. tibiae 1^. 2^.
plantae 1^. 4". Fuse descripsi, ut aquis cum Americano comparet, et
ne quem neglecta descriptio Gmelini sem. im errorem inducat.
aos" S C TUO RU SI UUEINensLus.
S. auriculis imberbibus, corpore atro strigis dorsalibus qui-
nis albis. *
19o — e
Species praecedenti proxime affinis, nimis tamen diversa, ut
pro varietate sit habenda. Pelles integerrimas, e regione fl. Uth
in Oceanum orientalem fluentis, ubi frequens animalculum, accepi
per D. Drm. Merk.
Descr. 'Iota pellis nitidissime atra, paulo minor Sc. striato;
auriculae paulo minores et cauda proportione brevior, quam in eodem.
Pedum structura, digitis, pollice subunguiculato verruciformi palma-
rum, et parte nuda, simillmi. Strigae dorsi item similes. Sub col-
lo tractus longitudinalis albus, alabioinferiore ad sternum continuus;
caeterum pars prona tota nigra. Cauda tereti-pilosa, sed minus laxe
villosa, pilis magis uniformibus, strictius laevigatis, ubique aterrimis.
"IgA SE UM] VICTOR UR e DIAC
S. pelle laterum inter pedes expansa, cauda lanceolata, corpo-
ide supra cano, subtus albo , uniformi. |
Sciurus volans, Gmelin. syst. Lin. I. p. 154. sp. 10. Schre-
ber. mamm. IF. p. 013. tab. 223. Pallas Nov. sp. Glir. p. 355.
Quadrupes volatile Russiae, Duvernoy Com. Petr. V. p.218.
Sciurus petaurista volans, Klein. quadr. p. 24.
Sciurus volans, Brisson. quadr. pag. 110. sp. 19. (excluso
Americano).
Polatouche, Buffon. hist..nat. X. p. 95.
Flying Squirrel, Pennant. $yn. p. 293. n. 221.
Rossice Ljetaga (*).
Tataris Savr- Tihn, Konatle Tihn (Sciur. alatus); Casiensibus ad
Jeniseam Zbbarghàn, Babarchàn; Jacutis Hughoen (1. e. infla-
tus) et Saip. Mongolis O/bo; Buraetis Chilob. ^ "Tungusis
(*) Nomen Polatucba vel xvectius secundum linguae norman Poljétcba, in
Rossia nunquam audivi, Significatus paene idem cum suprascripto.
91
Uidjugé, Uljuki, ad Baicalem Dekelt et U;nüki; Lamutis Umi.
Permiensibus Kysnyr; Siraenis Pal; Votiacis Pulbh; VWogulis
|
Bobontol; Ostiacis Obensibus TovZn-leyue, vel Tochlyng-Laugi
(alatus Sciurus) , Estellis Imit- Lanki , ad Irtin Iwe- Lanki,
ad Surgut Pailan-[angi, ad Narym et Ket fl. Póése. Samoje-
dis Tirta- Tare (alatus Sciurus). Pjaezo; Camaschinzis Bábas.
Tangutis Bschamabslu.
Elegantisimum animalculum in sylvis Lithuaniae, Livoniae,
Fennoniae, Rossiae hodie rarissimum, frequens in betuletis et pi-
nastretis montium Uralensium et totius Sibiriae, deficiente vero syl
va Lenam vix excessit, unde in Americam haec species transiisse
non potuit: Nec ideo datur in terris subarcticis, licet frigora et as-
pera loca non reformidet, totaque hyeme vagatur. Nuspiam copio-
siorem observavi, quam in campis betula passim consitis, Isetensi-
bus, Barabensibus et ad Jeniseam. Betuleta praesertim rariora amat,
et Julis ejus arboris hyemantibus, ut et Pini turionibus pascitur, un-
de excrementa flava et resinosa, ad candelam instar resinae accen-
duntur. Nidulatur 3n cavis arborum, nido e collectis muscis. Mor-
daculum animal vitae tamen est tenerrimae, captumque levissima e
causa, praesertim angustiore carcere, moritur. Interdiu semper fere
dormit, conglobatum, circumvoluta circa se cauda, ut Myoxi; noctu
vagatur. Sedent et incedunt curvato trunco et reflexa circinnata-
que circum clunes cauda, vel eadentr dorso adplicata, ut Sciuri.
Nota. JFarietatem totam niveo-candidam ad Lenam obtinuit et
pe!!em mihi adtulit Chirurgus M. RobeE, 1794. Glandulas ani malcu-
lum magnas, thymo analogss, subax:llares et gulares habet, qualibus
Arctomyes et Myoxi, hyeme sopiti, instruuntur; quae etiam Eri-
naceis non desunt.
OR. DO. IWi
RUMINAN LILX
Ruininantia vel Msevzdcevra "Aristoteli jam notus Ordo natura-
lis, omnibus postea Zoologis adoptatus, tam illustres habet externos
pariter et internos characteres, ut nemini non in oculos incurrant et
artificialibus quoque methodis conveniant, JDentium primorum in su-
periore maxilla defectus, u2gulae pedum fissiles, totiusque corporis
habitus; tum interne: F'entriculus quadruplex, intestima longissima
cum coeco, adeps pro pinguedine, cotyledones in placenta foetus,
characteres ejus sunt jam antiquissimo Zoologorum cogniti, quibus
nihil postea adjecerunt scientiae Naturali proceres. Distinctio etiam
in genera fere eadem nostris temporibus, quae ab eodem ZAristo-
tele indicata, manet, paucis mutatis. Utilissima domestica anima-
lia ex hoc ordine sibi comparavit homo Asiae et Africae incola, et
omnes species Ruminantium, homini in Éuropa et Asia hodie servi-
entes, in jugis Aslae et Europae etiamnam spontaneae observantur,
exiguo licet numero, a venatoribus propemodum exstirpatae; sic enim
origo Bovili pecoris ab Uro, Bubali a B. grunniente, caprae a mix-
tis forte Áegagri et Ibicis speciebus, Ovillae pecudis a Musmone et
Ammone, Angorensis caprae forsitan à "Trago caucasico derivari fa-
cile potest. In interioribus Asiae etiam Camelum Bactrianum adhuc
ferum superesse docui in Spicilegiis Zoologicis (Fasc. XI. p. 4. not. a),
et Dromadis forte species in mediae forsitan Africae desertis vixit,
et periisse potuit. E solo cervino et Anteloparum genere, quorum
tamen species facile primis post nativitatem diebus capiuntur, nulla-
que opera cicurantur, nullam, praeter ÜTarandum, propter exiguuin
forie usum et teneriorem indolem, sibi in servitutem adscivit homo,
— 193
XXIIE" €"AUN" EY; I.
finalis hujus generis, ab homine Nomade multiplicata, in
eremo nunc fere deleta sunt; tantum aucta hominum turba valuit!
Quid ergo dubitemus, species quasdam animalium Naturae penitus
ademptas esse? Veniet tempus, ubi species Camelorum Amer:cae pro-
priae, etiam totae hominis imperium subeant, si non ommes, saltem
utilores. Et quotus quisque est, qui hodie in Europa Urum, in AI-
pibus Ibicem, in Corsica Musmonem viderit? quos tamen olim vul-
g^res fuisse constat. At quot non minutiora animalcula per Catastro-
phes naturae, per intempestas hyemes, et per alia discrinina, e re-
rum natura exempta credas? Non uno exemplo constat Locustarum
v gr. agmina millaria spatia corporibus tegentia et vegetationem
omnem vastantia, per unicum vernalis noctis frigus in prole sua pe-
risse funditus, ita, ut sequenti aestate ne unica ex progenie super-
esset, quod in Chersoneso taurica vidimus.
14:5. 3| C ALMAE, L.U.S 4:b.a. c tr. 1a. n. us.
C. tophis dorsi duobus.
Messerschmid. Com. Petrop.
Camelus bactrianus, Lin. syst. XII. I. p.-9o. sp. 2. Brisson.
quadr. p. 32. Schreber. mam.
Chameau, Buffon. hist. nat. XI. p. 211. tab. 22.
Bactrian Camel, Penn. syn. p. 120.
Pallas itin. noviss. II. tab.
Rossice W'erbljud.
Tataris Nomadibus ub'que Dyóe; Bochars Uschtura-agi: et Te-
goe. Tauro- Tatars Dewae. K'rgisis Camelus ferus Duae-
kjA. Mongolis Taemaegaeh, et Temae: Mas Buora, femina
25
194
Ingi, castratus zfta, miünorennis Bodochà. ^ Buraetis Temün.
Calmuccis Temaehn; admuüssarius 4fitan, femina Ingaen, mi-
norennis Bottogon. "Tscheremissis, Tuà. Arinzis Tebé ; Co-
tovis Tábat; Assanis Tabüt. Tangutis R'nagod; Mas Ngas-
seb, femina Ngamomo, minorennis Ngarugh. Indis cis Gan-
gem Uriuth.
Spontaneum animal in mediae Asiae montanis apricis etiamnum
per paria vagatur. Dequovid. Spicil. Zool. Fasc. XI. p. 4. et Fal-
hii itiner. III. p. 292.
Apud Nomadas nostros Calmuccos, Kirgiso- Tataros et Mongolo-
Buraetos, ut et in campestribus Chersonesi Tauricae copiose colitur
haec species, arenis et pauperrimis, sale squalentibus desertis asper-
rimoque pascuo contenta, ubi Salsolas, Polycnema, Corisperma, Cam-
phorosmas, Nitrariam, Halimum, Alhagi, Zygophyllum quod egre-
gia amaritie pollet, Anabasin, Cytisos, Xanthium, similiaque depas-
citur, exiguo potu contentum. Apud Buraetos et Mongolos mino-
res, (^) frigori et climatis intemperiei mire adsueti, hyemes ibi diu-
turnas sine ullo tecto vel tegmine ferunt et dum alta nive tecta ja-
cent omnia, misere vitam sustentant virgultis Salicum et Betulae
fruticantis vel ubi in apricis ventus nivem aufert, Robinis pusillis
et salsugine famem depellunt. Et licet vere macie fere absumti, vil-
lum jam Aprili amittant et eodem fere tempore pariant, tamen mni-
ves et frigora saepe adhuc Majo ingruentia magnanimi ferunt. Ve-
rum 'ataris et Calmuccis, quibus majores sunt Cameli, major eorum
cura, arundinea tecta pro illis parando et corpora centonibus e co-
actili genere laneis vestiendo. ^ Autumno pinguissimi elatos habent
. (*) Sinensium Cameli vix Equo iajores meminit etiam Da Hal4e vei, II.
4$. 184.
— I05
gibbos et erectos; in macilentis hyeme tophi in akerutrum latus,
plerumque in dextrum, flaccidi dependent. E dulcibus pascuis, post
longam moram in salsa loca deducti, primum purgantur a Salsolis,
dein pinguescunt, viresque inde praecipue colhgunt. ^ Nudum etiam
salem avide vorant, et in itinere, dummodo potus sit, eo sustentan-
tur diu, imo, ut Nomadae perhibent ad triginta dies. — Continuo
in salsis pastis sudor in villo salinis atomis cfflorescit, ut etiam oves
et capellae cubantium vellus lambant, et inde crebras Aegagropilas
in ventriculo, ex deglutito villo generent. Adpropinquante vere
(Februario, Martio, Aprili) pruriunt. Tunc mares acerrima, sed ri-
dicula pugna inter se de primatu certant, quam pugnam Calmucco-
rum proceres interdum animi causa committere solent. —Furentes et
ore spumantes inter se concurrunt adversari, alterque alterius gibbe-
re anteriore mordicus apprehenso, anticis pedibus colluctare et se-
invicem in terram prosternere nituntur, quo conflictu saepe fit, ut
vel pedem frangant, vel prostratus alter a victore pedibus proculce-
tur, non sine vulnere, nisi mature distrahantur. Propter hos con-
flictus Nomades eo tempore in diversa pascua deducunt mares. Ine-
unt in genua procumbente foemina et auxilo pastoris opus est super-
venienti marl, qui diu operatur. Post congressum foeminae sub cau-
da cento qualiscunque appenditur, ne denuo ineatur; si vero post
elapsam septimanam liberata denuo admittat marem, signum est,
non concepisse, et iterum per mensem arcetur ab admissarlo. Quin-
decim mensibus lunaribus utero gerit, anno lactat hinnulum, tertio-
que denuo impleri patitur. Tota fere vita parit foemina, admiüssa-
rius post vigesimum annum vix gignit. llinnulus sexennio crescit,
vivit ultra quadragesimum. . Nondum anniculo et adhuc lactanti na-
sus clavo lingneo pertunditur, et jam tunc domatur, ut procumbere
ad nutum et vocem, itemque surgere discat; dorso etiam gradatim
x*
106 t
leve onus imponitur. "Triennis ad minora onera portanda (CC. cir-
citer librarum) adhiberi potest et quarto quintove castratur. Adulti
in longa itinera XVI. pondo russica (640 libr.) facile portant, in bre-
ves trajectus ad 4o pondo usque sustinent. "Tugurium Nomadicum
seu Scena integra unico imponitur. Lana sua et pelle et portandis
praesertim oneribus et lacte sunt utiles. Lac non fundunt, nisi prae-
senti hinnulo. estque pinguissimum. Lana ab immixüs pilis cre-
bris expurgata, colore et mollitie prope ad Vicunnae lanas accedit,
pro panno alisque texülibus et coactili opere commoda. Hinnulo-
rum carnes sapidae dicuntur; sed sunt inter Nomadas principum da-
pes. Ad equitationem plane sunt inutiles, passu enim adeo gravi
et succutiente gradiuntur, ut insidentes prae fatigatione et interaneo-
rum paene laceratione nequeant perferre. Sed ad transitum per pro-
undiores aquas servire possunt. Tauro-'Tatari eos plaustris jungunt,
ope transversi jugi inter collum ct primum gibber impositi; tali mo-
do vel maxima onera autumnal| tempore, cum paene inviae sunt re-
giones, facile trahunt. Fatigati autem procumbunt et nullis verberi-
bus e loco pelli possunt, etiam nimis onerati, sed morsu et saburra
ventriculi succusso capitis ejectu se defendunt. Ululatus camelorum,
praesertim vespertinus, longe exaudiendus, partim asini rudientis,
partim canis ululantis similis. Ululant autem hianteore. — Apud Bu-
raetos singuli cameli, licet multo minores, octo vel decem equis et
4o Rublonibus aestimantur. Cabnuccis in multo majori sunt pretio,
et in Taurica ultra centum Rublonibus constant. Equi non assueti
camelos perhorrescunt et ab iis in fugam aguntur, unde in bellis
contra equitatum prodesse possunt. Ad Plescoviam, brevi post Nar-
vensem cladem, equitatum Suecorum in fugam verterunt cameli ab
auxiliriis Calmuccis in primam aciem acti (Perry State of Russia,
London, i716. 8vo p. 277.) Cameli foeminae quibus exosus hinnu-
— 197
lus, a Davuro-Tungusis lamentabili musica monochordi iu miseri-
cordiam flecti vidit N. Sokolof. Sunt varüs morbis obnoxii et fa-
cile vulnerabiles. Scabiosos Nomades asphalto inungunt. | Generan-
tur etiam in Camelorum ventriculo Aegagropilae, e ramentis plan-
tarum coagmentatae. Calmucci referunt hybrido congressu hanc
speciem generare cum Dromedario, hinnuloque duos quidem esse gib-
beros sed minores, praesertim posticum.
Nota. Colore wexriant: vulgo gryseo vel subtestaceo, magis
minusve obscuro, fusco-gryseo, pallide exalbido, in quibus apud Cal-
muccos quidam capite cum parte colli albent; aibi apud Nomadas
rariores, frequentes in Taurla, ut et pallidi. — Apud Buraetos quo-
ue et Mongolos in frigida patria Cameli plurimi nascnntur albi vet
albescentes. Dantur in Tauria etiam migri, omnium fere rarissimi.
LED. SG ATLELLIS. Dro
C. topho dorsi unico. Lin. syst. XII. I. p. go. sp. 1.
Camelus Dromas, Prosp. alpin. aeg. I. p. 223. tab. 1.
Dromedarius, Brisson. quadr. p. 33. sp. 2. Buffon. hist. nat.
XTps x1. 52b. '9:
Arabian Camel, Pennant. syn. p. ii7. n. 58.
Rossice Bucharskoi JVerbljud, vel Odnogorbney Werbljud. Eo.
charis Uschtura- Loch.
Apud Nomadas nostros raro, nec nisl inter proceres et ditissi-
mos. GCalmuccorum alitur et majori in pretio habetur. PFrequentior
in Persiae parte australiore; minus cultus in Natolia, per lubricas
ab hyemali pluvia vias incedere nescit. Apud nos tantum major va-
rietas nota, procerior C. Bactro et oneribus iisdem par, sed clima-
tis impatiens, tenerior, unde vix Asiae progenies esse potest. Va-
rietas ad equitandum utilis (Ragualil) apud nos non visa.
Ra ERR
————
198
Nota. Quos vidi erant omnino helvi coloris, villo ubique
subcrispo; jugulo villis subjubato. Calli ad genua pedum posticorum,
antice, ad cubiti articulum in anterioribus postice, ad eorundem se-
cundum articulum seu genu antice, et sub gibbere sterni. Penis re-
troversus, ut 17 praecedenti, sed erigitur antrorsum. | Apud Bocha-
ros hybridam progeniem e Dromade et Bactro frequentes nasci et
majori esse in pretio prodidit Cel, Falk (itin. III. p. 511.)
AAXIV., MoOcS COH LS.
De hoc genere omnino eihil dicendum habeo, quam quae de
unica ejus specie, in Sibiria inquilina, in absoluta ejusdem Mono-
graphia (Spicilegiorum Zool. Fasc. XIII.) dicta sunt.
111. MOSCHUS moschiferus. TAB. XIV. fig. x. Mas, 2 foem.
M. folliculo umbilicali, cauda truncata.
Moschus moschiferus, Lin. hyst. XII. I. p. 91. sp. 1. Schre-
ber. mammal. V. tab. 242.
Animal moschiferum, Gmelin. (sen.) Nov. Com. Petrop. IF.
pag. 393.
Moschus, Pall. Spicil. Zool. XIII. tab. 4. 5. 6.
Tragulus Moschus, Brisson. quadr. p. 67. sp. 5.
Musc, Buffon. hist. nat. XII. p. 361i. suplem.
Tibet-Musk, Pennant. syn. pag. i119. nm. 54. tab. 1o. fig- l.
Zool. arct. I. p. 34.
Rossis in Sibiria ad Jeniseam Kabarghà, in orientalibus Saiga.
Tataris ad Jeniseam Tabargà, vel Jufarle - Kjik (Moschi animal);
Jufar moschum et alia graviora odoramenta significat; Jacutis
Saigà; Casiensibus Tataris Toorgó. Mongolis Kudéri vel Ku-
|
199
daeri; Buraetis Budek. — Tungusis ad Baicalem lacum Honde,
ad Lenam Dshéhija; Mas Miktschan, Moehijan vel Moehidshàn.
Sinensibus Hiang-tschang et Jehijah. Indis Kaesturija- mirgae
(Messers.) "Tangutis Ajlath, mas Láo, femina Laa vel Gloa.
Animal proprium et peculiare magno jugo alpestri, quod ab
Altaica inde catena inter Indos et Sibiriam usque ad Sinas univer-
sam orientalem Asiae continentem pervadit et flumina ejus versus
oceanos Indicum, orientale et glaciale dirimit. —Celebre ob fragran-
tiam et medicas virtutes nervinas materiae in folliculo praeputiali
maris collecti, sed cujus vis et fragrantia in borealibus nostris Casto-
reo similior et virtute Tibetano longe cedit. Intra Sibiriae fines
inde a fontibus Obi fluv. versus orientem in alpestribus frequens ca-
pitur, semper maculosus, ut icone mea expressum est. In arcticam
plagam et Camtschatcam non excurrit. Monographiam cum nato-
me et historia animalis elegantissimi, sed indomabilis, dedi in Spici-
legiorum Fascic. XIII. ita absolutam, ut nihil addere hic possim.
Nota. ' Etiam recentiores de Moscho relationes fabulis non de-
sttutae, ut v. gr. Memoires concernant l'histoire, les Sciences, les arts,
les moeurs, les usages, etc. des Chinois, par les Missionaires de Pekin.
Tom. IV. (Paris. 1778. 4to). Lemer y quondam prodidit odorem Mo-
schi verum produci collectis in unum nodulum Galbani et Sagapeni
aa semilibra, et scorsim adjecta Asphalti semilibraa et Opoponacis
unciis quatuor (Hist. de l'Zicad. de Paris, 1:706. p. 6.) Unguentum
e Moscho et oleo expresso nucis moschatae genitali inunctum vere
irritat sexum sequiorem, ut sensibilhores paene in furorem agat, diu
duraturum, semel licet adhibitum. Nec in frigidis effectu caret.
aco p
XXNL'UGPE ROWP
——— ———
Notabile est, nunqnam apud nos, ubi tot exoticorum anima-
lium ossa atque sceleta reperiuntur, g'gantea illa cornua cervorum
inventa fuisse, qualia in Anglia et praesertim Hybernia frequenter
in margaceis vel turfaceis stratis superficialibus effodiuntur, Elaphi
et Alces cornibus fere duplo majora. Quae quidem animaha, quo-
rum simul integra sceleta inventa sunt, si non ad hodie deperdita
pertineant, Americae borealis certissime inquilina esse statuendum
est, unde eodem diluvii decumano fluctu in Hritannias delata viden-
tur, qui Elephantos et Rhinocerotas et immania Indicorum Dubalo-
rum cadavera, omnes Indiae indigenas belluas, per Sib riam sparsit.
Si enim indicae illa forent originis, non potuissent non cum istis
in Sibiria invénta fuisse. Verosimile potius Cataclysmum illum, per
immanem forte in Oceano indico Vulcanorum, maris fundum suble-
vantium erüptionem Continenti superfusum, quasi radiatim per hae-
misphaerium d.ffluxisse, adeoque Americae animalia, aquilonari (NO.)
directione usque in Hyberniam, uti indica recta versus teptentrio-
nem et ad interjectas Septentrioni et Zephyro mund: plagss in arcti-
cas usque Sibiriae regiones (^) et partem Rossiae et reliquae Euro-
pae (minor huc licet numero) detulisse. | Quod autem gigantei isti
(') De admirabili numero Sceletorum elephantinorum optimiqve eboris in
Insula quadam Arctici oceani ostio Janae fluvii opposita quotannis re-
per:undo, Conf. quae tradidi in libro: Neue Nor?^che Beytraege wo.
et Dissertationes meas in. Novis Commentariis NPetropolitanis.
(**) De iis optime scripsit Zeiss. Pennasut Zoologorum anslicorum facile
princeps, in Liisf. quadrap. p. 7. tab. 11. et in Zool. britan. (ed. 410) 4. p. 42.
GET De ERA 203
Americae recedentes, id non magis mirum esse debet, quam quod
grandes, de quibus modo dictum est Bubali (Armi Indorum), anti-
quitus jam fama cogniti (*), non ita dudum Europaeis in India
regnantibus coram sint visl.
T1115. "CERVUS 4les IB. XIF.
C. naribus patentissimis, cornibus latis palmato - pectinatis ,
reclinatis.
Cervus Alces, Lin. syst. XIT. I. p. 92. sp. 2. Schreber. mam-
mal. V. pag. 999. tab. »46. A. B. Brisson. quadr. pag.
64. Sp. 9-
Elan, Buffon. hi:t. nat. XII. p. 79. tab. 7 - g.
Elk, Pennant. hist. quad. P- 93. n. 42. tab. 9. mala Zool.
arct. I. p. 17. tab. 8. optima.
Russis Loss, in Sibiria (**) Sochatgi sweer (i. e. furcatum ani-
mal); minorennis Wlen.
Tataris etiam Sibiriae Bulàin; Casiensbus ad Udam Buhr; Jacu-
tis UI5-Kyll (magmum animal) Persis Girün. — Tungusis Pe-
jyn et Tooki. Mongolis Chandagai; Buraetis Bógu. Lettis
Breedio; Esthis Poedder; Permicnsibus Moss; Siraenis Kyber-
da; Vscheremissis Schorda; Moxrduanis Saerda; Votiacis Kóik
et Ryik; Voguls ad Tschussovajam .4less, ad Pelym Suos,
Werchoturiensibus Wassu, Sosvensibus Schoerby pylli; Rere-
soviensibus Jenywoi. (. e. magnum animal); Ostiacis Kurung-
wai (i. e. Grandipes animal), Juganis et Lumpocolis Njuch.
Samojedis Cháburtà, Juracis Gabórta, ad Manguseam Chaa,
() De his enim (Plinius bist. nat. lib. LIII. cap. 70) Bubus Indicis, ait,
Camelorum altitudo, cornua in latitudinem quaternorum pedum.
(**) Constellationem Ursi Russi in Sibiria eodem nomine appellare solent,
26
Tomskiensbus Pjaugha; ad Narym Pjack, monticolis Gl;
Coibalis Chai; Tawginzis Kougjae; Camaschinzis Ket; Motoris
Hidae. Armnzs Okhjáischi; Cotovis Atschansch; Assanis Alt-
schangsch; Pumpocolis Chaju; Inbazkiensibus Kcháaje. Juca-
giris Onzeu. 'Tschuktschis Wopcha. Tangutis Schavaraleth.
Hospitatur in Poloniae, Lithuaniae, Livoniae et Fennomae syl-
vis, omnique Rossia, a Mari albo usque ad Caucasum, locis sylve-
stribus et aquosis, et ad nemorosas fluminum ripas, nec non per om-
nem Sibiriam, ad Lenam usque, in sylvosis et in tractibus montium
Altaico, Sajanensi, Baicalensi, a quibus verosimilime etiam im
australiora montana Asiae, ad Indorum forte usque fines secessit.
Magnitudine inter terrestria animala, post Camelum, praecipuum,
nisi equum forte subaequalem dicas. Populosiora loca nunc sensim
relinquit, quemadmodum et Germania, ubi J. Caesaris tempore
erat frequens, mmo circa annum Christi 1025. adhuc vivebat (*), pe-
nitus excessit. In Sibiria ulteriore, minus populosa, datur ad si-
num Penshinensem, fluviosque Covyma et Anui, et regiones circa
Uth fluv. quousque scilicet sylvae; quibus deficientibus in Camt-
schatcam non transit, nec apud Tschuktschos ideo dantur, ut mi-
rum sit, quomodo in Americam, per Beringii fretum, transierint. —
Aestate circa flamina et profundos rivos versari amant, quibus se,
ad nasum usque aquae immersi, ab oestris et Tabanis tutantur, si-
niul gratam sibi Festucam fluitantem depascuntur. Hyeme Populi
tremulae et Sorbi aucupariae virgulta et corticem praecipue amant,
quorum etiam frondibus vivunt. Oestro furent Septembri et Octobri,
tunc pugnant inter se, atque ferocissimi mares, venatoribus, si vul-
() Scblüxers neuer. Briefzvecbsel, 2fes Heft. — Goettingae 1776. 80.
208
merentur, valde periculosi sunt. Foeminae novem mensibus fere gra-
vidae, et non ante triemuüum aetatis foecundae. Hinnulum unum et
duos pariunt. Mares cornua dejiciunt Decembri, prima vice tertio
aetatis anno; vere nova germinant claviformia. | Nec aetas e corni-
bus agnoscitur. Rami autem e clavato germine sensim excrescunt,
non statim efformantur, ut cervis. Carnes horum animalium junio-
rum cervinis praeferendae et fumo parum duratae etiam crudae in
deliciis esse possunt. Aestinantur praesertim linguae. — Pelles cer-
vinis crassitie longe praeferendae, praecipue pro equitatu; hinc par-
tim loco tributi a populis Sibiriae colliguntur, partim coémuntur;
a Tungusis quoque translenens bus praeparantur magmate e chymo
ventriculi, cerebro et sangune animalis parato, quod ad omne genus
pelium adhibent, et infumatae humido egregie resistunt. — Cap-
tura fit variis modis. Vulgatissime foveis in sylvarum densioribus
locis instructis atque virgulio et gramine tectis, ad quas animal du-
cunt sepes e succisis arboribus factae. Dein exeunte hyeme, pro-
fundae nives, quum a sole tostae, crusta tenui glaciata, incrustan-
tur, ponderosae bestiae, crüustam pedibus perrumpentis, fugam im-
pediunt, quo in tantum fatigatür, ut vix Octo per stadia fugae par
sit, insequente cum suppedalibus homine et canibus, sed anhela cito
succumbat et transtigendam se praebeat. Denique cum aestatéó in
aquis se delectant, ab insecuio venatore sagittis vel sclopo occidun-
tur. — Inter feras praesertim ab Ursis et gulone, ex arbore, transe-
untis in dorsum insibentibus, et a consociatis Lupis occiduntur. Fe-
runt etiam ab Ermineo dormiente se in aures insinuante in furias
agi; ut saepe ipsa se inflicto capite vel e praecipiti rupe occidat
Alce. Lue bovina in Livonia grassante ao. 1759. etiam Alces inva-
sit morbus, ut frequentes in sylvis et paludibus mortuae reperirentur.
(Hupel) Icon a Pennanto dàta Americani animalis, pulcherrima,
E
204
nostratibus animalibus exactissime convenit. — JDescribam hic ma-
rem juniorem, in subaltaicis delineatum, aestate. :
Descr. Magnitudo supra vulgarem. Equum. — Habitus grossior et
proportiones breviores, quam Cervi, a quo maxime naso equino dif-
fert. Caput elongatum, rostrum. valde compressum; masus cartilagi-
neus, totus pilosus, cum superiore labio crasso prolixus, ultra man4
dibulam prominens: nares fere ut equinae, amplissimae, oblongae,
antice hiantes, margine prominentissimo. Dentes primores octo ine-
diocres, subaequales, convexi, extimo parum obliquato et compres-
siore. Jnguli oris et buccae intus villosissimae. — Canini nulli. Or-
bitae prominulae, sed frons inter cornua protuberans, adstante utrin-
que vortice pilorum, ante bases cornuum fossa excavatus. Oculi
parvi, iridibus fuscis; margine palpebrarum molles, praesertim antico
cantho late nudo nigri, superiora postico cantho ad $ ciliis nigris ex-
terius barbata. Sinus exiguus albus ante oculos, poro centrali coeco
notatus. Pili nigri sparsi per rostri latera versus nares, in mento et
per orbitas, maxime supra oculos. Sub ima gula barba nigra setosa,
crista decrescente per collum longitudinalis. ^ Aures proportione mi-
nores, quam cervo, basi clausae tubulatae, albidiores capite, intus
nudae, sursum pilis raris hirtae. Cornua supraorbitalia, ab annulo
seu corona baseos pedunculo ecylindraceo recto angulo horizontaliter
divergentia, hinc (exserto antrorsum subrecurvo ramo, in dexteriore
trifido) latescentia versus nucham recurvantur in palmam tribus ra-
mis digitatam. Rami tunc (augusto) omnes cylindrici, obtusi pelle
cum molli vellere gryseo fusco obducti, passim detrita et verminoso-
Tuppurante. Pili in vellere cornuum antico ramo ab apice versus
coronam torsi, frontali pilo occurrentes, in palmae ràmis superiori-
bus sursum tendunt, in prioribus oblique. — Occiput pone cornua
latum, convexum; crista eetosa insignis a nucha per cervicem et
dorsum continuata, decrescens. Pilus in corpore rudis, undulatus,
obsolete gryseo, albido, nigroque müxtus, in toto dorso, nigrior in
cervice et magis in barba gulae; nigrent pectus, latera, armi extus,
et area femorum postice triangula, versus eandem anguste adscen-
dens; Sordide pallent (pilo colore et nitore fere Phocae) inguina et
femora anterius, armi interius, pedesque extremi, praeter tractum
antice longitudinalem fuscescentem. | Cauda bipollicaris, subtus nu-
da, apice nigra, marginibus albo pilosa. Caput dorso ferme conco-
lor, praeter rostrum pallescens et lituram nigram circa sinum posti-
cum narium, ut et labium inferius nigrum. Mensurae: a sumuno la-
bio ad caudam 8 ped. :o poll. statura ad scapulas 5'. G^. 6. ad lum-
d
bos 5'. 7". 10", cauda 2". 3", sine pilo excedente i". 3". circumfe-
^
rentia baseos caudae 6". 6". caput a margine labii superioris, ad ini-
tum jubae in nucha »'. 5". 6". sed directa longitudo per axin »-.
z
De)
. 3^. intervallum narium antice 3". 3". earum longit. 3^. 107. hia-
/
tus antici sinus 1i". 4". circumferentia oris i. 6". o. oculi canthus
a naribus distat i. 3". 4". apertura oculi 1". 5". ab oculo ad aurem
" Hn
5'. 1^. aurium longitudo io". 4". basis clausa 2". 8". distantia cor-
nuum ab oculo i". 8". ab aure 2". 4". inter se 4^. 11". circumferen-
"f
. coronae 5". 10^. distantia summa inter
"t
tia eorum ad caput 8^. e
ramos 10^. 4^. longitudo pedunculi cornuum 6'. palmae 4^. 6". o.
^"
Circumferentia capitis ante oculos a'. 29". o. pone oculos »'. 6". 6".
iosth Tg v4
. — In foemina cornua nulla; juba longe minor,
quam mari, arrigua. Ubera quaterna. | Pulmones praegrandes, qua-
drilobi. Cor vix humano capite minus. Hepar explanatum, cysti-
de conspicua nulla. Lien cellulosus, favagini similis. Omasus reni-
formis, intus lamellosus, cum prolobo panniculoso capacissimo. — In-
testina longissima. —
206 ———
Nota. Larvae oestri subcutanei maximae, caeterum bovinis
simillimae — In Livonia, referente Hupel Alces ao. 1759. a lue
bovina infectae perierunt plurimae, ut frequentes in sylvis et palu-
dibus mortuae inventae sint. — Gigantea cornua quae sub stratis al-
luvione aggests variis in Hybernia quandoque reperiuntur, praeser-
tim sexpedale illud in Actis anglicis Fol. XLIF. ad p. 124. delinea-
tum, diversi ab Alce animalis sine. dubio habenda sunt, si recte si-
tum in cranio delineavit K noaiton.
L0. Ado h V S. ur pott ca es.
C. naso piloso, cornibus trifidis teretibus, tripalmatis, rech-
nato recurvis.
Cervus Tarandus, Lin syst. XII. I. p. 93. sp. 4. 4moenit.
acad. IF. p. 144. c. icon. Schreber. mammal. V. p. 1028.
tab. :248. 4...B. C... D. E. Georgi itin. I. tab. 4.
Cervus Caribu et groenlandicus, Brisson. quadr. p. 60 et 62.
Rangifer, Brisson. quadr. p. 63. sp. 8.
Renne, Buffon. hist. nat. XII. p. 79. tab. 10. 11. 12.
Rein, Pennant. hist. quadr. p. 99. n. 43. tab. 1o. fig. 1.
male Zool. arct. I. p. 22. n. 4.
Rossis proprie Oeen; femina JVaschinka, hinnulus Pyshik.
Baschkiris Juschà; 'Tataris ad Irtin Jyschàá; ad Jeniseam Scho-
scha et Ushà; Bocharis. Bussu; Jacutis Kyll, Tabakyll, man-
suetus Tabà, item. Tangara - Tawata (vera Alce), vel Tong's
Dawata (Tungusica alce), foemina Tsahatscharyh, hinnulus
Tugàth. Mongols Zagàn-bochu (albus Cervus); PBuraetis
Zaghàün (simpliciter.i. e. albus). ^ Tunguss et Lamutis Ooron,
Mas Bojón, fem. Sogdja vel Scholidsha; domestici mas Yrhen,
femina Neaemi. PFermiensibus Kor; Votiacis Buschei; Vogulis
m— 07
Tschali, citerioribus Kurma; Ostiacis Juli vel WWehli; ad Je-
niseam Dshoel; ad Kaas fl. Sjaera; Estells W/yllae. | Samoje-
dis, ferus Jilleptsch, domesticus Ty, Mangaseae Tyjae et fe-
rus Kéde et Kédero; Tomskieusibus Z4dje, ad Natym Adedshe;
monticolis ad Jeniseam ferus Báwi; vel Buafi, domesticus Tal;
Carassinis 44ate; Taiginzis Tagoe, ferus T'yinde; Camaschinzis
ferus Sumja, domesticus To; Motoris Kirwminaese. —Arinzis
Thámauschi; Cotowzis Koja; Pumpocoliensibus Ssdlat, lnubaz-
kiensibus Seelle. GCoraecis Koinga foemella Uankay; ferus Lá-
gahi sen El'luhl. Jucagiris 4tsche; fem. lrongkontscha. Mas
Ointsche. "Tschuktschis Chovana. | Camtschadalis ad fl. Cam-
tschatca Rücha, femella domestica Tschitaein - Koscl.- Koralon,
fera Tschitaein- Mehm; ad Tig 8. Mas ferus Uluh, (femina
'Thuichoach, mansuetus mas Al Kaila, fem. Uenhoss, hinnulus
Kaeititsch; — ad Pallan fluv. ferus mas Kyhring, foemina
"Aetscha - aeijuagk; mansuetus Mas Korang, foemina Uaemkai,
hinnulus Kaijuji. Aleutis Ittchajok. Curilis Uik.
Tarandus, Plinü Achlis, Zonae arcticae hodie praecipue addic-
tum animal, per sylvosos tamen alpinos tractus passim etiam in
australiores latitudines evagatur, vel potius in altissimis alpibus li-
mitrophis Sibiriae veram et primam patriam habuit, quum arcticam
planiüem adhuc Pelagus tenebat. Sic etiam hodienum in acclivi-
bus desertis montibus ab occidentali latere Uralensis catenae, abicy-
nis sylvis densissime occupatis, secundum Camam fl. ejusque origi-
nes, imo usque ad Ufam fl. non parcis gregibus per horridas musco-
sa sylva paludes oberrant Tarandi et a Baschkiris et alis passim ve-
nationi deditis non raro occiduntur. Neque in vastissimis sylvis ad
Aquilonem Obensis alvei, indeque ad Tungusam usque continuatis
absunt, imo colunt etiam calcem nemorosam alpium Sajanensium at-
208 ——
que Baicalensium in frigidis ad Bargusimum, svperiorem Angaram;
et per totum jugum palmarium orientale, imo in Mongoliae alpibus
Kingan inter Amur et Naun fl. et Chan-oola feri occurrunt. Totam
caeteroquin orientalem, maxime desertam Sibiriam, ad Tschuktschos
usque et omnes terras subarcticas muscosas, omni arbore carentes,
nostratibus Tundra dictas a Lapponia usque ad Indigirka et Anadyr
fluvios, spontanei magna copia colunt. Nomades vero boreales nostri
omnes, Lappones, Samojedi, Ostiacorum nonnullae tribus, "Tungusi
fere omnes, Jukagiri et Tschuktschi mediterranei, omnium vero ma-
xime Coraeci, numerosissimas eorum mansuetas greges alunt, et pro
divitiis suis habent. — Mirum etiam in Insulas hyperboreas Spits-
bergenses, quas nostri Grumant vocant, copiosissimos per glaciem
arcticam migrasse Tarandos, in terris Tschuktschorum quovis anno e
terra ignota arctica, Americae forte continua, gregatim verno tem-
pore per glacies admigrant, paulo diversi a Sibiriae inquihinis et ve-
rosimilime Americani. Dicuntur etiam in proximis Americae insu-
lis, catenae a Camtschatca illuc extensae, ut in vicino Continen-
tis ejus littore observari, dum in proprioribus nobis insulis desunt. —
Omnium Sibiriae populorum vix ullus cura et numero Tarandorum
gregalium Coraecos superat, qui optimi horum animalium et appri-
me gnari pastores habentur. Quanquam non ultra quinquies homi-
num denos digitos (1i. e. ad centenarium numerum) numerare valent,
tamen gregum suorum, quos aliqui ad quadraginta imo quinquaginta
millia multiplicant, exactam rationem tenent, imo genealogiam, sin-
gulorum, saltem proximam, memoriae impressam habent, ut vel
aberrantes a gregibus, vel feros mares oestri tempore domesticis sese
immiscentes facile agnoscant. Neque hos turbant, dum femuünas ine-
ant et fortiorem ad trahas progen:em procreant, tunc demum occi-
dendos; foeminas autem, quos feri mares inierunt apprime notant,
— — 209
Nec minus adhuc adtenti ad hoc Samojedi et gentes reliquae quae
Tarandos pascunt licet nullae lactare didicerint. — —Tarandi in ge-
nere Septembri pruriunt, pariunt vere, seniores saepius binos, ju-
niores unicum hinnulum; sed quotannis utero gerunt, et hinnuli se-
cundo aetatis anno jam apti generationi, unde haec species celerri-
me multiplicat. $i foeminae post congressum sanguinem fundunt,
signum est, non concepisse. Inter hinnulos celebratissimi sunt, qui
apud Coraecos et Tschuktschos tantum gignuntur, albi, parvis macu-
Ls nigris variegati, € quorum teneris pellibus fiunt lacernae elegan-
tissimae et caro venduntur. Rarissimi deinde qui nascuntur nigri,
sed adulta aetate fusci evadunt, et strigosi. — Mares feri tempore
oestri )ta coeca libidine incitantur, ut non solum domesticarum gre-
gibus se immisceant, et cum instructis ad hoc domesticis, laqueum
in cornibus gerentibus, pugnaturi, crebro implicati capiantur; qui-
nimo in venatorem albis pelhibus indutum coeca rabie incurrunt,
alienum Tarandum reputantes. — Coraeci 'Tarandos jugales, qui a
teneris, adligato ad colla ligno ad trahas adsuefiunt, docent at ad
certas voces e tota grege sponte d:scedant et in unum coéant, ut
pro usu seligi queant. Callent autem selectos, projecto ad plures
orgyas loreo vinculo, capere. Non vero nostrates, praeter Lappones,
mulgent foeminas: lac licet subinle inspiciant, ut ex consistentia
ejus judicant qualis futurus sit hinnulus, et quos miuus robustos fore
credunt mactandos denotant. Raro tamen mansuetos mactant, dum
suppetunt spontanel, quibus Jucagiri nostri solis vivunt. | Quando
carnium hyeme est abündantia, aqua tinctas glaciari sinunt, et in
fossis conditas pro verno commeatu servant, quo tempore "Tarandi
macilenti sunt, qui autumno tergora pinguedine incrustata habent.
Domesticos mactant, immissa per incisum diaphragma manu cor
vulnerantes, ut omni potiantur sanguine, quem cum radicibus coctum
27
210 —
in deliciis habent, itidemque cum chymo ventricuh mixtum inte-
stinis infarciunt et congelatum asservant in futuras dapes. Illum
etiam chymum adhuc calidum cochleatim comedunt, tanquam sani-
tati proficuum laudantes. Eundem cum rasura cornuum loco calido
digerunt, unde fit gluten tenacissimum, pro arcubus et subpedalibus
(Lishy). Hepar autem, renes, cerebrum ac medullas maxime cruda
et congelata in de'iciis habent, et medullae quidem sunt tantum di-
tiorum esca. — E pellhbus tenuioribus, vel statim a partu defuncto-
rum hinnulorum, vel e matris utero exsectorum, vestimenta sua pa-
rant; e grossioribus, pilosioribus stragula et tuguriorum tegmina fi-
unt; abraso pilo paratae aestiva praebent vestimenta, lora pedibus
detracta in hybernas ocreas consuuntur; e cornibus instrumenta et
arma fiunt; et sic omni sua parte his gentibus utiles sunt Tarandi,
et eorum gregibus subarctici nostri Nomades solis vivunt, Jucagiri
etiam sola ferorum venatione. Voguli Rangiferi sanguinem cum cor-
nu ejusdem rasputo vel cum farina in fornace per noctem digerunt,
unde fit gluten tenacissimum ad arcus et pelles sub scatis glutinandas.
Ad trahas a Samojedis, Ostiacis et Coraecis praesertim adhibentur
Tarandi; 'TTungusi soli iis etiam inequitant, sed non medio dorso,
propter spinae debilitatem, verum supra scapulas imposito ephippio.
Notum est, soli Tarando cornua esse in utroque sexu; haec maribus,
statim post transactum oestrum, hyeme defluunt; foeminis quinis cir-
citer diebus postquam pepererunt. Magnitudo cornuum et numerus
ramorum variant secundum aetatem et vigorem animalis; foeminis
tamen semper mmünores. Anniculis excrescunt tantum biramosa.
Etiam castratis cornua quotannis reficiuntur, ea tamen differentia,
quod pelliculam pilosam nunquam exuant, quae reliquis postquam
cornua durata sunt, deglubitur. Dum autem adhuc cartilaginea sunt
cornua, ad ignem tosta a Nomadibus taleolatim comeduntur. — Ta-
211
randi tontum hyeme vescuntur lichenibus, tunc ab humore emollitis,
et quidem rhangiferino, paschali, subulato, islandico et in sylvis
necessitate coacti etiam L. plicato, hirto, alüsque arboreis. Aestate
praesertim. depascuntur virgulta Salicum pumilarum, Betulae Nanae
et arcticas aliquot plantas, ut Epilobium, 'Thalictrum et Rubos.
Agaricos qualescunque impense amant, et si aliquando Agaricum
muscarium comederint, in furorem temporarium aguntur, et caesi
dum furent, carnibus etiam inebriare dicuntur. Hyeme loco potus,
nivem mandunt. Sal et urinam avide appetunt, eaque homini praes
sertim adsuecunt: homine mingente viso turmatim accurrunt, ut eum
fere opprimant. Morbis haud multis sunt obnoxii. Praesert m Oestri
larvis 1n faucibus et sub cute dorsi laborant, et Oestros ita timent,
ut audito eorum susurro furibundi fugiant et se jactent. ^ Vermes il-
lis etiam inter ungulas nasci, nulla certa observatione didici. "Tussi
catarrhali, a nimio cursu, non raro pereunt, etiam in itinere urina
diu retenta. — Foeminae terrore et fatigatae cursu, saepe abortiunt,
multque hinnuli recens nat vernali frigore enecantur. — Currit 'Ta-
randus non per saltus, uti Cervi, et ut iconibus passim expressum
est, sed tolutatim, late divaricatis cruribus, extenso corpore, passi-
bus maximis et crebris, ut citissime spatium absolvant; sed cito fa-
Ugati, crebro sunt permutandi, unde iter facientes semper solutorum
numerum secum ducunt. In cursu caudam erigunt et dum sublevant
pedes, collisis magnis, quas habent, ungulis crepitant. — M:tiss!ma
caeterum sunt animala et timidissima; (eri etiam h/nnuli capti fa-
cile cicurantur. Spontanei semper maximis gregibus incedunt, in lon-
gum porrecto, denso agmine migrantes, ut e longinquo sylvam am-
bulantem d:ceres. M/grent autem aestate ex epricis in montosa,
ventis patentia, et sylvosa loca, ut ab oestris tutores sint; hyeme
redeunt ad arcticas planities, ubi lichenes abundant, plerumque per
*
212
magnas ambages in circulum euntes. Fluvios majores plerumque
eodem quotannis loco tranant, solitos tramites sequendo, qui ideo
fossae instar pedibus excavati cernuntur. $ic Anadyr, Indigirkam,
Janam, Kovymam, Lenam, Olenek, Jeniseam, Obum trajicumt, et
in eo trajectu multi a venatoribus scapha vectis, in medio alveo,
hastis conficiuntur nisi fortuna dederit, ut adhuc glacies pontem
praebeat. Migrant autem vere, distinctis agminibus, primo foemi-
nae cum hinnulis, et paulo post mares adulti. Capiuntur alias etiam
a Jucagiris magnis retibus loreis dealbatis in nive statutis, in quos
clamore et canibus, quos adimodum timent, compelluntur, vel la-
queis inter arbores suspensis, variisque dolis aliis. Inimicos praeser-
tim habent Ursos et Gulones, qui iis dolo ins?hunt, Lupos et ut fer-
tur etiam Ermineum, quod in aurem dicitur irrepere, ut Alcibus. —
De Tarando Lapponico egerunt multi, ante omnes eximie IZ Lin-
naeus, sed nemo fusius ante me (*) de Sibiricis scripserat; et quan-
doquidem hi magnitudine multum excedant lapponicos, et hic in
vera speciei patria videntur esse, non inutile fore credidi adjicere
Obensis varietatis cujus Iconem lll. Schrebero communicavi, de-
scriptionem et mensuras.
Descr. Magnitudo infra Elaphum sibiricum, adeoque in hoc
genere tertiae magnitudinis. Capitis forma et situ, brevitate colli,
trunco strigosiore et crassiore, pedibus robustis cursoriis. proximus
Alci, imo simihor vitulo, quam Cervo. Caput majusculum, fronte
planiuscula, rostro crasso, obtuso: nasus vitulus latus, totus pilo-
sus, naribus distantibus magnis, oblongis, antrorsum patulis, margi-
ne crasso toto pilosis. — Labia oris crassa, laxa, margine nudo fusco
grandinoso, versus buccas papillis conicis hirta. — Dentes in suo ge-
[*) Stralsundiscbes Magasin, 1r. Tei p. 39o. seq.
|
213
nere minimi, distantes, teretes, in senioribus speciminibus plane
detriti, brevissimi, exteriores sensim minores. Oculi mediocres; pal-
pebrae margine nudo fuscae, ciliis plane nullis. Canthus anticus ex-
planatus in aream triangularem, effusam in sinum lacrymalem majus-
culum, conicum, labiis pilosis conniventem, vix sebiferum. Peri-
ophthalimum magnum, crassum, ultra dimidium pupillae adductile,
margine fusco-nigrum. lrides gryseo-fuscae, uti pupilla ovales.
Axis aperturae palpebrarum fere cum naribus coincidit; at diameter
major iridis axin illam fere semirecto angulo secat, antrorsum ad-
scendens; unde oculi torvi apparent. Pili supraciliares longi nulli,
parcique in labio superiore sparsi. — ures mediocres, obtusae, vil-
lo conniventes, intus versus basin porcis duobus margini subparalle-
lis, quorum intervallum introrsum subconvexum. Cornua adultis lon-
gissima, gracillhma, subelastica, cinereo-albida, laevigata, tereti
compressa, in summo vertice subdistantia, sensim divergentia, arcu
versus dorsum facto antrorsum ramis et palmis vergentia, variantia
in varis, numero ramorum cet digitorum in palmis; In genere tripar-
tita: primus ramus ex ipsa corona cornuum antrorsum porrectus, di-
rectione rostro subparallela. Hic dextro cornu plerumque vertica-
lter compressus, extremo varle palmatus, supra ipsum medium
rostrum obliquatus; sinistri simplicior, extremo subramosus. E '*re-
clinata parte cornuum secundus ramus principalis e singulo antrorsum
protensus, qui extremo palmato- multifidi; magis patentes, inaequa-
liter ramosi. Hinc extrema cornuum antrorsum arcuata, summitate
latiuscula, compressa, modo palmata, modo ramoso - multifida termi-
nantur. Praeterea ramuli varii diverso numero et situ accessorii.
In foeminis divisio eadem, sed paulo minora omnia. (In annicuhs
prima cornua subtrifida. Sulci obsoleti, vasorum forte impressiones,
in omnibus longitudinales, ad ramos subdivisi. — Collum breve,
-—————
214 ——
compressum, incrassatum versus thoracem, subtus paleari laxo, pen-
dulo, (in masculis majore, saepe p?nguissimo), inter priores pedes
continuato, pilis longis, convergentibus, subreversis, antice reflexis
jubato, quibus foeminae Nomadum acupictiha ornamenta exsuunt. —
Corpus praesertim thorace magno, scapulis lumbisque prominulis sub-
angulatum. Felleris pili per caput, collum, dorsumque retro diver-
gunt, subtus inde a mammis antrorsum, ut in lateribus reflexi, pri-
oribus confluent. n pectore inter armos convergit pilus, vortice
utrinque ad sternum. — 'ortex item in hypochondriis ante femora;
sutura posterius per brachia longitudinalis, ad thoracem biífurca, cru-
re altero transversim versus sternum, altero versus latera decurrente;
sutura alia in femorum latere itterno, secundum posticum margi-
nem, cbsoletior in extremo pedum versus ungulas spurias. Pius in
corpore hyberno Capreoli subsimilis, nisi mollor, valde elect: cus,
scntillantes, lanugine ad cutem tenerrima, in circinnos crispata, cl-
nerea, quae cum Castoris lanvgine mollitie certat, (ut si in mitiori
climate educari possent domestci, spes sit, lanigeros evasuros). —
Pedes robusti, subaequales, non ad saltum, sed cursum aequabilem
structi: Urgulae jr oribus (quibus in postica surgens ferit animal)
majores, primariae cmnibus dilateto -subovales, explanatae, subtus
coficavce, apicibus rotundatis, subdecussantibus (unde in cursu cre-
pitantes). Margo harum ungularum extus laevissimus, subtus fibroso-
exasperotus. | Ungulae spuriae subovales, subacutee, triquetro - com-
plónatae, extus convexae, intus concavae, prioribus pedibus majores,
ierrae ;nsistentes. Color ungularum in domesticis modo niger, modo
vert.caliter albo-fasciatus. Pili longiores, rigidi circa ungulas, ma-
xime inter post.cas. Plicae seu fraenum inter ungularum phalanges
(n anterioribus) tantum usque ad articulum secvndee, cressce, setis
lixae, efformantes fossam inter phalanges poste profundam; in po-
EMO aem ER, 2315
sticis pedibus supra fraeni marginem sinus angustus, coecus, sursum
inter phalanges productus, pilis confertis repletus, sebaceus. — Cau-
da brevis, subattenuata, obtusa, tota villo vestita, largius latiusque
circa basin. — Color in spontaneis semper uniformis, grysco - fuscus;
domesticis variabilis, nempe: 1. gryseo fuscus; 2. fuscus, 3. plane
niger, rarior, 4. canus, 5. cano albus, 6. albus, in dorso cano - nebu-
losus, 7. plane albus, 8. niveus cum maculis testaceis, g. niveus cum
crebris parvis maculis nigris, quales hinnuli sunt pellibus aestumatis-
simi et tantum in ultimo Sibiriae angulo reperiuntur. "Vulgatissimus
albus et canus. — Area mammarum foeminis inter femora commu-
nis, anterius biloba, rugosa, nuda; papillae in quolibet ubere binae,
cylindraceae, rugosae, anteriores magis distantes. zínus a cauda re-
motus, ad orificium usque pilosus. Juiva distans ab ano, labiis la-
xis, rugosis, deorsum effusa, angulo pendula, in quo sinus coecus,
interiusque urethrae orificium. | Magnitudo in Tarandis circa Ocho-
tam major, quam apud Coraecos, at his major, quam apud Samoje-
dos. PFoeminae minores mare. Spontanei vero omni mansueto quar-
ta, tertiave parte majores. Mensura Samojedicae foeminae, quoad
pondus erat librarum ultra 200. Longitudo ab intervallo narium ad
ortum caudae 5. 7". 6". altitudo animalis ad scapulas 3. 4". 4". ad
lumbos 3^. 7". longitudo capitis ad nucham 1. 3". 8". ad cornua
1i. 0". 8". narium 2". 327. earundem distantia antice 1". 11". postice
3". 9". circumferentia oris 9". 9". ab antico termino narium ad ocu-
lum 9". 4:1". ab oculo ad sinum sebaceum 7:". longitudo hujus sinus
11i". fissura oculi 1". 5". ab oculo ad aures 3". 4". ad cornua 2". 8".
Auris longitudo 5". 6". Longitudo cornuum per arcum 3. i^. o^.
basium intervalla 2". 6". longitudo colli i'. o^. 3". ejusdem circum-
ferentia ad eaput 1'. 5". 5". ad humeros 1'. 11". o". thoreecis 3'. 5". 6".
in medio corpore 3. 7". o^". ad Ilia 3. 2". 4". longitudo caudae sine
216
pilo (17.67.) 4^. 6". humeri 1o poll. brachii 12". 5". ossis metacar-
"t
paei 77. o^ hinc ad basin ungularum 3". 3". altitudo ungularum 3".
ungularum spuriarum 9^. 7". longitudo femoris 1i". g". tibiae ii^.
10". ossis metatarsael i10". hinc usque ad calcaneum 1'. 1^. 6^. hinc
ad ungularum basin 3". 10". altitudo ungularum 2'. 8:7. spuriarum
2". 4". Pih longissimi palearis ultra 9 poll in vellere circiter bi-
pollicares. Os in corde, uti Elapho. Tendines Tarandi et Alcis
pro filis optimi ad consuendas pelliceas vestes.
100." "("NE'RYUS'"Elaphus
C. naso nudo, cornibus erectis, ramosis, tereti- subulatis.
Cervus Elaphus, Lin. syst. XII. L. p. 93. sp. 3. Schreber.
mammal. V. p. 100o. tab. »47. A. B. C. D. E.
Cervus et Cervus germanicus, Briss. quadr. p. 58. 59. sp. 1.9.
Cerf, Buffon. hist. nat. VI. p.63. tab. 9. 10.
Stag, Pennant. hist. quadr. p. 102. n. 45. Zool. arct,T.. p. 97.
Ro:sis ad Caucasum improprie Olén, a polonico forte Jelen; ad
Irtin Maràál; ad Jeniseam Synin; ad Baicalem Isubr; Maloros-
sis Jélen. 'Tataris ad Jeniseam Symin; monticohs Syhn. Cau-
casicis Jyjyk; Kirgiso-tataris Bugà; Jacutis Kumaky. | Mongo-
lis Béchu, cerva Sochu, hinnulus Hei. Calmuccis mas Bug,
cerva Maaril. Buraetis cervus Jóhu, cerva Ssogó, hinnus Ssor-
goll. 'lTungusis Kimaka. Samojedis, Camaschinzis et Coiba-
ls Miime; Caragassis monticolis Mejimje. | Assanis Hui, Co-
towis Chui, Arinzis Sin. Tangutis Schazén. Indis Baarssin-
gah. Armenis Bachra. | Georgianis Iremi. ^ Tscherkessis Mas
Schah; cerva B'lana.
In ipsa Rossia exulant, nisi quandoque advenae; in nemorosis
ad Tere« fl. tctcque Caucaso usque ad Cumam fl. frequentissmi ;
«denuo epparent magno numero in sylvosis subaltaicis, et dehinc per
—À 217
totam Sibiriam, circa Baicalem maxime lacum et ad Vitim et Lenam
fluvios usque, non in maxime borealibus, nec in ultimo Sibiriae an-
gulo. QOestri tempus incidit exeunte Augusto; cervae pariunt medio
circiter Majo, et tunc separatis gregibus pascuntur et hinnulum suum
primis duobus mensibus abscondunt. Hinnulum adhuc lactantes, au-
tumno saepe implentur iterum, et post sequentem partum prior hin-
nulus pariter sequitur matrem et utera cum juniore germano partitur,
Hinnuli nascuntur vellere obscure ferrugineo, punctis per cervicem,
dorsum et latera ordinatim dispositis albis, linea spinali nigra; sed
altero aetatis mense maculae jam incipiunt evanescere. Anniculi
Tense Augusto prima cornua simplicia jam erigantes fiunt Subulones,
et Septembri ea adhuc mollia et pelle vestita gerunt, semiulnaribus
dongiora, subflexuosa. Adult Cervi cornua amittunt primo vere,
circiter Martio, et Junio jam refecerunt, sed adhuc infirma gerunt
et pelle cooperta, quam deinde deloratam ipsi ubi attingere possunt;
comedunt. QCornua oestri tempore pugnando praefracta non reficere,
imo mutilos tales cervos (Kymmerlinge vocant) propagationi etiam
inutiles fieri, Germanorum doctiores venatores asserunt. Annis, qui-
bus pabuli penuria premuntur cervi, certum est eos pauciores 1n cor-
nibus ramos reficere, quam antea per aetetem aequisiverant. Omni-
bus hyeme vellus excrescit longius, magis e fusco cinereum; aestate
magis fulvescunt. Campos et sylvas intermontanas pariter amant,
Hippelaphi apud nos non, quod sciam, observantur. | Cervam adul.
tam in subaltaicis Augusto ita descripsi.
Descr. Europaeus magnitudine excedere videtur. Caput elon-
gatum, rostro producto versus frontem subcompresso, extremo de-
pressiusculo, rotundato. Nares lunatae, patulae, subparallelae, late-
rales; intervallum seu septum latum, cum majori parte marginis su-
per narium et media portione labi, nigra, grandinosa, fasciculis
20
|
218
pilorum raris, detritis inter arcolas, ubi sulci decussantur, sparsis.
Intus nares albent. Pil longiores circa os et nares sparsi; Superci-
lia setis plurimis, longitudinaliter sparsis, postice longioribus; pau-
ciores per palpebram inferiorem, et gemina grysea submaxillaris.
Oris labia margine fusca, grandinosa, intus versus buccam papillhs
callosis subulatis hispidata; inferius pone dentes primores interius
crista cartilaginea dentata auctum. — Dentes primores dedriti, exterio-
res sensim minores, supra utrinque caninus compressus, obtusus, con-
vexus. Palatum fuscum; lingua alba, secundum quam utrinque in
carina maxillae series villorum subulatorum. | Oculorum | palpebrae
margine nudiusculae, explanatae; superior a medio ciliis posterius
productis nigris vibrissata. —Periophthalmium laxum, album, ultra
medium oculi tensile, margine medio prominentiore, cartilagineo
fusco. rides fusco-luteae, pupilla ampla, longitudinaliter oblonga.
Albugo oculi fusca. | Sinus ante oculos amplissimus, fere longitudi-
nalis, pollicem facile admittens, nucisque majoris intus capax, con-
tinens sebum compactum , rancidi odoris. fures magnae, subacutae,
antico margine rectiore, intus versus basin nudae, pilis longis palli-
dis conniventes, superius pilis in cavitate raris crispatis; extus pal-
lidae, area fusca et postico margine. Caput fusco et lutescente mix-
tum, tractu a naso ad nucham nigrescente , pilis adscendentibus, la-
teribus magis lutescens, subtus cinerascens. Mentum subdidymum
palide gryseum, macula utrinque nigra ad oris angulos, et sinu
maxillae inferioris fusco. Labium superius sub naso pallescens. Co-
lum capiti concolor; striga cervicis longitutinalis atra, inter scapu-
las descendens, pils longioribus strictam quasi jubam efficiens. Cor-
pus dorso ferrugineum, lateribus magis lutescens, subtus sordide gry-
seo-pallidum. Pedes extremi fusco-nigrescunt. —Zrea clusium circa
caudam lutescente pallida, longius pilosa. Cauda magis ferruginea,
LI -
— 219
item longe pilosa, eubtus nuda, brevissima, conica, obtusa. Ungu-
lae nigrae, anticae robustiores, posticae productiores; spuriae antico-
rum majores. Uberum papilae utrinque duae in areola oblonga,
nudiuscula, inguinali. Suturae velleris utrinque quinque: 1) ad la-
tera rostri, versus oculos divergens; 9) a sterno versus armos; 3) po-
ne armos longitudinalis; 4) inguinalis area divergens, et 5) pone
femora longitudinal. ^ Longitudo animalis a summo rostro ad anum
7. 8". o. altitudo ad scapulas 4'. 5". o. ad lumbos 4'. 6". o. longit.
capitis 1'. 6". o^". caudae 4". 9". Aurium 8". 4". Cornua masculo-
rum, cum portione cranii ponderata 2o libras aequabant. — 4nniculis
prima cornua Augusto perficiuntur, simplicia, sed adhuc mollia
Septembri, semiulnaria, flexuosa.
tos UOICU EARSV OD S""C apreolus.
C. naso nudo, cornibus erectis trifurcis, submuricatis, cauda
mutica. )
Cervus Capreolus, Lin. syst. XII. I. p. o4. sp. 6. Schreber.
mammal P. pag. 990. tab. 25». .4. B. Brissos. quadr.
pag. 61. sp. 5.
Chevrenil, Buffon. hist. nat. V1. p. 198. tab. 32. 33.
Roe, Penn. hist. quadr. I. p. 108. n. 51. Zool. brit. (4to) I.
p.cgalirtab. i45 n38:-ZUol."arck d. ps:38.on. 75
8. Cervus Pygargus, Pallas. itin. I. pag. 97. append. pag. 453.
Schreber. mammal. V. tab. 253.
Cervus Ahu. Gmelin. jun. itin. III. p. 496. tab. 56.
Tailess Deer, Penn. hist. quadr. I. p. 10g. 4. Zool. arct. I.
pag. 33. 4.
Rossice Dikaja Kosa (Capra fera), in Sibiria Saiga et Kosul, et
Kosulka (diminutive); Ucranis polonico nomine Sarn, item
Bjeloguska (ab albis natibus). "Tataris Casaniensibus et Kirgi-
E
PEE
La
13
Q.
sie Ihlck; Baschkiris Koralai; Tauro-tataris Karadshà; Cauca-
sicis et Nogajis Se/tén. Tataris ad Jeniseam IA/ik et Kjik (fera);
Kyschtimis Kilbis, femina Ihlik, hinnulus Og/ak; Jacutis Eh-
lyk. Mongolis Goeroessh, vel Goerojoessu; Buraetis Goràm,
Gürulium, Grychum vel Urogoón. "Tungusis Giwtschàn. Let-
tis Stirna; Esthis Metskits (à. e. capra sylvatica); Tschuvaschis
Kai- Katschagà; Ostiacis ad Kaas fl. 4k, eodem significatu;
Morduauis Gasá. ^ Caragassis monticolis Samojedicae stirpis
Chàsta; Coibalis Pooto. Arinzis Zu. Armenis et Georgianis
Schuelli. Cumuccis Jur. —Tschetschenzis Luik. ^ Tscherkessis
Selten, Persis et Tureis Dschif et Ahi.
In Poloniae, Ucraniae, Tauricae chersonesi, Caucasi, montium
Uralensium, Altaicorum Sajanensium et totius Dauuriae et ulterioris
Sibiriae, ad Lenam usque, silvosis et negnorosis, praecipue monta-
nis, citra 58""" latitudinis gradum frequens, et ultra Caucasum quo-
que in Persia, Armenia, ut in omni Taàtaria magna non deest, ubi
luci et dumeta, vix enim in campis nudis degit, nec in maxime
borealibus. Incedunt parvis famüliis, quibus senior mas pro ductore,
nec admodum timidi; sed cum fugam capessunt miris saltibus etiam
per confragosa feruntur, ut Antilopae, quod iconibus quibusdam Ri-
dingerianis optime expressum est. Oestro fervent initio hyemis, tar-
dius Cervo et Alce; pariunt foeminae Majo, unum vel duos hinnu-
los, qui primis diebus cubant, adeoque crebro manibus capiuntur et
citissime adsuescunt homini, ut eum, a quo lacte et pane nutriun-
tür quasi matrem ubique sequantur et pipiente voce appellent, quae
fere januae stripentis sonam aemulatur. Nascuntur rufescentes, per
dorsum ét latera maculis albis, per series digestis variegati; sed au-
tummo vellus hybernum, adultorum simile induunt. Secundo jam
anno masculs cornua enascuntur simplicia; reficiunt bifurca, tandem
mM 221
tertio anno perfecta trifuarca, qualia per reliquam vitam perferunt,
nisi quod senioribus admodum muricata evadant. ^ Mansuefactae vi-
sae sunt foeminae oestri tempore in sylvas abiisse, et impletae ad
dominum sponte rediisse. Corzua deluunt post oestrum, et hyeme
gemmarum instar, longis pilis calyculatarum protuberant, «ut in
Schreberi icone expressum est. Virgulta et arborum, praesertim fruc-
tferarum, frondes herbis praeferunt; V:scum etiam impense amant.
Facillima capreolum venatio vere, quando profundae, et crusta ob-
ductae nives cursum impediunt, et venatores subpedalibus instructi
facile insequuntur; vel ad salsugines et rivos quos frequentant. Flu-
mina tranant gregatim et quotannis eodem tramite. Pelles vilissimae
ad hyemalis tamen vestes adhihentur, pilo extrorsum verso, quia
humido et nivi sic sunt impenetrabiles. ^ Foeminae brevem aliquem
balatum edunt, quo hinnulos appellant. Morbo anginoso boum fa-
cile corripiuntur et pereunt, qui tamen capras et oves nom inficit,
Oestrum subcutaneum timent, quo multi pereunt. Ungujiae in curso
collsae crepitant. "Tauriae Capreoli europaeis simillumi. — Nostrati-
bus reliquis, vix ullam cum europaeis discrimen, nisi quod sint pau-
lo majores Uralenses et Sibiricae, unde perperam a me specie di-
stincta varietas f. a Zoologis in posterum expungenda.
Descr. Variet. 4. Magnitudo proxima C. Damae. Pondus
circiter LXX. librarum. Nasus convexus, cum labii superioris parte
nudus. Nares patulae, sublunatae, ampliusculae, exteriore margine
pilosae. Labia margine nuda: inferius ad dentes primores grandino-
sum, deinde interius dentatum, dentationibus alterne fuscis albisque;
superius anterius verrucosum, utrumque versus buccas papillis subu-
Jatis callosis obsitum. — Dentes primores medii lati, extrorsum obli-
qui, exteriores sensim angust;ores, lineares. Caninus nullus. — Pal-
pebrae limbo nudo, nigro, superior a medio postice ciliata; canthus
UE TURON
222
l
anticus explanatus versus sinum oblongnm, obliquum, lenticulae ca-
pacem, conniventem, circa quem pih divergentes efficiunt suturam
obliquam. rides obscurae. Periophthalmium ad dimidiam fere pupil-
lam adductile, margine nigrum. Pilus elongatus supra medium ocu-
lum et breviores duodeni in anteriore parte albida superioris palpe-
brae, paucioresque ex anteriore parte inferioris radiantes; sparsi iti-
dem ad latera nasi, et crebriores in mento; unicus longissimus, so-
litarius in initio gulae. | .4ures magnae, posteriore margine molles,
extus villosae, intus villis laxis, albis per marginem et tres lineas
digestis, conniventes, apicis margine interiore fusco. Cornua foemi-
nis nulla; Maribus adultis trifurcata, a basi ad primum ramum ver-
rucis prominentissimis valde muricata, et usque ad furcam scabra.
ZAnniculo gemmae cornuum cylindricae crassitie indicis, plo circum
adstante semilatentes, apice obtusissimo, vellere obducto (hyeme ).
Corpus ilis strictis, artubus proceris, habitu cervino. Pedum ungu-
lae sine interjecto fraeno discedentes, prim;ores breviores; spuriae ex-
tus convexae interius obliquae detruncatae, primores digito distincto,
biarticulato insidentes. Genua antica pilosissima, fasciculo subdistinc-
to; postici pedes infra tarsi flexuram externe tuberculo piloso rotun-
dato, cui pili quasi detriti; et pedes versus ungulas pilis longiori-
bus, maxime postice, hirtae. Cauda vix ulla; papilla cutacea, vel-
lere latens, mole extremi apicis digiti, mollissima et ipsa pilosissi-
ma, supra ipsum anum prominet, in loco ubi apex coccygis sub
pelle latet. ellus aestivum, quod April induunt, ferrugineum, bre-
ve, strictum, duriusculum; hybernum altum, e pilis undulatis, cellu-
losis, fragilibus confertis (sine lanugine), subtus longissimum subtri-
pollcare, durum et strictum in pedibus. Color: apex rostri niger,
extremo maxillae albo; caput reliquum cano fuscoque mixtim, late-
ribus, areaque supra oculos lutescentibus; cervix et dorsum cano-
M mi 223
grysea, apicibus pilorum fuscis, latera et artus magis gryseo -lutes-
cunt, extremique pedes ferrugmeo-lutescunt; abdomen album, area-
que magna clunes, etiam supra caudam occupans, in qua pili erecti.
Subtus pili usque ad jugulum antrorsum tendentes. ante armos utrin-
que brevi sutura. Caeteroquin nec vortex, nec sutura ulla. — aus
vellere absconditus. 4rea nuda ante scrotum, in qua papillae ma-
males utrinque 2. — Praeputium villo albo, laxo, subquadripollicari
pendulum. —Genitale pedali brevius, crassitie vix pennae cygneae,
extremo subulatum. Praeputium margine glanduliferum, odore sub-
moschato; follhiculus autem nullus. — Longitudo animalis biennis
,
3'. 117. 6". Altitudo anterior 2'. 4". o. .posterius »'. 8". 6". longi-
tudo capitis 9g". 1". distantia oculorum a naso 5". o. cornuum a na-
so 6". 6". ab oculis 1^. 5". ab auribus 2". o. longitudo aurium 5". 7".
771 2 D. 772
circumferentia rostri 6". 6". ad oculos 11i". o. ante cornua q'. 1". 3".
7 D
collio/. G4. thoracis. 2... 1.0. AMiorum 15.9^. 9^.. Ab articulo. hu-
meri ad flexum pedum anticorum 9". 4". a flexu ad ungularum api-
ces 1. o. o. longitudo ungularum 1i". 3i". a pedum posticorum genu
ad calcanei flexum 10^. o. a calcaneo ad apicem ungularum 1*. 3". 6.
altitudo ungularum 1i". 6". Longitudo vestigii caudae, sine pilo 9".
vertebrae colü VII. dorsi XIII. cum totidem costis; lumborum VI.
Ossis sacri IV. coccygis VI. Vermes oestri, plures in faucibus, nu-
merosi eubcutanei, quos interdum inter ungulas quoque generari, fer-
tur, facile lethales. Viscera pleraque, larynx cum pulmonibus et
corde, hepar cum cystide fellea, pancreas, lien et ventriculus, fere ut
in Moscho. Intestina omento obvoluta; coecum fere ut in Moscho,
sed longe capacius. Renes et reliqua simillima,
Nota. Ao. 1770, circa Crasnojarum ad Jeniseam captus fuit
Capreolus, cujus tota antica dimidia pars corporis erat albissima,
224 —€—Z
altera coloris soliti. Hujus pellis ad me adlata fuit cum in illis
portibus versarer. Plane albos Capreolos apud nos observatos fuisse
nunquam audivi.
XXVI. AEGOCEROTES.
Inter Oves et Capras Lin. limites genericos non invenis, prae-
sertim sl spontanea hujus affinitatis animalia in comparationem ad-
mittas. Posteriores tamen ab istis secernens, cum Antilopibus con-
sociaverat I/J. Linnaeus, quas tandem certis et evidentibus notis, ut
maxime habitu, a capris distinctas esse alibi docui (^). Conjunxi
vero hic sub egocerotis appellatione omnia animalia cornibus recur-
vis, angulatis, rugosis, ungulisque spuriis minusculis praedita, scopis
ad genua et sinu lacrymali fere destituta, quaeque apud Auctores,
(Antilopibus exceptis) Ovium et Caprarum genera constituerunt. Et
hic iterum, ut in canibus feci, compositas, ut videtur, per huma-
nam culturam domesticas stirpes, e promiscuo plurium specierum ci-
curatarum congressu ortas, selectisque dein connubiis confirmatas vel
varlatas, tanquam factitias species seorsim exposul; quippe quarum
origo non simplex, saltim ambigua, quaeque ideo ad naturalium
specierum nullam absolute referri possunt.
1299. AEGOCEROGS. Jbex. Tab. XF. et File. $..9.
AE. cornibus subtriquetris, extremo compressis, arcuatis, dor-
so convexe nodo:is.
Ibex alpium sibiricarum, Pall. Spicil. Zool. fasc. XI. p. 31.
tab. 111. Schreber. mammal. V. p. 281. Pennant. hist.
quadr. l. p. 49. n. 13. Zool. arct. Il. p. 1G.
(2 Spéil.g. ZocN Fasc. I. p. 2,
tasse 225
Capra Ibex, Gmelin. syst. Lin. I. p. 196. sp. ».
Rossis ad Jeniseam Tek vel Tik. Mongolo-Buraetis Takija. Kirgi-
sis Tau- Toeké. "Tataris Sajanensis jugi monticolis et Udensibus:
Mas, Toeghe; femina, Higmae, Hoedus Bitschinjae. Sinensibus
Schan-thi i. e. Montium scansor. Dugoris Caucasi, Sabaudür?
In summis cacuminibus alpium Sayanensium praesertim, rarius
altaicarum aestate circa nives et inaccessis locis pascitur, hyeme in
clementiora et nemorosa depelltur, ubi a Sayanensibus monticolis
frequenter occiditur intra imperii fines. Extra fines in summis jugis
inter Songariam atque Tataram magnam finesque Indiae et Tybetum
sitis frequens esse dicitur. mo inter greges caprinos Kirgisiorum
non raro capti fortuito hoedi cicurantur, et cum capellis domesticis
hybridam prolem procreant, quale exemplum in praedio Clar. Petri
Rytschkof quondam vidi et in Spicileg. Zool. fasc. Xl. p. 33. jam
exposui 1n Helvetia quoque hanc ipsam speciem dari e descriptione
Clar. Berthoud et eleganti Icone ex Helvetia missa cranü animalis
in alpibus Zugiensibus occisi, in Museo quondam Platteriano asserva-
ti satis confirmatur. Videtur tamen frequentior in Helvetorum al-
pestribus esse et sub nomine Steinbok (capri rupestris) cum vero
Ibice confundi Jegagrus, quem primus ab isto specie distinguere
docui. Addo iconem et sinul communicatas mensuras istius cranii,
pro supplenda historia Ibicis alpium sibiricarum in Spicilegiis exhi-
bita, quae me ab ulteriore hic sermone exsolvit. Est autem:
Cranii longitudo summa a. — b. - - - - g^. 9".
Latitudo ejusdem versus cornua c. — d. - 5^". 9".
Longitudo cornuum, b.—e. - - - - »9. a1". 6^.
Distanüa inter cornuum apices e.— f. — i. 8". 6".
Diameter major, b—g. - - - aio aes CC)
Idem antice transversus - - - - - «", 6",
29
226 qaem
Annosi.satis animalis caput fuisse videtur, gibbis in dorsali
facie octonis, evidentissimis nodosum. Sed dantur cum numerosiori-
bus, ad. XVI et ultra.
1937. RHOOCEROS"ZésugFs 142b. AF I. 6L Pig. 3. 4j. ^
A. cornibus compressis, rugosis, dorso carinatis, obtuse
dentatis.
Aegagrus, Pall. Spicil. Zool. fasc. XI. p. 43. tab. 5. fig. 2. 3.
(cranium cum cornibus). Schreber. mammal. V. tab. 28a.
Capra ÁAegagrus, Gmelin. syst. Lin. I. p. 193. sp. x.
Capricerva, Kaempfer. amoen. p. 398. tab. 4. n. 1.
Steinbok, Ridinger. Jagdb. V. No. 71.
Caucasan, Penn. hist. quadr. p. 51. n. 14.
Indis Bok-aeri. Persis Paseng. Dugoris Caucasi Sabaudür (forte).
Animal in Caucaso, alpestribus Persiae, Tauro et Imao non
infrequens, aeque fere alpicolum, ut Ibex, cum eoque ab auctoribus
saepe confusum, videtur etiam in Helvetia, Pyrenaeis et Creta In-
sula adhuc superesse, et sine dubio praecipuam originem dedit Hir-
co et Capris domesticis, quae statura et cornibus illud apprime re-
ferunt; et ab eodem cicurato, cum Ibicis prole eodem fato dome-
stica reddita adulteratione in speciem factitiam sensim multiplica-
tum est caprinum pecus, quod propter primitivam originis ambigui-
tatem, per climata et effectus atque partus fortuitos ita variatur est,
quale aput diversas gentes hodie occurrit.
Descr. Curiosissimi hujus animalis tantum sequentem perbre-
vem et imperfectam adumbrationem reliquit Collega quondam noster,
Sam. Gotl. Gmelin, inter cujus schedas et Iconem imperfectam et
cranium animalis cum cornibus inter missa ab eolem curiosa inveni.
Descriptio 1psis ejusdem verbis reddita sic souasi: .duimal ,Capram
l—— 427
»hircum magnitudine aliquantum superat, altitudine ipsa' minor,
»quippe qua ovi orientali cedit. Cornua longitudine pedum fere
»duorum, concava, sursum versa, annulata annulis aetate oblittera-
etis, lateribus compressa, medio carinata, admodum valida, coloris
»hepatici, glabra. Capitis figura ut in Hirco; color antice niger, la-
»teribus cinereo -rufus, nigricante mixtus, postice et infra, postice
»immaculate rufus pilis cinerascentibus raro interjectis. Gula barba-
»ta, e castaneo colore nigra. Pili corporis gryseo-rufi, fascia me-
,d:um dorsum occupans atra, a collo incipiens, versus principium
»caudae deficiens, e latescente principio sensim angustata. Cauda
»mediocris, nigra. Caro sapidissima'*,
Nota. Accuratam cornuum descriptionem et figuram dedi in
Spicilegiis l. cit. Kaempferi icon pessima, quapropter Gmelinianam
licet imperfectam a pictore relictam addere volui.
SOR ARBGOUENROS, UI 2L? cuts.
AE. cornibus compressis carinatis arcuato contortis, laevigatis,
Hircus, Brisson. quadr. p. 62. n. 1.
Capra domestica, Raj. syn. p. 77. Pennant. hist. quadr. I.
pag. 53. seq.
Bouc et Chévre, Buffon. quadr. V. p. 59. tab. 8. 9.
Alpen-Ziegenbok, JValbaum. Hanoev. Mag. 1779. n. 6o. icon.
(hybridum primae generationis?)
£. Capra angorensis, Brisson. quadr. pag. 64. m. ». Buffon.
quadr. V. p. 71. tab. 10. 11. Tournef. it. 11. p. 185.
Rossice Mas Kosell, femina Kosà. Tataris Takia; Baschkiris
Isshe (a Chaldaico forte Ise et Eza.) Mongolis: Caper Tae-
kae, capra Jamà, castratus Serkae, hoedus Ischégae. Buratis
Caper Ymaang. Morduanis Sáwa; hircus Sawa- bóran; Votia-
LA
A2S ———e
cis Kischtaka, hircus Kaetsch, Gurtkaetsch; 'Tschuvaschis Kat-
Schaga, hircus Katschaga-taki; Tscheremissis Kasataga. "Tan-
gutis. caper Rawó, capra Rama, castratus Rattung, hoedus
Rischi. Indis Bok. Ziganis Busny. Armenis Ez, capra Ek-ez.
Nota. Species adultera e duabus praecedentibus verosimilhime
süb hominis dominio nata, ideoque corruptae generationis vi varie
degener ei multiformis. Coloribus modo Ibicem, modo Aegagrum
refert et praeterea induit atrum et vanescit in album. Praesertim
Aegagri color in Africanis; imo circa Kursk, Surshe, Sumy et alia
parvae Rossiae oppida inter caprarum greges itidem frequens varie-
tas major, pilo laevi, e gryseo-rufescente, cervino, striga spinali
nigra et transversa 1nsuper ad anteriorem marginem scapulae. In
iisdem gregibus simul minores, variae, longipiles.
2) Caprae Tatarorum nomadum magnae, ridicule elegantes,
valde simae, auribus magnis pendulis, voce gravi subhumana, ple-
rumque albo nigroque maculosae, singulari modo fasciculis longis pi-
lorum àd crura exornatae, cornibus plerumque brevibus vel nullis.
Hanc per selecta individua quondam natam varietatem dixeris.
3) Caprae in Chersoneso Taurica multae occurrunt nigrae ven-
tre pedibusque rufo-ferrugineis, imo totae rufescentes et rufae, seu
fulvae, quales alibi non vidi.
4) In borealibus et in orientali Sibiria, praesertim apud Mon-
golo-Buraetos, caprarum greges integrae saepe albae, plurimaeque
excornes nascuntur.
5) Hybrido hirco, quem delineavit Walbaum: praeter arun-
cum, mystaces utrinque in labio superiore.
ES *
*
B. Angorenses Caprae, apud nos passim tralatitiae, si a pro-
müscuo cum vulgaribus congressu arceantur, formam et sericeum pi-
genie 229
[4
]um constanter servant, non solum in Taurica Chersoneso, ubi et
pura stirps et cum capris feminis vulgaribus comissae satis eleganti
pilo generantur; sed etiam in Esthoniae praedio Jervakant, ab urbe
Pernau decem milliaribus dissito, ante multos annos introductae cha-
racterem formae servarunt et villum. Jam antiquis temporibus hanc
Capram in Anatolia viguisse testes sunt Plinius (*) et Aelianus.
Mihi nobilhs haec stirps propter formae anomalas varias et cornua
praesertim spiraliter in diversum contorta accessorio quodam adulte-
rio prognata videtur, forsitan a domato Musmone cum Capra
olim generata.
195. "A E G.OCE ROS. xminon T5 XVI.
mas, XFIIL. foem. et Fig. 6.
AE. cornibus obtuse triquetris, arcuatis, antice rugoso - nodosis,
nigris, foeminae subulatis.
Capra caucasica, Güldenst. Act. acad. Petrop. III. p. 273.
tab. 16. 17. Schreber. mammal. V. tab. 281. B. (foemina).
Animal omnium primum detectum a diligentiss. p. m. Gül-
denstaedtio, et ab eodem optime descriptum verosimillime prae-
ter Caucasi cacumina omne Tauri jugum et extensas per Asiam tem-
peratam et australem alpes colit. Sed hominum ubique frequentiam
fugiens, in maxime avia et 1naccessa sensim recessit, et a venatori-
bus, ut Ibex et Aegagrus magis magisque extirpatur.
Nota. Descriptioni Güldenstaedtii mihil adjiciendum inve-
nio, icones tamen, pro comparatione rarissimarum et affinium specie-
rum addere volui, quas forsan aliquando hominum infesta industria
e rerum natura omnino expellet.
(9 Hist. nat. Lib. VII. cap. 76. ,,In Cilicia, circaque syrtes (caprae) villo
»tonsili vestiuntur. «« delia: anim. Lib. XI. cap. 30.
230 —
i960 AEGOCEROS WMusimon. TAB. XIX. et Fig. 3.
AE. imberbis, cornibus lunatis, triquetris, rugosis flavescenti-
bus, foeminae nullis.
Ovis fera, Farron. de re rust. lib. III. cap. 1e. Oppiam.
cyneget. lib. o. v. 326.
Aries ferus, Columell. de re rust. lib. 7. cap. ».
Musimon, Plin. hist. nat. Lib. 8. cap. 4g. Raj. syn. quadr.
pag. 75.
Le Mouflon, Buffon. hist. XI. p. 352. tab. 9.
Ovis orientalis, Gmelin. jun. itiner. vol. I1I. p. 486. tab. 55.
Pallas Spicil. Zool. XI. p. 15. not. K.
Wild Sheep, Penn. hist. quadr. p. 39. Corsicana Variet.
Muflone, Cetti quadr. Sardin. p- III. icones (maris et foem. bonae).
Rossis Stepnoi Baràn (ovis campestris). "Truchmenis Dach-
kutsch (ovis fera). Persis Kotsch-Kohi (eodem significatu ).
Chivensibus Z4frkal. Indis Dshengli- Bhéda.
Pro Specie ab Argalde orentabs Asiae et Sibiriae penitus
distincta omnino (prout nunc sentio) agnoscendum animal, apud nos
tantum in rupestribus montosis ad orientem maris caspii in ditione
'Turcomanorum occurrit, frequentius in montibus Cerauniis Persiae,
et verosimillme ulterius in montosa Asiae excurrit; a boreali situ
abhorret. Pellis quam ex India orientali adlatam Museo britannico
intulit 4mic. Pennant e descriptione ejus simillima Musimoni (hist.
pag. 18.) Caspium animal a Sardo et Cors:cano omn/no non differt,
quod graphice descripsit Cetti loc. cit. €t satis bene delineavit.
Praeter totam formam colorem et magnitudinem, praesertim differt
ab Argahde: Cornibus argut:ius triquetris, apice non extrorsum de-
tortis, in foemina nuls! caudaque longiore. Hinc forsitan ovillum
231
pecus Europae et Africae longius caudatum, et in foemineo sexu
vulgo excorne, videlicet a Musmone natum; contra asiaticum brevi-
caudatum et in utroque sexu vulgo cornutum, ut Argali, a quo ori-
ginem ducere videtur. Successu temporis autem utraque stirps pas-
sim congressibus mixta, varietates plurimas produxit. Olim (loc. cit.)
perperam pro Argalidis varietate habui Musmonem, et nunc recanto.
Descr. Magnitudo infra Ibicem, adeoque multo minor Arga-
5 ,
Llde, Damae fere mole. Caput ovilum albidum, antice rufescens,
area utrinque laterah ab oculis longitudinali fuscescente. ^ Cornua
crassa, flavescentia, lunata, basi triquetra, transversim rugosá. Cor-
pus rufescens, hypochondrüs, ventre, pedibusque extremis albis.
Cauda migrescens, digitalis. | Longitudo animalis 4/. 9". 3". capitis
5 r) o 9 P
Hn
8". 6". aurium 4". 6". cornuum 1'. 8". 6". caudae 4". 8". femorum
i. 37. 5". tibiarum io". 2". extremi pedis postici 3". 8". brachii
1. 1". 0". extremi pedis anterioris 4^. circumferentia capitis ad ocu-
los 1i. i^. 2". colli i. 3". 4". corporis ad brachia 3'. in medio
"n
2. 9". 77. Ungularum longitudo 2". latitudo i^. 8".
$997. DEGOCHEBROS Lfrzali.-T. 4B. XX. XXE.
AE. imberbis, cornibus fuscis, lunato-contortis, obtuse trique-
tris, aplce extrorsum flexis, compressis.
Rupicapra cornibus arietinis, Gmelin. (sen.) Now. com. Pe-
trop. IP. pag. 388. summar. pag. 53. tab. 8, b. fig.
2. 3. malae.
Ovis fera sibirica, vulgo Argali dicta, Pall. Spicil. Zool.
XI. p. 1. tab. 1. 9. Schreber. mammal. tab. 288.
Wild sibirian Sheep, Pennant. hist. quadr. I. p. 38. Zool.
arcts I. p. 3a
232
Rossis Kamennoi Baràn (ovis rupestris) vel Dikoi Baràn. (ovis fera).
Kirgiso-tataris zrhür; Jacutis Tschubukà. ^Mongolis 4frgali;
mas Guldsha. 'Tunguso-Lamutis Dsholadshün. ^ Arinzis Ysch-
ku. Jucagiris Thonnocha; Coraecis Kytyp. ^ Camtschadalis
Goadinadatsch; Ukinzis Kulém.
Nobilissimum et statura et agilitate animal ab Altaico et me-
dio Asiae alpestri jugo, per omnem orientalem montium tractum,
usque in Peninsulam Camtschatcam, imo verosimillime in Continenti
Americae, (^) locis maxime desertis vagatur parvis gregibus, homi-
nis frequentiam fugiens, frigoris patiens, montibus apricis gaudens
et asperrima loca frequentans. In occidentem vix processit, ubi
praecedenti speciei, australiores situs amanti, locum concessit. Dif.
fert magnitudine, colore, brevitate caudae, sexu utroque cornuto,
Descriptionem dedi in Spicilegiis; Icones pro comparatione cum Mus-
mone hic adjeci.
1094. JA"TE,G- QC REESO S. 0»IS
AE. imberbis, cornibus compressis lunatis, spiraliter, con-
tortis, nullisve.
(*) Videtur hoc recentissimis observationibus confirmari, cujus jam pristini
itineratores suspicionem moverunt, Sic 7M. J»tox. Pigaftta apud Ra-
mnsium — (Vol. I. p. 354. 5.) memoriae prodidit in Portu Sti. Juliani
AMegagliamis socios vidisse — ,,certe capre lungbe di corpo, nominata Missi-
slionrs.* .— et in relatione Francisci Pasquexz de Coronado apud eundem
Ramusium. (Vol. I1I. p. 351. b.) inter animalia regni Cevolae Novae His-
paniae vicino, mediterraneo, fit mentio — ,,di. certi. castrati della. grau-
»lexza di im Cavallo, con corni molto grandi e code picciole. * quorum cor-
nua mirandae magnitudiuis a se visa addit. De tenella et albissima illa
lana Americanorum cujus in Spicil. Zoolog. Fasc. XI. p. 24. not. 1, men-
tio facta est, et quae ex Argelide desumta videtur, multus est P an-
£0u'vtr in rnnerario,
233
Ovis auctorum, Gesner. quadr. p. 138. Raj. quadr. pag. 73.
Lin. syst. XII. I. p. 97. sp. 1. 2. 3. Buffon. quadr. Pen-
nant. hist. quadr. I. p. 32. seq.
48. O. dolichura, occidentalis, Pall. Spicil. Zool. XI. p. 60.
y. O. platyura, media, Pall. spicil. XI. p. 78. itin. poster. II.
4. O. steatopyga, orientalis, Pall. spicil. XI. p. 63. et p. 8o.
tab. 4. Nov. Com. Petr. V. p. 31. 343. tab. 8.
e. O. brachyura, borealis, Pall. spic. XI. p. 61.
ARossis: Aries, Barün; foemina Owzà; agnus Jagnenok, Barasch-
ka. ,Malorossis Wiwza. Tataris: Aries, Taka; ovis, Sarak;
agnus, Baaran Baschkiris: Aries, Tjaeka; agnus, Baeren.
:Mongolis: aries, Choza; ovis, Choni; agnus Chorachà; ver-
vex lrgae. Calmuccis: aries, Chuzzà; ovis, Choin; agnus
Ischaegae; vervex Schissén. Permiensibus: ovis, Bála; agnus
Dshálai Sirgaenis: aries, Ysch; ovis, Mesch; agnus Balápi.
Votiacis: aries, Tagga; ovis, Yshe; agnus Ischti. Tschere-
missis: arles, Tagag; ovis, Schorok. Voguli: aries, Kum-
osch; ovis, Oasch, wel Osch; agnus, Huisosch vel Pu-osch.
Tschuvaschis: aries, Tagag ; ovis, Soroch; agnus, Potaek.
Ostiacis: .Ovis, Osch vel Asch. ^ Morduanis: aries, Béóran;
ovis, Utschà; agnus, Weras. Samojedis ad Narym et Keta fl.
Kones; Camaschinzis: aries, Kutschà; ovis, Ulàür. Arinzis,
;Ulàt; Assanis et Kotowzis Koi. Armenis: aries, Kottch; ovis,
Ochtscha; agnus Kurna. Ziganes, aries Bakri. Ind:s Mingdah.
Species factitia domestica, quae apud gentes antiqui orbis no-
madicas et agricolas mirum in modum multiplicata et quia sine du-
b'o primum in primaeva Asiae, a!pestri et mari circumscripta pa-
tria, e captiva tenera prole 4rgaldis et Musmonis promiscue educa-
tis et copula junctis primum ortum duxit, deinde mangonio culturae
3o
2524 —
varie degeneravit, natura pascuorum, climate, stabulatione, lectis
denique copulis variata, quoad staturam plus minus imminuta, varie
mutatis formis et proportionibus, coloribus (ut omnia domestica)
multimode degener, nigra, rufa, alba, cana, naevia; in mansueta
servitute omni pilo exuta, luxuriante in locum ejus lanugine deal.
bata. Etenim lanam etiam Musimon et Argali habent subhyemalis
velleris pilo:densam, tenerrimam, albam. Praecipuae apud nos
Farietates:
1. Dolichurae, tscherkessicae nostris dictae, ad Hispanas, angli-
cas et germanicas accedentes, genuina, ut videtur, Musmonis proge-
nies, in sequiore sexu plerumque excornis; cauda usque ad talos
elongata, tereti, macra; forma pulchrae, magnitudine mediocri, lana
aequabili, plerumque alba vestitae. Hae in occidentalibus, praeser-
tim parva Rossia et Caucasicas apud gentes coluntur.
| 2. Platyurae, e praecedenti et sequenti sine dubio mixtae, sta-
tura mediocres, cauda elongata, sed basi pinguedine aliquousque
culcitrata, depressa, subtus nuda, extremitate tereti, articulata, la-
nata; capite paululum simo, auriculis deflexis, lana plus minus lau-
dabili, vel crispata. (*) Haec varietas vulgare pecus Chersonesi tau-
ricae, et agninis pellibus cano coerulescentibus, crispata lana oper-
tis, quas tantum angulus Tarchanensis et peninsula Bosporana mit-
tit, caro vendibiles, et elegantissimas, praesertim celebris. Datur
etiam in Caucaso, Persia, et Transoxana, unde pelles agnuinae ad-
huc cariores apud Arabas nomades ultimae regionis.
3. Steatopygae; frequentissimum et in immensum multiplica-
tum pecus Nomadum omnium Asiae mediae desertae, quorum divi-
( Colore haec saepe variat brunneo, rufo, rutilo, imo paene fulvo, quod
alibi rarum,
235
tias et quotidianum fere cibum praebet. Haec precedentibus semper
grandior, in utroque sexu saepius cornuta, interdum multicornis;
coccyge brevi loco caudae, sed massa adiposa maxima, subtus nuda,
didyma stipato; pilo magis, quam lana vestita; rostro valde simo,
saepe maculoso, pendulis auribus. Cornua arietibus saepe terna,
quaterna, quina, rarius sex, septem vel octo, lunata, circa caput
divergentia. Statura apud Calmuccos majuscula, major apud Kirgiso-
tataros, apud Mongolos maxima, 4Asello non inferior. Salsugine
praesertim et salinis, amarisque pascuis delectantur; a mitibus her-
bis et succulentis pascuis cito macrescunt, et prioribus varietatibus
commissae degeneres producunt, uropygio adiposo carentes et mino-
res. Hanc varietatem Argalidi praesertim ortum debere, vix dubito.
4. Brachyurae, boreales, in Rossia vulgares, plerumque excor-
nes, minusculae, lana rudi, cauda a nativitate breviuscula, pauco-
rum articulorum, sine adipe. A climate et pascuis minus gratis de-
minuta, ni fallor, misella varietas.
Nota. Nuper etiam hispenica progenies, et hungarica ex his-
panica orta, et strepsiceros varietas Thra(iae et Pannoniae inquili-
na, apud nos introductae. nter coerulescentes, varietatis y. nascun-
tur saepe agni nigri, vel capite nigro variegato; Hi solent mactarl,
ne gregem contaminent. ÉExcluduntur etiam agni qui facie alba
nascuntur, utpote debiles et propagandae purae stirpi inutiles. Agni
. pulcherrime coerulescente cani, subtus plerumque fusco sunt colore,
Velleris in omnibus lana duriuscula elastica, in elegantes circinnos
crspata, velut calamistro composita. Pelles praesertim in Poloniam
devehuntur et saepe quinis Rublonibus singulae vaeneunt. Dicitur
haec varietas in natali solo a pabuli natura praesertim orta. Certe
in aliis Chersonesi locis degenerat. Abundat autem praecipue, ubi
pascua ejus, species Centaureae. (Myrianthemam dixi) ramosissima,
»
2356
biennis, Chersoneso peculiaris, Tataris Kurai dicta, quam etiam, li
cet aridissimam, pro hyemali pabulo copiose colligunt.
Oves Nomadum primo vere acerrimos Pulsatillarum flores (Mon-
£olis Urgui) avide depascuntur sine noxa, immo iis a scabie et aliis
morbis hyemalibus cito curantur. — Matres agnos interdum derelin-
quentes iidem Nomadae flebili cantu et sono monochordi ad amo-
rem. prolis excitare callent. — Pelles lacte acido optime parant.
Persae pugnas arietum instituunt, quae adeo ardent, ut nisi
distractis adversariis, internecione alterutrius terminari soleant (Gzne-
lin. jun. it. pers. III. p. 293.
XVII T B^Q IRETS:
Jidem characteres qui Antilopas ab Aegocerotum speciebus
distinguunt, easdem quoque a bovilla gente disterminant; et hanc
insuper cornua magis laevigata, defectus sacci lacrymalis et scoparum
ad genua, ungularum spuriarum exilitas, caudae longitudo et hercu-
leus habitus circumscribunt. Mole corporis bovillum genus omnia fa-
cile Ruminantia cornuta superat, praeter solam forte Alcen; immo
tanta corporis statura in Bore indico (*) 4rni dicto, qui non ita pri-
dem innotuit et cujus immania crania in diluvianis stratis per Sibr
riam sparsa descripseram, ut cum Rliinocerote, imo Elephante magni-
tudine fere certet.
(*) Primam animalis, cuius ingentia crania fossilia in Nov. Comment. Petro-
pol. Tom. XIII. descripseram, notitiam debemus doctiss. Anderson;
qui, in scripto periodico Te Bee, (awn. 1792. p. 105.) ejus qualemcun-
que iconem divulgavit et existentiam in remotioribus Indiae confirma-
—— 237
$99." "B9 S ^ Paurü si
B. cornibus teretibus arrecto- recurvis divergentibus, cauda
'floceosa.
Bos domesticus auctorum. Brisson. quadr. p. 78.
Bos Taurus, Lin. syst. XII. I. p. 98. sp. 1.
Taureau, Buffon. quadr. IV. p. 437.
Bull, Pennant. hist. quadr. I. p. 15. n. 6.
B. Urus, Jul. Caes. de bello gall. Lib. VI. cap. 28. et auctorum.
Brisson. quadr. p. 8o. n. 3. Buffon. puadr. XI. p. 284. Ri-
dinger. Thierb. tab. 57. Klein. quadr. pag. ii. Rzonczinsli
hist. pol. p. 228. Schreber. mammal. tab. 295.
Rossis: Taurus, Buik, Bugoi; castratus JWol, vacca Korówa, vi-
tulus Telenok. Tataris: taurus Bugà, bos Uiggüs, vacca Seü-
jer; vitulus Psan, bimulus Baschmak, triennis Tàna. Mongo-
Xs: armentum Uhkir, taurus Bochà, bos Scharr, vacca Unaeh,
vitulus Toghól. Buraetis: bos Yrukhér, vacca Unee, vitulus
Tughül. Calmaccis: taurus Buchà, bos Zarr, vacca Ukaer,
vitulus Tughul. Permiensibus: taurus Póros vacca Mys, vi-
tulus Kukan. Siraenis taurus Sillesch, vacca Moss. Mordua-
nis: taurus Buka, vacca Traks, vit. Wasne. 'Tscheremissis:
taurus Uschksch, vacca Uschkal, vitulus Priése. 'Tschuvaschis:
vit. Cornua sexpedalia hujus verosimillime animalis, quod Tauro- Ele-
phantem antiquorum esse non sine fundamento suspicatur, e Museo suo
descripsisse videtur S/oane in Aitor. angli. No. 397. p. 222. seq. ad-
dita icone :ab. fig. 2. 3. quorum mentionem etiam facit Pennant. bist.
quadr. p. 25. --- Anno 1797. Nob. Rasderiscbin e transuralensi regio-
ne Sibiriae adtulit integrum hujusmodi Tauro - elephantis cranium fos-
sile, cujus latitudo inter cornua octodecim pollicum parisinorum, ossa
vero cornuum singula 21 poll longitudine, adeoque inter apices cor-
nuum (vagina cornea carentium) distantia fere quinque pedalis.
238
taurus JZygir vel Bykor, vacca Iné, vitulus Puru. "Votiacis:
tauris Osch, vacca Ushael, vit. Kunaen. "Vogulis obensibus:
taurus Char-miss, citerioribus Ker-suur; vacca ad Obum Ne-
mis, occidentalioribus Posna-suur. Ostiacis: Char, Lus, Sog-
gir, Oggus, (secundum varias stirpes); Ingamensibus: taurus
Eichu-mis, vacca Neng-mis; Lumpocoliensibus: taurus Kar-
mes, bos Kowti-mes.. Samojedis generatim Chóra vel Choro-
za; vitulus Nju. Caragassis: taurus Buchà, vacca Udi; mo-
tors Uiddoe. Coibalis taurus Bugà, vacca Tyssi. 'Tungusis:
taurus Schirü, vacca Matschalla, vitulus Matschallatkan. Arin-
zis: bos Bugà, vacca Thjuga, vitulus Thjugal. Assanis: bos
Scharr; vacca Thyg, vitulus Thygwu. —Cotovis: bos Thig,
vitulus Byschor. "langutis: taurus Glangtugle; bos Glangwo,
vacca Ba, vitulus Biti; armentum Nor. Armenis: taurus
Bngà, vacca Kow. Indis: taurus Baelae, vacca Ghan, vitulus
Baetschaerü. | Zyganis taurus Guraw. Japonensibus: taurus
Kodruschi, vacca Méuschi. f. Urus, Polonis Tur; Bison Subr.
Tataris Caucasi Kudas. Dugoris Dumbai.
Armenta domestica apud plerasque gentes Ross!co sceptro sub-
jectas, praesertim nomadicas, copiosa pascuntur. Desunt populis
venatorüs (Tungusis, Jucagiris, Vogulis), ichthyophagis (Ostiacis,
Camtschadalis, Curilis) et maxime borealibus, quibus Terandi pro
armento sunt (Samojedis, Coraecis, Tschuktschis). Prosperant ar-
menta maxime in campestribus herbidis; maxima novae et parvae
Rossiae, Calmuccorum et 'Tatariae magnae; in borealibus Archan-
gelopolitana e belgica stirpe orta. Nuper etiam exilis Jacutorum
(ut tot:us Sibiriae) stirps in Camtschatcam translata progeniem du-
plo fere majorem in pinguibus ejus peninsulae pascu's produxit. Mi-
nor statura vulgo in frgidioribus Rossiae et sylvosis, inque omni
toe 239
Sibiria ubi maximam partem et cornibus armenta carent. MMontige-
na vero in "Taurica, Caucaso et temperatioribus Sibiriae, parva licet,
sunt robustissima, agilitate et cursu tolutario magnis campestribus
longe praeferenda, quibus, cum magno robore, passus lentus et vi-
res minus duraturae. (In istis regionibus et omni Rossia austrah
aratro et oneratis plaustris maxime jungi solent.) — Colore variant
in australibus Rossiae, ut in Hungaria, maximam partem cana, leu-
cophaea, vel grysea vel albida, vel virgata, anteriore corporis parte
plerumque obscuriora; in Rossia et Sibiria rufa, nigra vel maculosa,
albaque; apud Calmuccos et in Camtschatka frequentissime albo
-maculosa, crebro media parte laterum alba, etiam in 'Taunca. A
verchoturiensi jugo versus orientem in frigidis pleraeque vaccae excor-
nes. Ubique fere omnem hyemis intemperiem, et saepe famem, si-
ne multa hominum cura perferunt et e terris arcticis muscosis tan-
tum ob pabuli defectum exulant. Caeterum hyemem praerosis Be-
tulae fruticantis, Ulmi pumilae aliisque virgultis et arborum de-
-xoso cortice saepe tolerant, imo in Camtschatca, ut apud Islandos,
pisces etiam famelicae manducant. — Morbis epidemicis, praesertim
"angina inflamatoria, in Rossia crebro affliguntur et pereunt armen-
ta; vix apud Nomadas, nec in Sibiria. At Sibirica aestate magno
saepe numero occiduntur a morbo Furiae analogo, seu furunculo gan-
graenoso, praesertim in aquosis campis Isetensibus et Barabensibus.
Uno enim anno (1769.) in Toboliensi gubernio ad centum sexaginta
millia capita hoc morbo perierunt: Sed non quotannis tantum saevit.
Laborant etiam frequenter .degagropilis e pilo compactis et Taenia
hydatigena et oestrorum larvis; vituli etiam morbo vertiginoso ex
hydatulis cerebri. — Vaccae fere ubique, nisi domestica cura a pri-
»mo partu apprime coluntur, non nisi praesente vitulo mulgeri patiun-
tur. Plures tamen dolo vel Hottentottorum noto artificio falluntur,
240 —
nempe pelle farcta vituli muco vaginae matris inuncta; vel (ut Jacu-
ti faciunt) capite solo vituli cum appensa cauda; seu tandem ut iis-
dem, aeque ac Mongolis et Calmuccis in more est, ore in animalis
anum suffüantes, vel pugnum vaginae intrudentes, quo facto lac emit-
tunt vaccae pleraeque. — Apud idolatricas Sibiriae gentes quoad co-
lorem superstitio talis, ut nigra animalia sacrificio daemonum desti-
nata credant, et hostiarum mgrarum pelles capite deorsum pendulo
suspendant; bonis contra geniis sacrificantur vaccae albae, vel rufae,
ore albo, earumque pelles capite sursum adfiguntur. — Lactis pluri-
mus et multiplex est usus, quod tamen crudum et recens nulla no-
madica gens degustat, crudo sanguini comparantes. Acidefactum
ommes copiose in cibo et potu adhibent, imo acido lacte etiam vac-
cno, copiose hausto, inebriantur, minori tamen gradu quam equino,
€t item spiritum ex illo, minore licet quantitate destillatione eli-
ciunt. Plura e lacte praeparata, cremor lactis recentis cocti, caseus,
butyrum agitatione vel coctione praeparatum, pulticulae e radicibus
varus (Liliorum et Erythronii bulbis, tuberibus Lathyri, Fumariae
et radicibus Hedysari lenensis edulibus) vel cum libro pinastri in
lacte coctae, (*) varüs gentibus praecipuus sunt cibus, praeter car-
mes.—— Boves ad plaustra et aratrum adhibent apud nos Malorossi,
Tauro-Tatari et Cerkessi; portandis oneribus et foeminis pro inequi-
tando 'serviunt apud Calmuccos, Kirgiso-tataros, Mongolos et Jacutos.
B. Urus, fera sine dubio stirps armenti nostri, praeter Lithua-
n/ae-et Moldaviae sylvas et :»memorosa Caucasi nuspiam apud nos,
ne nomine quidem motus, licet tota Imperii septentrionalis plega
() In trans-lenen:i regione Sibiriae species quaedam Claytoniee, tuberosa
radice, in "paludibus crescit, cujus tubercula, pauca quantitate lacti
incocta in gluten illud spissant tenacissimum, grate acidum, quod vwesi-
cae inclusum diu, pro fermento aciditatis conservari potcst.
— 241
continua fere sylva a mari balthico ad extremum usque orientem
tecta sit. Etiam in Lithuania et praesertim Caucaso hodie rarissi-
mum est animal et in Asiae interioribus plane ignoratur. Quod cum
ita sit et quasi adventitium in antiquo orbe Urum esse suspicio in»
de moveatur, Americae autem septentrionalis copiosissimi Bisontes,
cum Uro nostro ejusdem speciei esse dubio fere careat, Uri et ar-
menti nostri primam originem e novo orbe derivandum esse fit ve-
rosimile, quantumvis problematicus videatur modus, quo per tantum
aequoris spatium olim in Europam transire potuerit animal tantae
molis; nisi forte antiquam de Atlantide traditionem in auxilum vo-
care volueris, sive statuas diluvianis fluctibus abreptum magna cele-
ritate ex America in Europam appulissee. Neque minus mirum est
stirpem spontaneam adeo ferocis et valentis animalis fere totam ab
homine debellatam et jugo subjectam nunc esse et tamen usque in
ultimum Asiae angulum cop ose domesticam pasci, ubi in desertis
nulla spontanea superfuerunt. — De Uris Lithuaniae Rzonczinsky
et Kleinius loc. cit. — Moldaviae Urum, cujus caput a principe
quondam Dragosch pro insignibus principatus adscitum fuit, celebra-
vit princeps Cantemir et etiannum in Moldavia dar Urum testa-
tur Sulzer in Dacia illustrata (*). De Caucasicis Uris notitiam in
schedis reliquerunt Collegae quondam percelebres Loviz et GZl-
aenstaedt. llle asserit, circa quinque montanum Caucasi promon-
torium (Beschtau) ab Abassorum principe Islam, aliquot ante septua-
gesimum elapsi saeculi annis, occisum fuisse Urum, cujus inter cor-
nua intervallum septemdecim pollicum fuit, et qui e fasciatim secto
tergore lorum dedit »9 pedum anglicorum longitudine. | Contra Cel.
Güidenstaedt, qui ad Uruch fluv. borealis. Caucasi, in spelunca
C) Geschibte. des. Transalpinischen Daciens, vol. I..p. 71.
Ja
242 ——
quadam Dugoris sacra, inter innumera crania sacrificatorum anima-
lium, ammonum, rupicaprarum, cervorum, ut et ovium, hircorum
et taurorum, etiam quatuordecim magnitudine ad Uros, ut ipsi vide-
batur referenda capita invenit, quorum tamen mensurae, ab eo prc-
ditae, non solum supra traditis, sed etiam Lithuanicorum animalium
à me statim exponendis mensuris multo sunt minores. Longitudo
ejusmodi cranii a foramine occipitali ad apicem maxillae erat 16
pollicum, orbitarum intervallum 8 poll. Cornuum 8 poll. Cornua in
omnibus recto fere angulo statim et horizontaliter versus latera octo
pollicum longitudine protensa, dein arcu magno sursum curvata ad
altitudinem quinque pollicum, apice obtusó, vix introrsum verso. —
Ut magis Urum a nemine hucusque probe descriptum illustrem, ad-
dam hic descriptionem inter neglecta varia manuscripta z4cademiae
scientiarum Petropolitanae mihi oblatam, quam ex Uro masculo et
aliquot vaccis spontaneis a Rege Borussorum Petropolin dono mis-
sis et bovilla lue mortuis ano. 1739. concinnaverat I. C. Wilde Aca-
demiae prosector, et cujus superflua excludo.
Descr. ÜUrus proceritate et membrorum vastitate ac robore
Vaccas multo antecellebat. | Caput crassum, collum breve; thorax
compressus, venter versus inguina strictus. 'lergum anterius in gib-
bum elevatum, retrorsum sensim declive, spina versus clunes angu-
lata. Dentes molares ubique sex. Nares patulae, oculi vividi et
truces; collum latum, secundum armos pendulum. Crura anteriora,
ob thoracis profunditatem, breviora videbantur posterioribus et os
metacarpi erat metatarso brevius. Ungulae priorum semipedalis lon-
gitudinis, circumferentia communi ad basin unius pedis; spuriae
insignes, tripollicares, ad radicem sexpollicari circumferentia, cras-
sae, anterioribus ungulis ita coaptatae, ut in incessu, ad fulcimen-
tum corporis illis adjumento esse possint. In pedibus posticis ungu-
suam 243
lae paulo m?ncres. — Cornua bis flexa et arcuata, apicibus tergum
spectantia, qui distant 1i'. 4". dum arcus majores o'. 4". distarent.
Longitudo totius animalis a summo naso ad anum 1:0 pedum 3 poll.
capitis ad nucham »'. 6". colli i1'. 3". teneris caudae »9'. flocci in
apice i^. 4^. Altitudo animalis a spina anterius et postice aequalis
6 pedalis, quo enim altius eminet tuber scapulare, compensant po-
stici pedes proceriores. Altitudo thoracis 3. io^. ventris ad thora-
cem 3. 2". ad inguina 2'. 8". colli ad caput 1i'. 6". ad armos praeter
pendulum palear o'. 9^. capitis ad angulos maxillae 1i'. rostri 8". ejus
latitudo 8". Distantia oculorum 1'. 6". cornuum basi 1. aurum 1'. 11^.
coll transversus diameter io". sterni inter armos 6". ventris bi/peda-
ls. — Circumferentia capitis maxima ultra 5'. cornuum ad radi-
cem 1^. i^. — J illus subfulvi fuscique coloris, in trunco cruribus-
que curtus et strictus. Caput vero, praeter rostrum et aream orbi-
talem et collum cum antica parte thoracis, villis fere pedalibus un-
dique horrida, maxime vertex circa aures villo fere latentes et nu-
cha, itemque sub gula et in paleari, ubi pili rigidiores barbae ju-
baeque instar dependent. Villus ibi extremis rigidior ad setas, basi ad
lanam tenerrimam mollitie accedit: longior ista pars dilute fusca, haec
lanosa cinerei vel grysei erat coloris. Urus aetate jam provectus in ca-
pite et cervice canescebat. Circa praeputium etiem et in caudae flocco
pii longi. — Odoris moschati, qui nomini Bisontis ansam dedisse dici-
tur, nullum vestigium.
Vacca Uri capite crasso, collo brevi, auribus hispidis, barba
jubaque spithamali et colore vilh fusco et subfulvo mari similis. Dif-
fert corpore minus robusto, armis et thcrace minus vastis, cornibus
minoribus et brevioribus, capiteque et collo, si jubam cervicis atque
barbae excipias, haud adeo hirto. Longitudo ejus tota 7 ped. alütu-
do 4. 9". thoracis altitudo 2'. 8'".
*
244 —Ó
Juvat etiam natomica addere: Subcutaneus musculus gemellus,
singularis, semipedali distantia a cartilagine xyphoide e linea alba
Occipiens, parallelo tractu secundum umbilicum pergens longitudine
7 pollicum, tandem cuti insertus. Magni subcutanei musculi praeci-
pua carnositas prope collum, in lateribus alvi et velut duplicata ac
superstrata prope inguina, ubi fibrarum collectione, quasi musculum
ventralem, tendine anterius ad posteriora crura descendentem, con-
stituit, Reliquum truncum fere totum et crura posteriora ambit apo-
neurosis subcutanea. —Ligamentum cervicale 9'. 9". longum, 9". 6".
latum, digiti crassitie, potiore parte geminum, quatuor vel quinque
processibus spinalibus adhaerens, tum quatuor proximos bipartitum
transit, iterumque coalitum et tres imas colli vertebras transcendens,
capitibus quatuor inseritur quartae, tertiae et secundae coll verte-
-brae medio, tandemque nuchae. Omentum magnum magni ventris
portionem dextram et intestina obnubit, praeter partem coeci et
-duodenum, versusque dorsum reflexum passim adhaeret duodeno,
colo, hepati, beni et ventriculo, maximeque jungitur peritonaeo va-
sa mesaraica comitanti. Secundarium omentum ventriculum tertium
laxe obvolvit, itemque cystidi felleae velamentum sebaceum largi-
tur, parum super quarto ventriculo protenditur, quocum tantum exi-
gua parte prope vesiculae collum congreditur. — Ruminis saccus dex-
ter amplior, sinister magis oblongatus. Intestinalis tractus omnis lon-
gitudinem 158 pedum exaequat, sine valvulis continuus. — Ductus
pancreaticus spithamali infra choledochum distantia insertus. — Duode-
num circiter tripedale; Jejunum triginta quatuor, l'eon fere octua-
ginta pedum. Coecum ad insertionem Ilei pedis cum quinque polli-
cibus longitudine, amplissimum, valvula ad ilei insertionem ferme
circulari. Colon aequabile, sebo incrustatum, substantia crassius, lu-
mine minus tenuibus, longitudine triginta octo pedum. ^ Rectum bi-
ZEE 245
pedsle, intus longitudinaliter rugosum. — Lien raminis haemisphaerio
sinistro priore sua extremitate libera, linguae caninae simili circum-
flexus, longitudine 1i'. 1o". latitudine 5". crassitie 3 vel 4 linearum. —
Hepar subtriangulare, longitudine :i'. 3". latitudine summa 8. cras-
sitie 2". — Cystis fellea magna, sub medio fere hepate, fundo libe-
ro propendens, collo parenchymati hepatico immersa, adeo capax
ut unam libram liquidi caperet. G/andulae sub tunica reticulata ejus
interna passim magnitudine seminis cannabini. Valvulae in ductu
cystico nullae, sed choledochus adtenuatus. Ductus hepato-cystici ab
uno ad duos pluresve in variis animalibus variabant, stramünei cul.
mi capaces, ramulis ex hepatis substantia ceu radiculis orti, in duc-
tum cysticum ante collum vesiculae inserti, ostiolo cystidem versus
spectante; contra ac Perheyen et Bianchi delineerunt. — In una
vacca Cystis praeter naturam gemina, cum quatuor ductibus hepato-
Cysticis. Ambas cystides commune incluserat peritonaeum et adipo-
sa vagina; prominentiae duae septo interstinctae duplicatam cystidem
extus prodebant, quarum dextra erat multo major, sinistra peculiari
et brevi ductu in cysticum alterius ductum inserta, in quo communi
ductu quatuor ductuum hepato-cysticorum oscula hiabant, quorum in-
fimum majus. In alio subjecto vestibulum unius ductus hepato-cy-
sticl in saccum praeternaturalem, avellanae majoris capacem erat di-
latatum, quod coagulo bilis infarctum, illud pressione per osculum
eructabat. — In rene Uri lobuli 33 numerabantur. S:nister situ erat
multo posterior, nonnunquam dislocatus supra imam spinam lumba-
rem. Capsulae suprarenales, praeter majores, adhuc accessoriae par-
vae, succenturiatae, — Pulmo uterque lobo magno inferiore et an-
trorsum minoribus, dexter tribus, sinister duobus, anteriorem angu-
stam thoracis pzrtem explentes. Jena azygos duplex, quarum dex-
tra trunco suo juxta aortam et ductum thoracicum descendit. ena
246 —
cava descendens ubi ingreditur percardium, alter truncus sinister se-
cündum vertebras descendens, a superioribus pectoris locis cruorem
colhgit et infundit in auriculam cordis dextram, post ingressum ca-
vae adscendentis, supra valvulas tricuspidales. — Ductus thoracicus e
tribus rivulis infra diaphragmatis processus collectus, inter aortam et
azygon procedit, crassitie anserini calami, longitudine bipedali; ca-
nalem insignem recipit a glandula oesophago adsidente quasi gemi-
na, Rudbekio jam observata et inseritur a. dorso conjuncto venarum
jugularium trunco. — In dura menynge robustissimi processus trans-
versi, in substantiam tendineam, fere pollicarem crassantur. Par
quintum nervorum cerebri maximum referebat infundibulum, quo por-
tio aliqua cerebri recipiebatur. — Priapus Uri biulnaris (4'. 87.) ad
radicem 6". processu 4". ad glandem 2". crassitie. —Retractores prae-
putii robustissimi, ab osse caudae secundum ani sphincterem decur-
rentes, ab ortu crassitie pollicem aequante versus praeputium adte-
nuati. Ab erectoribus qui sub radice corporum cavernosorum nas-
cuntur, bini exigui procedunt musculi, tendinoso fine glandulis Cow-
perianis insert, quas in oestro venereo comprimere videntur. Hae-
glandulae sub acceleratoribus positae et avellanam aequantes, ductu
excretorio ad »^". longitudinem pergunt, donec angustissimis orifi-
ciis et singulari flexu in angulo urethrae, ubi sphincter colli vesicae
desinit, inosculentur. — Medio inter ductus deferentes canalis coe-
cus, quadriunciali longitudine, qui duobus orificiis disgregatis infra
emissaria vasorum deferentium et vesicularum seminalium inseritur,
dubii usus, analogus sinu a Morgagno in homine detecto. — Ra-
mus arteriae sperm;aticae recurrens, serpentinus, tam venis spermaticis
arteriosa fere tunica gaudentibus, quam sinui venoso parastatis adsi-
denti, cavernoso inseritur. — [n vaccis Fagina uteri 13 ad 14".
longa. Glandulae mole nucis moschatae, jam Parisiensibus obser-
m— 247
vatae, sub musculis chitoridis sitae, conglutinatae, quae ductu singu-
lae excretorio, unciali, inter urethram et externum vaginae orificium
hiant. llhus orificium a posteriori quadripollicari distantia introrsum
remotum. In duabus vaccis juvencis manifestus aderat Hymen, qui
sub limbo orificii meatus urinari prodibat, et in modum (asciae in
latus oppositum vaginae continuatus, constabat ipsa membrana vagl-
nae interna producta, instar velaminis orificio praetensa, relicta
utrinque apertura. Pone hoc hymen incipiebant rugae vaginales.
Nota. Videtur omnino nomen Uri apud Caesarem, ut recte
Cel. Behmannus (*) observat, a germanico Ur vel Auer processis-
se, quemadmodum facile origo nominis Bisontis a germanico Bisen,
Bisam derivanda foret, quandoquidem Uris aliqui (forte oestri tem-
pore) moschatum odorem tribuerunt. Et videtur haec accepta duo
nomina Caesar in distincta animalia vertisse, quemadmodum in
descriptione Alcis, Damam cum eadem confudisse apparet. Quin-
etiam fabula, quam de modo Germanorum capiendi Alces succisis
arborum truncis, quibus accline animal concidat, resurgere nescium,
inde videtur originem traxisse, quod aliquis narraverit, linguae
ignaro duci, modum foveis virgulto tectis capiendi Alces, ad quas
succisis arboribus factae per sylvas sepes ducunt, ut hodienum Vo-
gulis mos est, de quo in Itinerarii mei sibirici J/ol. II.
120.4. : D 05S. 4 DubgLus.
B. cornibus compresso-subcarinatis, reclinato-recurvis, lunatis,
pilis fasciculatim sparsis.
C) Bekmamni dissertatio de animalibus Germaniae antiquae in Gelefrte (6.
Danb(ungen uno Stadribten aus unb von SAufíano ferausgegcber von 2f. S.
SOn(düng. 1765. 8vo. pag. 51.
Bubalus Auctorum, Brisson. quadr. p. 81. sp. 4.
Bos Bubalis, Lin. syst. XII. I. p. 99. sp. 5.
Le Bufle, Buffon. quadr. XI. p. 284. tab. 95.
Rossis Buiwol, Buila. Calmuccis Ussun-uhir (Armentum aqua-
ticum) Kirgiso - Tataris Sughun; Tataris Caucasi Gaumysch.
Armenis Gaumytsch. | Sinensibus Nju-ta.
Domesticum armentum in Georgia, apud Armenos, Astracha-
niae, in Tauricae chersonesi montanis sylvosis, et in Moldavia.
Taurici et Moldavici Bubali multo minores et pilosiores persicis,
aestate tamen praeter sparsos setosos pilos fere nudi. Hyemes in
aprico non bene ferunt, sed ad onera vehenda multo valentiores Bo-
bus domesticis et lac praebent majore quantitate, pinguius, sed cu-
jus butyrum gustu sebaceo est. Animal moschum valde olet, etiam
excrementis. Aestate caloris impatiens aquam intrat vel in palude
decumbit.— In profundiore aqua non natat sed sub aqua transit so-
lis naribus exsertis. Lentum ad omnia, nisi quum irascitur. Gradi-
tur protenso capite. Mensibus 1» utero gestat vacca. Vituli pilo-
slores nascuntur. Tergora crassissima et praestantissima pro corio
solearum. Animal plus duplo pretio carius Bobus vendi solet.
Nota. Cutis color in omnibus fuscus seu exsolete niger. Pili
setosi nigerrimi, fasciculatim sparsi subtus elongati. Cornua utrin-
que reclinata, lunata, in senioribus maxima. Urgulae latiores quam
Bobus, ut omnia vastiora et robustiora.
131. DO S Boephbeeus 4d1B XXII
P. cornibus suberectis, cauda und:que longissime villosa sericea.
Foephagus Zfeliani hist. anim. lib. XP. cap. 14. XFI. cap. 11.
boeboeh (Bubuh), W'itsen. N. en O. Tatar. ed. lI. vol. I.
pag. 06.
249
Boeuf velu, De Bruyn it. mosc. l. p. 190. tab. 199.
Vacca grunniens villosa, cauda equina, Gmelin. (sen.) Nov,
com. Petrop. P. p. 339. tab. 7. (cornuta), p. 31. summar.
Bos grunniens, Lin. syst. XII. I. p. 99. sp. 4.
Vache de Tartarie, Buffon. quadr. XV. p. 136.
Pall. act. Petrop. I. part. 9. p. 833a. Nord. Beytr. I. p. 1.
tab. 1. (excornis).
Mongolis Sarlyk - ukir. Kirgiso-tataris Süggun. Sinensibus Si-
niju (Vacca lavans). "Tangutis Jlremong.
Domestica apud Mongolos passim alitur, et in Vivario Moscu-
ensi speciem propagat, a magnitudine, qua spontanea inter Tybetum
et Indiam habitare fertur, admodum deminuta, mihi tantum excor-
nis visa, tubere verticis osseo prominentissimo, ut icone expressum
est. Descriptionem meam (Joc. cit.) non repeto. Incessu, moribus,
aquatili instinctu tantum habet cum Bubalo similitudinis, ut ex eadem
fera stirpe, quam Mongoli Chainuk vocant, et majorem perhibent
ort videantur. Differt maxime villo largo, prolixo, subtus (ut in
Bubalis etiam) prolixiore, caudaque equina, longissima, sericeis pi-
lis undique laxe operta, saepe nivea, ut et ipsum animal Vituli
villo crispo nascuntur. Longissimae caudae meminit Pennant. (hist.
quadr. I. p. 29.) in museo britannico asservatae.
XXVIHL ANIILOSNP AE
Elegantia cervino generi haud impar ntiloparum genus, in
Spicilegiis (Fasc. I. et XII.) quondsm ita stabilivi et allustravi, ut
nihil in dictis vel mutandum vel addendum inveniam. Species ejus
in ditione Faunae Rosso- 4siaiicae tantum quatuor novimus. Vox
32
250 €—
Antilope derivationis obscurae, forsan e coptico Pantholops, quod
unicornem significat, orta (*).
199 9 UENqx ISP O^P'E-- VtUprcopta
A. cornibus subulatis erectis, apice retrorsum uncinatis, laevibus.
Rupicapra, Gesneri (quadr. p. 2go. Icon rudis sed accurata)
et omnium auctorum.
Le Chamois Mem. Paris. III. part. 2. p. 203. tab. 29. Buf-
fon. quadr. XH. p. 177. tab. 16.
Capra Rupicapra, Lin. syst. XII. I. p. 95. sp. 4.
Antilope Rupicapra, Pall. Spicil. XI. p. 49. et XII. p. 1a.
Pennant. hist. quadr. I. p. 64. Schreber. mammal.
Polonice Kosa skaina. 'Fataris Bus. —Kirgiso- Tataris Küldjae?
Turcomanis ad Cyrum rtschy , quod. et Persis usitatum.
Ossetinis Caucasi Zekhü; 'Vschetschenzis Masyr; "Tscherkessis
Schaqua ; Dugoris Shee.
In praeruptis Caucasi montibus non infrequens, ut et in cerau-
nio jugo et alüs forte meridionalioribus Asiae. Sed in Sibiria eique
limitrophis montibus plane ignotum animal.
Descr. Caucasicae: lrides fusco-fulvae. Caput flavescente
rufum, dilutum, lata fascia utrinque fusca ad aures producta, in qua
oculi. Macula oblonga fusca in fronte ad cornuum basin. | Cornua
erectissima, parallela. Sinus cutacei singulares pone cornua, incerti
usus. Corpus supra fusco-rufum, striga fusca ab occipite ad cau-
dam; pectus, latera et pedes interius fusca; abdomen et nates dilute
rufescunt, sed mammarum et ani regio albida. Cauda migra. Pi
in trunco bipollicares, sed stricti, capreoli pilis subsimiles ^ Lanugo
cana. ÜUngulae longae, subtus cavae, margine acuto; spuriae subbi-
C) Vid. Bocbart Hierozoic. lib. IH. cap. 22.
ee uf
— 251
lobae. Mammae quatuor inguinales, in quadratum positae. [nciso-
res laterales decrescentes, nec tamen acuti.— Hybernus pilus in toto
trunco et extremitatibus quadripollicaris, subhirtus, fusco - brunneus,
loro dorsali vix conspicuo; epigastrium flavescente rufum; abdomen
cinereo-fuscum, versus inguina albidius. ^ Nates flavicante - rufae,
medio dilutiores. Pedes supra ungulas lateribus fusco-rufi, laxe pi-
losi. Longitudo a naso ad anum 3'. 6". capitis ad cornua 6". 4^.
caudae 3". g". altitudo antica 2'. 6". postica »'. 8". Pulmo dexter
quinquelobus, quarto maximo, diaphragmati apposito, quinto inter
hunc et cor minimo; sinister bilobus. Hepar latitudine 1:0 pollicum;
cystis fellea angusta, longa. Lien subquadratus, tenuissimus, longi-
tudine 6 poll. latitudine 4^". rumini arcte adhaerens. In rumine
aestivi animalis folia arborum fere integra.
199. GANT ITEOPE:' guttórosa. FAB. XXII
A. cornibus lyratis, scopis genuum nullis, corpore fulvescente
subuni colore.
Capra flava, Du Halde chinens. II. p. 253. 278. 29o.
Capra gutturosa campestris, hydrophobos, Messerschmid.
Mus. Petrop. Il. p. 336. n. 11.
Capra gutturosa, Gmelin. (sen.) Nov. Com. Petrop. P. p. 347.
tab. 9g. mala, tab. 1o. (larynx).
Antilope gutturosa, Pall. Spicil. XII. p. 14. 46. tab. » et 3
fig. 14-17. Schreber. mammal. tab. 275.
Chinese Antilope, Penn. hist. quadr. I. p. 84.
Rossis mongolico nomine Dseeren. Mongolis Dséren; mas Schar-
choldsi; femina Ono; hoedus Ingdacha. | Sinensibus Hoang-
yang (Capra flava). Tangutis mas Tzonrah; femina Fgovóh.
Animal, ut pleraque congenerum, gregale, frequentissimum in
desertis apricis intermontanis ad orientem et meridiem magni jugi
»
452 A—
altaici versus Sinas et Tybetum patentibus; nec in occidentalioribus
visum propter magna forsitan flumina, quae tranare timet.
Nota. Protuberantia laryngis in. maribus convenit cum Cervo
Dama, cui in provectiore aetate item extuberat cartilago thyreoidea.
Folliculo singulari ad praeputii orificium Moscho assimilatur.
194. AN TILODIE tsubeutturosa.
A. cornibus lyratis, corpore subtus albo, fascia laterali lutescente.
Antilope subgutturosa, Güldenst. 4ct. Petrop. 1778. p. 951.
tab. 9- 19. Schreber. mammal. V. tab. 270.
Persis Dshairün. Kirgiso- Tataris. Kará- Keuruk (nigri caudata).
Indis Hyrn?
Gregaria in planis apricis Persiae, ultra Caucasum, praesertim
deserto Mogano, et forte per omnem Asiam ultra Taurum. Opti-
mus p. m. Lerche in adversariis prodidit: hanc Anülopen in toto
tractu plano, saxoso, naphtha abundante littoris maris caspici, a
Caucaso usque ad peninsulam Apscheron, abundare, qui tractus de-
serto mogano continuatur; inhiare illam praesertim plantis salsis et
amaris. Venationem ejus describens autopta, dicit etiam corona
equitum inclusas versus maris littus, aliquas, timore aquae, per me-
dios venatorum canumque coetus erupisse; alias tamen, diu dubias,
tandem per mare in propinquam insulam effugisse, (Büsching. hist.
Magazin. Fol. III. p. 22).
135. AN EIL QUU sS mibi
Cl. cornubus lyratis subdiaphanis, naso cartilagineo, ventricoso
arcuato truncato, scopis genuum nullis.
Colus, Strabon. geogr. FII. Gesner. quadr. p. 893.
Ibex imberbis, Gmelin. (sen.) Nov. Com. Petrop. V. p. 345.
VII. summar. p. 35. tab. 19. (pessima).
—— 253
Capra tatarica, Lin. syst. XII. I. p. 97. n. 11.
Saiga, Buffon. quadr. Xll. p. 198. tab. 22. fig. s. Gmelin.
(jun.) itin. H. pag. 174. tab. 12. « (mala). Nov. Com.
Petrop. XVI. pag. 511.
Antilope scythica, Pall. Spicileg. I. pag. g. Pennant. hist.
quadr. pag. 86. nat. 37.
Antilope Saiga, Pall. Spicil. XII. p. 21. tab. 1. 8. Schreber.
mammal. V. tab. 276.
Rossis Saigük; Polonis Suhak vel Baràn polnii (i. e. ovis cam-
pestris) Tataris nomadibus vulgo AR-hiik (alba fera); cauca-
sicis Sogak. Calmuccis Gorossuun; mas Ohna, femina Schar-
choldsi. 'Turcis Jaban-choin (fera ovis). "Tscherkessis Beschen-
Chusch (Capra alba). Sinensibus Linjodsha.
Frequentisiima et gregaria species in campis Tatariae magnae
desertis, a finibus Poloniae usque ad Irtin fl. et Altaicum jugum.
Absinthiis praesertim pascitur, quorum gustum carnes referunt. Citra
Volgae alveum nunc rarius apparet, populosa loca fugiens. ^ Tamen
vix ante decennium numerosis gregibus per glaciem fluvii transgres-
sae, biennio vagabantur, dein agmine facto in transvolgensia deserta
redierunt, in citerioribus campis nunc rara. Migrant autem fprae-
sertim. quum Nomades igne herbas vere depopulantur, ut herba
laetius resurgat, et defectu pabuli inde orto. — Olim usque ad Bo-
rysthenem copiosius evagabantur. Aliquando, sed rarius, ad Cyrum
usque fluvium excurrisee probat cranium Saigae ibi adlatum Giül-
denstaedtio, cujus ille in notis manuscriptis meminit,
[| io
——— —
ORDO V.
ANOMALOPODA.
,154
Hunc mihi ordinem componunt genera paucissima, a methodi-
cis varie jactata, et ab iis, qui characteres in solis pedibus quaesie-
runt, in totidem fere ordines, quot sunt genera, discerpta. Equi-
dem cuncta satis inter se differunt, quammaxime dentium apparatu,
pedumque fabrica, sed tamen inter se naturali affinitate. cohaerent:
siquidem Hippopotamus (huc referendus, et aliqua cum Ruminanti-
bus communia habens) generi Equino, Equus Rhinoceroti et conge-
neri Hydrochoero, et hi Suillo generi affinitate haud. spernenda et
habitu junguntur. Dentium autem in his generibus diversitatem, pe-
dumque structuram nullius esse in contrarium ponderis, probat eorum
in singulis etiam generibus inconstantia, ut in Suillo genere (*) et
Rhinocerotibus, vel solidungulae interdum observatae Sues et Equus
Americae bisulceus (*). Omnibus tamen hujus ordinis animalibus
communes sunt: molares truncati, trituratorii; pedes ungulati, digi-
tis insistentes a Ruminantium pedibus plerumque diversi; ventriculus
macerans cum colo et coeco amplissimis; c/laviculae sceleto nullae;
partus a nativitate perfectus; victus vegetabilis, caet.
(*) Aper aethiopicus (Spicleg. Zool. Fase. II.* , confirmante etiam C4. Cam-
pir CA. acad. Petr. 44. p. 222.) primoribus dentibus utique caret, de
quo dubitaverat mic. Pe»nant (Syn. quadr. p. 71.). |n eodem mola-
res fere elephantini, quatuor in universum, quum in vulgeri 20. adsint,
t:ntundem in Bebyrussa, in S. Tajassu 24. Diliert etiam Sus aíricanus
alter dentium numero.
(**) Equus pedibus bisulcis, Molina bist. nat. CLili p. 284.
€— 255
XXIXw«VE .Q:U E
Equorum genus, minime dives speciebus, plures Asiae conti-
nenti inquilinas numerat. quam vel Africa, vel America; minime
dubium etenim est, in extensis Asiae desertis primam patriam esse
quaerendam Equiferi et Onagri, a Nomadibus in domesticos usus do-
matorum, aeque ac Hemioni hactenus indomiti. Nec puto equum,
ut et Hemionum, a nimis torridis regionibus abhorrentes, unquam
spontaneam stirpem in Africam extendisse; licet hoc de Onagro,
calidiori climati addicto, negari nequeat. Tres autem istae species
per avia Asiae etiamnum gregariae vagantur, non item in Africa;
in Americam vero Equos, nunc spontaneos passim factos, tralatitios
esse nemo dubitat. Hippoboes autem, seu bisulcos Americae equos
an cum ulla nostrarum specierum adulterio conjungi possint, futuris
inter Hispanos, novi orbis dominos, Oobservatoribus experivi re-
lictum est.
1230.5 QU US xGabalLlws:
E. cauda undique setosa, auriculis brevioribus.
Equus auctorum, Brisson. quadr. p. 100. sp. 1.
Equus Caballus, Lin. syst. XII. I. p. 100. sp. 1.
Cheval, Buffon. quadr. IV. p. 174. tab. 1.
Horse, Pennant. hist. quadr. I. p. 1.
f. Equiferus, Plin. Gmelin. (jun.) itin. Il. p. 44. tab. 9. Pallas
itin. l.p. 211. HI. p. 510. tab.
Rossis Lóschad, Kon; Admissarius Shercbéz; Equa, Kobyla;
Cantherius, Mérin; Mannus Sherebennok; Malorossis Kin. Ta-
taris A4laschà, Casaniensibus 4ath; admissarius, 4iger; equa,
Beital; Mannus Tai. Baschkiris generice A4ath, admissarius
Aiger, equa Biae, equuleus Ku/àn, biennis Tái, triennis Ku-
nün, quadriennis Dünén. Mongolis et Tungusis gen. Morin,
admiss. Adshaergae, equa Góu, equuleus Onachà. grex equo-
rum Zdón. Calmuccis gen. Mórin, admiss. Adshirgà, equa
Güün, cantherius 4errae-morin, anniculus Sarba, biennis
Daagan, triennis Uirae. grex equorum 4dachó. Tschuvaschis
gen. Ut, Laschà; admiss. dria, equa Kseagh vel Ksrae, equu-
leus Gichàü. Permiensibus JU/yll; equuleus Tschan; Siraenis
Woell. 'Tscheremissis Imna. "Votiacis Was, Wall; equa Ur-
va; ; cantherius Uloschó, equuleus Tschuni. ^Vogulis Lóu,
admiss. Kaehr, equa Poitat, canthermus Jiska, equuleus Lobu-
kaer. | Ostiacis obensibus Lau; Surgutensibus Loch; ad Irtin
Woi, Aichar. Samojedis Juna, cantherius Chapti. —Arinzis
Husch; equa Penghusch, cantherimus Athisch, admüssar. Askir,
equuleus Kulàn. Pumpocoliensibus ad Ketam Kutt; equuleus
Chulun-hut. Coraecis Milchitangin - koranga i. e. Tarandus Co-
saccorum. — Camtschadalis Brachtataang - kosch , 1. €. canis
Cosaccorum. "Tangutis Sseb, equa Goma, canther. Ssta, equu-
leus Sti. Japonensibus Usma, admiss. Kooma. Zygamis Gray.
Indis Ghodhà.
B. Equiferus, Ross. in camp!s Barabensibus DZtsch ; alas Tar-
pàn. Polomis Kon-dziki. Kirgiso- Tataris Tarpàn, Kir - taghàa.
Calmuccis Taki.
Rossicum Imperium si non pulchritudine et statura equorum ce-
Jebre, multitudine eorum, indole robusta et ad omnia ferenda ha-
bili et celeritate equorum indigenorum omnes terras antecellit. In-
numerabiles eorum greges pascunt Nomades omnes Hippomolgi per
vastes Tatariae magnae et Sibiriae solitudines castris vagi. Ex his
nobiliores alunt Tscberkessi, Abassi, et omnes Caucasi boreales cli-
vos occupantes, dein Truchmeni in Cumano deserto; fugaces et de-
PEE 257
biles Calmucci, proceriores et praestant/ores Kirgiso- Tatari; mino-
res, sed robustos et bonae indolis Baschkiri uralicolae; dein sensim
ad orientem apud Sibiriae populos minor et debiliores, usque ad
Lenam et Sinensium fines, ubi ultimi gentium Hippophagi et Hippo-
molgi, Buraeti, Tungusi atque Jacuti tataricae originis. Hae gentes
fere omnes equarum acidefacto lacte et inebriante spiritum quendam
destillant, ideoque greges equorum praesertim multiplicarunt. In
genere equi in australioribus temperatis et ubi pinguia pascua, ma-
jores et animosi generantur, magis dociles et robusti in montanis.
Sed minus recte Linnaeus sylva delectari dicit; novunt enim mon-
ticolae, s! eorum eqiria in sylvis aestivent, evidenter macrescere,
contra in apricis et graminosis cito refici et collibus praesertim gau-
dere. M'nimi apud nos equi Mesenici in gubernio Archangelopoli-
tano et pygmael in insula Oesel, pulcri, astuti, agiles et e valde
diss:tis locis ad aliquot centena stadia sponte visi ad pristinum do-
minum rediisse. Nobilissimae equorum progenies in Caucaso cha-
racteribus certis notantur, quos in posteriore meo ltinere delineatos
proposui. Celebris praesertim stirps Tscherkessica Schaloch, et Abas-
sorum Tramt, virtute vix arabicis cedentes et genealogia consecra-
tae. Hae patientia laborum, sitis famisque eximiae, longissima iti-
nera sine requie ferendae pares, alienum non facile sessorem praeter
notum dominum, odore exploratum, addmittunt, et ad longissimos
cursus inedia et parvo ex granis pabulo praeparantur. Schaloch
etiam ungula subtus laevigata, aequaliter concava singularis et facile
agnoscenda. | Quicumque notam hisce stirpibus propriam alienae
originis equo inurere audet, vel qui tales equos, principibus et pro-
ceribus gentis consecratos furatur, apud Tscherkessos morte mulctari
solet cum omni sua familia. — Varietates formae, inter equos, rario-
res quam in aliis domesticis aninalbus, quia ex unica specie orti
33
258 €——
et hybrida progenies humana opera producta per se non generat, sed
tantum cum alterutris speciei, a qua originem habet, individuo
juncta, unde denuo proles ad primam formam redit (*). arietates
notabiliores mihi tantum tres innotuerunt, :. Equus mystace setoso
circinnato in superiore labio insignis, quem 1n Spicilegiis (Fasc. XI.
p. 5. tab. 5. fig. 6.) descripsi; ». Equi rossici toto corpore pilo la-
niformi, crispato et undulato, prolixiore vestiti (^), cujus exemplum
etiam apud Baschkiros memorat Cel Falk (itiner. III. p. 529.) et
qui sui similes generant; .3. Equus plane nudus et depihs, pulcher-
rimae formae, qui fuit inter equiria ultimi Tatarorum Chrymensium
Chani Schahin girei, et qui contra intemperiem aéris semper ami-
ctus ducebatur. — In borealibus equi plurimi aetate acquirunt jubas
admodum prolixas, saepe fere ad terram dependentes. — Hyeme
equi omni inclementiae expositi acquirunt toto corpore villum lon-
gum, subhirtum, qui primo vere defluit. Apud Buraetos etiam vidi
varietatem a Jonstono delineatam, juba villa a cervice adusque
caudam per spinam continuata, qui strenui et robustiores habentur.
() E mulis cum equo vel asino junctis prolem generari, contra Buffomnii,
effatum, nunc satis eonfirmata res est, sed proles alterutro parenti
nascitur similior; contra hybridum cum hybrido non generat, unde for-
mà degenerata propagari nequit.
(**) Equa lanata, quam circa Penfam vidi, erat lactei coloris, tota pilo
multo teneriore et molliore, quam equinus solet esse et agni calmuc-
cici adinstar crispato - undulato. ^ Ares repletae lana crispa; caput us-
que ad oculos undulatum. Jubae caudaeque pilus rigidior in cirrhos con-
torta; ad basin jubae et secundum dorsum, lateribusque /;z4 valde cris-
pa, undulata in artubus; totum autem vellus undulatim interruptum di-
rectione ubique transversa seu annulari, ut est situs fasciarum in Ze-
bra. Admissarius, e qua nata erat, similiter lanatus fuisse, et omnem
prolem sibi similem procreasse dicebatur.
———À 259
F'arietates coloris omnes observantur, sed quaedam locales. | Ross?s,
Mongolis et Tataris appellationes pro quolibet colore proprii: albus,
Rossice Sséraja, Mongolis Zaghan morin; coerulescens R. Golubaja
M. Boro-Moriu; cinereus H. SsivaJa; cano-rufescens nebulosus, R.
Tschalaja, M. Schirchól-morin; cinereo-fuscus capite nigricante R.
Woronatschallaja; cinereo fuscoque ocellatus M. Alach- morin; ma-
culosus, R. Peggaja, M. Zovchor- morin; gryseus seu Isabellae co-
lore, juba et saepe loro dorsi nigris, R. Bulannaja, M. Scharà - mo-
rin; fuscescens juba caudaque albidis, R. Buraja; lutescens, loro
dorsi, juba caudaque nigrescentibus, R. Sawrassaja; laete spadiceus,
loro saepe nigro R. Gnedaja, M. Guraeng -morin; spadiceus, R. Ka-
raja; obscure castaneus, R. Kouraja; vulpini seu rufi coloris, R.
Ryshaja, M. Schaerchae- morin; nigerrimus, R. Woronaja, M. Karà-
morin. (Equus gradarius Mongolis Ziró- morin. Singulares maxime
equi apud Baschkiros et Kirgiso- tataros albi, maculis crebris minu-
tis et orbiculatis brunneis, qui a Bocharis sub nomine. Argamaki,
coémpti ad Indos deducuntur, ubi in maximo solent esse pretio.
Singulares etiam apud Tataros Jeniseae [l. accolas Beltiros et Saja-
nenses equi corpore toto nigerriml, capite incanescente et juba cau-
daque fere albis, saepe etiam extremis pedibus. In Dauuria et
praesertim propius ad alpes habitantium Buraetorum greges equorum
integri sunt candidi, sed cum superstite levissima et maxime diluta
tinctura omnium supramemoratorum colorum, quasi dealbati es-
sent. — Plurimus in Rossia europaea equorum color spadiceus et
rufus, apud 'Tscherkessos albidus, cinereo rufove conspurcatus, in
onentah Sibiria, ut dixi, albus. Equi etiam domestici, apud No-
madas plane erratici, gregatim incedunt, duce seniore et robustiore
admissario et communi marte pugnant contra lupos, imo Ursos,
quos saepe prioribus posticisve ungulis conficiunt animosi Juniores
*
260 m
admissarios dux gregis morsu pelht, et equas Zelotypia summa cu
stodit. Flumina magna vel Bosphorum tranantes greges conferto
agmine feruntur, posteriores capita praecedentium lumbis imponen-
tes. Ad loca, ubi nati sunt equi, longissimo cursu redire callent,
licet ignota via, miüro instinctu.
B. Equiferi in desertis totius Tatariae magnae et Mongoliae,
a Borysthene usque ad Altaicum jugum, perque totam mediam Asiam,
Nomadibus tantum frequentem, parvis gregibus (raro ad quinqua-
ginta) vagantur. Plerique sunt colore gryseo - fusco vel pallido, juba,
loro dorsi, caudaque fuscis, rostro albido, circa os nigricante. Sed
immiscentur variorum colorum equae a domesticis gregibus per feros
admissarios abactae vel allicitae. Statura sunt minore domesticis,
capite majore, pedibus procerioribus, auriculis paulo majoribus, apl-
ce summo falcatim subreflexis. Frons iis supra oculos convexior,
cum vortice inter oculos; Urgulae contractae, subcylindraceae. Juba
ab intervallo oculorum ad scapulas, minus prolixa, suberecta. J'ellus
hyeme hirtum, laxius, in dorso subundulatum. — Cauda parum pro-
lixa. Neonati cicurantur facillime, adulti nunquam. — Fugiunt mira
celertale, et hominem e longinquo reformidant adverso vento per-
ceptum. — Nomadibus ad cibum laudantur. In deserto ad aquas
subsalsas accedunt, easque in potum adhibent. Apricis et campestri-
bus clivosis gaudent, sylvas et asperiora montium fugiunt. Ultra
temperatos situs, gratum circiter 5o""" latitudinis, ad boream non
evagantur. Ad equas domesticas feri admissarii accurrunt et ità
saepe occiduntur.
Nota. Morbi apud equos spontaneos et Nomadum erraticos
vix ull observantur. In domesticis, praeter notos morbos, hippo-
Jithi saepe in ventriculo generantur. i10 ad 2o librarum pondere vel
munores, qui sunt Bezoar Garmandel Persarum. E rene equorum alh-
— 261
quoties accepi ealculos elegantissimos, extus muricatos vel acinosos,
solidos, stalactitis fere instar politos, olivacei coloris. "Talem fere
exprimit icon apud Sebam thes. II. tab. 113. fig. g. et fig. m. quem
sub nomine lapidis Armad.ll acceperat. — Partus monstrosi in equi-
no genere rarissimi. Nascitur quoddam hermaphrodito simile, quale
a Kirgiso - Tataris acceptum descripsi in Beschaeftig. der Berlin. na-
turforséhz. Gesellschi«vol.. 1H. pi. 2296. et *icone; tabs E fig. 1. illu-
stravi. Sed erat omnino generis masculi imperfecte conformatus, ut
sunt fere omnes in humano genere observati. Sub ano vulvae nul-
lum vestigium ; dodrantah circiter distantia corpus cylindraceum,
pendulum, breve, membri equini fere crassitie, plica crassa ab ano
descendente suspensum, rugosum, nudum, nigrum, terminatum specie
glandis trapeziformi, denudata, ruga coronata, umbilicata papilla
excentrica, a qua porcus sursum excurrens secat glandem, in quo
urethrae apertura, urinam arcu retrorsum ejaculans, ut Camelo mari.
Urinam emittens vel ab irritatione. caudae hoc corpus in duplum
fere excrescebat et erat dodrantale. Diceres vaginam extrorsum sub-
versam, quandoquidem equabus urethra intra vaginam hiat. Sed
anatome docuit masculorum organorum imperfecta vestigia adfuis-
se. — Illustr. Buffon asseruit equos, quibus discissae nares, (uti
apud Nomadas iis qui castrantur semper, et ad ossa saepe diffindi so-
lent) nón hinnire; quod falsum esse innumeris exemplis didici; ete-
nim hinniunt etiam latissime fisso et aperto naso. — Inassueti Equi
plerique ad Camelorum adspectum magno terrore percelh et fugam
capessere solent. Mirum quod in bellis europaeis equitatum inimi-
cum hoc modo in fugam agere negligant nostri duces, praesertim
quum etiam oneribus ferendis in castris utiles sint Camel. Fertur
in Narvensi praelio Suecorum equitatum, hoc modo fugatum, victo-
ram Petro magno Imperatori praebuisse. — Stellera passerina ab
262 m—
ignaris equis depasta, intra paucas horas strangulatos enecat. Hinc
forte mortes equorum ad rivum Gorkaja, inter Cumam et Terecum
in mare caspium defluentem, quas variis causis et herbis hucusque
tribuebant observatores. Equi in Tauricam chersonesum ex aliis lo-
cis adducti hoc veneno saepius decipiuntur, et in enecatorum fauci-
bus adhuc haerentem herbam inveni.
135. ROI US. Hemionus. q D. XXE.
E. cauda apice setosa, corpore lutescente, loro dorsali fusco.
Mulus dauricus foecundus, Messerschm. MS.
Equus Hemionus, Pall. Nov. Com. Petrop. XIX. pag. 304.
tab. 7. . Neue. Nord. Beytr. ll. pag. 3. tab. 1. itin. III.
pag. 217. Gmelin. syst. lin. 1l. pag. 210. sp. 5.
Dshikketei, Penn. hist. quadr. Il. p. 4. n. 9.
Persis in Dauuria Stepnyi Kon (campestris equus). Mongolis
Dshigsetéi (auritus). "angutis Ksching. Sinensibus Yo - to - the
(Mulus) ludis Kytsch- aerae.
Animal Equifero fere pulcrius, inauditae velocitatis et ferita-
tis, frequens in planitie alpina deserta, sub nomine Gobi, a finibus
Dauuriae nostrae usque ad Indos, inter juga montium altissima orien-
talis Asiae, vaga, gregibus saepe numerosis migrans, aestate et pe-
nuria pabuli ad deserta in finibus Sibiriae, Argunum fl. et lacum
Dalai circum jacentia accedens, hucusque indomita, Licet aliquoties
pulli capti et educati fuerunt. An unquam citra Imeum et altaicum
jugum occidentem versus excurrat, et an sit Hemionus frislotelis et
Plnuii, in suspenso relinquo. Descriptionem et historiam exactas
dedi in Novis Commentariis Petropolitanis hic ideo non rcpetendas.
Sola icon sit pro ornamento.
— À 263
138. "HOUDUST" HNSImuQNEDAB. NET NNI
E. cauda apice setosa, auriculis vix capite brevioribus, corpore
pallido, loro et cruce nigra.
Asinus auctorum, Brisson. quadr. p. 7o.
Asne, Buffon. hist. quadr. IF. p. 377. tab. 11.
Ass, Pennant. hist. quadr. I. p. 8. n. 3.
&. Onager, Plin. hist. VII. cap. 44. et 58. Oppian. cyneg. HI.
v. 183. Gesner. quadr. p. 1g. Raj. quadr. p. 63. Pall. act.
Petrop. A4. 1777. part. 2». p. 258. N. nord. Beytr. II. p. 2».
tab 2, 2:* E. 93:88.
y. Mulus, Plin. PIII. c. 44. XL. c. $7. Gesn. quadr. p. 795.
Raj. quadr. p. 64. Brisson. quadr. p. 103. Grand Mulet Buf-
fon. hist. quadr. IF. p. 407.
4. Hinnus, 4ristol. hist. an. L. c. 7. Plin. hist. VIII. cap. 44.
Gesn. quadr. p. 18. Raj. quadr. p. 64.
Petit mulet, Buffon. hist. quadr. IV. p. 4o1.
a. Rossis Ischak, Ossel. p. Kirgiso- tataris Kulàn.
Calmuccis Lussa. Calmuccis Chulàn.
Persis Char- Kuraeh , Kurhan.
Tangutis Bungli.
Indis Gaedaehá. Arubibus Haemar- waschi.
dy. Rossis Loschak.
Calmuccis Eldshigen; Mongolis Eitschigin Tangutis Trshi.
Asini domestici frequentes tantum apud Judaeos in Chersoneso
taurica habitantes, apud Bocharos mercatores emporia nostra fre-
quentantes et Sinensibus qui commercii causa Kiachtam veniunt,
prioribus praesertim pro oneribus portandis, posterioribus ad equi-
tandum dicati; caeterum in Hossia raro, misi medicos in usus apud
proceres colitur. Animal hyemis minus patiens, quam caballus, in
frgido climate male habitum, parce nutritum, laboribus et fustibus
|
264.
fractum, quid mirum si pigritiae, tarditatis et ignobilitatis pessimam
acquisivit famam et a fera stirpe multum degeneravit, dum contra
Caballus cura hominis pulcrior, major, perfectiorque factus est,
quam in statu spontaneo. In Arabia et australiore Persia ubi major
circa asinos cura dantur multo pulcriores, onagris similes et cursu
aeque velocis. In Europa domestici etiam a colore Onagri degene-
rarunt; modo enim leucophaei, plumbeique modo fusci, immo albi
et nigri etam nascuntur, rostro tamen circa os et nares semper al-
bicante, et cruce nigra raro destitut&. In Anglia vulgo plane ab-
scissis auribus müsell serviunt, cujus rationem accepl, ut sint quie-
tiores et magis obedientes; creditur enim, propter amplitudinem ex-
terni organi auditus, nimis eos affici et attonitos quasi reddi a cla-
moribus et strepitu circa se excitato , unde observabilis eorum bebe-
tudo et inobedientia, quae abscissis auribus minuitur.
f. Onager fera progenies, in australibus desertis Tatariae ma-
gnae et Persiae cohortatim adhuc vagatur australiorum. regionum
amantior, tamen aestivo tempore usque ad septentrionem maris cas-
pi. excurrens et interdum ad Jembam, Jaicum et Irtin observatus.
Incedunt, ut equifer, duce gregis fortissimo admissario et m:orsu
aeque ac calcitratu pugnant. Hominem bene conspectum rud;entes
tanta celeritate fug?unt, ut velocissimos equos longe post se relin-
quant. Caro onagrorum laudatur a Nomadibus. Dorsa ad granulatas
pelles (Schagrin) praestantissima, quamvis ad hunc usum etiam equi-
na et asinina adhibeantur tergora. Modum has pelles parandi pri-
mus exactius exposui, prius imperfecte descripserat alentyn
in mus. Museor. (edit. germ.) vol. I. p. 439. lib. III. cap. 1o. Sine
fundamento dubitavit Cel. Bekman (libell. p. 235.) Asrum sponta-
neum nostrum vere esse Oragrum aenüquorum, loco Ihilostorgu in-
sistens) qui utique Zebram voluit. Quid si vir Cc. Oppianum. con-
—€— 265
sulusset? Descriptionem accuratam Onagri vid. in locis a me cita-
tis; Icones autem hic repetere visum est coloribus illustratas.
y9. Muli atque Hinzi apud nos produci haud solent, et Judaei
atque Tatari lege mosaica prohibitum putant hybrida elicere ani-
mali. Sinenses mercatores adducunt secum Hinnos, magnitudine in-
ter parvos equos et asinum domesticum media, cursu celerrimos,
cauda equina, auribus mediocribus, variorum colorum. — Mulos ex
equa posse generari jam Plinius e Graecorum monumentis prodidit
et hinnum appellari quod ex ea copula nascitur (Ast. nat. lb. V HI. c. 69.)
nunc et mulos ex equa, et equum asinumque e mula foecundos esse
confirmata res est, et proles forma ad potiorem parentem redit.
ANC 3 Ud
Sulli generis unica tantum species per omnem Europam et
Asiam borealiorem spontanea est, Europaeis praecipue domestica
facta, quandoquidem asiaticae gentes pleraeque, tam Mahometani,
quam idololatrae, praeter Mongolicam gentem et Sinas, ab esu car-
nis suilae abstinent. Pro diversa autem specie ponendam esse puto
Suem indicum, apud nos minus adhuc vulgarem, a Sinis in Sibiriam,
et nunc etiam ex Anglia in occidentales Rossiae regiones introduc-
tam, quae tota forma a vulgari specie satis differt, quamvis cum
illa facile generet.
139. S US europaeus.
S. dorso setis cristato, cauda retorta setosa.
Sus vulgaris auctorum, Gesner. quadr. p. 982. Raj. quadr.
pag- 92.
Sus Scrofa, Lin. syst. XH. I. p. 1602. sp. 1. exclusa mariet y.
34
Cochon, Buffon. quadr. V. p. 99. tab. 16. 15,
Common Hog, Penn. hist. quadr. l. p. 196.
B. Aper, Gesner. quadr. p. 103o. Raj. quadr. p. 96. Sangher,
Buffon. quadr. P. p. 99. tab. 14.
Rossis Swinja, mas Borof, porcellus PE, Tatars Don-
Sus. Mongolis Jachai; verres Bodüàn. "Tungusis Tschiwilsa.
Morduanis Tuwa, verres Uràás. Votiacis Pahrs. "Tscheremis-
sis Sisnagh. Vogulis Porsch, Pores. Samojedis Porys; Coiba-
ls Suschka. Japonice Buda. Zyganis foem. Balyschny; ver-
res Balytschó. f£. Aper; Rossis Kabàn. "Tataris ad Caucasum
Kabàn; in Sibiria Gachai. Kamaschinzis Tós. | Calmuccis
Boodong. 'Tungusis Toha-lagda. ^ 'Tschetschenzis Caucasi:
mas Nah, femina Haha. ^ Armenis Chos. Georgianis Gori.
Ossetinis Chui. "Tangutis Pagawgod. Japonensibus Ihoschischi.
Aper in temperatis totius. Imperii Rossici et Tatariae magnae,
a Caucaso usque ad Baicalem lacum in nemorosis aeque ac paludo-
sis arundinetis vulgaris est. Praesertim frequens in Caucaso (*),
circa paludem Moceotin, Mare caspium et reliquos magnos lacus at-
que paludes deserti Tatarici. In Caucaso, ubi fructibus nucibusque
vivit, minor sed carne praestantior; in arundinetis maximus, sed co-
lore exalbidus et adipe carneque magis fluxa, quandoque a cibo pis-
culenta, insipida. Pascitur autem in paludibus praesertim Potamo-
getone, radicibus Syphae subdulcibus et Arundinis; imo piscibus in
vado haerentibus; in campestribus Sibiriae liliacearum bulbis, Bi-
stortae, Phlomodis tuberosae, Sanguisorbae et Umbellatarum radici-
bus, quae partim ex murium campestrium direptis nidis cum muri-
(*) Iu Persia etiam australiore dari Apros testantur De Bruym it. moscov.
P. 336. et Niebubr ltinerar: vol. II. p. 98.
— 267
bus ipsis vorat. Ultra Lenam non datur. Incedunt gregatim, for-
toribus agmen claudentibus; cum urso et lupo acriter pugnant, et
quandoque aper simul cum urso caesus invenitur. Porcelli cicurati
assuescunt facile, et cum domesticis generant. Adpropinquante par-
ta scrofae ab apris segregantur et nidos parant, in sylvosis ramos
et herbas coacervantes et ore congerentes, in arundinetis e congesta
et comm:nuta arundine, elatum et siccum locum eligentes; nec
prius, quam satis adultis jam porcellis ad mares redeunt ne tenera
proles ab his devoretur. Calculos vesicarios venatores praesertim in
casp/cis apris rarius inveniunt, et pro magno medicamento celebrant,
quod rasum in potu, praesertim contra morbos viarum urinae, pro-
pinant. Mihi ab humanis lamellatis haud. differre visi suut. Dici-
tur etiam calculus biliarius interdum adesse, qui adhuc praetiosioru
habetur. In Georgia etiam in praeputio quandoque reperiri conglo-
meratum calculum, memorat Güldenstaedt.
Nota. Multo majores apri qui in arundinetis pascuntur, quam
sylvatici, et colore sunt dilutiore, immo subgryseo. E Phanagoria
aprum habui cujus caput longitudine 21: pollices aequabat, pondus
(sine interaneis 320 librarum. In arundinetis Tatariae dicuntur etiam
duplo ponderosiores occurrere. — Caucasicis statura multo minor et
in Dauuria vix suem domesticum superant. Porcelli aprorum ferru-
gnei, albo punctati. — In apro dentes primores supra 6. (non ut ha-
bet Linnaeus 4.) pronato- convergentes, distantes; infra 4. in medio
parelleli et utrinque obtusus, remotiusculus, inclimatus. — Domestici
in Russia vulgo pallidi vel fusci. E Natolia in Chersonesum Tauri-
cam introducta varietas tota intense rufa. In Sibiria sues domesti-
cae trunco valde cempresso, macilento, pedibus proceris generantur.
Monstra porcina cyclopica proboscide írontah, maxillhs reíractis,
non inífrequentes apud nos generantur.
268 ——
PAG. S D So tmdrcus.
S. dorso rotundato laevi, cauda recta brevicula.
Sus sinensis, Lin. syst. XII. I. p. 102. sp. i. wy. Penn. hist.
quadr. p. 128.
Porcus javensis, Kolb. capens. l. pag. 1:17. Forrest Nov.
Guin. pag. 97.
Toto habitu et proportionibus corporis, uti moribus, loco na-
tali et indicatis characteribus corporis diversa haec species Suis e
Sinis intemerata in Sibiriam pervenit, ubi nunc cum vulgari sue
laete propagatur. In Rossia adhuc raro colitur, praeferenda omni-
bus numeris, praesertim carne sapidiore, et quod foecundissima.
ORDO VI
DS UELLE
Sub Belluarum ordine mihi tantum duo militant genera, pau-
cis speciebus, inter quadrupedia, praeter Cete, maximis composita,
Elephantis scilicet et Rosmari. | Conveniunt haec animalia dentium
primorum defectu, caninis tantum e superiore maxilla protensis,
eburneis, molaribus paucis; mammis pectoralibus sub armis, (quo
praesertim ab Anomalopedum ordine discrepant,) pedum digitis con-
natis in informem plantam et quibusdam anatomicis interaneorum
momentis, Nolui ea propter cum praecedenti ordine conjungere
quocum vix quidquam iis commune. Unicum in Fauna nostra hu-
jus ordinis animal:
apeecmen 269
— À
XXXLcR;O.S-M.A RU S.
Bellua haec arcticae zonae, ut Elephas tropicarum regionum
propria, unicam in australi Oceano congenerem speciem agnoscit ;
etenim contra Naturam Linnaeus his genere conjunxit Trichechos,
qui posticis artubus in caudam coalitis rectius ad Cetaceum ordi-
nem referuntur.
1442) ZR:O,S; M. A-R.U.S: -arctiews Td Bi XXE et XXIX.
R. dentibus eburneis longe exsertis remotis.
Rosmarus, Gesner. aquat. p. 211. Olear. mus. p. 38. tab. »3.
fig. 3. Schreber. mammal. Il. p. 262. tab. 79.
Walross, Martens it. spizb. p. 78. tab. 1. B.
Equus marinus, Hippopotamus falso dictus, Raj. quadr.
p. 191. Ellis it. huds. tab. 6. fig. 3.
Ordobenus, Brisson. quadr. p. 48.
Trichechus Rosmarus, Lin. syst. XII. I. p. 4g.
Morse, Buffon. quadr. XIII. p. 358. tab. 54.
Arctik Walrus, Penn. hist. quadr. ll. p. 514. n. 373. Zool.
arct. I. p. 144. seq.
1) Rossis Morsh. 2) Tschuktschis Ryrka. 3) Samojedis Tiwui.
tei vel Tjute. 4) Ostiacis Peikwai; Vogulis Poikwoi. 5) Cam-
tschadalis Tscheschk.
Frequens Bellua in Oceano arctico, secundum littus boreale
totius Asiae, et Europae, partim in glacie fluitante, partim in insu-
lis et promontoriis maxime ad septentrionem protensis versatur, gre-
gatim natans . Copiosissimi in Insula Novaja Semla, et oris anguli
orientalis Sibiriae, ubi praesertim oestri tempore in terras exeunt
magnis gregibus, integro fere mense cubantes, et autumno congres-
sum celebrant, quem lentissime peragunt, mare superveniente et ge-
nitalis tumore per plures dies cohaerente cum femina. Matres cum
catulis in glacie praesertim cubant. Descendunt rarius per Beringii
fretum. usque ad ostium fluvii Anadyr et promontorium Caragà,
sed rarissimo exemplo usque ad Camtschatcae littora versus austrum
procedunt. Supra promontorium Amcricae Alaeska insulae quaedam
a Rosmar frequentia Morshewyl cognominatae. In siccum exituri
praesertim dentibus exsertis corpus promovent, quo non raro fran-
guntur, ideoque passim in littoribus a Rosmaro frequentatis colhi-
guntur. Ob durissimum corium hastis confignntur difficillime, nec
nisi quam corpus protrahunt, cubantibus vix vulnerabili corpore.
In mari non sine periculo oppugnantur, quippe ferociter dentibus
navigia adoriuntur. Coria Tschuktschis ad scaphas, carnes in ci-
bum adhibentur, sed dicuntur esse durae et coerulescentis coloris
adeps vero sapidissima. In ventriculis dicuntur invenin limaces,
quos avide comedunt Tschuktschi. Praecipua ex iis praeda sunt
dentes exserti, ebore duriores, intus punctis subpellucidis variolosi,
e quibus opera tornatilia varia; maximi pondere viginti librarum sin-
guli. Medulla ila variolosa Rossice Shedra vocatur, sed major pars
pulcherrimae albedinis. Coria pro loris curriculariis, dentes pro ebo-
re venduntur. Coraeci e loris retia conficiunt balaenis capiendis.
Os priapi Rossis rasum pro remedio domestico ad stranguriam, imo
ad Gonorrhoeam; ad acunenda tela Correcis et '"Tschuktschis usita-
tum, quae periculose vulnerant, dum osseum acumen in vulnere fa-
cile diffringitur.
Nota 1. In Rosmaro, quem vidi et cujus iconem addo: den-
tes eburnei mediocres, primiores nulli, molares obtusi parvi, in infe-
riore maxilla utrinque quatuor, in superj;ore tres, cum parvo tamen
in sinistro latere accessorio. Pedes breves, omnes pentedactyli, di-
gitis corio connatis, antici extimo lobo longiore, postici retro pro-
271
tensi, in extima lacinia longiore. Unguium vestigia exigua supra
lobos digitales. Caudae loco coccyx inter posticos pedes prominula.
Penis osseus exsertus, sesquipedalis. Pellis extus tota squamulis epi-
dermidis scabra, tota pilo mollusco, crispulo, brevi, fusco-rufescen-
te muscosa. JMystacis setae rigidissimae , in labio superiore tumido,
bilobo creberrimae. |urium meatus externus exiguus, nulla auricu-
la marginatus, in ruga circulari cutis coarctatus. Narium cavitates
antice ampliatae, laeves, aquam recipientes et ejaculantes, interiora
occupant ossa multilamellata spongiosa, majus et minus, amplissi-
mam odoratui superficiem praebentia, quo aeque ac auditu pollet
Rosmarus. Historiam naturalem animalis egregie tradidit Opt. Pen-
nant (Zool. arct. loc. cit.)
Nota 9. "Vidi olim Bremae in Museo Pharmacopoei Melm
dentes exsertos Rosmari in vicinia urbis, ad Visurgin e colle prae-
rupto erutos. Simul elephantinum ebur quadripedale prope Peters-
lagen ad Visurgin inventum.
GR One rpetis
Co ES eau SE. SIX.
Cognitio Cetaceorum in maribus Imperium Rosso asiaticum ab
arcto et oriente alluentium. hucusque imperfectissima est. Nec ta-
men dubium plerasque species quae inter Groenlandiam et Spizber-
genses insulas ab Europaeis capiuntur ad nostram Faunam pertinere,
ulteriusque per mare arctoum evagari, et in orientali oceano plures
etiam dari species non bene notas. Nolui tamen certis immiscere
incerta, et eas tantum hic enumerabo species quae observationibus
constant, addito brevi elencho Cetaceorum, quas incolae insularum
272 ————À
inter Camtschatcam et Americam sibi familiariter et nomine notas
enumerant. — Quum Cetacea in eo praesertim a Lactantibus reliquis
differant, quod artus posticos exosses, in caudam cartilaginibus ful-
tam coadunatos obtinent, jure primum in hoc ordine locum Manato
vel Trichecho concedere necesse est, licet is paulo plus, quam re-
liqua genera, ad quadrupedum structuram accedat.
XXXIE/ MK NS quU: s
Fabulae non absimile genus hoc duas tantum hodienum species
easque distinctissimas agnoscit. Sed est suspicio in longinquis mari-
bus adhuc plures dari congeneres, quae nondum sibi invenerunt de-
scriptores accuratos. Ut enim de animali singulari mario a dili-
gentiss. Stellero (*) in itinere Americano eminus observato nihil di-
cam, videntur in immensis Americae meridionalis fluviis et maribus
quaedam incognita latere hujus similitudinis animalia. Sic enim
Gilli Manatum fluvii Orinoco describens (**), quem in terram exire
et herbis pasci perhibet, et mole Juvenco comparat, curiose distin-
guit ab affici alio animali in terram nunquam exiente, sed dimidio
saepe sul corporis supra aquas eminente, quod ab incolis Orinoci
4Atun, ab Hispanis Tonina dicitur. Et quid non expectandum est ex
immenso antarctico Oceano?
149. M A'NA TUS: borealis. TA4BD. XXX.
M. edentulus, cauda biloba, corpore epidernude loricato.
Vacca marina, Steller. Nov. Com. Petrop. II. p. 294. Beschr.
der Seethiere.
(9 Conf. Pennant. Zool. arct. Y. p. 181. seq.
(*) Saggio di Steria -Amtriiana (Romae 1780.) Z'om. I. p. 84. ubi etiam de-
lineat Manatum /ig. 1.
273
Whale tailed Manat, Pennant. Hist. quadr. II. pag. 536.
n. 390. Zool. arct. I. p. 177. n. 81.
Trichechus Manatus, borealis, Gmelin. syst. Lin. L. p. 61.
sp. 94 var. f.
Rossice Morskaja Korova (Vacca marina).
Bellua marina in Oceano orientali ad insulas Asiae et Ameri-
cae interjectas et ad Americana (non Asiae) littora frequens a Ma-
nato orientaliorum littorum Americae specie longe diversa, e solis
immortalis Stelleri laboribus cognitum et ab eodem graphice, quoad
structuram, mores et naturam, descriptum. — Omnia auctorum syno-
nyma ad Manatos vulgo citata, etiam recentissima Buffoniana et al-
tera foetus in. Nov. Zctis Petropol. Tom. XIII. p. 371. tab. 13. ex-
hibita adumbratio ad alteram Manati speciem (cauda integra, ore
dentato, corpore laevi, Gmelin. loc. cit. var. «.) pertinent.
Nota. Differt autem Man. borealis cauda praesertim bilobata,
cute depili, corneo-callosa, ossibus molaribus planis, pinnato-rugo-
sis, cuti innatis, loco dentium molarium. — Manatus assimilatur Ce-
taceis ore edentulo, cauda exossi, loco pedum posteriorum; cum Ros-
maro convenit naribus binis, et mammis pectoralibus. Iconem, utut
rudem, addere volui, qualem accepi.
ACEXIH» (Dem ppppereqe eps
Cetacei utraque maxilla dentati, cum vel sine pinna dorsali et
cujuscunque magnitudinis genus naturale Del!phinorum jure consti-
tuunt. Hinc speciem dorso impinni hic primam facio.
14372 DOE EPHEET N-U' S" tIpeucust^ TOPCDU XXXI, el XXNTE
D. dorso impenni g.bbo, corpore albo.
Witlisch, Anders. Island. p. 251. Cranz groenl. p. 180;
95
Delphinus pinna dorsi nulla, Brisson. quadr. p. 374. n. 5.
Bjeluga, Steller. descr. Camtsch. p. 106. Pennant. hist. quadr.
II. p. 544. Zool. arct. I. p. 182.
Delphinus Leucas, Pall. itin. III. pag. 84. tab. 4. (cranium)
Gmelin. Syst. Lin. Ll. p. 232. sp. 4.
"Rossice Morskaja Bjelugha (Huso marinus seu potius ob albedi-
nem). Samojedis J/yborka; Juracis Koghe vel Kogha. —Ostia-
cis Wysingh-Potlaengh. | Camtschadalis Sisch; occidentalibus
Séschiid vel Syhsyh. | Coraecis Gittyhgit vel Sàáaeth. | Curiis
Bestschurika.
Frequens species et subgregaria in omnibus oris Oceani arctici
et circa extremam Sibiriam orientalem, praesertim circa ostia fluvio-
rum piscosorum, et flumina etiam cum piscibus anadromis saepe in
mediterraneas usque regiones adscendens, captura praesertim majo-
rum, v. gr. Salmonis Leucichtydis, vivens. Ultra 56"" latit. gra-
dum ad austrum non evagatur In Mari ochotensi et Penshinensi
sinu, usque ad Uth fl^ praesertim in ostio Tigil fl. dein circa ostia
Chatangae, Lenae, Jeniseae, Obi et Petschorae fluv. frequens; visa
Obum fere usque ad confluentem Irtis fl. et Jeniseam ad. Tunguskam
usque adscendisse. Summa velocitate natant, cauda incurvata aquam
ferientes; et in aqua albedinis decore eminent. Aquam e spiraculo
alte ejaculant. Matres comitantur catuh, quos vere pariunt binos,
colore in prima aetate (etiam quatuordecim pedalibus) fusco-cine-
rascente, qui provectioribus inde a ventre evanescit, sensim, et tan-
dem lacteo albore mutatur. Propter pinguedinis, suillae similis,
abundantiam a populis ichthyophagis nostris copiose in ostus [fluvio-
rum , protensis fortissimis retibus capiuntur et hastis configuntur.
Neque carnes sine laude sunt licet nigrae capiuntur etiam hamis
pisce inescatis. Retia autem ex ipsorum pellibus in lora dissectis
parantur. Captorum crania. Samojedi, palis suffixa, pro sacrificio
statuunt. Etiam circa Americam et in omni mari boreo frequentes
sunt et in fluvio S. Laurentii Quebecum usque favente aestu adscen-
dunt. Descriptionem prolixiorem, cum Anatome et Iconibus mereri
videtur haec species a nemine ex professo descripta.
Descr. Corpus duodecimpedale, teretiusculum , subventrico-
sum, versus caudam tereti-attenuatum, versus caput declivius, in
medio dorso leviter gibbum. Caput rostro obtuse gibbo retusum,
oris apertura mediocri obliquata sed reducto rictu dilatabilis; spira-
culo in medio vertice solitario lunato, valvula connivente; oculis
parvis, naribus nuls, poris auditoris minimis. Pinnae pectorales
pro mole animalis minusculae ovato-trapezoideae; pinguinosae, in-
tus quinque digitorum phalangibus suffultae, quae tactu percipien-
dae; dorsalis nulla. Pinna caudae b:loba, lobis approximatis, sub-
triangularibus extremo latissimis. | .Maxilla utraque dentata, non sa-
tis determinato numero, apice edentulae; dentes distantes, alterne
coéuntes, in superiore maxilla utrinque ad novem, conico-acuti,
antrorsum inclinati, postice excavati, in inferiore octo vel novem
obtusi, anteriores antrorsum posteriores retrorsum inclimati (vid. ico-
nem cranii in [tnerar. mei Pol. lil.) In junioribus dentium nume-
rus uno alterove minor. — Spiraculum seu fistula (e qua aquam ore
resorptam satis alte ejaculat) medio vertice inter oculos convexitate
ovum gallinaceum aequante prominet, apertura gemino arcu lunata,
ut quasi duplex appareat, longitudine bipollicari, et vix trium li-
nearum spatio hians. Cutis per orificium quasi inflectitur et antice
format valvulam papilarem, mollem, epiglottidi comparabilem, ex-
ternas injurias arcentem. Cutis in valvula vix 2". crassa, sed intus
format et sustinet valvulae in speciem corpus insigniter protuberans,
bipollcari crass;tie, e fibrarum tendinearum plexu varie in ligneam
*
276 rond
fere tenacitatem, cultrique omnem aciem respuente, duratum, quod
nulli quadrupedum organo comparari potest. Similis plexus fibrarum
tendinearum, in circulum acervatus, convexitatem externam spira-
culi format, oriturque concursu tendineae expansionis, qua adjacen-
tes utrinque bregmati musculi maximi, spiraculo propri, inter se
concurrunt , fibrisque circa spiraculum flectuntur et confunduntur.
Introrsum spiraculum in cylindrum dilatatum, paulo antrorsum obli-
quum refert tubum tendinosa substantia circumtextum, in ipsa cute
suspensum, inferiusque bipartitum septo tendineo-cartilaginoso. Cu-
tis tubum intus vestiens ab orificio primum nivea, consita folliculis
ovali-oblongis, 3". longitudine, nullo conspicuo orificio excernenti-
bus; deinde sensim ceu fuligine nigrescit, rugisque fit inaequalis. —
Singulares etiam sinus .circa externum spiraculum observati, quorum
tria paria: superiores magnitudine ovi galliacei, intra supra-dictos
musculos bregmaticos delitescentes, colloque pollicari fistulae supe-
rius inserti, ostiis plus pollicari lumine hiantibus et vix trium linea-
rum intervallo inter se distantibus. Fiunt hi sinus e cute fistulae
interna nigra et rugosa continuata et e tunica vasculorum nervorum-
que maxima copia contexta, quam denique ambit involucrum. tendi-
"t
neum, lacertis carneis, 1^. latitudine, per intervalla longitudinalibus
instructum. — Tunica vasculosa insuper obsessa falliculis, quales in
fitula, qui vacui et collapsi facile inflantur. — Sinus secundi paris
antro fistulae inferius anteriusque efformato et per septum tendineum
bipartito, in quo hi sinus hiant, oblongi, fundo sursum spectantes,
juglandis fere capaces, tenuioribus conflati tunicis, folliculisque de-
stituti. — Tertii paris sinus paulo inferius in fistulam hiantes, refe-
runt vesicas oblongas, tripollicares, fistulae circumflexas, verticibus-
que inter se cohaerentes, quarum pariter tunicae tenues, cavum va-
cuum, — Hi sinus non sine summa veri specie pro organis olfactoriis
haberi posse videntur. — Fistulam spiraculi excipit magnus cranii
hiatus septo crasso divisus et biforo fistulae ostio respodens. Cra-
nium autem, praeter ollam cerebri nullis suturis signatam, constat
duobus ossibus maxillaribus, interjectisque nasalibus, e quibus ma-
xilaria hiatum illum formant. In hoc duplici cavo hiatus ossei
haerent fistulae duo externae tubae respondentes, structura diversae,
secundum ossis anfractus flexuosae, sed laxa cellulosa periostio ad-
haerentes et a nexu solutae in rectum directionem extensiles. "Tota
earum longitudo a bifurcatione ad palatum octo pollicum. ^ Versus
palatum in speciem tubae dilatatae conjunguntur, et formant com-
mune infindibulum bipolhcare, intra fauces pendulum. — Harum fistu-
larum tunica exterior fibris tendinosis, vasculisque crebris contexta
includit musculum vaginalem elegantis structurae, inter quem inti-
mamque tunicam nerveo-vascularem disposita sunt tubercula deorsum
sensim crebriora, tandem confertissima seu corpuscula ovalia 3". dia-
metro, obscure rubentia. Intima tunica superius nigra, versus pala-
tum albet, creberrimis pertusa sinubus (: ad 3^7.) intra praedicta
corpuscula nidulantibus, quorum directio fistulae contraria, et aper-
turae valvulis membranaceis lunatis conniventes a superiore parte
tantum aditum praebent. — Linguae corpus sex cum dimidio
pollices longum, tres cum dimidio latum, antrorsum produ-
citur processu ensiformi, e substantia tendinosa, vilis subcu-
taneis destituta formato, tripollicari, unius pollicis latitudine,
qui simul cum ipsa lingua carinae oris, ope cutis communis ca-
rinae oris, strictissime adnatus est. In fauce, ad utrumque latus lin-
guae, folliculi lentiformes plurimi, interque eos villi exstantes crebri.
Glandularum ductuumque salivalium. nullum vestigium. — Oculi bul-
bus omnibus extraneis denudatus diametro majore 1:5 lin. minore
pollicem aequat, factus e sclerotica argenteo-alba, forma sphaeroi-
deus, utroque vertice, maxime posteriore, leviter compressus. Sin-
gularis theca postice scleroticae innata nervum opticum, propria pel-
lucida membrana obvolutum vaginat, fundoque orbitae implantatur,
texturae tenacissimae. Intra eam decurrunt arteriolae binae et qua-
tuor venae, totidemque nervuli, a quibus vasa adducentia et nervi,
per peculiarem scleroticae sinum posticum, tres Lhneas latum, recta
bulbum oculi subintrant. — Circa thecam illam triplex musculus
pollicem latus, qui a fundo orbitae ortus, circa sinum scleroticae in-
seritur. Hinc alia vagina porum priori dissimihs, vasculis intus
picta, granulisque vel glandulosis vel adiposis adspersa. — Demum
musculi sequuntur exteriores, quorum primus a medio orbitae ad ba-
sin globi oculi excurrens fibris constat annularibus; secundus stratum
simile; tertius, ab externa circumferentia orbitae ortus, quatuor re-
ctis fasciculis scleroticae mediae sub istis inseritur; quarius denique
musculus obliquus, teres, quorum omnium actio in situ oculi mutan-
do insignis esse debet. — Sclerotica oculi durissima, inter osseam et
cartlagineam media, simul albissima, sulcis quatuor longitudinal
bus pro venarum reducentium seu emissariorum decursu insculpta.
Cornea diametro 9 linear. circulo peculiari a sclerotica d:sterminata,
constans duabus laminis, distincte spong'osa diploe disjunctis. Iris
exterius propriam lamellam, seu reticulum refert coloratum, quod
subtilhssimi instar operis textilis in formas frondosas elaboratum est,
ut in majorum Balaenarum oculis distinctius apparet. ridis reticulo
per ambitum laxe incumbit vasculum circulare, ramulis versus pupil-
lam radiatum. — Inter reticulum iridis et Uveam tres circuli vascula-
res sive sinus pupillae circumpositi: extimus venosus Hovii dictus,
ad confinia scleroticae, quatuor venis seu emüssariis supradictis per
scleroticam erumpens, vasaque serifera plurima e choroide recipiens;
secundus minor seu medius Ruyschio nullibi dictus, quem Hovius
279
circulum arteriosum Nuckianum appellavit, aequabili' ductu, sine an-
fractibus dispositus; tertius tenuissimus, ipsius pupillae oram tegens,
et ab ora vix quarta parte lineae remotus, neque Ruyschio nec
Hovio dictus, tenuissimo serici filo aequalis, non continuus, sed e
duobus vasculis oppositis, ad pupillam bifurcatis in circularia crura
efformatis, quae licet extremis fere contigua, tamen anastomosi non
coéunt, sed reflexa versus choroidem recurrunt. Intra hunc intimum
circulum margo pupillae texturae reticularis. Inter circulum me-
dium et pupillarem vascula tenerrima serpentina aequalibus interval-
lis discurrunt partim. pupillarem circulum intrantia, partim reflexa
et ad medium circulum revertentia. — In eodem duorum circulorum
intervallo vascula serosa serpentina plurima versus pupillarem sinum
decurrunt, simplicia, et partim reflexa via ad sinum medium rede-
untia. Retinae mediam sphaeram cingit vasculum sanguineum circu-
lare, ad quod vascula rubicunda nervi optici decurrunt. — Humores
oculi vitreus et crystallinus fere ut in quadrupedibus. Pori auditorii
quinquepollicari ab oculo distantia versus pinnas utrinque positi,
exiles, rotundi, non prominuli, intra cutis stratum, quo angustati
sunt, in meatum ampliorem dilatati. Meatus auditorius carneo- adi-
posus, initio digiti crassitie, cylindricus, intus papillosus, tripolli-
cari longitudine pinguedinem recta pervadens, dein arcuatus, mole
dilatatus, intus poris tribus longitudinalibus connivens, disparique sub-
stantia sesquipollice extus continuatus, circa marginem conchoideae
partis ossis petrosi adnectitur. Portio recta meatus constat vagina
externa crassa, muscular, lacertis longitudinalibus, telisque tendi-
neo-membranosis et cellulosis contexta; intraque hanc vaginam, al-
tera ad 3^. crassa, adiposa, albissima. Z4]tera pars meatus, conchae
adnexa, constat tubulo exih, plane libero intra thecam compositam
e duplici lamina tendineo - membranosa, cartilaginibusque flexilibus
2S0 —
ternis, quorum duo, semicanalum instar, superius inferiusque mea-
tui appositi, tertia nnnularis conchae insidet. Glandula avellanae
magnitudine vix 3". a concha distantia, meatui adglutinata, muscu-
lusque teres cartilagini extus insertus. Inter conchae cavum et mea-
tum auditorium Lympani vestigium nullum. (In alterius conchae ca-
vo ascarides aliquot sesquipollicares , setae crassitie, rubicundae.
E cavo conchae aperto ostio continuatur canalis insignis, carneo-
mem branosus, meatu externo amplior, per pinguedinem ad palatum
tendens (*), inque magnae fistulae spiraculi basin amplo orificio de-
sinens, tubae eustachianae analogus. | Conchaceum os petrosi mobile,
longitudine tripollicari, pollicem latum, introrsum convolutum, cavo
membrana obvestitum. Introitus conchacei interni canalis obturatus
stapede solido (non pervio) qui duobus musculis externe in diver-
sum retinetur et cohaeret incudi et malleo, quorum prior aliquam
similitudinem cum incude quadrupedum refert, alter est ossiculum
informe, ovato subangulatum, processibus destitutum. | Concha inter-
na vix duos anfructus complet. Canales semicirculares nulli. — Cu-
Lis in toto corpore glabra, albissima, laevitate et candore ad ebur
politum accedens, translucentibus striis subparallelis, quae accura-
tius inspectae sulcos mentiuntur. Pori conspicui extus nulli; sinus
mucosi nulh. Sub Epidermide, vix semilimeam crassa, inque lamn-
nas aliquot fissili, reticulum coloris subplumbei, quod cuti strictius,
quam epidermidi agglutinatum, crassitiem unius lineae habet et fo-
veolas impressas quae reticuli speciem mentiuntur. Sub hoc reticulo
sequitur Jamina cutis cetaceis animalibus, ut videtur, propria et pe-
culiaris, quinque linearum crassitie. totum corpus incrustans, con-
(*) Non possum non hac occasione monere, mihi in Cetaceis omnibus au-
ditum praesertim per fistulam respiratoriam et hanc tubam eusta-
chianam credibile esse exerceri, non per externum meatum auditorium,
*
e 281
stans tota fibris parallelis, ad cutem perpendicularibus , compacte
conglutinatis, albissimis spongiosis, substantiam parenchymatosam,
cum tenacitate mollem, exsuccam constituentibus, post diuturnam
in aqua macerationem in fragmenta facile, fissilem, vasculis nervis
que plane destitutam, quae a latere cutis subjacentis poris seu va-
gnuls foraminulenta est, perpendicularibus, qui villos cutis ipsius
molles intus suscipiunt. psa cutis seu corium (") constat substantia
subflava, 4 linearum fere crassitie, extus tota holosericea villis con-
fertissimis, mollibus, setaceis, laminam istam fibrosam subintranti-
bus, qua detracta sine ulla firmitate fluitant, macreatione in aqua
findantur (non tamen ita, ut cum Ruyschio thes. anat. I. pag. 39.
in ubere balaenae papillas cutaceas diffissas observante, pro fascicu-
Ls fibrillarum nervearum haberi queant) sed evidenter dilaceratae
apparent, velut in taeniolam membranaceam resolutae, quae prius
convoluta villi speciem praebuerat: Unde, et a defectu pororum epi-
dermidis et reticuli, differentia insignis inter cetaceorum, aliorum-
que animalium integumenta patet. — (Viscera interna in descripto
specimine deerant, praeter generationis organa mascula.) Genitale
externum e crassa basi subito attenuatum, subspiraliter. contortum,
plica cutis tenuloris basi subvaginatum, terminatum glande subulata,
crasso praeputio vaginata, apice perforata. Penis externe totus cute
tenerrime villosa vestitus; glandis cuticula externa laevis, intus pa-
pilulis minutissimis ipsius glandis respondens. Corpus cavernosum
samnplex, teres, crasso involucro corticatum, cui penitus immersa de-
currit urethra, proprio cavernoso corpore incrustata, quod basi in
bulbum crassum intumescit. Musculi erectores crassi, breves, fasci-
()) E corio Leucadis propter elegantiam et albedinem et ob longitudinem
exscinduntur loramenta pro regendis equis, non, ut Lis»aeus prodidit,
LI
lora suspensoria curriculorum.
36
culusque geminus freni instar ab ejaculatoribus versus medium penis
longitudinaliter tensus retractoris usum praestans. — Testes utrinque
supra anum, vesicae urinariae accubantes, ipsa vesica majores, oblon-
£o-ovales, pinguedine involuti, qua dempta, elegantissimum (ut in qua-
drupedibus) apparet systema spermaticum vermiculare. Epididymis
e canali in anfractus convoluto ipsaque anfractibus flexuosa, dimi-
dium testem circumdat, ductuque deferente fleyuoso pergit versus
urethrae basin, cui ad ipsum bulbum inseritur. — Jesiculae seminales
breves, inter testes et vesicam positae, anfractuosae, J'esica urina-
ria ovata, musculoso vortice insigni obvestita; ureteres ipso collo in-
serti. Inde urethrae istlhmus, usque ad insertionem ductuum ejacu-
lantium, amphusculus, stria nervea longitudinali, ceu raphe, intus
porcatus. Membranae circa testes et vesicam vasculosissimae. In
ima regione ventris, utrinque ad anum, sinus cutis externae bini
approximati, singuli continentes carunculam acinosam, rubicundam,
respondentem glandulae subcutaneae, fere coadunatae, extrorsum os-
culo hiantis. Hae vestigia mammarum in masculo?
Descripti pondus, sie interaneis, fuit 1700 librarum. —Mensu-
ra totius corporis undecimpedalis; circumferentia trunci maxima
G'. 10". capitis longitudo 1'. 4^. ejusdem circumferentia 9. 7". 6".
altitudo 1'. 1^. spiraculi distantia ab oculo 5". diameter bipollicaris;
circumferentia rictus oris i^. 3^. longitudo pinnarum 1'.5'". earundem
latitudo fere 1:1". caudae longitudo i. 3". latitudo 2'. 6", crassities
ad basin 8". longitudo penis 1i. g^. cranii (cujus iconem in tertio
vol. itinerari sibirici tab. 4. dedi) Y'. 1o". 4".
Addita est Icon animals foeminei ad Jeniseam delineati, op-
time expressa (Tab. XXX.) in qua, detorta paululum postica parte
corporis, apparet apertura ani et genitalium, cum papillis lacti-
feris. In Tab. XXXI. icones aliquot addere visum est organorum
E 285
auditus Delphini Leucadis, cum RBosmaro comparati, quarum hic
sequitur explicatio:
1. Organon auditus e Rosmaro, litteris designatum:
A. Os temborum. B. Os petrorsum.
D. Musculi varii. E. Cavitas tympani, inqua
e. Malleus in situ et nexu suo adhaerens
f£. membranae tympani.
F. Meatus auditorius externus, longitudinaliter dissectus, in
quo pori crebri et villi conspicui.
£g. Apertura meatus externa.
G. Insignis nervus ad aurem internam tendens.
HH. Ossiculum incud/s; II. Malleus;
KK. Stapes; K. idem nervo adhaerens.
LL. Os petrorsum, diverso situ, integrum;
MM. diffractum idem, ut cochlea appareat.
2. Auditus organum e Delphino Leucade:
Fig. 1. Apertura externa auris, cum dissecto longitudinaliter
meatu auditorio.
Fig. o». Os temporum, cum petroso, interiore latere visum,
cum tuba eustachiana, parte tympani, in cujus cavo sta-
pes adfixus; simul nervi ad aurem internam tendentes.
Fig. 3. Os petrorsum denudatum, cum nervis, et in cavo
tympani conspicuis ossiculis, malleo, incude et stapede.
Fig. 4. a. b. Os petrorsum integrum, ab utroque latere spectatum.
5. Ejusdem pars effracta, ut appareat concha.
Fig. 6. Ossiculum mallei,
7. Incudis et
Fig. 8. Stapedis, vario situ.
9. Stapes magno nervo adhaerens.
284
|
PIACKENWBOCPUHINUS "Delphis.
D. corpore subtereti, rostro elongato, subacuto.
Delphinus, 4fristot. hist. an. L. 6. c. 19. Plin. hist. nat. Ll. 9.
c. 8. Aelian. hist. an. l. 1. c. 16. Gesner. pisc. pag. 31g.
Borlace cornub. icon.
Delphinus Delphis, Lin. syst. XII. I. p. 23o. Olear. mus.
gott. tab. 93. fig. ». (cranium).
Dolphin, Willughb. ichth. p. 20. Pennant. Zool. brit. (4to)
III. p. 58. n. 24. tab. 5.
Rossice JVorwon. Camtschadahs Tükaik. Curilis Oki. Cana-
gice Zngaigik.
Frequens in mari balthico et Oceano orientali, ad littora et
fluviorum ostia vix unquam adpropinquans; in alto praesagus tem-
pestatum, ut sequentes. In ponto a me non observatus.
145. DE JIoBIOLAENIUS: sPhoecdeemd
D. corpore gibbo, rostro conico obtuso, pinna dorsali subinflexa.
Phocaena, -ristot. hist. an. lib. 6. c. 19. Klein, miss. pisc. II.
p. 96. tab. ». AB. C. B. Borlace cornub. icon.
"Eursio 2 TPlinp histcónatiL 9:56:90:
Porpesse, Willughb. ichth. p. 31. tab. 4 1. fis. ». Pennant.
Zool. brit. (4to) III. p. 61. n. 25.
Delphinus Phocaena, Lin. syst. XII. I. p. 229. sp. 1. Bloch.
pisc. H. p. 119. tab. go. Schreber. icon.
Rossice Morskaja Smwinja (i. e. Porcus marinus). ^ Canagice
Mangak.
In mari balthico, Ponto ut et palude Maeotica admodum fre-
quens, neque in orientali Oceano deest. Perverse natat, corpus quasi
in gyrum agendo, nec diu sine vacillatione in superficie maris na-
— 2835
tare potest. In sinus maris et vada, inque fluviorum ostia non raro
adscendit turmatim, Pisces anadromos exagitans, quibus pascitur.
Nota. Color fuscus; macula albida magna utrinque ad paro-
tides, quae in mari saepe noctu phosphorescit. Longitudo vix quin-
quepedalem superat. Cauda ora anteriore alba.
146. DELPHINUS Orca.
D. rostro sursum repando, maxilla inferiore latiore, valide den.
tata, pinna dorsali magna retrorsum falcata.
Orca, Plin. hist. nat. lib. 9. c. 6. Gesner. pisc. p. 748. liL
lughb. ichth. pag. 4o. Klein. miss. pisc. Il. p. 22. tab. 1.
fig- 1.
Thrashers, Brickell. hist. nat. carol. p. 293.
Delphinus Orca, Lin. syst. XII. I. p. 931. sp. 3. Schreber.
mammal. icon.
Balaena minor utraque maxilla dentata, Sibbald. Phalae-
nol. 7. 8.
Rossis ad Oceanum orienlalem Kossatka (falcator, a forma dor-
salis pinnae). Coraecis Innuatà. Curihs Nookur et Dukulad.
Camtschadalis Dügaeth et Kamoi. Japonensibus Sadshi. Co-
nagice .4aluk.
Maxima congenerum species, saepe quindecim pedal major.
In Oceano orientali et mari ochotensi copiosissima, magnis natat
turmis, terror balaenarum, quae tamen velocitate majore plerumque
vincunt, sed quas circumventas Orcae dentibus misere dilaniant, ut
prae dolore mugientes exaudiantur. Nec deest in mari boreo. De
iracundia Orcarum earumque migratione et venationibus multa apud
centiles fabula; etiam scaphis sunt timendae, quas in mari vi sub-
vertunt. Depraedantur etiam Phocas et Pleuronectes maximos, alios-
que majores pisces. Spiraculis aquam ad biulnarem altitudinem eructat.
286 —
Nota 1. Umbrae colore fusca est Orca, subtus alba. Pone ca-
put utrinque macula lateralis alba, oblonga. Pinna dorsalis altissi-
ma, lata, retrorsum subfalcata et acuta, saepe supra aquas promi-
nens. Dorsum a nucha versus pinnam adscendens.
Nota ». Tilesius, qui nuperrime in expeditione Krusenster-
niana Orcas numerosas in mari Ochotensi turm tim et quasi ordine
militari natantes observavit, tabulam qictam, quae orcarum pinnis
dorsalibus ensiformibus quasi vel subfalcatis e-undis promiünentibus
natantium ordinem et intuitum simul cum phocarum ab iis persecu-
tarum saltibus repraesentat , nobiscum communicabit.
XXXIV. EbHYSsE5TNEREBES
Quemadmodum Phalaenographia nostrorum marium adhuc incu-
nis est, ita praesertim Physeterum species adhuc obscurae manent,
quamvis plures, imo forte ignotas, in Oceano orientah dari e rela-
tionibus suspicio sit. Sed quum raris casibus in lhittora ejiciantur,
ibique ab incolis et feris sine mora discindi et dilaceran soleant,
neque Stellero, attentissimo ad omnia observatori, neque nuperis
in expeditione Billingsiana missis observatoribus contgit plures ho-
rum cetaceorum species examinare et describere. Praeter unicam vero
Physeteris speciem, de qua certo constat, de tribus adhuc e relationibus
insulanorum famam accepi, quas nominibus probe distinguunt:
17, species Canagice Aggadachgik appellata, dicitur in longi-
tudinem quindecim orgyarum excrescere; Dentes ili in ore antice
supra sex, infra tres eminere in dodrantalem longitudinem, latera-
les adesse plures. Ossa solidissima ad tuguria et alios usus oecono-
micos optima. $ed carnes et pinguedo nonnisi summa penuria in
ime — 287
cibum adhibentur, etenim pinguedo instar Mercurii per intestina fu-
git et diarrhoeas pessimas causat, (*) unde tantum pro lampadibus
inservit. (An Physeter microps?)
o*. Species Canagice Tschieduk appellata, decem orgyalis.
Dentes illi dicuntur esse duo supra et totidem infra ad dodrantis lon-
eitudinem. Pinguedo itidem noxia, nec ideo in cibum adhibetur.
Sed nec ossa, neque pro lucernis intestina serviunt:
3'^, Species Canagice appellatur Tschumtschugagak et ad 1i»
vel ultra ulnas adolescit, admodum pinguis, ut ferunt. Dentes illi
antice supra infraque quaterni, tripollicares. Ossa pro usu domesti
CO optima.
147. DPDHYSETER. .macrocephalus.
P. dorso impinni, gibbulo, fistula in cervice.
Cete admirabile, Clus. exot. p. 131. Klein. miss. Il. p. i4.
Balaena, JWillughb. ichth. tab. A 1. fig. 3.
Physeter macrocephalus, Lin. syst. XII. I. p. 297. sp. 9.
Schreber. mammal. icon.
Rossis maris accolis Plewün (sputator) vel Jolk morskoi (Lupus
marinus.) Camtschadalis Tschiigat.
Dicitur in Oceano arctico admodum esse frequens et crebro in
littora mortui expelluntur. Pinguedo ad lampadas utilis, purgans,
mercuri instar intestina percurrere, caro tamen tenerior et sapidior
reliquis balaenis esse traditur. ^ Voracissimus Phocas praesertim ve-
natur, quarum pellibus semidigestis vulgo effarctum ventriculum re-
perir dicunt.
(*) M. Martin descr. of tbe «vestern. islands of Scotland (lond. 1716. $vo) per
hibet majores tantum balaenas purgare, juniores optimum praebere
alimentum.
XANEKANOWMB A LA EoOCOAGE
In genere observatum fuit Cetacea, inde ab ostio Lenae usque
ad promontorium sacrum (Swaetoi Nos,) Sibiriae maxime borealem
partem, propter vicinas et continuas glacies, nulla omnino observari.
Inde autem a freto Beringii, per omnem orientalem Oceanum et
usque in sinus Ochotensis secessus copios:ssimae vagantur, et homi-
nem minime timent, quippe a jaculatoribus parum adhuc territae.
In genere tamen mole minora observantur, quam quae in mari arcti-
co inter Europam et Americam occurrunt. Balaenarum quoque, si
fides accolis, major in orientalibus maribus specierum numerus, quam
nobis hucusque innotuit, dicitur occurrere, ideoque non erit super-
luum hic enumerare quotquot e relationibus hyperboreorum colligere
datum fuit specierum vel varietatum umbras:
1. Maxima Balaena Canagicae aleutorum lingua appellatur Urn-
gullic, quam, si fides verbo, dicunt ad quinquaginta orgyarum lon-
gitudinem excrescere. Laminae tamen corneae ilh breves, inutiles,
nisi pro asserculis. Est haec parum pinguis, minime in dorso. J'en-
ter planus, rugis aratus; ossa non admodum compacta. (An Balae-
na Mysticetus?)
2. Balaena Canagice Culammak, ad triginta orgyarum longitu-
dinem dicitur attingere. | Laminae corneae huic longissimae, ad e
orgyas quandoque assurgentes, e quarum fibris retia et chordas 8o
orgyales pro magnis hamis torquent. Ex una lamina prodeunt fila,
quae nodis connexa triginta orgyarum longitudinem explent. Pin-
guedine dives est; forma corporis cylindracea. ^ Ossa ad construenda
tuguria et promptuaria adhibentur.
3. Balaena A4llamak Canagice dicta, nunquam 5 orgyis major
esse solet. Pinguedo multa et ossa compacta, sed laminae corneae
ili breves.
—m 289
4. Balaena, 4ggamachschik dicta, raro decem orgyas superat.
Laminae in ore corneae albae, bipedales. enter planus, rugis ara-
tus, Pinguedo multa. Membranae intestinorum et reliqui corporis
pro consuendis lacernis non durant contra pluviam.
5. Balaena T'schiekagluk, viginti praeter propter orgyarum: cor-
pore est tereti, pinguissimo; /aminas corneas in ore gerit ulnares,
et ossa largitur admodum compacta, ad usus domesticos optima.
6. Balaena Kamschalang Aleutorum ad 25 orgyas excrescit.
Corpore est tereti et admodum pingui. Laminae corneae egregiae,
triulnares. "Ossa non requiruntur.
Cete dicuntur medio Martii congredi, transversim foeminae su-
perveniente mare. Gerunt utero per annum et Aprili fere pariunt,
singulos, tumque ad littora appropinquant, comite ut ferunt et pro-
lem quasi sustinente mare. — Cete in genere Aleutis seu Canogica
lingua audiunt ZAak; incolis insulae Kadiak A4huk; ad Nootka Aya-
Hip; Japonensibus Kwuschira; Curihs Rika; Camtschadalis Den vel
Day; ad 'Tigil fl. Jurgéi; Coraecis Suuugi; Lamutis Kaliim; Jacutis
Kahlyhm; Samojedis Chaly; Jucaguiis Onischi-tollau (1. e. Be-
stia marina ).
His praemissis enumerabo species, licet paucas, de quibus
certo constat.
149.. DAL AJG,N.A, Pha salus.
B. spiraculo frontali flexuoso, dorso extremo pinna adiposa.
Physeter, Plins hist; náfa Ll «0:065. £l Ba eub Sibbald.
phal. p. 93. Wllughb. ichth. p. 41.
Balaena edentula, corpore strictiore, dorso pinnato, Raj.
pisc. pag. 9. Klein. pisc. miss. II. pag. 13. Dale harvic.
pa4g- 410. m. 9.
37
299 —
Balaena Physalus, Lin. syst. XII. I. pag. 106. sp. 2. Schre-
ber. mammal.
Finfisch, Martens. spizb. p. 195. tab. Q. fig. c. Penn. Zool.
brit. (4to) III. p. 51. n. 18.
Rossice Kit. Coraecis (adulti) Claro; juniores Jynggi. ^ Cam-
tschadalis Day vel Chui - Day.
In mari boreo et Oceano orientali aeque vulgars imo vulga-
tissima species; potissimum Loligine et Medusis alüsque minoribus
aequoreis animalculis victitans. Haec ipsa est, cujus sceleton anno
1740. e mari boreo Petropolin adtuht Petrus Kargin, Chirurgus,
quodque in Museo Academiae Petropolitanae asservatur. — Natat,
ut fere omnia Cetacea. undulato tractu seu flexuoso, alternatim ca-
put mergendo et denuo exsurgendo tumque simul vorticem aquae
spiraculo eructat. — Ex observatione Ste/lleri mas cum femina Au-
gusto et Septembri per paria natant et congrediuntur, corpus fere
ultra dimidium longitudinis supra undas perpendiculariter erigentes.
Tempestuosa tempestate admodum inquietae, velocius circumnatant,
magis corpus supra aequor extollunt, et noctu saepe rugitum quen-
dam edunt. Ab Orcis misere exagitantur et saepe lacerae in vada
et littora pelluntur, non sine gravi 1psarum rugitu.
Descr. ex adnotationibus praelaudati Kargin. Pinna longi-
»tudine semiulnae in dorso versus caudam. ^ Longitudo totius i2 or-
»gyas aequabat, seu pedes anglicos 84. Caput duodeviginti pedes
»longum et crassissimum in cujus vertice sinus transversus insignis,
»palnam longus, crassis labiis, scissura patente divisis, valde pro-
»fundus (Spiraculum). | Os loco dentium intus praeditum 4Jaminis
»(e superiore maxilla) corneis, atro coeruleis, ad postica palati per
»validissiima ligamenta firmatis, juxtaque palati longitudinem pro-
»ductis, quarum altitudo, longitudo et crassities inaequales, qua-
m— 291
,rumque in qualibet bucca 15o. numerantur. Exteriores mediaeque
»10 àd i» pedes aequant, reliquae duplo ac triplo breviores. Fi-
»gura iis faleata, hinc convexa, illinc concava, ad sese mutuo exci-
»piendum. Accedunt setae creberrimae, flexiles, crassiores, variae
,longitudinis, parte praesertim inferiore. Crassitiei circumferentia
»inter maxillam inferiorem et pinnas 16 ulnarum; eadem pone pin-
,nam 14 ulnarum in medio corpore :: ulnarum ad posticam pinnam
»(dorsi) 8 ulnarum ad ipsam denique caudam 3: ulnarum. — Caudae
»latitudo 2» orgvarum. Longitudo pinnarum pectoralum 41 ulnarum
»earundemque latitudo ulnaris.* In Sceleto vertebrae fuerunt 61 qui-
bus loco cartilaginum orbes ossei gemüni interjecti; non omnibus;
hi in universum numero 63, costae 3o. Os unicum, loco sterni in-
ter priores costas haerens. Ossicula tria gutturalia pro hyoideo co-
haerentia. Scapulae quadrupedum scapulis similes. Humeri, cubiti,
radiique ossa distincta. Humeri brevissimil, crassi; ulna cum radio
paulo longior. Pinnae ossicula plurima, synchondrosi juncta, cae-
terum imitantia compagem manus humanae. Conchiformia ossa pe-
trosa seu auditoria a cranio distincta. —Maxilla inferior in duas tra-
bes divisa condylis carens, tantum ligamentis firmata. — Cranium in
octo ossa discedens. In cauda ossei plane nihil deprehensum fuerat,
sed tantum carnes durissimique tendines. Ossicula duo lunata spi-
raculo adjaceutia. , Cutis im toto corpore fusca, tenuis, duro sub-
»Strata lardo , quod loco crassissiumo cervicis trium spithamarum
»crassitie fuit. **
149. BALAENA DBoops?
B. tripinnis, ventre sulcato, rostro acuto. Sibbald. phal. p.29.
tab. 1. Brisson. quadr. p. 355. n. 7.
Pikeheaded Whale, Dale Harvic. p. 410. n. 3. Penn. Zool.
brit. (4to) III. p. 50. n. 17.
292 EN
Jubartes, Klein. pisc. miss. ll. p. 13.
Balaena Boops, Lin. syst. XII. I. pag. 106. sp. 3. Schreber.
manwnal. icon.
Videtur hujus speciei fuisse Balaena, quam anno 1742 in In-
sula Beringii naufragus Stellerus laceram a mar ejectam observavit
et de qua sequentem descriptionem, utut mancam in adversariis
reliquit :
Descr. ,Ad extremam caudam longa erat 5o pedes angl.
»cum : pollice. Caput quartam circiter partem totius longitudinis
»efficiebat. Ab apice maxillae superioris ad oculos :9 ped. cauda
»forcipata lata 16 ped. Pinnarum longitudo 1:0 ped. latitudo 5 ped.
Anus ab apice rostri distabat 35 ped. Diameter bulbi ocuh tri-
»pollicaris, sed externa eorum apertura 2". 4". diameter iridis
»1^. 6". Foemina erat, dorso in arenis delitescens, ut perfecte de-
sScribi non posset. Maxilla superior a fraeno oris sensim angustior
,et acutior, ut rostri extremitas tandem vix bipollhican latior. — La-
»bia nulla, sed margo exterior convexus. Intra marginem maxillae
,€t palatum canalis sulcus utrinque exsculptus, usque ad gulam pro-
,ductus, cui infixa est trabes quadrata, 4 pollices alta, candida, sub-
»Stantiae corneae, quae laminis corneis basim praebet. Laminae cor-
,neae unaquaque trabe circiter e4o prima semipollicaris, reliquae
.,Ssensim longiores ad medias usque, 5 vel 6 pedes altas, a quibus
»,denuo versus gulam decrescunt. Hae laminae inter se parallelae,
aliquantum extrorsum vergunt, dorso quo foras spectant acutae,
»versus fauces im fibras capillares, semipedales, setis equinis similes
»fatiscunt, extremitatibus in acumen attenuatis in gulam vergentes.
»Maxilla inferior, quae jam erat ablata, constat e duobus ossibus,
»femoris hominis robusti crassitie paribus, solidis, cultro tamen ce-
»dentibus et fissilibus, e quibus Camtschadali traharum soleas confi-
T 293
»ciunt. Labia inferiora praegrandia, tumida, os arcte claudentia e
»pura pinguedine facta, quae optima in tota Balaena censetur. Pa-
»latum canali medio profundo exaratum, versus rostrum sensim an-
»gustiore, lamellis albis, nervosis, veluti loricato. Oculi bovillis
,majores; prope articulum maxillae siti; nervus ophthalmicus vix co-
,lumbino calamo crassior. rides plumbeae. Sclerotica substantiae
»inter osseam et cartilagineam mediae, postice ad 4 lineas crassa. —
»lrabes laminas oris sustinentes admodum peculiaris sunt substan-
»tiae, quae nec cornea, nec cartilaginea vocari potest, sed potius
»Coriacea; corium enim bubalinum pro soleis paratum, vel ungulas
»diu aqua fervida elixatas aemulatur, et lamellatim cultro scindi se
»patitur, a gentilibus pro cibo avide expetita, licet insipida. —
,Umbilicus instar orbis stannei in medio ventre prominet. Puden-
»,dum 2 ped. longum, forma rhombi, labiis duris et crassis, quibus
,ümminet clitoris pollicaris, dura, glabra. Proxime ad pudendum
»anus satis angustus, vix trium digitorum amplitudine. Tripollicari
,uütrinque a pudendo distantia mammae singulae, 8". 7". longae et
»ad papillam 4 poll. latitudine, in fossa itidem subrhombea deli-
»tescentes. Papillae vix pollice longiores, et cum areola saccata si-
mul extrorsum protractiles. — Cauda valida, forcipata, cornubus
»lunatis. Cuticula nigra, semipollieis crassitie, totum corpus ambit,
»Circa caput scruposa, multisque acetabulis prominentibus et fossulis
,inaequalis. | Corium fumo siccatum soleas praebet vix unquam usu
,atterendas, et e validis caudae tendinibus parantur chordae arcuum
»fortissimae *, Steller.
150. BALAENA WMusculus.
B. tripinns, maxilla inferiore latiore rotundata, (ventre sulca-
to), Sibbald. ph«alaen. p. 33. tab. 4. Raj. pisc. p. 16.
Balaena tripinnis, ventre rugoso, rostro rotundo, Brisson.
quadr. p. 353. n. 16.
Roundlipped Whale, Penn. Zool. br. (4to) III. p. 59. n. 19.
Balaena Musculus, Lin. syst. XII. I. p. 106. sp. 4. Schre-
ber. mammal. icon.
Rossis maris accolis. Polossatyi Kit. (Cete sulcatum). —Coraecis
Salath vel Saaeth. | Camtschadalis Dunay. | Aleutis Mangidak;
canagice Zhuk.
Non rarius Balaena Physalo in littora Camtschatcae ejicitur et
in omni Oceano orientali et ochotensi sinu írequens vagatur. Pin-
guedo magis rubet, quam in reliquis balaenis. Descriptionem a
doctiss. Merk communicatam addo, cum correctionibus necessariis:
Descr. ,Longitudo descripü erat 29: pedum. Corpus longius
»€t tenuius reliquis, subtus niveum, supra cinereo-fuscum, albido
»nebulosum, Jateribus maculosum. Caput oblongorotundatum. ^ La-
minae corneae oris versus dorsum nigriores, breves, vix ulnam
»aequantes. Oculorum apertura 2^. 4^. latitudo pollicaris. — Irides
»,umbrae colore, lineis undulatis confertis, intermicante aureo co-
»lore; circulus circa iridem albus. Supra infraque oculum ruga, la-
»titudine bipollican. Gula et Fenter usque versus genitale rugis
»arata, pollicari latitudine (*), quarum intercaesurae per paria con-
,currunt. Sex pedum a cauda distantia pinna dorsalis retrorsum
,acuta, subfalcata, cujus altitudo antice 1 ped. :: poll. Pone eam
»pinnam, ad aliquot pedes, dorsum attollitur bicarimatum, ante pin-
,.nam rotundatum. Pinnae pectorales extremo rotundatae ab apice
,rostri distant 1o ped. 7 poll. ipsae longitudine 4 ped. 2 poll. et
»latitudine summa 14 pollicum. Pone anum, septempedali ante
(*) In manuscripto, sphalmate ut puto, rugae dicuntur fraánmsecriac , quod
nulli Balaenae.
|
295
»caudam et tr'pedali ab ano distantia species pinnae alba. ^ Geuitale
»15 pollices ante anum, inter duos colliculos, glande triloba, lobis
»acutis. Pinguedo in toto corpore oleosa, dives; ossa solida. E ma-
»xilla os quoddam pedale Insulani ad hastas marinas adhibent.*
D. Merk.
————
XXXVL CERATODON.
Unicam in suo genere speciem in fine Classis Lactiferorum
nostratium addo.
151. CERATODON Menodon.
C. dente simplici rectissimo contorto rostri, alterutro abortiente.
Monoceros piscis, JVillughb. ichth. p. 4e. tab. A. fig. 9.
Raj. pisc. p. 11.
Unicornu marinum, Charleton. exerc. pag. 47. Worm. mus.
pag. 282.
Narhwal, Klein. pisc. miss. II. pag. 18. tab. 9. fig. c. n-
ders. island. p. 2925. Martens spizb. p. 94.
Monodon Monoceros, Lin. syst. XII. I. p. 105.
Rossice Jedinorogh morskoi (Unicornu marinum).
In Mari arctico Ruthenum imperium adluente certissime datur;
in orientali Oceano, et boreali, Sibiriam ulteriorem adluente mari
nunquam visus, forte quia alto mari gaudet; attamen variis in locis
erae Sibiricae, praesertim copiose in littoribus Tschuktschorum et.
ad ostia fluviorum Chatanga, Anabara, Olenek, cornu vel dens Ce-
ratodontis repertus fuit, pluresque in Cimeliis Academiae Petropoli-
tanae extant e Sibiria missi. Sic tempore Messerschmidii in ht-
tore hyperboreo circa Lenae ostia tale cornu inventum est. Gme-
lini tempore ad Aitscha fl. ultimae Sibiriae simile effossum et Paw-
296 —
luzkio adlatum fuit. Ultimum ad Academiam missum ex insula de-
promptum fuit hyperborea, promontorio sacro opposita, ad sexaginta
stadia a littore Sibiriae distante, ubi mercator Joannes Laechof per
emissarios quotannis ebur fossile, ibidem copiosissimum et optime ser-
vatum, magna copia colligit. — E nautarum relatioue memorat etiam
Witsen (Noord en Ost Tatarye Edit. II. vol. II. p. 903.) circa Nova
Zemlja visos gregatim natantes Ceratodontes, variae magnitu linis, ad
centum et ultra simul, quorum maximi magnam scapham nauticam
aequabant, et colore erant equi cani ocellis maculati CApfel - Schimmel.)
Nota. Nota res est cornu Ceratodontis esse dentem ex uno
tantum rostri alveolo enatum, dum alter plerumque alveolus abortit.
Extat tamen, rarissimo exemplo, Hamburgi apud mercatorem Koenig
Monodontis sceleton dente gemino instructum, quod pro magna olim
pecuniae summa ibi depositum fuit. In alio Sceleto, quod Maseum
Britannicum habet, duodecimpedali, dentem unicum quadripedalem
in dextro alveolo, alterum alveolum plane oblitteratum vidi. In al
veolo mutico tamen dentem parvulum latentem e Museo Stutgardiano
memorat Reiselius in Miscell. Nat. Cur. Dec. III. an. 7. 8. p. 350.
An dentes per aetatem mutent Ceratodontes? vel abruptos inter gla-
ciem reficiant? non liquet. "Tales abruptos dentes cum glacie 1n lit-
tora et terras deferri verosimile est. — Maxillae ceterum omnino his
Cetaceis edentulae; costae in sceleto is. vertebrae colli 3. dorsi i2.
lumbares transvers's processibus instructae 17. caudales trochiforiues 6.
Scapulae ut in Delphino.
Finis Classis Lactantium.
*
I MPERII ROSSICI
A V E S.
PARS PRIM A.
JNachricht für den Buchbinder: Dieser "Titel kOmunt nach pag. 296. I. Bd.
-- v TW
E -
/ *
/ E i x:
| " at 1 : b
,
|
i X ^ M D
n :
! 3 ,
— | "
j E * ^
: " |
5 E :
1 A - -
- '| x
- $ -
, E * f.
! M * "
WC t 4
| "
; m :
* z "
N ^ 1
E j - i
Uu
&
' 1T
: 1 D
" : a
/ 1
- , 1
1 d ;
L *
s
D E
* ;
3 K ! , " :
* ; b -
| | €*
]
' z
i , E n ! :
*sÍ
BÀ vium classis aérea, alis ad longinqua itinera instructa, non tamen
ubique terrarum easdem species offert et in varias quoad vitae ge-
nus familias discedit. Non solum enim naturaliter in aquaticas et
terrestres segregantur, et harum itidem aquaticae in natatiles et gral-
latorias; sed etiam plurimae /ocales, peculiaribus regionibus, situbus
et climati addictae, naturae quadam lege, non semper pabulo pecu-
liari in loco nativo retinentur, quod de tropicis praesertim avibus
valet, neque inter nostrates exempla desunt. Contra e Zona septen-
trionaliore, ubi viciniores polo terras hyems longa premit et tunc
nive alta tecta sunt omnia, plurimae fugiunt migratoriae aves, penu-
ria praesertim victus pressae et regiones quaerunt temperatas, ubi
non riget terra, aquae non congelantur. Adeoque aliis mos est ver-
sus austrum sensim discedere, praesertim terrestribus et Grallis; aliae
cum maxime natatiles, longe saepe trans maria quaerunt brevia et
Archipelagus praesertim Americae, ex occidentalibus magnae conti-
nentis versus occasum aestivum, ex orientalibus Asiae versus orien-
tem hybernum lata maria trajicientes, mon tamen ita in universum,
ut non quaedam in temperatioribus sporadicae resides, etiam austra-
liores magnos lacus et paludes, plus minus dissitas quaerant. | Ha-
rumque migratoriarum turmas sequuntur sparsim Praepetes. Omnes
vero tempore venerei stimuli ingruente, prolificationis gratia ad an-
tiquas sedes fideliter revertuntur. Unica Septentrionem visitans avis,
Diomedea Albatrus, hyemem antarcticam fugiens, per immensum Ocea-
num ad nostra littora, aestiva abundantia piscium anadromorum, al-
38
298 €—
licitur, nec tamen apud nos generat, sed ad aestatem antarcticam
prolificandi gratia illuc denuo abit.
E terrestribus boreales nostras hyemes tantum perferunt Stry-
ges aliquae, rarae Aquilae, quibus pabulum e quadrupedum classe
non deficit, Cornices, Monedulae, Glandaria, Mimus, Pici, Picafa-
ria, Loxiae et Passeres alqui, circa culta hominibus loca furto et
quisquilis viventes, T'etraones varii quibus parata omni tempore e
baccis seminibusque plantarum, juli et gemmis arborum pabula,
et Cinclus circa scaturiginosos torrentes, in quibus glacies non con-
sistit, etiam hyeme contillans. Has igitur alites jure permanentes
appellaveris, quarum etiam pleraeque septentrioni Europae, Asiae
et novi orbis sunt communes, nec in calidas regiones evagantur;
reliquae omnes migratoriae vel erraticae.
Migrádtoriae nostrae aves, quae passim aptis locis vel mitiore
hyeme consistunt, in hyLbernis soli gulae consulunt, non proh. No-
va proles anni in iisdem hybernis maturescit et perfectam adultae
aetatis induit plumaginem. Prohficationis gratia omnes ad nativa
loca, plus minus arcto vicina, vel frigidas ad alpes redeunt. —Edu-
cata deinde prole et refecta nova plumagine, in locis pabulo ipsis
grato abundantibus aliquantisper moratae, sensim in nota hyberna,
quo allicit pabulum, recedunt: multae non ante confirmatam aesta-
tem; omnia vero borealis haemisphaernu Pennata citra Tropicos con-
sistunt, sola, ut dixi, Diomedea excepta. ta vero in genere ad-
dictae sunt locis in quibus natae sunt, ut eo quot annis redeant f
deliter, immo quaedam exinde /ocales specierum nascuntur Jarieta-
tes; cujus rei illustria exempla Fauna nostra praebet in Hirundine
domestica Sibirae, Alauda alpestri, Motacilla aurorea, Emberiza
nival, Passere arctoo, Carduele Sibiriae, Morinello, Tetraone Lago-
e 209
pode, Coturmice. Hinc quoque pendet magnitudinis diversitas in
pluribus Palmipedibus et Grallis (*) et pulcritudo praestantior in bo-
realibus, quam temperatis natarum. — Hinc etiam derivanda plurium
specierum localitas praesertim quoad longitudinis gradus, qualis ap-
paret in Ciconia alba, Grue Leucogerano, Pratincola, Oscinibus et
Fringillace:s pluribus orientah Sibiriae peculiaribus, multisque na-
tantibus Eois,
Erraticae tandem mihi dicuntur aves, quae casu raro et tractu
incerto, plerumque penuria pabuh alicubi ingruente, vel alibi ejus-
dem abundantia pulsae vel allicitae, turmatim saepe congregatae ex
una regione in alam migrant. Exempla in Caryocatacte et Corvis
variis, in Siurnis, (praesertim roseo, Seleucide ave, locustarum
sectatore), DBombycilla, Curvirostra, Coccothrauste, caet. obser-
vata sunt.
Caeterum europaeas aves facile omnes, praeter Gruem baleari-
cam et Cornrram, Fauna nostra sibi vindicat, aliquas etiam cum
America communes; neque spernendus numerus earum, quae or:en-
talibus nostris terris videntur propriae. Singularum enumerationem
hic praefigere non videtur esse opera superflua. Itaque privae et pe-
culiares. Imperio Rosso-asiatico species sequentes enumerari pos-
se videntur:
Stryx uraleusis (Sibir.) Vultur AMeleagris (Taur.)
Aquila leucorypba (Casp.) Corvus Dauurius (Davur.)
Falco vespertinus. — . Cyaumus (Davur.)
(*) Recte apud Curiosos Beleii varietates in speciebus avium hydrophila-
rum variis distinguuntur & magnitudine, «exkelde (simplices) et dubbelte
(duplas) appellantes.
300
Lanius pboenicurus (Sib.)
— — bracbyurus (Sib.)
Picus Cirris? (Sib.)
Sturnus davuricus (Davur.)
Xanthornus caucasicus.
Merops persica (Gasp.)
Turdus leucocillus (Sib.)
— fuscatus (Sib.)
— ruficollis. (Sib.)
— . Aidon (Sib.)
Muscicapa albicilla (Sib.)
— Eridea (caucas.)
Motacilla /uteola (Sib.)
— montanella (Sib.)
— Cyane (Davur.)
Motacilla aurorea (Sib.)
— . ([.erytbrogastra (Cauc.)
— Leucomda (Tat. Sib).
— . Calliope (Sib.)
— . Cyauura (Sib.)
— . Proregulus (Sib.)
— Citrindla (Tat. Sib.)
— . Cirbiola (Sib.)
Alauda fafarica (Tat.)
— mongolia (Davur.)
— leucoptera (Tat.)
Hirundo alpestris (Sib.)
— . Ciis (Sib.)
Parus Cyanus (Ross. Sib.)
Columba rupicola (Sib.)
-— J ja (Sib.)
Pvrrhula erytbrina (Ross. Sib.)
— caudata. (Sib.)
Coccothraustes caucasicus
Passer alpicola (Cauc.)
— voseus (Davur.)
— fQusillus (Cauc.)
Emberiza byperborea (Sib.)
— Pitbyoruus (Sib.)
— fucata (Davur.)
— rustica (Davur.)
— pusilla (Davur.)
— coronata (Sib.)
-— Chrysopbrys (Davur.)
Emberiza pjrrbuloides (Casp.)
— passerina. (Sib.)
— spodocepbala (Davur.)
— auveola. (Sib.)
— rutila (Davur.)
Tetrao arenaria (Tat.) '
— paradoxa (Tat.)
Phasianus Cojcbicus (Cauc.)
— pictus (Davur.)
— auritus (Sin.)
Grus Leucogeramos (Sibir.)
Charadrius gregarius (Tat.)
— caspius (Tatar.)
— aongolius (Davur.)
— minutus (Davur.)
Rallus minutus (Davur.)
Trynga salina (Davur.)
Anser cyguoides (Sib. orient.)
Anser grawdis (Sib.)
— rujicollis (Sib.)
Anas rutila (Tatar. Sib.)
—— moscbata (Tatar. Pers.)
goi
Anas falcata (Sibir. orient.)
— glocditaus (Sib. orient.)
— mérsa (Sib.)
Et e pelagicis propriae orientali Oceano:
Phalacrocorax pygmeus.
— bieristatus.
—- pelagicus.
— perspicillatus.
Diomedea ZAlbatrus.
Proceliaria orientalis,
Larus [cbtbyaetus.
— minutus.
Sterna Caspea.
Sterna Camtscbatica.
Cepphus Zrra.
— Carbo.
— Perdix.
Lunda cirrbata.
— piittacule.
Uria senicula.
— crinuita.
— £usilla.
Sequantur species Sibiriae orientaliori cum America communes:
Stryx barbata (Sib. orient.)
— nmnyctea (Ross. Sib.)
— doliata (Ross. Sib.)
Aquila pelagica.
— leucocepbala.
Accipiter Haliaetus (R. S.)
— — Lagopus.
— Astur (Ross. Sib.)
Corvus Corax (R. S.)
—4Q( i Corotie CR; 5i)
— Pica (R. S.)
Picus tridaitylus (R. S.)
— Jynux (R. R.)
Sturnus Cinclus (R. S.)
Turdus /uscatus (Sib.)
Motac. Trocbilus (R. S.)
— . Regulus (R. S.)
— albeola (R. S.)
— ctruina (Sib. orient.)
Alauda mivalis (R. S.)
Hirundo demest. (Var. Sib.)
— . Caprimulgüs (R. S.)
Sitta. europaea (R. S.)
Loxia psittacea (R. S.)
Passer arctous (Sib. or.)
Emberiza miv4lis. (Ross. Sib.)
— Chrysops (Sib. or)
Tetrao Lagepus (R. Sibi)
Grus Autigone (Sib. or.)
Phalaropus cilérascens (Sib.)
302
Phalaropus rufus. (Sib.)
— ruf icollis. (Sib.)
Anser culgaris (R. S.)
— erytbropus (R. S.)
— byperboreus (R. S.)
— Beruila (Sib. Amer.)
— Brenta (Sib. or. Am.)
— Canadeusis (Sib. or. Am.)
Anas Cutberti. (Sib. boreal.)
— spectabilis (Sib. bor.)
— byemalis (R. Sib.)
—. bistrionica. (Sib. or.)
— glacialis (Ross. Sib.)
Procellaria orientalis.
Larus niveus.
Cepphus Carbo.
— Perdix.
Uria «leutica (Am, ins.)
— «ristatela (Japon, Am.)
— dubia. (Ins.)
— '['etracula (Ins.)
Denique addo Americae potissimum proprias species, sed in
ditione Rossico sceptro subdita
res
ter
Aquila leucocepbala.
Corvus Stelleri.
Alcedo Zlcyom.
'Turdus auroreus.
Muscicapa guttata.
Motacilla ruPiginea.
Observatas; quae sunt
Motacilla pilcolata.
Haematopus z7iger.
Anser pictus,
Anas Steileri.
Mergus cristatus.
Alca monocerata,
E toto autem alitum nostratium exercitu latitudines borealio-
non adire observantur, sed potius reformidant, species circi-
LXXII. ut:
Stryx Scops.
Falco Lanmarius.
Aquila Jeucorypba.
Accipiter bypoleucus.
-— regalis.
Vultur Percnopterus.
— prrsicus,
— — Meleagris.
Corvus dauricus.
— Cyauus.
Lanius /racbyuruse
Sturnus roseus.
— . daurieus.
Xanthornus caucas.
— Penduliuui.
Certhia muraria.
Upupa «ulgaris.
Merops Apiaster.
— persica.
Coracias Garrulus.
Turdus Merula. (*)
Motacilla Cyaze,
— aurorea.
— — Leucom:la.
— campestris.
Alauda tatarica.
— Cualanára.
— . Mongolice,
— leucoptera.
Hirundo alpestris.
Parus barbatus.
Coccothraustes vulgaris.
— caucasicus,
Emberiza pyrrbuloides.
— Hortulana.
— Cia.
Tetrao Cbata.
— paradoxa.
— arenaria.
— rufa.
Phasianus colcbicus..
— pictus.
— auritus.
Otis Tetrax.
Q2
Oo
U2
Grus Virgo.
Ardea purpurea.
— alha.
— Garzetta.
— —comata.
— Nytticorax,
Charadrius gregar:us.
— Caspius.
— Mongolicus.
— alexanudrinus.
Glareola Pratincola.
Fulica Porpbyrio.
Platalea Leucorodia.
Recurvirostra Avosetta.
Numenius Falcinellus.
— Ibis.
Limosa Himantopus.
Phoenicopterus roseus,
Cygnus sililus.
Anser cygnoides.
Anas moscbata.
— rutila.
— ruftua.
— miria.
Pelecanus Ottocrotalus.
Diomedea Alb.traus.
Larus lcbtbyaetus.
Sterna Caspia.
His generatim expositis, jam ad specialem Avium nostratium
historiam transeo.
() Turdus forquatus, in Persia non infrequens etiam nostras non adit terras.
394 —PááÓÀ
DU IU. Mi
ODIO
PowRoA- DES PR E TX E.
TS P TISY SGIAEDSS:
Tenebrarum amantes Stryges, propter latebras in. alpestribus
sylvaticisque desertis magis inaccessas et noctivagum vitae genus,
pauciores per Russiam atque Sibiriam Rapacibus diurnis videntur; et
tamen ubique vere copiosiores esse, quam in Europaeis regionibus,
suadet specierum apud nos multitudo, copiosum e murini generis
animalculis pabulum, et quod in campestribus regionibus, ubi an-
gusti sylvularum tractus fluentum ripas concomitantium latebras mi-
nus extensas offerunt et reliqua regio magis patet, insolita ubique
individuorum copia Occurrunt.
Inter Rapaces hoc genus ideo facilius digeritur, quod species
ejus constantes, varietatibus vix contemeratae, neque secundum aeta-
tem, ut Falcones, mutabiles, descriptiones firmas et omnibus indi-
viduis consentaneas permittunt. Similitudo tamen colorum et pictu-
rae in speciebus multis, difficilhhorem olim solis verbis adumbratio-
nem reddebat, unde auctorum antiquiorum synonyma confundentes
passim fluctuarunt recentiores. In recentissimis vero Ichnographis
jam non amplius laboramus et si praeter. colores, structura aurium,
remigum serratarum numerus, alique semper Observata fuissent, etiam
sine iconismis species constarent. Quae ego ad species synonyma
retuli, eorum vix dubium ullum mihi superfuisse certus sum, multo-
ties collatis auctorum descriptionibus.
Mirum videri debet, quod in Europa vulgatissimae quaedam
Strygum species, in Asia boreali paene deficiant, licet alimentum
suppetat; et aliae contra succedant novae in Europa ignotae. Spe-
cies europeae nostrae Faunae praesertim. denegatae, mihi saltem per
septennium continuae venationis non oblatae, sunt: Stryx flammea
et stridula. Propriae borealis nostrae Asiae sunt: S. Uralensis et si-
birica. Communes cum maxime borealibus Europae et Americae,
licet nullibi aeque copiosae, ac in media Sibiria, S. nyctea et Ulu-
la. — Omnes caeterum Stryges 1d commune habent, quod iratae ma-
xillis collisis crepitent cum sibilo.
1. O0 ]1 RY X. BAJZIDO.
S. aurita, fulvo- varia, remige sesquialtera servata, alula, tectri-
cibusque subalaribus apice nigris.
Bubo Auctorum omnium, Brisson. ornith. I. pag. 477. Lin.
SysE, Ta pz 1314, 5ps, i. Frischecav, tab. 931!
Bubo atheniensis, Edwards glean. I. p. 37. tab. 227.
Le Duc ou grand Hibou, Buffon. ornith. I. p. 332. tab. e»,
(pessima.) D'aubent. icon. color. tab. 435.
Greateared Owl, Latham. syn. av. I. p. 116. sp. 1.
B. Stryx scandiaca Lin. syst. Il. pag. 1392. sp. 9. Faun. su. Il.
n. 70. Latham. syn. av. I. p. 120. sp. 8.
Russis vulgo Filin et Bugalen; Malorossis, Cosaccis et in Sibi-
ria passim Pugatsch (1. e. terrifica). Tataris Jaebalak; monti-
colis Sibinae Ugài. ^ Baschkiris Uiku (a voce); Jacutis Yss,
vel Oel - pyrgalak, (ab auribus, quas illa gens in mitris imi-
tatur), item Uehsürae (a voce). Mongolis Scharà - Schabán
39
(lutea avis). Buraetis Chalià. Tangutis Üuhbà. Armenis Baik-
gusch. ^ Fennis Uhpis; Esthonibus Jaenneisse. ^ Votiacis Yju;
Vogulis Jibü; Osuacis Pyjah, Obensibus T'schurssuch vel Jeb-
bi; Deng-Ostiacis Hujahui; Karagassis Tschussu; Koibalis Hik-
doet; Tawginis Mudundae. "Wassuganis Iwüch; ad Turuchansk
Pissaema. ^ Camtschadalis Tschiachtsits. | Japonensibus Figu-
rudori.
Per omnem Russiam ac Sibiriam, a finibus australibus ad mare
glaciale et usque ad extremum Asiae angulum, Oceanumque orien-
talem frequens occurrit, praesertim colens sylvas et avia montana,
neque tamen campis australioribus deest, in lucis et sylvulis circa
flumina nidum condens. Imo in Insula Phanagorea (Taman), ubi
nullum sylvae vestigium, in praeruptis colhum incisuris, ad voragi-
nem limivomam prope Castellum Novum, ut et in Monte Bogdo,
nidulantem inveni in aprico. Vulgo nidus loco depressiore, saepe
in arbore orgyali vel in rupe quadam, sine arte plumis stratus. —
Ova globosa, (*) mediocria, alba. Pulli plerumque terni monstrosi,
lanugine cinerea, fusco undulata. — Adultorum Fox saepe interdiu
exauditur, in sylvarum solitudine terrifica, gemebunda — Buh, et
Uhuhi. Lettonibus ominosa avis. Interdiu et ad lucem candelae
magnis oculis plane coeca avis, nyctalopia perfecta laborans, ut di-
gitum pupillae prope admotum non percipiat prius, quam tacta
iride. — Unguium vis ad ossa penetrans. Aurium pennas Buraeti
idolis suis laneis pro ornamento capitis adsuunt.
Nota 1. Cum plumis magna Avis; detracta pelle Urogallo mi-
nor. Pinguedo copiosissima, flavissima, oleosa. lrides aureo colore
pulcherrimo. Longitudo intestini 51 pollicum; coeci 5". 6".
(*) Omnium avium rapacium ova globositate singularia.
Lonteisn id
— 307
Nota s. Farietatem (4. majorem, candicantem aliquoties in
Sibiria frigidiore hyeme vidi, verosimillime arcticam, semel ad Iset
fuv. dein Toboli, tandem et e regione polari adlatam, quam Lin-
naei Strygem scandiacam esse nullus dubito. Harum duae pondus
decem librarum excesserunt, cum vulgaris iisdem in regionibus ple-
rumque novem libris sit minor. Color admodum albidus, in dorso
vix lutescens, lituris undulisque ut in vulgari quidem, sed subtilio-
ribus et rarioribus, dilutiorque tota.
Nota 3. Bubonem virginianum Edwardsi (av. II. p. tab. 60)
nollem pro Bubonis varietate habere, ut vult Comes Buffon, in Or-
nithologia nimis compendium specierum amans, illarum praesertim,
quas ipse coram non vidit.
Nota 4. Bubo Aldrovandi pedibus nudis, distincta pariter
mihi species videtur, cujus in Hercynia captae olim Goettingae vidi
caput cum pedibus. Mole hic cum Bubone certat; longitudo cranii
a summo unco ad occiput 3^. 9". latitudo maxima ad marginem po-
sticum orbitarum 2^. 10", Rostrum nigrum, maxilla inferiore apice
subtruncata et utrinque profundo sinu excisa. Lingua crassa, apice
biloba. Pedes fere usque ad genua nudi; tibiae breves (2".), squa-
mosae, squamis angulatis, lanugine prorsus nulla. Digiti squamosi,
aeque nudi, loricis aliquot latioribus versus ungues. — Eam vero po-
stea nunquam, et in Rossico Imperio Collegarum nemo, observavimus.
o EST RH. Y. Xa uEbnce
S. aurita fulvo variegata, remige sesquialtera serrata, litura an-
te oculos, circuloque peplum ambiente nigris.
Otus bubonoides, Messerschmid. xen. Isidis MS.
Noctua minor aurita vel Scops, Frisch. av. tab. gg!
Asio Brisson. ornith. I. p. 486. sp. 4.
398 €— HÀ
Stryx Otus Lin. syst. I. p. 132. sp. 4.
Ulula longius aurita Zool. britan. pag. 70. sp. 1. tab. B. 4.
fig. 1! (bona) Zool. arct. II. p. 299.
Le Hibou ou moyen Duc Buffon. ornith. I. p. 342. tab. 23.
Stryx deminuta, Pall. itin. Il. append. p. 707. n. 14.
Longeared Owl, Latham. syn. av. I. p. 121. sp. 5. et p. 28.
Sp. 14. (e synonymo duplicata).
Nomina barbara ad sequentem alleganda etiam huie speciei
applicari vulgo solent.
Ubique cum praecedenti, minus tamen frequens occurrit: mihi
in australibus Rossiae, pariterque in borealbus citerioris Sibiriae
observata, a Messerschmidio etiam in ulteriore Sibiria. In Tau-
riae vallibus nemorosis non infrequens. Volatus, ut fere omnibus
Strygibus lenis, silens, nocturno mysterio accomodatus. —Nidulatur
in rupium fissuris et ruderibus passim. Plumae auricularum hujus et
praecedentis a Rossis et Tataris in Sibiria pro praestantissimis haben-
tur illiciis, hamo affigendis, ad pisces rapaces decipiendos.
Descr. Coloribus adeo similis est Buboni, ut nisi tam late
differret magnitudo, vix distingueretur: Mole vix Cornicem aequat.
Rostrum nigrum, basi lividum, maxilla inferiore apice utrinque
emarginata, ut majori — Pep/a minora, circulo nigro evidenter cin-
cta, qui non apparet in Bubone, uti nec area lunata ante oculos
atra. Cornicula minora e pennulis circiter quinis, quum in Bubone
saepe contineant septenas et ultra. —T'ectrices alae secundariae exte-
rius maculis albis marginalibus, evidentissimis. Pedes magis lutes-
centes, neque undulati.— Color supra magis fuliginosus; subtus pal-
lide ferrugineus, neque albicat, ut in Bubone. Plumae ubique litu-
ris longitudinalibus notatae, sed rarius undulatae. Remex extima to-
to margine, proxima usque ad medium serratae. "Tectrices subtus ma-
|
30g
jori parte atrae. — Cauda alis brevior, strigis transversis rectis nigri-
cantibus, mediis pennis pulveratis. — lrides citrinae, ut Bubonis. —
Longitudo ab unco ad uropygium 8^". 2". Caudae 5". 3". alarum
expansarum 9^. 8". 10^. Uluae alarum ii". | Mas et femina auxitae,
per omnia similes. Femina paulo ponderosior libram medicam
subaequat.
3i SUR TRY UXE- ondenof ius
S. subaurita fulvo varia, remige extima serrata alba, rectricibus
intermediis ocellatis, litura pone oculos atra.
Otus bubonoides alter vel Noctua montana minor Kirgisica
aurita Messerschm. Diar. MS.
Stryx breviter aurita, Zool. britan. pag. 71. sp. ». tab. B 3.
et B 4. fig. 2. Zool. arct. II. pag. 229. Latham. syn. E.
pag. 124. sp. 9.
Calmuccis Ooli - Schabuhn (Montana avis) Tungusis Nupkuptun.
Samojedis Chaneptschu. |Ostiacis Mundól; ad Jeniseam Alle-
shattud. | Camtsch. Ukintzis | Tschiátschitsch; occidentalibus
Sippucha.
In Russia mihi nunquam oblata, nec audita, non tamen deesse
negaverim, quum in Anglia ab 4miciss. Pennant, in Belgio a me-
ipso quondam observata sit. Frequens vero est in Sibida maxime
boreah et sylvestri; omniumque creberrime apparet, noctu crebro
ad excitatos ignes advolans, atque hominem muris stridorem imita-
turum adeo audacter impetens, ut baculo facile occidi queat et ex
improviso saepe fere capiti insideat. In excelsioribus ramis sedens
collisis maxillis graviter frendens exauditur; saepe recta sursum evo-
lans, vel in dorsum projecta alas agitans, vocem iterat feralem —
Hu-bu-buu, ferme Upupae similem, sed tristiorem et fortiorem.
Messerschmidius prodidit, circa Monasterium Lostschino - borskoi
310
ad Ketam Buv. tantam hujus esse foecunditatem, ut ipse diluculo
saepe vigenas sine formidine obambulantium capita circumvolitan-
tes viderit. In Tauriae vallibus montosis passim occurrit.
Descr. Magnitudo vix infra antecedentem, cui primo adspectu
adeo similis, ut nisi ab adtento, collatisque coram speciminibus, vix
distinguatur. Rostrum nigrum: maxilla inferiore ad apicem utrinque
obsolete emarginata. rides flavissimae. — Pepla parva, albida, area
lunata, oculos postice cingente, atra. Cornicula in masculis minima,
penna una vel altera; feminis plane nulla. 4urium circulus pluma-
ceus superius albus, inferius nigro- varius. Cucullus et corpus supra
totum gryseo- pallida, lituris scapinis migris; subtus pallido - alba,
notis linearibus pectoris et hypochondriorum. — Tectrices alae secunda-
riae exterius albo- maculatae. ^ Remigum extima tota, secunda tan-
tum apice angustato-serratae; illa alba, secundum rhachin nigram
ferruginescens, apice nigro fasciata; sequentes » — 4. exterius tessu-
latae; reliquae totae fasciatae, exterius luteo, interius albo. Ala
subtus alba, tegetibus primariis extremo nigris. — Cauda alas subae-
quat albida, fasciis nigricantibus distinctis; rectrices duo intermediae
fusco -nigricantes, ocellis magnis, subalternis, albis, disco fusco pu-
pilari. Pedes parca tenuique lanugine vestiti: extremi digitorum ar-
tücuh plane nudi, flavescentes. ^ Ungues atri. Pondus paulo infra
praecedentem. — Mensura avis ab unco ad uropygium 8". caudae 5^.
4'. ulnae alarum 11". 6". tibiarum i^. 7". digiü mediu cum (9^.)
ungue 2^,
Nota. Similhma S. Oto et Ululae auctorum species, et inter-
media, sed distinctissima.
3. S TRY X' Scopx
S. aurita cinereo fuscoque pulverato- varia, digitis nudis ci-
nerascentibus.
D ommo AII
2
Scops auctorum, Brisson. ornith. I. p. 495. tab. 37. fig. :.
(curata). Latham. syn. l. p. 129. sp. 15.
Stryx Scops Lin. syst. I. p. 132. sp. 5.
Le petit Duc, Buffon. ornith. I. pag. 358. tab. »4. (optima,
nisi quod cornicula non appareant.) D'Aubenton icon. co-
lor. tab. 436.
Siryx pulchella, PaZ. itin. I. append. p. 456. n. 8. Latham.
syn. av. L. p. 130. n. 16. tab. 5. fig. 1.
Stryx capite aurito, e gente sua minima, Lepechin. Nov.
Com. Petrop. XV. p. 49o. tab. 2o. Ejusd. itin. II. p. 296.
tab. 4. (Icon naturali proxima magnitudine.)
Rossice (Kan ÉEkz). "'ataris sibiricis Ssógergàn. Tungusis Kyhaafky.
Lepidissiima omnium sui generis et Stryge passerina minor avi-
cula, in temperatioribus Rossiae et citerioris Sibiriae satis frequens.
Amat praesertim Saliceta ad Volgam et Rhymnum, versus mare Cas-
pium et Gurjevi, aprico loco copiose datur. Hyeme in australiora
migrat, unde primo vere redit, in arbustis densioribus et circa vil-
las habitans. Victitat erucis et scarabaeis, mures quoque captat, un-
de in conclavibus utilis, praesertim cum lenissimo volatu ne exau-
diatur quidem. Interdiu plane coeca. Jox querula; frendet quoque
collisis mandibulis territa vel irata. "ardius reliquis congeneribus
prurit, Junii demum medio pullos excludens, quo tempore Bubonis
jam adult fere evolant. Nidus in cavis arborum et sub tectis. Ova
bina, pro tantilla avicula magna, globosa, candida cum levissimo
virore, laevissima, diametro utroque i^. ij^.
Descr. Rostrum fuscum, maxilla inferiore ad apicem utrinque
leviter sinuata. Lingua profunde biloba, obtusa. Nares quasi tubuli
depressi, rostri basi coadunati. lrides pulcre Havo- pallidae. — Palpe-
brae plumulosae. Pepía parvula. —Cornicul& in utroque sexu parva,
312 —
brevia, obtusa, non tamen e penna solitaria (ut Linnaeus), sed
fere denis minutis. Semicirculus pone aures niger, sed in gulam
non coéuns. — Corpus cinereum, gryseo-nebulosum, totum strigis
scapinis nigris subramosis, undulisque pulveratis transversis pulcher-
rime variegatum, sed adspectu quasi araneoso, ut in Caprimulgis et
Jynge. Alae spuriae exterioribus plumis quinque albis, apice nigris.
Remiges 23. extima vix evidenter serrata. Subtus alae albae fusco
maculatae. Cauda subrotundata, dorso concolor. Pedum digiti ultra
carpl articulum nudi, pallidi, vel cinerascentes. — Pondus biunciale
cum tribus fere drachmis mari, sex septemve femellis. — Longitudo
HH
ad uropygium 4^. 9g". caudae 2". g". expansarum alarum 1. 7". 6".
ulnae 5". 10". — — Cystis fellea ductu duplici in duodenum tendens.
Longitudo intestini 9". 6". Coeca sesquipollicaria.
5. 95r av 3X0 2197 CBE
S. imaurita tota nivea, punctis strigisve transversis, remige ex-
tima tota, proximis ». extremo serratis.
Noctua nivea non aurita, Messerschmid. Diar. MS. Zool.
arct. Il. p. 233. Latham. syn. av. I. p. 1392. sp. 17.
Ulula magna alba, Edwards. av. II. tab. 61i. Anderson Is-
land. germ. p. 43. Icon.
Stryx nyctea, Lin. syst. I. p. 132. sp. 6. Faun. su. II. n. 76.
Le Harfang Buffon. ornith. I. p. 387. (ubi perperam S. scan-
diacam hujus varietatem ponit). D'aubenton. icon. color.
tab. 458.
Rossice Bjelaja Sowaà (Ulula alba); in Sibiria Ulàn vel Iàim.
Tataris Tumana; Jacutis Charr-bass et Char-ebbe nivalis ve-
tula); Tataris Krasnojarens. 4kjüh; Baschkirs A4k-Sajah et
Ak-Jabalak (quod itidem S. albam notat) ^ Calmuccis Zaghàn-
Schaboon (alba avis); Mongolis Zaghàn-Kiré (albus corvus).
[sii
——
313
Ostiacis 4ngehvoi; ad Surgut Tschógot et Jipok; Votiacis 4n-
gul-ui. Samojedis Jugricis Chaneptschà; Camaschinzis Z4gga-
ji; Pumpocoliensibus Chojàm-kólka; Inbazkiensibus Chàhanga ;
Assanis Kengafui; Kotowzis Higeisch. Arinzis P'hié. "Tungu-
sis Tuuta; Lamutis Tóta. Camtschadalis Uhschypungel (i. e.
Stryx apricaria), vel Kykutsch; Ukinzis Koládiatsch.
In Rossia et in reliqua boreali Europa rarior, primulum fre-
quens apparet in apr:cis uralensis jugi, maxime versus plagam ar-
cticam; dehinc per totam Sibiriam et deserta Tatariae magnae vul-
gata avis, copiosior quo magis orientem et arcton processeris, prae-
sertim colens regiones apricas, rupibus exasperatas, unde in tractu
Crasnojarensi et in Dauuria desertisque Mongolorum omnium maxime
abundat. In Camtschatca, Stellero teste, procellosa tempestate in
apricis muscosis (Tundra) fustibus facile occiditur. Interdiu non
omnino coecutit, amatque infidere collibus rupibusve in plano pro-
minentibus, vel quum victus causa ad pagos accedit, frumenti foeni-
que acervis. Die videt appropinquantem venatorem, eique volatu
leni, quasi natabundo, se subducit. Praecipue tamen vagatur et ve-
natur diluculo, praesertim muribus contenta, leporibus deinde in-
festissima, quos nullo negotio jugulat. At nunquam Tetraoni Lagopo-
di inhiare vel vidi, vel audivi. In quindecim Nycteis nunquam
plumae vestigium, plerumque mures integros ventriculum continuisse
vidi. Hyemes arcticas fugit, tumque frequeus est in media Sibiria;
aestivo tempore apparet rarius, nisi in terris arctois, unde aestate
occisas attulere nostri, fere totas niveas, punctis paucis minutis in
dorso sparsas; ut adeo colorem aestate non mutent. Nidum in tem-
peratis Sibiriae obtinere nunquam potui; in borealibus autem dicitur
in elatis aviis collium, rupibusque excelsis apricis incubare et ad
tres educare pullos. — Ab Ostiacis comeditur et alae in tugurüs cir-
40
814
ca ldola adfiguntur. Buraeti saepe pellem, in tuguriohs principali
loco suspensam, tanquam amuletum fortunatum colunt. Apud Mon-
golos et Calmuccos faustissima haecce aestimatur avis, quam qui oc-
cidit, silentio in pertica fixam in avio quodam tumulo extollit, qua-
si coelo sacrificaturus, quo in plures annos felicitatem sibi conciliari
constantem putant. Apud Mongolos maxime in honore est ideo,
quod dicatur haec aliquando Stryx magni Tschingis-chani vitam tu-
tasse, dum (fugato sub initia fortunae exercitu post carecta lateret,
haec vero frutici propinquo insidens insequentibus hostibus omnem
suspicionem illum perlustrandi locum, ubi solitudinis amans avis con-
sederat, exemit; adeoque saluti fuit Nyctea, quam dein Mongolorum
principes pro regali insigni habuerunt, aliquamdiu privilegio sanci-
tam. Extat etiam nunc in fortalitio Perecop, quod aditum Cherso-
nesi Tauricae claudit, supra portam exsculpta Stryx alba, tanquam
insigne Chanorum qui a progenie Tschingissi genus ducunt.
Descr. Ob plumarum volumen licet Bubone parum minor vi-
deatur, multo tamen levior est; habui quadrilibribus minores, maxi-
mae libras ferme sex aequarunt. Jarietas duplex, quae non ab ae-
tate sed a climate pendere videtur. Minores plerumque totae fere
niveae, vix aliquot punctis nigris adspersae, in plagis arcticis, ut
autumo, aestatem agunt, ibi natae, ibi proli operam quotannis datu-
rae, unde immani bruma et defectu pabuli versus australiora pelluntur.
Majores plerumque maculis crebris transversis nigris, imo
saepe totae transversim nigro -fasciatae, in temperatioribus Sibiriae
videntur nasci, totoque ibi anno degere et largiori diaeta luxuriare.
Rostrum nigrum, maxilla inferiore utrinque ad apicem sinuata.
Oculi maximi; palpebrae interius instita lata atra marginatae. rides
citrinae, pupilla amplissima. Periophthalmium albidum, oblique a
superiore palpebra descendens. Piumac in tota ave non, ut in pie-
TES 315
risque hujus generis, fluxae, molles, rarae; sed firmiores atque den-
satae, fere ut Falconibus; caput etiam minus plumis tumidum, et
aures minus amplae, strictim valvatae. In maculosis plane alba sunt:
pepla gula, crissum, alae subtus, pedes. Vertex supra oculos maculis
vulgo crebrioribus, majusculis, orbiculatis adspersus; minora puncta per
cucullum sparsa. Dorsum et alarum bases, cum tectricibus vel fas-
ciolis transversis magis minusve crebris virga:ae, vel lunulis trans-
versis maculatae, vel punctis tantum sparsae, quae licet saepe pau-
cissima, nunquam, nisi forte subtus, in nulla desunt. (Maxime pu-
ris pancta aliquot per remsges interiores sparsa, reliqua omnia inte-
merati candoris.) Subtus corpus totum et femorum jubae in priori
varietate taeniolis saepe mog/s e fusco gryseis, sed fere crebrioribus
variantur. lae compositae cauda paulo breviores: Remiges 28. ex-
terius maculis 4 ad 6. nigris, primariae utroque vexillo; extima mar-
gine tota, » et 3 tantum extremitatis angustatae margine, quarta vix
apice subserratae. ^ Cauda subaequalis, strigis transversis nigris sub-
quaternis, rhachi margineque abruptis. Pedes plumosi; digiti longis-
sime laxeque jubati, ut vix ungues emineant, nunquam tamen san-
guine praedae contaminati; vo/ae nudae, palhdae; ungues nigri ma-
ximi. Mensura majoris masculi, 9 librarum, ab unco rostri ad uro-
pygium 1^. 3". 8". caudae 9". ulnae alarum 1. 4^. 2". expansarum
alarum 4'. o". 8". Rostrum ad rictus angulos i". 717. Tibiae 2^. 8".
Ventriculus ovi anserini capacitate,
Nota. Huc referenda avis lapponica, mole ovis, oculis ruti-
lis, caet. apud La Martiniére Voyage des pays septentrionaux p. 76.
non ad Condor avem, ut somniavit Buffoius. — Huc etiam Bubo
albus in. Frünhische Saml. XVII. p. 460. ubi dicitur. vivam Onoldi
extitisse; et Ulula alba prope Dahlen occisa, in Dresdner. Magaz.
Vol. Il. p. 394. In Ingriae et Fennoniae apricis rariuscule observatur.
*
Ge Somn aeXe cogido: RP PBNTE
S. inauris, cauda longiuscula cuneiformi, corpore subtus virgato,
remige unica apice serrata, cauda cuneiformi.
Ulula accipitrina, Edwards av. Il. tab. 6. 2. Latham. syn.
ab. T. p. 1493. sp. 3o. Zool. arct, II. p. 234. n. 193.
Stryx Ulula Lin. Faun. su. II. n. 78. (exclusis synonymis).
Stryx freti Hudsonis Brisson. ornith. I. p. 520. sp. 7.
Caparacoch Americanorum Buffon ornith. I. p. 383.
La Chouette à longue queue JD'Aubent. icon. color. tab.
463. (mala).
Rossis generico Ulularum nomine Ssowà. (*) Baschkiris Buktur-
géi. Calmuccis Gurübulgà. Morduanis Korsch. ^Votiacis Bé-
lo; Permaecis Schus. Koibahs Taska.
Elegantissima haecce species in Europa, nisi boreali, ignota,
per Russiam, praesertim orientaliorem satis frequens, copiosissima
deinde circa Uralense jugum, perque omnem Sibiriam transuralen-
sem, usque ultra Lenam, qua sylvae sunt, imo usque in Americam
borealem, dispersa. Nunquam ad pagos vel domicilia accedit, sed
in sylvis degit, ubi interdiu saepe, saltim matutinis horis volat.
Attamen quas vivas habui, coecutire ad lucem videbantur; unde de
die venari nego, quod Edwards et ex illo Comes Buffon, refe-
runt. Venatur mures et aviculas. Parit saepe in Picarum nidis de-
relictis. Ova S. alba, subglobosa, drachmarum septem pondere.
Unguium vis infestissima.
Descr. Magnitudo cornicis, sed deplumata Columba fere mi-
nor. Rostrum sordide flavum, apice marginibusque nigrescens, qui-
busdam plane nigrum; maxilla inferior rotundata, apice utrinque s
(*) Sic apud: Rossos inauritae Stryges in universum appellantur.
Cum 3i E
nu excisa. Lingua obtuse biloba. Palpebrae intus instita lata ciliis-
que nigris; periophthalmium laxum, subpellucidum, nigro -:n:rgina-
tum. rides citrinae. Peplum parvum, ad verticem plane de&ciens,
albidum, setulis fuscis. Cucullus minus tumidus qunm in plerisque
congenerum, multo tamen magis quam in Edwardsii icone. — Aures
quoque minores. Árcus niger e plumis densioribus supra canthum
posteriorem incipit et peplum ambit, terminatus macula utrinque ad
basin colh fusco-alba; alter arcus per latera cervicis utrinque, supe-
rius priori cohaerens. In masculis fasciculus plumaceus brevissimus
niger e summa commissura aurium corniculi instar erigitur. | Cucul-
lus fusco alboque varius; vertex plerumque guttis cordato-orbicula-
tis albis, saepe in trifohum cohaerentibus insignis. Litura nigra nu-
chae; gula fusca. Dorsum fuscum, transversim albo- varium. — Sub-
tus avis alba, pectore, abdomine, alis creberrimis strigis fuscis trans-
versim virgata. Remiges 21i. sola extima versus apicem serrulata
proximae 2-4. extremo angustatae, omnes utrinque albo dentatae.
Cauda alis compositis dimidio longior, cuneiformis, fusca, strigis
transversis 5-8. undulatis albis. — Pedes alboplumosi, fusco undulati.
Pondus lbrae circiter medicae integrae, feminis plerumque sescunce
minus. Mensura avis a rostri apice ad uropygium 6'. 6". Caudae
6". 6". Ulnae alarum 8^. 6". Unguis medius maximus 8". Epi-
cardis aesophagi perampla, glandulosa; ventriculus juglandis capax;
intestinum. aequat 19". coeca 2^. extremitate in sacculum exampliata.
Hepar bilobum, cystide conspicua nulla. Sacci pulinonales usque ad
hypochondria extensi, fibrosissimi.
Nota. Forte huc Stryx canadensis Brisson. ornith. I. p. 518.
sp. 6. tab. 37. fig. ». quam Linnaeus ad Strygem funeream citat.
Ulula auctorum certe ab hac diversissima est, licet citata a Linnaeo,
qui in Fauna Str. doliatam disserte pro. Ulula descripsit. Non
318 (—
2)
enim dubito nostram in Suecia dari, cum etiam circa Petropolin
non absit.
qus amem" Yax-cobgrbute TM Bi Wr.
S. inauris submacroura cinerea, rostro iridibusque flavis, gula
circulisque atris, remige sesqui altera serrata.
Rossis Kamennajà Sowa. Jacutis Chakàn et Maktschirga (V. e.
Sufflata.) Camtschadalis Kykuitsch (quasi histrio), ob motita-
tiones miras capitis; item .Aatsch.
In Sibiriae orientahoris sylvosis alpinis, inter rupestria mon-
tium rudera rarius mihi occurrebat praesertim circa Jeniseam. Stel-
lero frequenter ad Lenam inque Camtschatca observata. —Venatur
mures brachyuros, quibus hyeme refertum Ventriculum inveni. Se-
dens caput mire detorquet et in orbem gyrat, circumspiciens. A Ja-
cutis comeditur et mire lasciva dicitur, ut in proverbium abierit.
Descr. Magnitudine inauritas omnes, praeter S. nycteam, vin-
cit, capite plumosissimo Bubonem aequat. Habitu aemulatur Str.
uralensem. Rostrum cereum, maxilla inferiore utrinque emarginata.
Lingua subemarginata. irides flavissimae. Nares oblongae, concha
lamellacea, inter;ori margini adnata, subbiloculares. —Pepla maxima
cinerea, circulis concentricis fuscis; Junula ante oculum, circuli pe-
pla ambientes, inque aream gulae atram coéuntes nigri; area lunata
supraocularis alba. Palpebrae plumosae, margine nudo atro. Barba
sub rostro plumarum mollium atra, in quam coéunt circuli plumacei
aures et pepla ambientes, albo nigroque vari. 4ures maximae, plu-
mis densis, inflexis, fuligineo-nigris stipatae. Cucullus tumidissimus,
cum dorso alarumque basi cinerascente canus, fusco undulatus atque
lituratus, ut in Alucone. .4/ae spuriae exteriori marg' ne pennularum
niveae. Subtus plumae albidiores, laxae, lituris magnis fuscis, lon-
gitudi;nalibus; sed sub alis, in hypochondrio, crisso, circaque peces
idend 319
strigis transversis obsoletiusculis virgatae. Pedes plumosi, undulati,
unguibus nigris, basi hvidis; digitorum apices nudi sordide flavi.
Alae amplae fusco cinereoque pulveratae et transversim fasciatae,
fere Aluconis instar. Remiges 23. extimae sex extremitate nigrae,
angustatae, prima toto externo margine, secunda a medio ciliato-ser-
ratae. T'ctrices subalares transversim nigro taeniolatae, apice ni-
grae; alulae pennae nigricantes. Cauda longitudine fere corporis,
alis compositis multo longior, rotundata; rectrices cinereo fuscoque
undulato- marmoratae, fascis oblitteratis, extremo nigricantes, prae-
sertim laterales. — Femina similhma mari. Mensura ad uropygium
Y. 2". o^. caudae 12^". ulnae alarum 1'. 5". 3". expansarum alarum
quadripedalis; rostri ad rictum 1^. 5:7". rictus latitudo i^. 5". Dia-
meter oculorum 4:7". pepli 4^. 1o". Detracta pelle vix juniorem
gallinam aequat. —
Pondus maximis trillibre. Distinctissima species, nusquam certe
descripta. Januar;:o ovaria jam turgida.
Nota. Dubius haereo an huc referam? Strygem nebulosam
Forster in Actis 4nugl. vol. LXII. pag. 396. et 424. | Americae
septentrionalis.
SANUS CLIE Y. Xo urdlemsus
S. inauris submacroura cinerea, rostro flavo, iridibus atris, re-
migibus quinque serratis.
Stryx uralensis Pall. itin. I. app. p.455. n.6. Latham. syn. I.
p. 148. n. 7.
Stryx capite laevi corpore albido, maculis in singula media
penna longitudinalibus fuscis, Lepechin. itin. II. pag. 293.
tab. 3.
Baschkiro- Tataris Jaebalük.
320 ger
Circa Uralense jugum omnium fÍrequentissima species, in ma-
xime rupestribus habitans, raroque ad pagos accedens. Coecutit in-
terdiu, licet in arboribus et fruticetis saepius observatur vaga. Quas
media hyeme a venatoribus meis habui, omnes jejuno et contracto
erant ventriculo et vacuis intestinis. In orientaliore Sibiria mihi
nunquam visa, quamvis loca faveant. Interdiu coeca.
Descr. Magnitudine variat, a bihbri ad. trilibrem. observavi,
adeoque ad antecedentem accedit. Similis eidem et AJ/uconi, sed
egregiis notis distincta. Rostrum cereum, maxilla inferiore apice
utrinque obsolete sinuata. Lingua crassa, obtusa, emarginata. lri-
des atrae, cum pupilla glauca, ut A4/uconi. Palpebrae intus et margo
perophthalmii crassi atra. — Pepla magna, exalbida, circulo e plu-
mulis densis, albo-nigroque variis tota cincta. Color supra cinereus,
fere Aluconis, subtus albidus, ubique lituris tantum longitudinalibus
fuscis, neque undulatus, ut in 4/Jucone. |Uropygii plumae late albae,
medio tractu fusco. Subtus in collo plumae cinerascentes, reliquo
albae, tractu scapino mnigricante. | Remiges 93. fasciatae, quarta,
demum longissima; prima brevis, toto margine, » et 3. extremo ser-
ratae, 4 et 5 pariter extremo angustato subciliatae; quae nota con-
stantissima. — Cauda multa longior, quam aluconis, fereque praece-
dentis proportione, rotundata, cinerea, fasciis latis fuscis, transver-
sis, rectricum apicibus albis. .4/ae compositae vix mediam excedunt
caudam. Mensura avis io". 9". caudae i0". 7". Ulnae alarum 13^.
expansarum tripedalem excedens. Pepli diameter 3". 3". tibiae o".
digiti medii cum ungue (7i7.) 2". rostri :". 6". Plumosissima avis,
ut antecedens. Pondere a bilibri ad 9: libram varions. Viae bila-
riae, ut in milvo, huic maxime singulares: Cystis sub hepate posita
ductum semipollicarem rectum emittit in subjectam. curvaturam duo-
deni, cui 6 poll. distantia a pyloro inseritur; in fundum cystidis in-
— 321
seritur ductus bilarius, e substantia hepatis prodeuns. Ductus hepa-
Hcus cystidem longitudinaliter legit, et non communicans distinctus
inseritur duodeno, semipollicari spatio supra cysticum. Coeca ex-
tremo ampliata, longitudine 3". g^. Tardius praecedente prurit.
gaMTS TP RREOPAAAUT ofParo:
S. inauris cinerea, rostro flavescente, iridibus atris, remigibus
tribus. serratis.
Noctua major, Frisch. av. tab. 94. 95. 96.
Ulula, Brisson. ornith. I. p. 507. sp. 3.
Noctua fusca, Zool. britan. tab. B 1.
Stryx Aluco, Lin. syst. XII. p. 139. sp. 7. (cum synonymis).
La Hulotte, Buffon. ornith. I. pag. 358. JD'aubenion. icon.
cel. H2 4n
Roses vulgo Sowàá, cum prioribus Lettonibus Puhze; Esihom-
bus Surispeakul.
In Rossia multo minus frequens, quam in reliqua Furopa, mi-
hi praesertim in australioribus, at nunquam in Sibiria observata.
Nota. Rossica semper gryseo-cinerascente est colore, quem
icon Pennanti exprimit. n Germania vero, praesertim patria mea
Marchia Electorali, satis frequens est Farietas tota pulcherrime rufo-
fulva, lituris undulisque ordinariüs, quam nemo auctorum rite obser-
vavit. Hanc puto voluisse Linnaeum Faun. su. II. n. 73. ubi ,Stry-
»gem capite laevi corpore luteo** appellat. Eandem indicavit pro
distincta specie Kramer elench. austr. pag. 395. et ni fallor Scopoli
Ann. I. p. 92. n. 16. Eandem vero Brissonius et ipse Linnaeus
(Syst. nat. pag. 133.) ut et Latham (syn. pag. 134.) confuderunt cum
Stryge albida, quae ex synonymis Linnaeo est S. flammea, Brissonii
Aluco (ornith. l. pag. 503. sp. 9.), optime delineata in Zool. britan.
tab. B. et apud Buff onium ornith. 1. p. 366. tab. o6. D'Aubento-
41
522
num icon. color. n. 440. 474., notissimaque in Europa tempergtiore,
quum contra in tota ditione Faunae rossicae non occurrat.
mo sex X CUIILLO.
S. inauris fulvo- varia, rosuo nigro, iridibus fulvis, remige ses-
quialtera serrata.
Noctua saxatilis, Gesner. av. 629. Aidrov. orn l. pag. 545.
Willughbeji orn. p. 103.
Ulula flammeata Frisch. av. tab. 98.
Noctua major Brisson. orn. Il. p. 511. m. 4.
Stryx Ulula, Lin. syst. I. p. 133. sp. 10. (ex synon.).
La Chouette ou grande Chevéche, Buffon. ornith. I. p. 372.
tab. 27. (optima). D'auberton. icon. color. n. 438.
Stryx accipitrina Pall. itin. Il. app. p. 455. n. 6.
Noctua minor, Gmelin Nov. Com. Petrop. XV. pag. 447.
tab. 192. (mala), itiner. II. tab. 9.
Caspian Owl, Latham. syn. lI. p. 147. n. 36.
In Rossia praesertim australiore frequentissima avis, etiam in
lucis campestribus secundum Volgam et Rhymnum (Jaik) fl. abun-
dans, ubi defectu latebrarum rupestrium in nidis Picarum et Mone-
dularum prolem educat; imo visa est inter arundines in strato humi
anatis nido ovis incubasse. Frequenter interdiu apparet, longoque
saepe et spontaneo volatu, ut minus coeca congeneribus videatur.
Obs. Habitus paulo alienus ob capitis mediocrem magnitudinem
.et volumen minus plumosum, et pepla parvula. urium plum.e mar-
ginales albae. Remigum 4. extimae a bas) ultra medium albae, pri-
ma tota, secunda longissima apice serratae. —4/ae subtus albae,
praeter tectrices primi ordinis extremo nigras. Pondus circiter de-
cem unciarum, seu unius librae.
Im]
I]
423
Ig: STRCARUPEHOT passerina.
S. inauris, gryseo alboque varia, rostro pallido, iridibus flavis,
remige sesquitertia serrata.
Noctua minima, auctorum.
Noctua minima seu funerea, Frisch. av. tab. 100.
Noctua minor, Brisson. ornith. I. p. 514.
Noctua parva, Edwards. glean. I. pag. 39. tab. 998. Zool.
bDritan. pag. 73. sp. 6. tab. B 5. (bona). Latham. syn.
pag. 150. n. 4o.
La Chevéche Buffon. orn. I. p. 377. tab. 28. (mala). D'au-
bent. icon. col. n. 439.
Rossice Sytsch. — Tataris Euhturgei. Lettonibus Appohgs; Est-
honibus Oeku/, Raetskul. Buraetis Boehschirga. — 'Tungu-
sis Umil.
Habetur in Rossia frequens, in Sibiria rarius, sub tectis et in
sylvis habitans, in conclavibus ad capiendos mures utilis. Interdiu,
non tamen penitus, coeca; ad claram lucem palpebras claudit atque
invita aperit. Volatus levissimus, silens. J/ox stridula, pipiens,
querula, quasi junioris Tinnunculi, debilis. Irata collisis mandibu-
lis graviter frendet.
Descr. Cum Scope e gente sua minima, ideoque facile dignos-
cenda; depiumata Sturno fere minor. Rostrum palldo-livens. [ri-
des dilute flavae. Vertex, circulique aurium albo-guttati, Supra
gryseo-fusca, albo- maculata. Subtus alba, lituris subtransversis. Re-
miges 19g. prima tota, secunda ad medium, tertia versus apicem ser-
ratae. Cauda compositis alis paulo longior, maculis quatuor ordi-
num transversorum albis guttata. Pondus quadriunciali minus. Lon-
gitudo ad uropygium 5". Caudae 3". 6". Ulnae alarum 6". expan-
sarum alarum mensura 19^,
$324 —ÁÀ
Hz ida 2A. LxOr' 9 4N Eos.
Rapaces diurnas a Linnaeo conjunctas in tria genera dispo-
nere visum est, tantundem characteribus inter se distincta, ac JFul-
tures: Nobilissimos primo loco posui, bellatores Faicones, sequantur
regiae, vi sua tremendae Aquilae, uliimoque loco erunt inertiores
istis dccipitres.
Faicones omnium facilhme distinguuntur: rostro brevissime
adunco, ad apicem utrinque bidentato, respondente in inferiore man-
dibula utrinque incisura; cera crassa, in qua narium aperturae ro-
tundae, papilla in medio prominente. Dein proprium his est digi-
tum in pedibus exteriorem, laxa plica adnexum, transversim extror-
sum detorquere, praesertim quum falculis prehendunt; et in genere
habent digitos valde elongatos, subtus verrucis articularibus insignes,
et falculas cum tenuitate fortissimas, elongatas. —44/ae et cauda om-
nibus rgidae et elongatae, ad vclocissimos in aére motus adaptatae;
pleraeque et altivolae. —Nidulantur quoque in alto et cruenta praeda
vivunt, ignobilem cibum aversantes. Omnibus color in prima aetate
variabilis, unde multa apud auctores confusio. Hyeme demigrant in
temperatas regiones, comites migratoriis avibus, cum quibus et re-
deunt ad solitos nidos. | Ad venationem praesertim dociles sunt, et
praecipuum spectaculum praebent F. Gyrfalco et peregrinus, nec mi-
nus pro sua parvitate delactabilis 4esalon. Species secundum aeta-
tem et varietates mire multiplicarunt auctores tam Falconum, quam
accipitrum, sed omnium maxime Gmelinus in Systemate Linnaeano.
19. LP A-T.( O. UGyrbalco. JtT5. I
F. cera pedibusque coerulescentibus, corpore longitudinaliter
maculato, caudae apice concolore.
325
Gyrfalco auctorum, Brisson. ornith. I. p. 370. tab. 3o. fig. ».
Lin. syst. I. p. 130. sp. 27. Buffon ornith. p. 239. tab. 13.
(pulcherrimae), D'aubenton. icon. color. n. 210. 462. 446.
Latham. syn. l. p. 83. n. 63. et p. 70. seq. nm. 5o. Zool.
arct. Il..p..216. D. 221. F. et forte p. 220. E.
Accipiter fuscus, Frisch. av. tab. 74. (junior primi anni.)
Rossis femina Krétschet, mas Tschelig - Kretschatoi; albus Tschet-
avertnoi- Krétschet. Baschkiro - tataris mas Schonkar, femina
ltelgoe. Jacutis Urung - irc (albus falco). | Calmuccis Sagal-
mai. Lamutis Ormiüdogón. ^Camtschadalis. Gych - Schyschy
(altus falco).
Inter venatrices aves arte falconaria mobilitatas princeps Gyr-
falco sat magna copia in excelsis rupibus Uralensis jugi, tractuum-
que Sibiriae alpesttrium nidulatur, neque hyeme temperatiores situs
omnino relinquit. Baschkiri falconariae venationis amantissimi et
peritissimi, hujus et sequentis pullis praesertim inhiant, eque nidis,
arduo et periculoso labore, loris percautes sese sublevantes, vel ex
alto funibus dem:ssi, rapiunt; in quo etiam a matre cavendum est,
quae audacter oculos rapientium. unguibus impetit. Falconarü qui
ab aula Imperiali ad capiendos per Baschkiriam Gyrfalcones mitti
solent ét a Rossico hujus avis nomine (Kretschetniky), in apricis ad
Isettum fluvium plurimos hujus et sequentis speciei capiunt retibus
suspensis, vel valvatis, mobilissimis, sub quibus Columba viva e
füniculo volitat. Inter hos capiuntur et albidi, nobilissimi, seniores,
Rossis Tschetvertnoi Kretschet vulgo dicti. "Tamen et hi circurantur.
Sed plerique circa Uralum capti sunt fusco- cinerascentes et hiturati.
Contra in orientali Sibiria et Camtschatka Gyrfalcones, uti et Astu-
res, plerique fere albi, nobilissimi, fortitudine et pulcritudine Islan-
dicis praeferendi. Haec omnium rapacium altüissune et (cre extra
326 o:
visum in aethere enatat spirali volatu, unde fulminis instar defertur
in praedam, quam alarum impetu ita ferit, ut saepe alam frangat,
imo praecidat magnis avibus, quas in terram vivas dejectas dilaniet.
Venatur Grues, Anseres, Anates, matutino praesertim tempore, et
vivas discerpit; post meridiem non famelicus. Jacuti eum compa-
rant fulmini, et tanquam amicum et propinquum coelestis numinis
ita reverentur, ut quum in retia anatina vel laqueos casu implicatur,
manibus illum tangere timeant, sed baculis utcunque e nexu liberare
conantur; Fortunatos se putantes, si illum tantum viderint. 'arieta-
tem. imprimis Camtschaticam albam hic describam, quae ibi multo
vulgatior fuscescente.
Descr. Maximus et fortissimus sui generis. Rostrum vires-
cens, apice lividum, obtuse bidentatum; maxilla inferior obsoletius
emarginata. Corpus totum niveum: vertex rhachibus, cervix venter
et uropygium lineolis scapinis, dorsum et alae guttis in rhachin sin-
gulae plumae continuatis fuscis. Gula, crissum, alae subtus et femo-
ralia immaculata. Remiges primariae extremitate fuscae, albo- macu-
latae, apice albo marginatae; secundariae apice fusco-fasciatae. Rec-
trices aequales albae, mediae fusco conspurcatae. Pedes livido- coe-
rulescentes, robustissimi, tibiis brevibus seminudis. Mensura avis
ad uropygium 1:2". 6". caudae 9^. 4^. alarum ulnae 15^. rostri
Ld 7
NOS" pnblae à"; vr redigiti "nedaiis( siue «ungue. ), vas dua e (poe
Suicii c trays, n
Nota. Gyrfalcones Uralenses et Altacei praesertim foeminae
et juniores colore et variegatione simillimi Iconi in collectione D'au-
bentoni tab. 46». accedunt ad F. Lanarium vel F. peregrinum ju-
niorem, supra fusci, subtus albido et nigricante densius variegati ,
cera livida, pedibus coerulescentibus. Seniores magis albescunt, et
notas nigricantes contrahunt, rarissime inveniuntur albi, eorum instar
o
pee 327
qui in Islandia et maxime orientali Sibiria atque Camtschatca. gene-
rantur. Hinc multiplicatae auctorum species, praesertim apud La-
tham, et Falco islandus amic. Brünich non est alius, quam Gyr-
falconis varietas, vario grado alba.
ygum-B'A L GO. penegstnüssw TAB IE,e..F.
F. cera pedibusque flavis, corpore supra fusco subtus rufescen-
te albido, variegato, rectricibus apice albis, fascia mystacea nigra.
Accipiter fuscus Frisch. av. tab. 83! (junior)!
Falco dorso coerulescente Zool. britan. p.65. sp. 5. tab. A 5.
Le Faucon Buffon. ornith. I. p. 949. tab. 15. (junior). 16.
(adultus). | D'aubent. icon. color. n. 421. (adultus), m.
470. (junior).
B. Falco gentilis Brisson. orn. I. 339. sp. 5. Lin. syst. I. pag.
196. sp. 13. (*) junior, cum synonymis.
y. Falco peregrinus Brisson. ornith. Ll. pag. 341. sp. 6. .AB.
(adultus).
Falco barbarus Lin. syst. i. p. 125. sp. 8. (adultus).
j. ? Falco rusticolus Lin. syst. Il. pag. 125. sp. 7. Faun. su. Il.
n. 56.
Rossis Ssokóll. femina, Tschelig Sokolei mas. ^ Tataris et Basch-
kiris Laatschen. Chivice Tugàn; Bucharice Bas; Persice Basi.
Arabice Tschakyr. | Calmuccis et Mongolis Natschin et Ssap-
sün. 'Tungusis Teérga. "Vogulis Kortkan; Ostiacis Chang ; ad
Narym Soengur. '"Vscheremissis Laurikaik, Laatschikaik. —Coi-
balis Pyae. | Coraecis Tylmyty. | Camtschadalis Sehyschy.
Tangutis Tschà; Japonensibus Tága.
() Feun. suec. ed. Il. p. 20. ». 58. Falconem gentilem descripsit ;/hus fla-
7/5, forte vitio memoriae, Reliqua enim omnia in F. peregrinum. junio-
rem àd àmussin quadrant; et nobiles Falcones omnes irides fuscas habent.
328 ————À
Nobilitate secunda haec species, quia saepius occurrit, et pro
aetate colorem mutat, ab auctoribus mire multiplicata est. Circa
Urolense jugum et in alpestribus Sibiriae etiam orientalis ubique est
inquilina, hyemem migratoria fugiens. In insulis Curilis occisi de-
scriptionem in schedis Stelleri inven. — Vere (initio circiter Apri-
lis), cum majoribus avibus aquaticis ex austro adventat easque quasi
comitatur, unde tunc circa Caspiam paludem et in tractu Rhymn
frequens apparet. Inde migrat secundum catenam montium uralen-
sium, per quam ad nidos passim dispergitur, usque in regiones ma-
xime boreales, mari glacial vicinas; habui enim inde. allatum cum
ovis. Intra Rossiam vix nisi excelsas ripas calcareas, infra Casa-
nium secundum Volgam praeruptas incolit, quarum inde pars, supra
Samarae ostium, Sokolie gory appellatur. Baschkiri quotannis e sum-
mis et inaccessis rupibus pullos rapiunt et educant; adulti enim, prae
feritate, vix educari posse ferruntur. JNidum supra saxa, e virgultis
texit, vel nudam fossam seligit, in alto, locis maxime praeruptis.
Ova plerumque bina, rarius terna, rarissime unicum, globoso-ovalia,
lateritii coloris, saturatius rufo confertim irrorata, pondere drachma-
rum XP£. Ubi nidulatur Falco, aves aliae, praesertim aquaticae, in
vicinia frequentes nid ficare observantur, quasi sub ejus tutela; est
enim rapacibus ignobihoribus infestissima et timenda avis, imo mas
hominem nido appropinguantem cum clamore in aéra sublatus, ex
alto silenti impetu adoritur, et adeo improviso saepe in caput invo-
lat, ut incautum vix non e rupe deturbet. Femina contra ita tena-
citer inhaeret nido, ut proxime admittat hominem, et incubante
mare, illa excubias agit. — Venatur itidem ex alto, adeo arduo vo-
latu, ut saepe vix inter nubes appareat. In anates natantes impetum
faciens, quandoque mergitur madefactisque plumis manu capitur.
Vox rara, iracundo fere Cornicis vel Picae aemula. Frigoris im;pa-
—— $29
tiens est et cicur a gelu defendi debet, ne digitos sphacelo amittat.
Calmnuccorum et Tatarorum principes et proceres Falcones propter
venationem, summo in honore habent, et magna curant diligentia.
Plantam quandam, quam Chumusur - ebessyn vocant Calmucci, cujus
specimen obtinere non potui, vere in pratis ad Volgam legunt, ejus-
que decocto falcones saepius lavant, ut a pediculis et scabie liberen-
tur et plumae laetius crescant, quem etiam effectum in homine ad
tineam exserere decoctum illud dicitur. "Tatari Nogaici herbam Ari-
stolochiae Clematitis eo scopo adhibent, quae forte eadem cum illa
Calmuccis usitata.
Descr. TAB. IV. Maris adulti: Magnitudo inter corvum et
cornicem; facies Subbuteonis. Rostrum basi coerulescens, obiter bi-
dentatum, maxilla inferiore utrinque leviter sinuata. Cera flavissima;
narium aperturis rotundis, papilla centratis. Palpebrae late nudae,
pallidae, irides fuscae; supercilare suggrundium nudatum. Pertex
cum cervice exsolete nigra; area sub oculis maculaque mystacea a
rostro descendens atra (quae etiam junioribus). Dorsum vsque in
caudam, alarumque bases plumbeo fusca, obscuro transversim fascia-
ta. HRemiges interius areis transversim e rufo albis Subtus avis ru-
fescente-alba, vel lactea; gula immaculata, jugulo punctis sparsis
terminalibus, pectus taeniis transversis nigris, interruptis (*), crisso
sensim obsoletioribus, brachia subtus creberrimis. | Cauda alas com-
positas vix excedens; rectrices extremo angustatae, fusco- plumbeae,
fasciis transversis circiter decem. nigris, apice albae. Femora punctis
sagittatis. Pedes robusti flavissimi; tibiae breviores; digiti elongati,
verrucis articularibus haemisphaericis, exterior plica laxa divarican-
(*) Singulere in his avibus quod variegatio junioribus. longitudinalis, adul-
tis transversa sit.
42
339 —
dus. Pondus his subtrilibre. Mensura ad uropygium 10". 4". cau-
"
dae 6". 6". ulnae alarum 1'. i". 5". expansarum 3'. 3". tibiarum
HH
1^. 107. digiti medii cum (8:7.) ungue 2". 8. postici cum (103".)
ungue i^. 7". — Alüs vix bilibribus alarum ulna 11i". 1o".
TAB. V. Femina (cui similis avis primi anni: Cera coeru-
lescens vel livida; palpebrae albidae. Vertex et dorsum totum nmi-
grescit, plumis rufescente marginatis; nucha lituris ferrugineis varia;
litura mystacea atra ut in mare. Subtus corpus lutescente pallidum,
lituris Jongitudinalibus nigris; hypochondria femoraque punctis cor-
datis. Gula et crissum albida, immaculata. Alae subtus faciis albis
nigrisque. Cauda fusco rufescens, fasciis circiter septenis nigris.
Pedes virescentes. Reliqua ut in mare adulto. Similitudo his junio-
ribus insignis cum Subbuteone. Mensura corporis 11". caudae 7".4'".
(4
ulnae alarum 1. i^. 9". expansarum 3'. 5". Intestinum quadripedale;
distantia pedali a cloaca coecum solitarium 6^". adnatum, et sesqui-
pollice ab his sinus duo approximati ovales 3". glandulosi, depressi.
Cystis ductu bilario distincto 3". fere distantia ab hepatico inserta.
34«iRE AvLSC Oir danurius:
F. cera pedibusque coerulescentibus, corpore supra fusco, sub-
tus pallido liturato, cupite albidiore, rectricibus apice rufis ex-
tima breviore.
Laniarius Bellon. av. pag. 133. Aldrov. ornith. I. pag. 488.
Brisson. ornith. I. pag. 363. ornith. I. pag. 243?
Falco Laniarius Lin. syst. I. p.
f£. Sacer (*) Bellon. av. pag. 100. icon. 10g. Buffon. ornith. 1.
pag- 246. tab. 14.
Falco sacer Brisson. orn. l. p. 337. M.
() Ssri nomen forte a verbo arabico S;kr, quod avem vrapacem in genere
signihcat, in artem falconarjiam introducto,
— 351
2
BRossis australioribus Balabàn; in Sibiria Sherebetz. Calmuccis
Itelgoe. "Tataris Crimensibus et Nogajis Torbala.
Per universa Tatariae magnae'deserta avis frequentissima. In
australibus, apricis, ad margines sylvularum, secundum ripas Volgae,
Rhymni et Irtis fluviorum, crebro in arboribus, immo in nudo de-
serto saepe humiliora supra arbusta nidum condit, quem post incu-
bationem foemina continuo fere cum clamore custodit, eoque se ipsam
prodit. Pulli duo vel tres; in plerisque nidis, mas cum femella
nascuntur. Perfecti evolant e nidis plerumque prius quam volatui
sufficiant, unde inepti facile capiuntur; sectantur ubique matrem,
clamosissimi, mordaces, malique moris. Institutione nobilitantur,
maximeque in delicus sunt Calmuccis, apud quos in deserto crebro
nascuntur. Avis minoris molis, sed animosa, quae anates imo anse-
res dejicere non recuset. Major varietas, quam Sacrum auctorum
puto, in montanis Uralensis jugi nascitur, interque nobiles Falcones
habetur. Ambo hyemes nostras fugiunt et versus austrum migrant.
Descr. Minores F. peregrinum aequant. Rostrum basi palli-
do- lividum, maxilla inferiore apice truncata et utrinque excisa.
Lingua emarginata. Cera angusta livida, margine subinde virescens;
nares patulae, papilla centrah molh. Pa/pebrae nudiusculae, lives-
centes; irides fuscae. Supercilia plumosa. Caput cum parte cervicis
albidum, lituris longitudinahbus fuscis; frons et supercilia fere al.
bent: Gula alba. Dorsum totum fusco-nigrum, lhimbis lutescentibus.
Subtus avis pallida, maculis longitudinalibus latis obsolete nigris, ita
ut plus saepe nigri, quam pallidi appareat. —Crissum immaculatum,
rarius rhachibus fuscis. Remiges nigrae, interius totae maculis trans-
versis magnis, albis vel lutescentibus notatae. Tectrices subalares
nigro-alboque variae. Cauda subaequalis; rectrices nigrae, apice
subtestaceae, et utrinque areis ovalibus, subtestaceis maculatae, ex-
*
Mimacompenr qa
—
332
tima utrinque paulo brevior. Pedes robusti, pallido coerulescentes
vel plumbei (senioribus virescentes); digiti subtus verrucis singulis,
in medio productiore; exterior plica crassa divaricandus. Pondus vix
citra tres libras. Mensura 10". 5". caudae 8". ulnae alarum 1 ped.
i pollicis, expansae 3. 7^. 6". tibiae 1". 10^. digitus anticus medius
cum (9/.) ungue 2". 6:7. posticus cum aequali ungue 1i". 5". Haec
Jet
[444 ,
in juniore; in seniore ulna alarum 1. 2^. ii^. cauda 8". g^
rel. pro ratione.
Nota. Laniarius delineatus a Cel. D'aubenton (icon. col.
n. 430.) a nostra ave toto coelo diversus est.
i5s E AJgOoGQ0. Subbuteo:
F. cera palpebris pedibusque flavis, corpore supra fusco, sub-
tus pallido liturato, femoribus rufis, rectricibus aequalibus.
Subbuteo et Falco arborarius Zuctorum.
Lithofalco Frisch. av. tab. 86. ibin. av. I. tab. 6. Brisson.
orn. l. p. 349. sp. 9.
Dendrofalco Brisson. orn. I. p. 375. sp. 2o.
The Hobby Zool. britan. pag. 69. sp. 1. tab. Ag. Latham.
syn. av. p. 103. n. 9o.
Falco Subbuteo Lin. syst. I. p.
Le Hobrean Buffon. orn. I. p. 277. tab. 17. D'aubent. icon.
col. n. 4325.
Rossice Stschógiok vel Tschoglak, quibusdam provinciis Kobez.
Tataris et Baschkiris Kóegar; ad Jeniseam Buril-Kiigennók et
Kargéak. Jacutis Kürrbüh. ^ Calmuccis Turuntai. | Morduanis
Parengawal. "Tungusis Jaektschàn.
Per universam Rossiam et Sibiriam, usque in Camtschatcam
notissima species, nullibi tamen copiosior mihi visa, quam in cam-
pestribus sub altaico jugo. ^ Vespertino praesertim volatu clainosus
ceti 2333
est, labentissimeque occidente sole Alaudas et Coturnices, imo Per-
dices quoque insectatur. Peregrinantes saepe per magna camporum
spatia comitatur, proturbatas circa viam aviculas audacter rapiens,
ut et passeres in ipsos usque pagos acerrime sectatur. Institui po-
test ad captandas aviculas et audacula etiam Cornicem adgreditur. —
Delectantur eo et Calmucci. Pulli nido expulsi clamosissimi Julio.
Hyemes nostras maximam partem fugit, et e borealibus demigrant
omnes, quod et de sequentibus speciebus intelligendum.
Descr. Notissimam licet avem, breviter describam, ut reli-
quis melius comparetur. Cera, anguli oris et palpebrae late nudae
flavissima. Rostrum coerulescente-nigricat, ad ceram virescens. Fer-
tex et avis supra tota fusco-nigricat; tractus supraciliaris pallidus,
nuchaque pallido utrinque liturata. Macula nigra mystacea ab oris
angulo utrinque descendens ut in F. peregrino. Gu/a alba. Corpus
subtus maculis longitudinalibus nigris. 4bdomen et crissum albo-ru-
fescunt; femoralia intense rufa, punctis nigris sparsis. Jae subtus
fusco alboque variegatae, compositae cauda paulo longiores. Remi-
&es maculis transversis oblongis, albo-rufis. Rectrices aequales, ex-
tus nigrescentes, intus fasciis rufescentibus transversis. Pedes flavis-
simi, digitorum subtus verrucis semi-ovalibus; ungues nigri. — Pon-
dus unciar. 8. ad 9g. Mensura ad uropygium 7^. caudae 5". 2". ul-
nae alarum 9". 10^". expansarum 2'. 6". tibiarum 1^. 2". digiti medii
cum (5".) ungue 1. 62^;
Nr LE AP AGNOP Y d In dntablu.
F. cera pedibusque fulvescentibus, rectricibus fascia lata mi.
gra apice albis.
Tinnunculus s. Cenchris Auctorrm, Brisson. orn. Ll. p. 393.
Aibun. av. III. tab. 5. Mas. I. tab. 7. femina.
334 V cxcE
Falco rufus et Cenchris Frisch. av. tab. 84. 85. Mas. tab.
88/. 89? foemina.
The Kestrit, Zool. brit. p. 68. sp. 11. tab. 48. mas et foem.
Falco Tinnunculus Lin. syst. I. p. 197. sp. 16.
La Cresserelle Buffon. orn. I. p. 980. tab. 18. pulchre. D'au-
bent. icon. color. n. 401. (mas). 471. (femina).
Rossis Pustolgàü; Malorossis Apóstelgà. Calmuccis Cholodshi.
Nomina barbara Subbuteonis promiscue et huic adplicari solent.
Per omnem Russiam et Sibiriam, minus frequens tamen prae-
cedente occurrit, inque magis orientali Sibiria sensim videtur defi-
cere. In calidioribus et occidentalibus maxime communis. A me-
dio Augusti, post educatam prolem, in desertis nudis australibus et
in Tauria abundant et ad Septembrin usque vagantur, quum ad au-
strum abeunt. Astrachaniae pro nunciis autumni habentur. —Scara-
baeos etiam non recusant et humi legunt.
Descr. Cera fulvescens, sed palpebrae pallidae. | Foemine et
masculi primo vitae anno supra et cauda rufescunt, fasciolis trans-
versis nigris, capite exsoleto, striis scapinis fuscis. ^ Uropygium ca-
num. Subtus lutescente pallent, lituris longitudinalibus, in pectore
guttatis. Femoralia rufescentia. — Mas adultus: capite uropygioque
cano; dorso intense rufo, punctis sparsis nigris; subtus lutescens gut-
tis longitdinalibus cordatisque; cauda cana, lata fascia nigra citra
apicem album. Digitorum verrucae conicae.
17. dE AdL.JOC.Quyvespertznus: 14h. VI.
F. cera palpebris pedibusque fulvis, corpore fusco, femora-
libus rufis.
Tinnunculus miliaris cinereus, ala cuculum referens, Mus.
Petropol. p. 356. n. 12. 13. (Var. 9.)
—
E EE 385
Tinnunculus fuliginosus, sub alis albidus Mus. Petrop. pag.
956. n. "14.
Tinnunculus fuliginosus, sub ala varius, arachnologus, Me s-
serschmid.- Mus. Petrop. p. 357. n. 15.
Palco vespertinus Lin syst. I. p. 199. sp. 23. Latham. syn.
I. p. 102. n. 88.
Varieté de Hobreau D'aubent. icon. col. n. 431.
Rossice Kobetz et Koptschik. Baschkiris Kodgar. ^ Tungusis
Güktschan.
Nomina barbara pleraque cum Subbuteone communia.
In apricis, campestrbbus, aquarum vicinis Rossiae, magisque
Sibiriae minus frequens Subbuteone, attamen haud raro occurrit, et
convenit cum illo venatu vespertino. Specie tamen ab eadem di-
stinctissimus. Frequentissimus in Parva Rossia, et observante Me s-
serschmidio ad Udam fluv. in campestribus, ubi migratlonis tem-
pore araneas maxime legebat. Mores Subbuteonis. | Nidos Picarum
et Monedularum lubenter occupat, et ova parit bina, rubiginosa,
atomis et guttis obscurioribus conspersa, simillima ovis Subbuteonis.
Aquas hirundines saepe volatu lambit, insecta aquatica legens, et
hirundinibus saepe fatalis.
Descr. Magnitudo fere Tinnuncuh. Rostrum coerulescenti-
nigrum, basi luteum. Cera et Anguli oris fulva. —Palpebrae flavissi-
mae, margime fulvae. rides nigrae. Lingua apice incisa. | Corpus
supra fuscum, subtus, praesertim pectore, e fusco canescens. Femo-
rala saturate testaceo-rufa. ;4lae caudam excedentes, subtus basi
n'grae. Pedes saturatissime flavi; digiti verrucis haemisphaericis,
extiml extrorsum versatiles. Ungues albicantes. Pondus vulgo un-
ciarum circiter quinque vel sex; maribus semuncia minus. Mensura
^n
ad urop. 5". g^". caudae 4^". 9g". Ulnae alarum g^. expansarum
336 —H
o'. o^. 4^". digitus medius cum ungue tibiae aequalis 13". In maxi-
mis longitudo ad urop. 6". expansae alae 9'. 2". 8".
B. Farietas elegans, anne, si recte judico hybrida hujus, sive
cum Tinnunculo, sive. cum Aesalone hybrida genitura, quam pluries,
constanti colore observavi, sequenti modo habet: Rostrum basi fla-
vet; cera, oris anguli, margines palpebrarum et macula parva ante
oculos, in nuda area, flavissima, seu crocea. Caput cum cervice
ut in Tinnunculo juniore; circulus oculos ambit niger. |Dorsum et
alae fusco-canescunt, fasciolis nigrioribus transversis crebris. | Uro-
pygium magis canescit. Subtus corpus ferrugineo- pallidum, rhachi-
:bus fuscis. | Gula et subcaudales albent; Femoralia rufa. |4lae cau-
dam subaequantes, subtus ferrugineo, fusco, alboque variae; remiges
interius maculis transversim oblongis. Cauda canescens, fasciolis
transversis, latioribus ad apicem, nigris. Pedes cum unguibus pallh-
do flavi. Pondus semilibra paulo minus. Mensura ad urop. 6". cau-
dae 4". 11". ulnae alarum 8". 6". expansarum 92. 2^. 8^.
Conferatur huic Farietati: Accipiter Aesalon Brisson. ornith.
p. 02. sp. 23. exclusis synonymis. — Itemque: Lithofalco Gesner. av.
p. 75. Aldrov. ornith. I. p. 99. Dendrofalco seu Smerlus Frisch. av.
tab. 87. Le Rochier Buffon. ornith. 1. pag. 286. D'aubent. icon. co-
lor.:n. 447.
18. TF &L €:O | LAesalon» TAD..FII.
F. cera virescente , palpebris pedibusque flavissimis, corpore
supra fusco, subtus lutescente guttato, cauda fasciata.
An? Frisch. av. tab. 89.
The Merlin Zool. britan. p. 7. sp. 14. tab. 41e. Latham.
syn. l. p. 106. n. 93.
Falco minutus Brisson. orn. I. pag. 315. tab. 3o. fig. 1. La-
tham. syn. I. p. 112. n. 96.
jT
RAM 331
L'Emerilon Buffon. ornith. I. p. 288. tab. 9. pulchra; D'au-
bent. icon. col. n. 468. Latham. syn. l. p. 109. n. 93.
Falco regulus Pall. itin. II. append. p. 707. n. 13. Latham.
syn. d. p. 113. n. 98.
Rossice Derbuik vel Derbnitschok. (diminutve). — Astrachanensi-
bus Tüwik? Calmuccis Kirgi.
In temperatioribus Rossiae atque citerioris Sibiriae, hic tamen
rarius, observatur. Venatur Alaudas, aliasque campestres aviculas,
animosa pro sua mole avis. Huic celebritatem, si ulli, dabit, quod
immortalis Catherinae II*. ad venationem in deliciis fuit. Quo-
tannis captos et ad aucupium instructas, post finitam autumno amni
venationem, libertate donare, mos erat clementissimae 4ugustae.
Descr. Species a praecedentibus omnibus distinctissima | et
cum Zccipitre Niso saepe confusa, quippe quae vere colore refert
Nisum masculum minorem, sed forma rostri bidental et reliquis
Falconum characteribus sese distinguit. — Cera v:rescente flava; pal-
pebrae, uti et pedes flavissima. rides fusco-lutescentes. Corpus su-
pra fuscum, capite uropygioque magis cano, rhachibus fuscis. Sub-
tus pallidus, longitudinaliter variegatus lhituris fusco - rufescentibus.
Cauda transversim fasciata. Pondus masculis unciarum circiter sex.
Nota. Stellerus in itinerario versus Americam prodidit insu-
lanos ad navem adremigantes in signum pacis, alam falconis cadu-
ceo alligatam praetulisse, easque alas describit magnitudine colum-
binae, nigras, maculis subrotundis albis et rufescentibus. Specimina
serioribus a navigatoribus non adlata sunt.
HL: A Qv U. DubosAosEs
Volatlis turbae, imo et quadrupedum tyranni, a Falconibus et
reliquis rapacibus tam magnitudine, quam forma peculiari rostri et
I"
43
338 pum
pedum, rectricum denique proportione brevi ad alas se distinguunt.
Rostrum minus aduncum quam Falconibus, nec bidentatum, magis
robustum, quam accipitrina, forma fere ut in Asture, sed magis
compressa. Cera lata tersa, convexa, naribus oblique ovatis, paten-
tissimis. Lingua subbiloba vel integra. Pedes plerumque ultra me-
dias tibias plumosi; digitis crassis, extimo quidem extrorsum versa-
tili; at inus laxe, quam Falconibus, nec adeo insigni plica adnexus.
Omnes sunt macropterae, cauda munus elongata sed rigida, omnes
altivolae, animosae, cruenta praeda praecipue viventes, pauciparae,
ut rapaces reliquae; omnes etiam id singulare habent, quod plumae
capitis et cervicis singulari forma lanceatas habent, ut Galli fere gal-
lnacei. Species apud nos satis numerosae per vastum Imperium,
nec individua rara, propter sylvarum, montium, solitudinum, vena-
tonis abundantiam, quibus bonis haec gens maxime delectatur.
DOC TACO"UUETE A "nobsmus (y TUB.
A. tibiis plumosis, fusco-nigra, pectore albo-maculato, crisso,
rectricibusque basi albis.
Aquila 4ldrov. ornith. I. p. 17.
Chrysaetus, cauda annulo albo cincta, JWVillughb. ornith.
pag. 98. tab. 1. Raj. syn. av. pag. 6. n. 9.
Aquila nigra, Brisson. orn. I. p. 434. n. 8. Latham. syn. I.
pag. 28. n. 2.
Aquila cauda alba, Edwards. av. I. tab. 1.
() Nobilem cagnominare malui, in sua gente nobilissimam et fortissimam
speciem, ne continuetur confusis, qua Chrysuttou vel A fülovam appella-
runt, quae fulvi nihil habet; AM /«zaeti autem. nomen, quod huic anti-
quitus proprium videtur fuisse, distinctae speciei applicarunt, eique in-
certissimae, nec omnes credo eandem volentes,
Lom
MÀ
339
Falco fulvus, Lin. syst. XII. p. 195. sp. 6. Latham. syn. I.
p. 32. n. 6. (Ringtailed Eagle).
Aquila communis, Buffon. ornith. I. p. 86. D'aubent. icon.
color. n. 409.
Rossice nomine generico Orél vel speciali, a Tataris adscit'tio
Berkut. 'lataris in universum Bjürkut; Jacutis Kara - tschág yl.
Calmuccis, Mongolis et Tungusis Dauuriae Tarbodschi; Lamu-
tis Ilak. Jukagiris Kaniel. Tangutis Tang'kar.
Circa Uralense jugum omnesque inde ramescentes tractus mon-
tanos apricos, etiam clementores, frequentissima avis, neque in al
pestribus apricis Sibiriae, praesertim Dauuriae deest. Maxime amat
excelsas rupes et loca edita, unde per circumjacentes campos impe-
rio regnare possit, saepe multorum millarium intervallo a nido prae-
dabundus. | Nobilissima et cum sequenti maxime animosa sui gene-
ris, sed sola institutionis patiens, unde inter Nomadas Asiae, prae-
sertim Kirgisos, venationis amantissimos magni aestimatur, quaeque
docilior, non enim omnis feritatem exuit, nobili equo redimitur.
Vihpenduntur clamosae; periti etiam gestus motusque avis observare
et inde judicium ferre callent. Instruitur praesertim ad Antelopa-
run et luporum vulpiumqne venationem, et inter duos falconarios
in pertica, vel in ligneo sustentaculo stapedi equitis innixo, tecta
oculos praefertur. | Animalium minorum "altero pede caput, altero
clunes corripere solet; Majorum vero animalum in capita et cervi-
cem falculas injicere edocetur, hoc praeser6im modo, ut famelicae,
demta galea oculos tegente, carnes sanguinolentae non aliter, quam
in capite vel cervice effarctae pellis majoris cujusdam animalis offe-
runtur. | Docta aquila apud Kirgisos duobus Camelis aequiparatur.
Nidum condit in plano rupis inaccessae, imo in calvis montium col-
liumque deserti verticibus, e circulo ramorum supra nudum solum
*
349
disposito. Ova anserinis paria, globosiora, alba, Lituris minutis nae-
via. Pulli lanugine nivea vestiti, cera pedibusque flavissimis, tuber-
culo in apice rostri albido. Hyeme patriam non relinquunt hae
Aquilae, et leporibus capreolisque vivunt. Neque cogente necessi-
tate cadavera recusant, quod et de sequente, omnibusque facile
speciebus valet.
Descr. Junior avis media hyeme adulta ponderabat decem
libras medicas; seniores etiam superant; adeoque haec species, prae-
ter Aquilam pelagicam, inter nostras maxima. Rostrum robustum,
brevius, magisque aduncum, quam in reliquis, figura fere Asturis,
coerulescens, extremo nigrum, ad ceram f[lavescens. Cera convexi-
uscula, lata, flavissima, versus rostri marginem flavum deleta. Na-
res oblique ovatae, antrorsum effusae, patentissimae, concha delh-
tescente. Palpebrae nudiusculae, albido lanuginosae, linea pilosa
versus marginem nudum, papillosum, flavescentem. Periophthalmium
crassum, venosum, opacum. [rides castaneae, per ambitum fusco
denticulatae. Supercilia prominula, nuda, supra setosa. Caput et
cervix plumis e fusco ferruginescentibus. Reliquum corpus supra to-
tum, alarum bases tectricesque secundariae e brunneo nigra, plu-
mis tamen ubique basi, cum lanugine albis. Collum, pectus, ala
subtus et maxime gula magis atra, plumis aliquot albis in pectore
quandoque interspersis. Abdomen, crissum, femora intus-alba; sub-
caudales apice ferrugineo-fuscae. ^ Cauda obiter rotundata; rectrices
albae, extremitate nigrae; in tectricibus caudae albedo basis vix ap-
paret. Remiges 26. omnes, primorumque tectrices nigrae: 1 ad 5.
extremo valde angustatae; secundariae rotundatae cum exiguo acu-
mine. Tibiae usque ad digitos albido - plumosae; digiti flavissimi,
unguibus nigris, quorum posticus, interiorque anticorum in perfectum
semicirculum falcati, maximi, — Mensura ad uropygium à". 7^. 07.
341
[£d
Caudae 12". 5", ulnae alarum i'. 9". 6". expansarum 5^. ii". rostri
u
ad angulos rictus 2". 2". tibiarum 3^". 6". digiti medii sine ungue
2", 7'^, unguis, 1^. 7". postici 1". 757^. unguis 2". 4".
Nota. E Camtschatka allatum. specimen aliquantum differe-
bat: Caput cum cervice fulvescente-gryseo; cauda alis longior, sub-
aequalis, vix extima breviore, alba, apice rectricum nigro, gryseo-
que terminato. "Tibiae ad digitos usque gryseo-albo plumosae.
Mensura ulnae alarum 2'. 1". 1^. caudae i4". 7.
9. ^" PASOÓSD: Eo Ao! Chiey smatias.
A. tibiis plumosis, nigricans, iridibus fulvis, capite rufescente,
cauda basi cinereo - nebulosa.
Aquila Chrysaétos auctorum Brisson. ornith. I. p. 431.
Aquila aurea Zool. britan. p. 61. sp. 1. tab. A4. optima.
Falco Chrysaétos Lin. syst. L. p. 125. sp. 5.
Aquila major Buffon. ornith. I. p. 76. tab. i1. pejor. D'au-
bent. icon. col. n. 410. bona.
Rossice in Sibiria Chalsàn. "Tataro- Baschkiris Sulgàásch; 'Tataris
sibiricis Tschin- Karagusch, et major varietas Kychtschi. "Vo-
gulis Oya. Mongolis Kuraptschür. 'lungusis Kotoi? Tangutis
Tangnak ?
In australibus Russiae et temperatis montanis Sibiriae non ad-
modum infrequens et praecedente saepe minor, rarius aequalis vel
major occurrit. Venatur Anseres, Anates, Tetraones, nec a cadave-
ribus abstinet. X Volatus altissimus, placidus et fere continuus, nec
»'si in altissimis aridisque arboribus vulgo considet, unde raro sclo-
pis adtingi potest. Incidit autem saepe in decipulas ferreas cum
offa carnis lupis in nive positas, pedibusque fractis haeret. Pro vo-
ce sibilus streperus. —Nidulatur in apricis, supra arbores, contextis
in coronam ramis, et in campos longissune evolat praedaturus. Vidi
342 c
etiam in medio camporum colle quiescentem, tumque satis prope
equos et currus appropinquantes videt. Nidum semel habitatum quo-
tannis repetit, unde RHossis et Tataris nefas creditur seniorem occi-
dere. Pullos in nido alhgant, dcnec adoleverint, deinde domi nu-
triunt, ut perfectis pennis potiantur rectricibus propter vexillorum
rgiditatem ad sagittas maxime requisitis. Jacuti carissimo redimunt
caudam Chrytaeti et ultra Imperialem dimidium vel integrum aesti-
mant. Ipsi enim divino cultu prosequuntur Aquilam et occidere
plerique nefas ducunt; ali, licet occidant et comedant carnes, ossa
tamen frangere verentur, sed collecta in unum loco devio suspendunt.
Descr. Moles paulo supra Urogallum. Pondus 8 ad decem
librarum. Rostrum basi rectiusculum, livescens, unco nigro. Margo
maxillae superioris versus basin inaequalis. Cera livescenti- flava,
lata, sinuata; nares patulae, oblongae, concha latente. Lingua fusca,
apice subbiloba. lrides fulvae. ^ Periophthalmium fusco - venosum,
marginatumque. Suggrundium superciliare prominens, nudum, fla-
vescens, superius linea setosa usque ad tempora perducta. Palpebrae
plumulis albis, margine fusco nudae, cilis externis. Fertex et alae
extus plumis gryseo-fuscis, apice exsoletis. Cervicis juba fulvo-gry-
sea. Corpus totum fusco-ingricans, lituris obsoletis gryseisque ma-
culatum, supra immixtis passim plumis nigrioribus. Hemiges 26.
quarum extimae sex extremo angustatae, septima vlx apice; secun-
dariarum 4. intimae ex ipsa flexura humeri, quasi spuriae et subdi-
stinctae. lae spuriae e pennis 4. majoribus. Pennae volaticae om-
nes nigricantes, basi fasciis canescentibus, interius albidae. | Cauda
subaequalis; rectrices extremitate nigrae, basi cano -fasciatae, inte-
riusque albo-nebulosae, uti remiges. Subcaudales, tibiaeque fere ad
digitos vestitae, sordide fulvescentes, vel albidae. Digiti exsolet:us
flavi; exterior plica laxa extrorsum versatils. ^ Ungues nign. Llu-
e——Á 343
marum bases et lanugo ub:que alba. Mensura solita ad uropygium
74
V. 6". 2", caudae 1^. 17. ulnae alarum 4". 117. 8". expansarum 5. 10^.
rostri ab oris angulo 2". 9". tibiarum 4". digiti anticorum medii 2^. 6".
unguis i^. 6". postici 1". 6^. unguis 2". 3".
£. Major varietas (Kychischi) decem cum dimidia libras pon-
dere aequat. Vertice saepe gryseo-albet. Digiti fulvi. Corpus fere
nigricans praeter caudam basi variegatam. Tales etiam e Camtschatka
in exuviis habui. Maximae, quam vidi, longitudo ad uropygium
erat 1^. 9". caudae 1. 3". ulnae alarum 2'. 2". rostri €t postici unguis,
secundum curvaturam 3".
o axods ASQ oL. Ac pelogicoossdeab.
A. corpore fusco, alis, uropygio, femoralibus candidis, tibiis
seminudis caudaque cuneiformi.
Aquila marina Sieller. MS.
White Eagle, Penn. Zool. arct. IT. p. 197?
White bellied Eagle, Latham. syn. I. p. 33. n. 7. a.
Hanc insignem speciem primus observavit dignus melioris fati
Stellerus, et in Schedis breviter descripsit. Nunc etiam specimen
eleganter effarctum coram habeo, ab amiciss. Billings, navarcho
qui Oceanum inter Camtschatcam et Americam ultimo exploravit,
mihi relatum. Frequens est maxima haec avis in Insulis inter Cam-
tshatcam et Continentem Americes, praesertim in infami naufragio
et morte Beringii insula; rarissime circa ipsam Camtschatcam appa-
ret. Nidum in summis rupibus mari impendentibus, e virgultis fru-
ticum arborumque longe conquisitis struit, duarum ulnarum diame-
tro, medio cavo gramine stratum, in quo ovum unum vel duo, forma,
magnitudine et albedine cygneis simillimum. Initio Juni exclusus
pullus totus lanugine caudidus. Dum talem nidum in praeru;ta v au-
te spectaret Stellerus, tanto impetu ex improviso in eum irruerunt
244 —
parentes, ut fere praecipitem dejecerint; Vulnerata autem femina
avolarunt ambo, nec per biduum postea observatae ad nidum redie-
runt, licet in opposita rupe, quasi lugentes, saepius considerent.
Avis in genere animosa, astutissima, circumspecta, multum valens
oculis, iracunda; phocas juniores e medio mari rapit et in rupes de-
fert. Vulpem lagopodem ab ea sublatam et rupibus illisam, postea-
que dilaniatam vidit Stellerus. "Wivit etiam circa mare ejectis cada-
veribus et maris purgamentis varlis.
Descr. Aquila Albicilla major est, ejusque habitu. Mole fere
maxima in suo genere. — Hostrum magnum, flavissimum, e recto
uncinatum, compressum, convexum, marginibus maxillae superioris
curvilineis. Cera flava, convexa, naribus amplis, ovatis, obliquis.
Frons et area pilis radiata, ante oculos et circa rictum, alba. er-
tex et cervix tota plumis elongatis, acuminatis, gryseo-canis, medio
longitudinaliter fuscis. Supercilia, area pone oculos et gula nigro-
fusca. Corpus totum supra fusco-nigrum, plumis apice gryseo - ex-
soletis; Scapulares pennae s. ala spuria nigra. Subtus fusca, apice
et rhachi plumarum gryseo-canescentibus. | Uropygium, crissum cum
cauda tota, alarum brachia, cum alula et vestitricibus, femoralia —
purissime candida. .4lae dimidiam caudam aequantes, brachiis sub-
tus nigro variegatis. Remiges 24. nigrae, secundariae aliquot in me-
dio gryseo conspurcatae; primariae 10. quarum 7. priores exteriore
vexillo angustatae, secunda longissima. T'ectrices concolores. Cauda
cuneiformis, latipennis, rectricibus quatuordecim, totis albis, acuti-
usculis. Tibiae ultra medium plumosae, exterius albis, interiore la-
tere fuscis plumis: nuda pars cum digitis flavissima; digiti brevius-
culi, subtus papilis corneis asperati, plica intermedia vix ulla;
posticus et interior robustissimi et maximis instructi unguibus, exterior
subversatilis. Ungues fere semicirculares, maximi, fusci ^ Mensura
effarctae avis a basi rostri ad uropygium » pedum. Caudae qv. i^.
"4
rectricum lateralium 10". 1:". rostri a rictus angulis 3". 6". a fronte
[474
recta 2". 7. secundum curvaturam 4". 2^. latitudo cerae i". i^. al-
"t
titudo rostri 2". longitudo alae compositáe 1'. 11". 2". tibiae 2". 10".
"nn . "HU [444
partis denutatae i^. 57. digiti interioris sine ungue 2". 1i". unguis
(4
2
(secundum curvaturam) 9". ei". digiti medii 3". 3". ungue 1i". g".
^"?
exterioris 2". 2". ungue i". 7". postici 1i". 8". unguis 2". 5".
oo. FÁ OUJdL-A:o-4ibicle
A. tibiis seminudis rostroque flavis, corpore fusco, rectricibus
albis, mediis apice nigris.
Pygargus et Albicilla 4uctorum.
Aquila Pygargus Frisch. av. tab. 70!
Aquila Albicilla Brisson. orn. l. p. 427.
Vultur Albicilla Lin. syst. I. p. 123. sp. 8.
Pygargus Buffon. orn. I. p. 99. D'aubenton. ic. col. n. 411.
Aquila cinerea, Latham. syn. I. p. 33. n. 8.
Rossis Bjelochwost (Albicauda); Malorossis Sjerowaten vel Peres-
jeri- Kopi (1. e. foeni acervos concacans) — Lettonibus Maitas-
lihj. Baschkiro- Tatarís Kussugáün; Tschuvaschis Sumgaik;
Jacutis AJa-tuighun (i.e. Princeps varius). Calmuccis Gaeksghae.
Morduanis Kuzhün. '"Tungusis Kyrén. Tangutis Kser.
Nullibi copiosiorem hanc Aquilam vidi, quam in montanis,
sylva passun sparsis secundum Volgam a Casania usque versus Sara-
tovam sitis, ubi omnes fere alias rapaces numero vincit; in reliqua
Russia et Sibiria multo infrequentior, usque tamen in Camtschatcam
excurrens et Messerschmidio in Dauuria visus. Circa pagos, prae-
sersim hyeme, audacter praedatur, sed ignobilis, minus ferox, avi-
dissimus etiam cadaverum, corvorum passim socia, unde ferreis de-
cipulis hyeme facillime et aperta fraude capitur. | Hyemant in Rus-
m
346 €
sia et semper per paria volant. Pruriunt sub finem Marti et ine-
unte Aprih, in excelsae arboris cacumine summo, non longe a
nido, quem quotannis repetit , multo cum clamore. /ox querula,
crebro exaudienda, quasi Gallopavonis feminae aemula, clangosior.
Nidi constructi e fustibus 1n circulum decussatis. Ubi haec maxime
abundat species, Ossifragae parcissime vivunt, adeoque nulla in his
spes, ut pullos Z/bicillae adhuc impotentes a parentibus neglectos
nutriant, uti fabulatur 4Mristoteles et confidenter satis resumsit Buf-
fonius Ll. c. p. 101. — Pennae rectrices etiam hujus Aquilae ad
sagittas aestimantur et sunt inter merces, quae Orenburgum pro asia-
ticis adferuntur.
Descr. Moles Gallopavonis et est e maximis, sed alis minor.
Rostrum, ut in praecedente, magnum, basi rectiusculum, compres-
sum, palhde cereum. .Cera magis livida. lrides gryseo-albidae;
palpebrae margine nudae, pallide flavae. Caput cum cervice gryseo-
exalbidum, plumis acuminatis jubatum, unde, et propter rostri for-
mam, ad Vultures referri non potest. Corpus fuscum, subtus obso-
letius, plumis apice gryseo-exoletis, lanugine cinerascente. Pennae
alarum rigidiores quam in Chrysaéto, secundariae scapis supra albis,
subtus fuscis. Cauda obrotunda; rectrices albae, basi tecta nigro ne-
bulosae; tectrices nigricantes, mediae a medio albae, apice denuo
nigrae. Pedes ad medias tibias nudi, intense flavi, digitis crassiori-
bus, sed unguibus nigris minoribus, quam in nobili et Chrysaéto, ne-
que exterior digitus adeo versatilis. Pondus fere :0 librarum; mas
paulo minor. Mensura ad uropygium 1. 6". 6". caudae i1". alarum
ulnae i. 10^". expansarum 5'. g^. In intestino fere 13 pedes longo,
coeca duo, mole grani secalini, non exacte opposita. Testes in ma-
re, tempore veneris, mole dupla nuclei amygdalae, figura subsimili,
depressa, sublunata; sinister major. Foeminae tunc oviductus am-
— 347
plissimus, contortuplicatus, fere bipedalis, pollicem virilem, et ver-
sus cloacam tres digitos facile admittens, intus rugis longitudinali-
bus ramosis seu anastomosantibus. In ovario vitella duo, glandis
magnitudine, subaequalia et duo succedanea pisi mole.
TAB.:8. FVarietas Sibirica rostro paulo breviore, magis adun-
co, intense flavo; cera concolore; iridibus item flavis, maxime dif-
fert. Palpebrae livido-pallidae; caput collumque fusca, pennis apice
pallidis varia. Corpus item fuscum, plumis apice gryseis intermix-
üs. "lectrices caudae majores niveae, apice nigrae. Rectrices sub-
aequales albae, intermediae ap:ce nigrae. His semper sibirica dif-
ferre visa. Longitudo ad uropygium 1'. 9". 3". expansarum alarum
6. ulnae 1i. g^". 3". Pondus decemlibre.
In Camtschatica: caput cum collo toto gryseo-exalbidum. Ro-
strum flavum. | Cauda rotundata alba, rectricibus mediis subacutis,
utrinque aliquot extimis summo apice nigro inquinatis. Ulna ala-
rum 1^ 10^. 3". Cauda vix alis longior 11". o". An. species diversa?
gigawe ADOPD-I-Er A^ VPeucocephidata:
A. tibiis seminudis, fusco-nigra, capite collo uropygio cau-
daque niveis.
Bald Eagle Lawson. carol. p. i37. Catesby av. I. tab. 1.
Brichel carol. p. 173. Latham. Syn.I. p. 29. Zool. arct. II.
pag. 196. n. 89.
Falco leucocephalus Lin. syst. I. p. i4.
Pygarque à téte blanche Buffon. orn. I. pag. 99. D'aubent.
icom "col. n.-411.
Americanis ad Nootka Omwatinne.
Hujus specimen ex insula Unalaschka orientalis oceani, a Ros-
sis occupata, misit amic. Billings Eq. ut adeo ab utraque parte
Americes maria pervagetur haec species.
348 —
Descr. Paulo minor praecedentibus, rostri forma ut in Chry-
sa&to. Hostrum totum flavum: cera flava glabra, naribus oblongis,
transversis, fere marginalibus. Area ante oculos flava, pilis albidis
radiata. Cilia oculorum nigricantia. Caput et collum totum nivei
candoris; contiguae pectori plumae, rhachi fusca. Corpus totum fus-
co-nigrum, supra marginibus plumarum exsoletis subtus mag!s atrum.
Alae nigrae, tegetum et vestitricum extremus inargine gryseo-exsole-
tis. Remiges nigricantes, primariae 10: quarum sex extremitate utro-
que vexillo valde angustatae, rhachibus linea alba notatis; secunda-
riae 15. latae, intimae laxiores. T'ectrices nigriores. |. Uropygium et
crissum candida, aliquot plumis fusco conspurcatis. Cauda rotunda-
ta alba, alis compositis longior rectricibus 12. subacuminatis. Pe-
des ad medias tibias nudi, callosissimi, flavi, digito interiore, plica
crassa adstricta et postico robustissimis; plica vix ulla. Ungues ma-
ximi nigricantes. Femoralia migerrima. Lanugo totius avis alba.
Mensura in exuviis a basi rostr! ad uropygium 1'. 8". caudae 11^. rostri
Hp
ad frontem secundum curvaturam 2". i1/^. ad rictum recta 2". 9".
L2
. 9". tibiarum 3". digiti medi sime (1^. 9".) un-
^
ulnae alarum 1'. 10
gue 2". 71^. interloris sine (2^. 277.) ungue 1i". 41". exterioris sine
(17. 76^.) ungue i". 1g^. postici sine (2". 27.) ungue 1*3".
Nota. Species ab Albicilla rostro, magnitudine et omni pun-
cto diversissima, ut male quidam varietatem crediderint.
94.-H-A QUAE A OS sifpagui
A. tibiis seminudis, cera livida, corpore ferrugineo - nigrescente,
rectricibus interius albis.
Ossifraga Gesner. av. p. 963. ldrov. ornith. I. p. 222. tab.
225. 298? Lin. syst. Il. p. 124. sp. 4.
Aquila marina JFilughb. orn. p. 29. tab. 1. Raj. av. p. 7.
n. 3. Brisson. orn. I. p. 437. Latham. syn. I. p. 30. n. 4.
———— 349
-
Aquila Melanaétus Frisch. av. tab. 69.
L'Osfraye, Buffon. ornith. I. p. 112. tab. 3. D'aubent. icon.
eol?iniYaodnf15.
Rossice Orél tschernyé (^quila nigra). Lettonibus Ehrgliss;
Esthonibus Kotkas. Tataris Keisch' (ovis.) Jacutis Tojon (prin-
ceps) vel Charaptyr- Tojon. "Tungusis circa Baicalem Muri;
et ad inferiorem Tunguskam Gusch; Lamutis Nonta. Samojedis
Limba; Ostiacis ad Narym Lymp; circa Mangaseam Rybe;
Caragassis Nygg; Coibalis Nyaet; Ostiacis ad Kas fluvium Di;
Motoris Kólljadsche; Camaschis Karósch; Cotowzis Tumschill ;
Carassinis Nik. Arinzis Di. Vogulis Joschwoi; Fenno - Ostia-
cis Kurrek; '"Tscheremissis Kutshhhosh ; Tschuwaschis Karpyl.
Morduanis Ini- narmàn; Votiacis Orsi vel Yrdshe. | Coraecis
Tiling, vel Tylmyti. Camtschadalis Sijaetsch. | Jukagiris Ka-
niel. Curnlis Surgur. Japonensibus Waschi.
Nota. Pleraque haec nomina in genere Z4quilam et speciatim
hanc vulgatissimam indicant.
Per omnem Rossiam, a Balthico usque ad paludes Maeotin et
caspiam, perque universam Sibiriam, in Camtschatcam et ad Ocea-
num glacialem usque, itemque in Insulis Curilis et versus Americam
sitis, omnium Aquilarum maxime vulgata est, in regionibus aquosis,
circa magna flumina, lacus et praesertim ad mare abundans, nidoque
locum in arboribus vel collibus prope aquam, vel ea circumfluxis
eligit. Aves majores aquaticas et item grandiores pisces ex aqua
rapit, tanta aviditate, ut magnis (»o libr.) piscibus injiciens ungues,
interdum submergatur et cum praeda pereat. Avidissimus cibi, quan-
doque adeo repletur, ut e terra subvolare nequeat, fustibusque occi-
datur, et in universum e terra aegre sese tollit, procellisque dejici
Observatus est. Apud Ostiacos hujus praesertim pulli circa tuguria
350
piscibus enutriuntur, ut adulü rectricibus ad alandas sagittas serviant.
Jacuti, ut alii Asiae gentiles, principatum aquilae in aves celebrant.
Camtschadalibus, apud quos maxime abundant, edules sunt, et apud
Curilos in deliciis ita habentur, ut nullum festivum epulum sine aquila
sit, multaeque apud illos in caveis saginantur, ut nobis anseres, et ita
saepe cicures evadunt, estsolutae circa tuguria volitent, fugam oblitae.
'"Tuguriolum quoque, loco avio, ex arundine construunt, cui supra in-
sidet Aquila cicurata, quae congeneres allicit, quas simul ac insederint
tecto exserta manu insidiator per pedes prehendit. Iidem amicos visitan-
tes aquilarum alis pennisque donare solent, ut Americani falconum alis. —
Dicuntur hae Aquilae etiam a Cosaccis Donensibus comedi, ut et a Malo-
rossorum minus delicata et minus religiosa plebe. Arbores, in quibus
talis Aquila quotannis nidum repetit, excrementis pullorum exusta ares-
cere fertur. E maxime borealibus et frigidis Sibiriae hyeme, ob de-
fectum pabuli migrant Ossifragae; in temperatioribus brumam ferunt.
Descr. Est e maximis sui generis: Mas, non multo minor,
pondus 8. hbrarum vel paulo majus aequat. Rostri nigri forma, ut
in Albicila. Cera fusca, vel hvida, nares ovales, obliquatae, mar-
gini cerae proximae. Palpebrae pallidae; irides obscure gryseae vel
castaneae. Plumae in toto corpore versus basin ferruginescentes, ex-
tremo nigrae, basi tecta et larugine alba. Gu/a albida; pectus fer-
rugineo-pallet, solis plumarum apicibus nigris. — Bemiges 26. nigrae.
Subcaudales tectricesque caudae albae, apice nigrae. Rectrices inte-
rius albae, apice, exteriusque naevis confluentibus nigrent. Pedes
cerei, fere ultra medias tibias nudi; digitis longiusculis, externo ex-
woversabii; sed plica fere nulla. Falculae nigrae. Mensura ad
Hn
. 6". caudae 1. o". g^. . Ulnae. alarum 9. o^. 6".
"Hu
uropygium 1". 9
"n
expansarum 7 ped. tibiarum 3". 6". Mas femina non multo minor.
Juniores magis ferruginescunt; seniores nigerrimi. Intestinum. longi-
Dmm 3351
2
tudine duodecimpedale vel ultra; coeca non plane opposita, longitu-
dine 4". Ductus pancreatici tergemini, totidem papillis duodeno
inosculati. Cystis fellea ductu gemino, altero hepati-cystico, ad
cystidem ipsam unito, longiore, altero proprio, utroque peramplo.
giu olAC QU DT EA s Cfanga.
A. tibiis plumosis, cera pedibusque lividis, corpore fusco
naevio, cauda nigra.
Morphno congener, 4idrov. orn. I. p. 214.
Morphnos s. Clanga, JFilughb. ornith. pag. 39. Frisch
av. tab. 71«
Aquila naevia, Brisson. orn. I. p. 426.
Aquila minor, Buffon. orn. I. p. 91.
Rossice recepto a 'ataris nomine Karagusch (i. e. nigra vel
ignava Aquila) Tataris Sibiriae Gobàl - Karagusch (Aq. nigra
ignobilis). ^ Vogulis Turrai. Tungusis Kyrén. Permiensi-
bus Kusch.
In Rossia Sibiriaque universa, usque in Camtschatcam, cum
Ossifraga frequens, aquarum pariter viciniam amans, ignavissima om-
nium aquilarum: visa tamen, fame cogente, agnum majusculum oc-
cidisse, supraque cadaver, pondere ingluviei impedita, capta fuit.
Nidulatur in exaridis arboribus, circa ripas. J/ox crebra Jeb -Jeb - jeb.
Circa Surgut et Narym, ut in genere maxime borealibus absunt A.
Ossifraga et Clanga; haec maturius, frigida adhuc tempestate redit,
unde Ostiacis ibi Bachpankurrek vel Lurgelkurrek, quasi Impostoria
appellatur. Haec varietatibus pluribus ludit quas non omnes in iti-
nere describere vel comparare licuit.
Descr. Magnitudo circiter Haliaeti, pondus vulgo vix 5 li-
brarum. Rostrum coerulescens, basi rectiusculum. — Cera et oris an-
guh e flavo-livida. Lingua fusca, obtusa, biloba. Palpebrae nudi-
352
usculae pallidae, utraque ciliata; /amina supraciliaris valde promi-
nula, nudata. lrides fusco-luteae. | Dorsum nigrum; alarum bases
et corpus subtus magis fuscescit, immixtis plumis nigrioribus. Re-
miges nigrae, primores 6. angustatae, omnes interius gryseo-subfas-
ciatae. Cauda rotundata, alis compositis paulo brevior, nigra, tectri-
cibus albo variegatis. Tibiae longiusculae, ad articulum digitorum
fere plumosae, nigricantes, albo variae. Digiti pallide flavi, exte-
rior versatilis, plica crassa. Falculae nigrae. Mensura ad urop.
i. 5/. 6". rostri ad oris angulos 2". 3". ^ Caudae 9". ulnae alarum
Y. 77. 5/7. expansarum 4. i11". 4^". tibiarum 4^. digiti medii sine
/
ungue 2". 3^. unguis 1^. postici 1^. oi^. unguis 1" 3". Datur varie-
tas cera pallida, sublivida, vel flavescente, digitis pedum pallido-
coerulescentibus, tibiis ad articulum digitorum annulo albo pluma-
ceo, corpore subtus nigriore. Hi plerumque mares. Tectrices sub-
alis saepe albae, et supra quaedam interdum fulvescentes. —ntestini
longitudo octupla; coeca duo non exacte opposita, longitudine 3 ad 4".
Cystis fellea globosa, sature viridi felle scatens, ductu duplici, al-
tero brevi choledocho, altero hepati- cystico ad duodenum tendens.
261A QUE WvtLlewotrypha:
A. übis nudis pallidis, cera livida, corpcre fusco, macula
verticis alba.
Aquila leucorypha, Pall. itin. I. app. n. 5. Latham. Syn. I.
p- 42. n. 23.
Nusquam nisi in austrahore Rossia, circa Volgam et Rhym-
num inferius, in vicinia maris Caspii, et ibi quoque rarius observa-
tur, ubi cum praecedente, Ossifraga et Haliaéto circa lacus regnat
et in arboribus nidulatur. Distinctissima species et licet parva, om-
nibus tamen notis ad Aquilas referenda, quas et habitu refert, in
hoc genere cum praecedente minima.
Lastetcenbmisnsnenid
———
I9»
53
Descr. Magnitudo paulo supra Clangam; pondus sex librarum.
Habitus inter Chrysaétum et Ossifragam medius. Rostrum basi recti-
usculum, nigrum, margine maxillae superioris medio convexo. Cera
livido-cinerea, glabra, naribus amplis, ovatis, obliquis, concha de-
hrescente, — Rictus oris albidus; lingua integra, rotundata. Palpebrae
concolores, versus niugincem plimosa-ciliatae:; suggrundium supraci-
liare prominens, nudatum; periophthalmium albidum, mg: —..g:4..
tum. rides fusco-gryseae, circulo nigricante inclusae. Caput supra
gryseo-fuscum , macula triangulari medii verticis, gulaque nivea;
area per latera capitis sub oculis longitudinalis subatra. Co/Ium un-
dique plumis acuminatis fuscis, apice gryseo-obsoletis jubatum.
Dorsum et alae nigricant, plumis margine exsoletis. Subtus color
exsoletior quam in collo. Remiges 27. sex primores extremo angu-
statae, reliquae exteriore margine gryseae, interius versus basin al-
bae. Subtus ala nigrescit, tectricibus basi albis. Ala secundaria
quadripennis. Cauda longiuscula, alis compositis 2". 6". longior,
aequalis, rigida, nigra: extima utrinque rectrice lituris aliquot palli-
dis adspersa. Pedes pallido-albicantes, unguibus nigris; tibiae vix
ad tertiam partem plumosae; digiti parum divaricandi, plicis inter-
calaribus nullis. — Mensura ad uropygium 1. 5". 8". caudae 11^. 8^".
ulnae alarum ài. 8/. 9". expansarum 5^ 11i". 6". Rostrum ad oris
^
angulos o^. 3". tibiarum 3". 2^". digitorum anticorum medius sine
"n " n ^"
ungue 2". 5/. unguis i^. ij". exterior i". 727. «unguis i^. interior
(t
1^, 6", unguis i". 331^. posticus 1". 4". unguis i". 3^.
Nota. Aquila Mogiluk Gmelin. jun. Nov. com. Petr. XF.
p. 445. tab. 113. mihi obscura manet species, verosimillime aucto-
ris incuria ex aliqua praecedentium orta.
45
354 c
IycoaMSOPC qEoOPOEDSPSREMS
Ultimos inter Praepetes sive Rapaces constituo Zccipitres, ma-
ximam partem ignavum genus, sl solum forte Asturem exceperis.
Species ejus satis numerosae conveniunt: rostro debiliore. e recto
uncinato, cera convexa incrustata, 39 qua wes OVatae; lingua in-
foge2, pesen digitis non divaricandis, ut falconibus. Pleraeque ma-
crourae , brachypterae, comparatione cum falconibus; paucissimae
animosae, ad pugnam audaces et in arte falconaria memorandi. Ab
Aquilis, quibus aliquae adnumeratae fuerunt, primo obtutu distin-
guuntur plumis circa caput et collum non acuminatis et elongatis, sed
ut in avium vulgo rotundatis.
2/5. 2x A C C E P-1 D ESR. - ha*poleucus.
A. cera pedibusque flavis, corpore fusco subtus albo, plumis
cervicalibus penicilliferis.
Pygargi secundum genus, J4/drov. orn. I. p. 908.
Avis S. Martini, Bellon. av. p. 103. icon. p. 1o.
Aquila Pygargus, Brisson. orn. I. p. 443. sp. 11.
Jean-le-blanc, Buffon. ornith. I. p. 194. tab. 4. D'aubent.
icon. n. 4183. Latham. syn. I. p. 39.
Accipiter ferox Gmelin. Nov. Com. Petrop. XP. pag. 442.
tab. 1o. Latham. syn. I. p. 33. n. 7.
In Rossia australi, circa Tanain et Volgam inferiorem, per re-
glones campestres non infrequens, frequentissimus (Gmelino teste)
circa Astrachaniam hyeme, ubi gallinis, aeque ac in Gallia infestus.
Ad ornrentem Uralensis jugi nunquam observatus fuit; attamen in
australibus Tatariae magnae forte non deest.
Descr. Maximus Accipitrum, Aquilae Clangae fere aequalis,
sed habitus ab Aquilis alienus et plumae cervicis multo minus acu-
353
tae. Rostrum breviter aduncum. Caput et cervix grysea, rhachibus
fuscis, subtus albidiora: plumae cervicis mediae fuscidiores, rhachi
apice terminata plumula distincta singular, penicilliformi, quod in
nulla alia ave observavi, et priores auctores non adnotarunt. Dor-
sum fuscum, plumis margine gryseo-exsoletis. Subtus avis alba, ju-
gulo, maculis pectoris et lunulis femorahum gryseo-lutescentibus.
Remiges interius albae. Cauda longior, aequalis, fusca; rectrices la-
terales interius albae, omnes migro trifascjatae. Pedes longiuscu-
h, nudi, flavi.
29. FA COIPITER June
A. cera pedibusque coerulescentibus, corpore subtus verti-
ceque albo.
Hahaetus antiquorum,Brisson. orn. I. p. 44o. tab. 34.
Balbuzardus Anglorum, Willughb. orn. I. p. 37.
The Osprey, Zool. brit. pag. 63. sp. 4. tab. 441. Latham.
Syn. 1. p. 45. n. 26.
Accipiter Piscator, Catesb. carol. I. p. tab. 9.
Falco Haliaetus Lin. syst. I. p. 129. sp. 26.
Balbuzard , Buffon. ornith. I. pag. 103. tab. o. D'aubent.
icon. n. 4iÁ4.
Rossice Skopà (castratus). "Tataris Sibiriae Tschekesch et Ba-
LDyktschikesch; Baschkiris Kalémergén. Calmuccis Chalà; Bu-
vaetis Challoo. Vogulis Chulalmen -ui; Ostiacis ad Obum fl.
Poscheallemto-wai (pisces furans avis); ad Surgut Sigus; ad
Narym Kuellesh. "lungusis Dauuriae T'schuchsilue; Lamutise
Tschootscha. Camtschadalis Pgoak, Kah; Ukinzis Byllug.
Per universam Rossiam et Sibiriam frequens, in Camtschatcam
usque, in vicinia aquarum, solis quippe piscibus victitans, ita ut vi-
vus captus etiam fame, ad comedendam carnem aliam quam pisces,
Ld
356 —
adigi nequeat. 7'olatus alüssimus et diuturnus, oculorum acies stu-
peunda, quippe ex aethere pisces in lacubus et fluminibus speculatur
et telo ocyus irruit et rapit. J'ox pipiens. Nidum in summo, prae-
sertim fracto excelsae arboris cacumine, loco praesertim aprico, la-
cubus vicino, struit, quadr;pedal diametro e ramis arborum fülicum-
que radicibus contextum, quem fideliter custodit. Nec unquam nisi
in exaridis arboribus nidum vidi. Ova duo, rarius terna, gallinaceis
majora, sordida rubro atque dilutiore punctato - varia, obtusiore an-
gulo brunneo- maculosa, altero vertice etiam albo punctata. Hyeme
e mediterraneis migrat.
Nota. Ab Aquilis, quibus vulgo adnumeratur propter magni-
tudinem, habitu et plumis cervicis rotundatis differt. Pondere saepe
quatuor libras excedit. —Distinctissima et nimis nota species, quam
quae descriptione egeat, praesertim cum coloribus raro ludat. Ma-
xime variat magnitudine, dum quidam sex librarum, alii multo mi-
nores occurrant. Cera omnibus palpebraeque lividae; lrides flavae.
Pedes pallide coerulescentes, nec vidi alios. Robustissimi hi sunt,
digitis perbrevibus, subtus muricatis, quorum externus, contra regu-
lam, ferme retrorsum versatilis; Plicae tamen intercalares omnino
nullae, (tantum abest a pede palmato). Intestinum majoribus no-
vempedale, tripollcari ab ano distantia dilatatum in sacculum 6".
ovalem, cui supra insident coeca duo 4^". Cystis bilaria saepe coa-
gulum mucaginosum continet, inclinata supra ductum, qui distinctus
ab hepatico capaciore, inseritur. — JVillughbejus perperam ova
alba tribuit; Gmelinus enim ovum in matre invenit, quale descripsi.
29,; . ACC LPITEJR. Milous.
A. cauda subforcipata, corpore fuscescente, iridibus pallidis.
Milvus vulgaris auctorum.
Milvus niger, Be/Jon. av. p. 191. Briss. orn. I. p. 413. sp. 34.
357
Milvus aetolius Aristotelis, 4f/dro». orn. IL. p. $94.
Falco Milvus Lin. syst. Il. p. 126. 'sp. 1». (exclusis quibus-
dam synonymis).
Blackkite, Latham. syn. I. p. 62. n. 44.
Le Milan, Buffou. orn. I. p. 19o. D'aubent. icon. col. n. 42».
Rossice Kórschun. | Armenis Tsohalagàn. Lettonis Wannags;
Esthonis Kannakul. "Tataris Tylgan; Baschkiris Tydugàn ;
Tataris ad Jeniseam Tyglegén; Persice et Bocharice Sagan;
Mestscheraecis Kagau; Chivice Tschailak. | Kirgisis Elkitschi-
Tulgàn. Jacutis Ehlé. Calmuccis Ssochor- Ellae; Mongo-
lis Eléi. - - - - Morduanis Kawal; Tscheremissis Tulgén;
Tschuvaschis Chiraen; Permaecis JWarisch. |Votiacis Duschés;
Ostiacis ad Irtin 4grin-lojach; ad Surgut Kul-pattekó ( Pisces
auferens); ad Narym Etscha; Juganis Z4sgirnangloi. Tungusis
Igazaen, vel Scheneroldó; Dauuris Hollé. Curilis Orap. Ja-
ponensibus Kussà-sarai-tagü.
Per omnem Russiam et 'Sibiriam a primo vere usque in au-
tumnum observatur frequens, copiosissimus in temperatioribus et po-
pulosis, ubi aves domesticae facilem praedam offerunt; in orienta-
lhnore Sibiria sensim rarior, nec fere ultra Lenam fl. observatus; Ne-
que in maxime borealibus datur. .Hyemat in Persia (Gmelin.) et
in reliqua verosimilime media Asia; in borealioribus prolem edu-
cat. Primo vere per paria disperguntur, ad nidos; adulta prole (ini-
tio Junii) pullis comitantibus parentes, clamosi vagantur, illos quasi
volandi rapiendique egregia in arte instituentes; tumque passim e
borealibus congregantur et versus austrum grassabundi sensim mi-
grant. Congregantur tunc cum Monedulis, aeque turpi p'ebecula,
necquicquam tales socios timente. | Circa mare Caspium redeunt
sub finem Februari, cum iisdem Monedulis. Fox inter volan-
358 —
dum hinnitus áequini subsimilis fistulatus. — Celebris in auguriis
Romanorum avis.
Descr. Lingua integra, rotudata. Cera crocea. Palpebrae
flavae, margine fusco. rides pallide gryseae, subpulveratae vel pal.
lidae. Plumae capitis atque colli subacutae, ut in Aquilis; albidio-
res, rhachibus fuscis. Corpus supra fuscum, subtus ferruginescens.
Cauda transversim faciata, subaequalis, extimis paulo longioribus.
Pedes robusti, intense flavi, tibus ultra genu plumosis, digito exte-
riore laxa plica divaricando. Hinc et ob jubam cervicis, posset,
cum sequente, ad Aquilas referri. Pondus librarum duum, ad sum-
ma sesquitrium. — Longitudo ad urop. 11i". caudae 10^. 10". mediis
pennis i^. brevior. Alarum ulnae 1i. 4". 8". — expansarum 4. 4".
(unde levis, continuus et sublimis volatns natabundus); tibiarum 29^.
Intestinum majus tripedale; duodenum sextuplici flexura; coeca duo
opposita minüta. Ductus bilarii duo, alter hepato-cysticus, alter
distinctus cysticus, adeoque cystis bicruris. Feminae Martio adven-
tantes ova jam turgescentia et floridum oviductum gerunt; maribus
testes ovales, mole vitelli gallinacei, dexter globosior, pauloque minor.
Nota. In Milvo juniore pedem dextrum monstrosum, ad arti-
culum tibiae cum femore postice tribus digitis perfectis ex una basi
enatis, accessoriis instructum, observavit et delineavit, CI. Gülden-
staedt. vid. Tab. VIII. fig. ».
Jo. ^"A"C*C JP q'RPRUSNEEULDUS:
A. cauda forcipata, iridibus flavis, corpore ferruginescente, ca-
pite albo striato.
Milvus regalis Bellon. av. p. 199. bin. icon. av. I. p. 4.
tab. 4. Brisson. ornith. I. p. 414. tab. 33.
Milan noir, Buffon. ornith. I. p. 199. tab. 7. optima D'au-
benton. icon. col. n. 472.
259
Milvus, Zool. brit. pag. 66. tab. 44. ». Brünich. ornith. bor.
pag. i. n. 89. Latham. syn. lI. pag. 61. n. 43.
Milvus jaicensis, Lepech. itin. Il. tab. 2.
Accipiter Korschun, Nov. Com. Petr. XF. tab. v1. Latham.
syn. I. pag. 63.
In australibus Rossiae, circa Istrum, Borysthenem, Tanain,
Volgam et Rhymnum promiscue cum praecedenti occurrit, neque
nomine vernaculo distingui solet. Hic per totam hyemem, ad infe-
riorem Volgam, circa pagos rapinam exercet, nec prioris instar migrat.
3m s uAL6«€. IKBLI T HdS)R. obacerédgbus.
A. tibiis basi plumosis, cera indibusque flavis, corpore subtus
fasciolato, rectricibusque fascia latiore versus apicem.
Buteo apivorus, Willughb. orn. p. 39. tab. 3. Raj. syn. av.
p. 16. Brisson. orn. I. p. 410.
Falco apivorus, Lin. syst. l. p. 130. sp. 98.
Buteo mellivorus, (Honey -buzzard) Albin. ic. av. I. pag. 8.
tab. e. Zool. britan. pag. 67. sp. 8. tab. 44. Latham.
syn. I. p. 52. n. 33.
La Bondrée, Buffon. ornith. I. pag. 208. D'aubenton. icon.
col. n. 420.
Rossice Myschelofka (i. e. Muricapa). Baschkiro- Tataris Shar.
Calmuccis Sharr. "Tungusis Singorol - dibun, ^ Vogulis Tenger-
Kischmen (1. e. Murium quaesitor) Ostiacis Mach/e, et Len-
ger - Kischné; ad Surgut Magpitte.
In Rossiae et Sibiriae apricis, praesertim aquosis, passim ob-
servatus, praesertim et quandoque solis Lacertis, similibusque repti-
libus et scarabaeis victitans, ignobili pro tanta, macroptera, et tam
animosam faciem mentita ave praeda. Dicitur tamen hyeme aves
venarl, Bonasias etiam,
*
460 p—
2
Descr. Maguitudo Milvi; pondus bilibre. Rostrum basi coe-
rulescens; Cera lata, convexa, cum angulis oris cereo-flava; Nares
ovatae, patulae, papilla recondita. Lingua rotundata, integra, mol-
]usca. Palpebrae nudae, flávae vel virescentes; suggrundium super-
ciliare prominentissimum, nudum, superius linea pilosa decurrente.
Irides flavae vel luteo-gryseae; periophthalmium laxum, fusco-veno-
sum, marginatumque. Supra fusco-cinerascens, cervice gryseo-litu-
rata. Gula et crissum albent. Subtus corpus totum albidum, fasciis
confertis inordinatis, subconfluentibus, fuscis. Femoralia et subalares
ferrugineo-fusca, undulata. .4/ae magnae, caudam compositae exce-
dentes; remiges obscuro fasciatae, interius albae. Cauda aequalis,
ferrugineo-fuscescens, taeniolis transversis crebris et instita latiore
versus apicem. — Rectrices intermediae canescentes, reliquae interius
albae, omnes apice rufescentes. Pedes robusti, flavissimi, tibiae ba-
si plumosae, longiusculae; digiti tibia dimidio breviores, exterior
subversatilis, plica laxiore. Mensura ad urop. i1i*. 4". caudae 7".
ulnae alarum 1i' i". 3". expansarum 3'. 7". 6^". tibiae 3". Intesti-
mim tripedale.
30. FAQCIPTT EB TuEODUS 77D: NE
A. tibiis plumosis, cera virescente, capite iridibusque albis,
cauda fasciata, basi alba.
Accipiter leporarius leucurinos lagopus, Messerschmid. Orn.
MS. VI. n. 172.
Vultur subluteus, capite albo, Frisch. av. tab. 75.
Falco hirsutipes, Zool. britan. Ed. Quart. vol. II. Append.
p. 539. tab. 1. Zool. arct. II. p. 200.
Falco leucocephalus, Brisson. ornith. I. pag. 325. vwariet. c.
(ex Frisch:o).
I9».
e
Falco pedibus pennatis, Brisson. Supplem. ornith. pag. o».
n. 39. tab. 1. Gmelin. syst. I. p. 272. sp. 9o.
Falco lagopus, Brünnich. orn. p. 4. n. 15. zinderson. island.
pag. 41. fig. 2. Gmelin. syst. I. p. 26o. sp. 58.
Falco cera lutea, pedibus exceptis digitis lanatis, corpore
testaceo nigro maculato, capite et collo albidioribus, Cra.
mer. austr. p. 32g.
Rossice Kanuk vel Konjuch (i. e. Equiso). —Baschkiro - tataris
Bil-allà (dorsum varium). Calmuccis Ssarr. "Tungusis Tscha.
Coraecis Etsché utschik. | Camtschadalhs Muchtschak ; Curilis
Rasampi.
In Rossia certe rarior, mihi semel omnino adlatus ad Achtu-
bam, tempore migrationis; sed in Sibiria frequens, etiam maxime
boreali et in Dauuria. Mures et animalcula minora, imo et lepores
et item Anates venatur. Nidum in praeruptis cautibus cavernisque
herba leviter sternit; rarius in arboribus haemisphasricum e virgul-
is construit, hypnoque molli replet. Sexus uterque simillimus. Ova
pallido-alba, punctis gryseis adspersa, gallinaceis majora. ^ox rara.
Descr. Magnitudo et habitus praecedentis. Rostrum nigricans,
basi lividum, simplex, aduncum; maxilla superiore medio sinuata.
Cera convexiuscula, virescenti flava, aestate fusca, naribus subovali-
bus, patulis; anguh oris flavi. Lingua mollusca, rotundata, integra.
Suggrundium superciliare insigne, cartilaginoum , nudum, fuscum.
Irides cinereo-albicantes. .4iba sunt caput, collum, pectus, crissum.
Caput rhachibus fuscis; Cervix ductbus majoribus, collum et pectus
rarioribus. — Hypochondria femoraque nigricant plumis pallido mar-
ginatis. Alarum bases spuriaeque albo nigroque variegatae. Remiges
nigricantes, versus basin albae, praeterque primores fasciatae. Cau-
da alis compositis longior, obrotunda, basi candida, extremo fusces-
46
362 amaret
eens, apice alba, fasciis tribus linearibus latioribus prope apicem
nigris. Tibiae fere ad digitos plumosae, lutescentes; digiti breves,
flavi, exterior plica stricta crassaque. Pondus mari subbilibre, femi-
nae ferme trilibre. Mensura ad uropygium 11i". 6". caudae 8". 1io"".
"t " Y'/^
. expansarum 4'. tibiarum 2". 31^.
a TPATOGCCNTTPOTPPHEPRS T BWLEDO.
A. cera pedibusque flavis, corpore fusco, abdomine palhdo,
ulnae alarum 1i'. 3". 7
maculis fuscis longitudinalibus.
Buteo triorchis, Auctorum.
Buteo, 4ibin. av. ic. I. p. 1. tab. 1. Brisson. orn. p. 406.
Falco Buteo, Lin. syst. I. p. 127. sp. 15.
Buteo vulgaris (Buzzard), Zool. britan. p. 66. sp. 7. tab.
413. Latham. syn. lI. p. 48.
La Buze, Buffon. ornith. I. p. 206. tab. 8. optima. D'au-
benton. icon. col. n. 419.
Rossice Sarytsch, vel Sarn. '"Tataris Zard, vel Kossüh.
In australibus Rossiae non infrequens, nec ignota; In Sibiria
mihi nunquam occurrebat. — Messerschmidio tamen adnotata
et descripta.
SA AG ASC G IPIE ILC
A. cera virescente, iridibus corporeque fusco, vertice rufescente.
Circus , antiquorum.
Milvus aeruginosus, JWillughb. orn. p. 49. tab. 1. Raj. syn.
4». p. i7. Albin. ic. av. d. p. tab. 3.
Vultur fuscus seu Laniarius, Frisch. av. tab. 77.
Circus palustris, Brisson. orn. I. p. 401.
Buteo palustris, Zool. britan. pag. 67. sp. 9. tab. 445. La-
tham. syn. I. p. 53.
mÍ— 9863
Falco aeruginosus, Lin. syst. I. p. 130. sp. 29.
Le Buzard, Buffon. orn. I. p. 218. tab. 1o. optima. D'aubent.
icon. col. n. 494.
Rossice Lin. 'Tataris Kamysch-Karà; Baschkiris Boktargé.
In paludosis et arundinetis Russiae et Sibiriae ubique satis fre-
quens avis, humi ranas et lacertas legens et ideo plerumque volatu
terram radens. Variat multum colore, sed non aeque, uti sequens
species, omnium fere avium mutabilissima. Ambo structura aurium
ad Stryges accedunt, et vespertino quoque tempore praesertim va-
gantur. Sunt caeterum imbelle et ignavum genus, ad proelia mini-
me aptum, imbella tantum animalcula humi sectantes.
Descr. Magnitudo Columbae; Pondus variat a libr. sesqui-
altera, ad sesquitertiam. — Rostrum nigrum, basi et angulis oris coe-
rulescens. Cera supra hvido-flava vel sordide virescens, lateribus
livido- coerulescens, radiatim pilosis. Nares oblongo-ovales, amplae,
ad marginem cerae excurrentes, concha postice subprominula. lrides
gryseo-fuscae; cilia nigra. Lingua obsoletissime emarginata. Caput
supra usque ad cervicem pallide ferrugineum, aliis fere albescens,
rhachibus fuscis, per cervicem lituris sensim majoribus; gula palli-
da; area ab oculis per aures descendens oblonga nigra. Corpus ple-
rumque totum aequaliter fuliginoso - nigrum; bases alarum et latera
juguli lutescente- maculata. In alis corpus marginibus plumarum lu-
teis vel pallidis passim variegatum. — Remiges primariae 1:0. secunda-
riae 13. quinque priores angustatae, prima multo brevior. Cauda
alas aequans rotundata, longa, corpori concolor. Pedes longi, ro-
bustiores paulo quam sequenti, virescente-flavi, unguibus nigris; di-
gitus exterior extrorsum versatilis, plica laxa. Mensura ad uropygium
12". caudae g^". Ulnae alarum 1'. 3". expansarum 3'. ii". tibiarum
3". 5". digiti medii cum g:^. ungue 2". 5". posticum (11".) ungue 1^. 7".
*
364 —
35 oA" GET P L'Dae a "wiaemuberu
A. cera supra, iridibus pedibusque flavis, aurium atrio amplo,
circulo plumarum inflexo-squamiformium cincta.
An Harpe, Plin. hist. lib. 10. cap. 95?
Pygargus corollatus, Messerschmid. MS.
Pygargus seu Subbuteo Turnen, Gesn. av. p. j0. Raj. syn.
pag. 17. 44 5.
The Hen-harrier, Zool. britan. pag. 68. sp. 1o. tab. A. 6;
mas senior a. 4. 7. femina s. junior f.
Falco Pygargus, Lin. syst. l. p. 126. sp. 11.
Falco cyaneus, Lin. syst. Ll. pag. 126. sp. 1o. Edward. PF:
pag. 33. tab. 225.
Accipiter macrourus, Gmel. Nov. Com. Petr. XP. tab. 8. o.
Latham. syn. I. p. 59. n. 41.
La Harpaye, Buffon. ornith. I. p. 217.
D'aubent. icon. col. n. 460. variet. f.
Latham. syn. I. p. 51. n. 32.
L'oiseau St. Martin, Buffon. orn. I. p. 212. D'aubent. icon.
col. n. 459. varlet. «.
Rossice Lin; varietas leucophaea Bjeloi (albus) Lin. Fuscus
etiam Myschelof (muricapa). Mongols Choeladiü; Calmuccis
Zagün-chuldu (albida varietas). Permaecis Küsch; Siraenis
Tschenkusch. "Tungusis Bogdatschin; Lamutis Tschig yld yhun.
Coraecis Etsché-utschik; Camtschadalis Muchtschak ; Curilis
Rasampi.
In. apricis Rossiae et Sibiriae temperatioris, praesertim per
omne desertum magnae Tatariae, frequentissima avis. Volàátu prae-
sertim vesperüno terram radit, animalcula minora e latebris tunc
S 365
prodeuntia pro praeda quaerens, et crebro humi considens, summo
silentio semper solitaria. Calmuccis leucophaea varietas praecipua
est auguralis avis, et si ad sinistra volaverit ominosum credunt,
contra si ad dextram; nec occidunt unquam. Jarietas colorum in
hac specie tanta, ut inter viginti specimina raro invenias duo omni-
bus punctis similia; sed /eucophaea F'arietas constantissima. | Hye-
me migrant.
Descr. «. Parietatis leucophaeae: Rostrum debile nigrum,
basi coerulescens; cera fusco-viridis, lateribus pilis radiata; naribus
oblongis. Oris anguh pallidi; os tamen intus coerulescens, lingua
fusca integra. —Palpebrarum margines nudi, flavi; areola nudiuscula
supercili flavet. Oculi majusculi, iride flavissima. | Ambitus oculo-
rum albicans, pilis sparsus, fere uti peplum strygis. .4ures similiter
magnae, (etiam magis quam praecedentis) quod in nullo praeterea
Accipitre, deorsum-sinu vel atrio bivalvi intus nudo continuatae (ut
in Strygibus), plumis item postici marginis subinflexis, compactiori-
bus, anticae valvulae raris, setaceis. Caput collumque totum, ad ju-
gulum usque, ex albido-cana; verticis plumis ad rhachin subinde fus-
cescentibus. Corpus et alae subtus nivea, supra saturatius e coeru-
lescenti- cana, solis tectricibus caudae albis. Pectus quibusdam cano
ienuissime undulatum. 4/ae compositae cauda paulo breviores, vel
subaequales; remiges sex extimae fusco nigricantes, subserratae, inte-
rius ima basi obliquae albae; reliquae canae, extremo praesertim
subtus fuscescentes, interiusque longitudinaliter albae, unde expansis
alis subtus quasi.fascia alba. ^ Harum prima dimidio brevior quarta,
quae longissima, 3-5 utrinque, primores e tantum interiore vexillo
angustatae. Cauda aequalis; rectrices intermediae totae, reliquae ex-
ieriore tantum margine dorso concolores, reliquo albae interiore ve-
xilo taeniolis versus rhachin fuscis. Pedes flavissimi, debiles, gra-
366 —Ó——
cilesque; digitus exterior laxa plica extrorsum versatilis;; Ürgues
nigri. Pondere raro libram medicam aequat vel excedit. — Mensura
ad uropygium 9". 6^. (in maximis), caudae 8". 1;"7. ulnae alarum
19". g^. expansae 3'. i". rostri ad oris angulos 11i". tibiae a". 6".
digiti medii cum (717.) ungue 1". 112". postici cum (8".) ungue 1". 4".
Intestinum 34 pollicum; coeca vix ulla; versus rectum intestini por-
tio uncialis dilatata, cui adsidet sinus simplex. Haec elegans varie-
tas constans, nisi pro aetate magis minusve exalbida; videtur senio-
rum, praesertim masculorum esse color.
B. Junior avis multimode varia, ut vix describi possis. Forma
rostri et rictus amplissimus ut in «. cera flava, sed pilosa parte ni-
grescit. [rides modo flavissimae, modo gryseae; vel flavescentes, in
his palpebrae fuscescentes, in illis pallidae. —4ures ut in a. sed cir-
culo fusco et plumis squamiformibus fusco, luteoque variegatis. Ca-
put et cervix fusca, plumis ferrugineo marginatis. Collum et jugu-
lum lutescent, rhachibus pennarum fusco lituratis; reliqua subtus al-
bidiora punctis, liturisve guttatis, in ventre minoribus, crisso majo-
ribus orbiculatis, per femoralia saepe monilformibus. .4/a subtus al-
bo nigroque varia; dorsum et bases alarum supra fusca, plumis luteo-
marginatis. Remiges fuscae, interius versus basin albo - fasciatae.
Cauda aequalis, tectricibus albis, fusco unipunctatis. —Hectrices me-
diae fusco-canescentes, lateralium utrinque tres ferrugineo - albentes,
omnes fasciis transversis 5. nigris, quarum ultima latior. Sic ple-
rumque. — Sed aberrationes plurimae et feminae paulo majores, ad
sesquilibrae pondus accedentes, quibus mensura ad urop. 10". 9".
ulnae alarum 1i'. 2". 3". expansae alae 3'. 5". 6". caet. Autumno
saepius observavi specimina horum, quibus in pectore plumae canae
et albae, itemque rectrices novae canae succrescebant. Neque vi-
dentur prima statim mutatione omnem fusciditatem exuere; etenim
observavi quoque specimina similia Iconi D'aubentoni n. 460. colore
supra plumbeo-canescente, cervice interscapulioque fuscescentibus;
collo juguloque cano, reliqua subtus albida, rhachibus gryseo -fuscis;
Pennis volaticis adhuc. fusco- fasciatis, et quae sunt alia. — Avis ad-
huc continuatis observationibus in cicurata instituendis prosequenda.
SUC PTT OPE pORAEUSERETMEEAS PUENTE Dee XUP»
A. cera viridi, iridibus pedibusque flavis, digiti medii papilla
conica, rectricibus quadrifasciatis; major.
Accipiter palumbarius 4uctorum.
Falco sagittatus, Frisch. av. tab. 81. 8». adultus; tab. 729.
73. junior.
Falco albus Frisch. av. tab. 79. et 8o! Variet. cana et alba.
Astur Brisson. orn. I. p. 317.
Falco palumbarius Lin. syst. I. p. 130. sp. 3o.
L'autour Buffon. orn. I. p. 930. tab. 1». junior pulcherime.
D'aubenton. ic. col. n. 418. adultus; n. 461. junior.
Rossice Jastreb; junior Raebik (variegatus) vel Teternik (Tetrao-
narius) Lettonis JWannags; Esthonis Kul. "Tataris fere omnis
gentis Chartzigàn vel Kartscheja. "Varietas alba Tuigun (prin-
ceps). Calmuccis et Mongolis Ytelgoe. Vogulis Olosàn vel
Chartagün ; "Tscheremissis Warasch; Ostiacis Obensibus (*)
Uarasch ad Narym Sengedi; Tschuwaschis Chorotschka; Votia-
cis Dyhkha - duschess. | Samojedis Chanewoi vel Chanau - wai;
Juracis, Tiae; Tawginis Kapykomtba; '"Tomskiensibus Synge-
dek; Lumpokolensibus Legwélku; Carassinis Senged; "T'aiginzis
(*) Majores qui anseres et tetraones venantur ab Ostiacis Lost zarascb, mi-
nores anatibus infesti Jasse- uarascb. appellantur, | Ad Surgut majores
Ostiacis audiunt Lusvetka.
Chartugü. "Tungusis Xmin et Haramaldyon- Jaeg. (1. e. Tetrao-
nius Accipiter) ^ Lamutis Geekan vel Jaektschan. ^ Coraecis
Inytschan -tylmytyl. |Camtschadalis Schyschy; Ukinzis albus
Gylka - schangyschan ,' canus Tschetschimdsch. | Curiis albus
Kykisup; Japonensibus Fidagà.
Nobilisima in hoc genere avis, per omnem Rossiam et Sibi-
riam frequens est, etiam in maxime borealibus, unde tamen urgente
bruma decedit, contra in temperatioribus tota hyeme praesens, tum
venatione Tetraonum vivens, tum circa pagos praedabundus et Co-
lumbis maxime infestus. Ad Falconariam venationem et juniores e
nidis auferuntur, et adulti capiuntur adligata humi Columba viva,
cui in furculis laxe superobtensum rete, quo irruens in praedam
Astur implicatur et haeret. Aestumatissimus autem est proxime post
Falcones, ad venationem, et tam inter nobiles Rossos, quam Tata-
ris, Calmuccis et Baschkiris in honore est, maxime in Tauria, ubi
Falcones desunt. — J'arietas alba, aestumatissima, rarius circa Ura-
lenses montes, frequentius in orientali Sibiria et vulgaris in Cam-
tschatca, cum Gyrfalcone albo, observatur; haec prima aetate albes-
cens, naevla, aetate tota candida evadit et ad venationem fortissima
habetur. Hanc videtur voluisse Joh. Bell. (itinerar. I. edit. gall.
p. 394-) e regione Amur fl. in aulam Imp. Chinensium adferii visam.
Nidos in arboribus celsissimis aeque ac rupibus inaccessis cond:t.
Juniores clamosi sunt, ut et feminae; masculis adultis vox rara, hi-
que maxime generosi habentur, et ut Psittaci facile dignoscuntur
eo, si digito per dorsum demulceri non patiatur.
Descr. 1. Adulti perfecti: Magnitudo gallinae; pondus mas-
culis bihbri paulo majus, feminis maximis saepe fere quadrilibre
(lib. 3. unc. g. habui) Cera virescens, ad nares ovatas pilosa. lri-
des citreoflavae. — Vertex fuscus cinctus versus occiput corolla nigri-
— 369
cante alboque varia. Dorsum totum et alae fuscescunt vel e fusco
canescunt. .4larum spuriarum pennae disco albae. Subtus candidus
totus praeter gulam et subcaudales, pulcherrime undulatus taeniolis
transversis fuscis, subsagittatis. Remiges fasciatae, interius basi albo-
variae. Cauda magna, aequalis, praeter extimam utrinque pennam
paulo breviorem, fusco-canescens, fasciis quatuor transversis nigris.
Pedes flavissimi, robusti, tibiis paulo infra genua plumosis; digitus
exterior divaricatus, verruca globosa, medius conica, subtus notati.
4
Mensura majoribus ad uropygium i^. 1i". 9^. caudae 9g". 3". ulnae
, "a Hn , ^n
alarum i. 1^. 6", expansarum 3. 7".
B. Hujus varietatem e borealibus habui maximam, area majus-
cula nigra pone oculos, aures occupantem, rectricum fasciis obsole-
tis, apicibus albis.
o. Junior primo anno: Supra fuscus, plumis lutescente margina-
tis, nucha albo variegata. Subtus lutescente - pallidus, maculis longi-
tudinalibus fuscis, feminae guttatis, mari lanceolato-hastatis atque
intus lutescentibus, per hypochondria cordato -sagittatis. Cauda ro-
tundata, basi alba, trifasciata, apice summo rufo. Cera modo flava,
modo virescens.
TAB. XI. 3. Farietas alba e Juniore ad Isettum fl. mihi adla-
to sic: Corpus totum album, sed in vertice, cervice, dorso et alis
liturae in omnibus plumis per rhachin longitudinales, gryseo.- fusces-
centes. Remiges fusco, alboque fasciatae. Cauda alba, fasciis quin-
que transversis fuscescentibus. Subtus, praeter rhaches plumarum in
colo et pectore cinerascentes, tota alba avis. Pedes, cera, iris
pallidius flava.
47
p. Eadem ex adulto Camtschatico: Magnitudine superabat om-
nes; mensura ad uropygium 1i'. 5". 9^. caudae 10^. ulnae alarum 1'. 9".
aequabat. rides pedesque flavissima. Plumae aeque ac lanugo per
totum corpus nive candidiores. In vertice, cervice, collo inferiore
et jugulo scapi plumarum tenuiter gryseae. Remigum 93. prima bre-
vis, quarta longissima, priores cxtremo angustiores, acutae adtritae,
et praeter sextam paulo versus apicem angustiorem, omnino ut in
Asture europaeo, secundariae extremo rotundato resectae. Cauda ro-
tundata: rectrices tres utrinque laterales decrescunt, 9. mediae vix
longiores, acutiores et apice rariusculae. —Tibiae fere semilanatae.
Caeterum rostri forma, cera, pedum proportione et verrucis, alarum
cauda breviorum mensura, omnibus numeris Asturi similhimus. Quo
seniores, eo dicuntur candidiores evadere. ^ Pedes anniculis et bien-
nibus fulvescentes, iisdemque liturae flavescentes 1n alis, ventre et
cauda. Mas a femina nihil differt colore, nec mole qua plerumque
tres libras excedunt. Venantur Lepores, Urogallos, Anates, Anseres.
Pisces, etiam fame pressi, non adtingunt.
Nota. Pharynx ad simum pectoris in saccum seu ingluviem
pendulam dilatabilis. — testinum sesquitripedale ; Jejunum amplis-
simum. Coeca supra cloacam minutorum instar sinuum. — Testes ob-
longo cylindracei.
ST RACCIPII RH uvreuccTT XX
A. cera virecscente, iridibus pedibusque flavis, digiti medii
extimique papilla conica duplici, rectricibus quadri-fasciatis; minor.
Accipiter fringillarius, Auctorum.
Nisus striatus, Frisch. av. t. go. femina et junior; &. gi. 92.
Accipiter, Brisson. ornith. I. p. 310.
Accipiter passerinus, Zool. britan. p. 69. sp. 13. tab. 4 1o.
mas 411i. femina.
L'Epervies, Buffon. ornith. I. p. 315. tab. 3o. fig. 1. D'au-
bent. icon. col. n. 419. et varietas n. 467.
B. Accipiter minor, Brisson. ornith. I. p» 3915. tab. 3o. fig. 3;
Falco minutus, Lin. syst. I. pag. i31:. sp. 39.
Rossice Perepeletnik (coturnicinus). —Lettonis Wehga; Esthonis
Wimahul. 'lataris Kirghai. Cahnuccis Kirgu, communi cum
aesalone nomine.
Per universam Rossiam et Sibiriam in temperatioribus vivere
amat et non infrequens est. Nonnisi in australioribus hyemem ferre
solet, frigus enim timet. Hinc minus frequens in Sibiria. A Cal.
muccis, Tataris et in Parva Russia ad Coturnices capiendas instrui-
tur, unde nomen, alias neglectus. Columbis etiam infestus est, vi-
vidissima et pugnax pro sua mole avis. Fabula vulgi in Germania,
de Cuculo autumnali tempore rapaci, a similitudine colorum hujus.
Accipitris et Cuculi orta videtur.
Descr. Foeminis magnitudo Columbae, mares f. saepe vix
Turture majores. Cera lido - flava, vel virescens. [rides intense
citrinae. Caput supra fusco nigrum; cervix albo naevia. |Dorsum
coerulescenti-fuscum, ala spuria discis plumarum albis intermicante.
Subtus albus mas, interd:m lutescens; taeniolis transversis, subsagit-
tatis, crebris, foemina fuscis vel fusco- gryseis, mas ferrugineo - lu-
tescentibus. Gula et crissum alba. | Remiges interius albo -alternae.
Cauda subaequalis, fusca, fasciis quatuor transversis nigris. Pedes
longi, flavissimi; digitus exterior et medius instructi papilla conica,
altera in medio, altera ad unguem. — Pondus feminis saepe ad octo
uncias, masculis saepe dimidium ad. 4: uncias. His mensura ad uro-
*
372 —
pygium 6^". 3". Caudae 5". 10". ulnae alarum ;7'. 6". expansarum
18^. tibiae 1^". 117. Junioribus subtus puncta cordata et guttata, lon-
gitudinalia. Intestinum bipedale; coeca duo minima adnata. — Cystis
bilaria ductibus versus duodenum geminis. (*)
Ro PLE Pg Pme TOY NEU NS:
Cadaverum sectatores et ipsi teterrimo carnium et interaneo-
rum odore cadaverosi Pujltures, praesertim calidis regionibus a na-
tura tributi videntur, ut terram a putridis morticiniis purgcut. [ta-
que apud nos pauci et tantum in meridionalibus Imperii finibus vi-
vunt. Habent omnes rostrum, quod forma quandam similitudinem
cum Lari vel Procellariae rostro seu aliquid gallinacei habet, recti-
usculum basi et cylindraceum, extremo tantum aduncum. Hinc al-
bicill, quae rostrum habet vere aquilinum, male ad hoc genus a
Linnaeo relata fuit. Notabile etiam F'ulturibus solis inter Rapaces
scu Praepetes in cauda i4. esse rectrices. Apud mos tres omnino
Vulturum species observatae sunt.
38 VUISTUR .banbaetus IB. JGLLL
V. capistro barbaque gulae setosa nigris, corpore albo, dorso
fusco rhachibus albis.
(*) Ad inferiorem Argunum diligentissimus quondam Studiosus et dein Aca-
demicus p. m. Nicatas Sokolof e longinquo observavit, sed sclopo at-
tingere non potuit Falconem vel Accipitrem peculiarem de quo ejus ad-
notationem appono: JP'olatu habituque similis Accipitri variabiii leuco-
phaeo, sed minor; caput supra, dorsumque inter alas et alarum Pases
nigra, vel fusco- nigra. Pomeridianis horis maxime volat, copiosior
circa Argunskoi ostrog; supra Zuruchaitu non apparet.
373
Vultur barbatus, Edwards. av. pag. tab. 106. Lin. syst. I.
pag. 123. sp. 6. Brisson. ornith. supplem. pag. 96. n. 13.
Latham. syn. I. pag. 11. n. 6.
B. Vultur aureus Gesner. av. p. 783. tab. 781. Aldrov. ornith. I.
pag. 277. tab. 976. Coxe it. helvet. (ed. noviss.) icon capitis.
Ginelin. jun. itiner. IIT. tab. 38. Brisson. ornith. I. pag. 458.
sp. 5. Latham. syn. I. pag. 18. n. 13.
Avoltojo barbato, Cetti Uccelli di Tardegna pag. 10. seq.
cum icone.
Aquila maxima, Gmelin. jun. itin. III. p. 364. tab. 38.
Vultur fulvus, Hablizel ap. Gmelin. jun. itin. IV. p. 179.
Rossice generico nomine Sihp. Mongolis Jellóo; Tungusis Tass.
Tangutis Gooh.
In summis alpibus Dauuriae, inter Tschikoi et Onon fluviorum
fontes, item inter Lenam et Amur fluv. rariusque circa Sajanense ju-
gum habitat. Nidum struit in excelsissimis rupibus, planum, quadri-
pedal diametro, e ramis laryceis contextum, villis ovinis, piloque
capreolorum, equinis setis et plumis vulturino stercore caementatis
calyculatum. Ova alba. Est in suo genere generosa avis, quae non
solis cadaveribus inhiat, sed venatione vivit ita ut Antelopes adoria-
tur, et Ammones visa est e rupibus dejicere ut lapsu occisorum ca-
daveribus potiretur. Desertissimarum regionum amans est, et inter
omnes Europae rapaces volucres maxima; venatu difficillima ob al-
tissimum volatum et inaccessas rupes in quibus vivere amat. Tales rupes
ad Ononem ab harum avium frequentia Jellontui a Buraetis appella-
tae. lrcutiae vivum nactus sum specimen, jam per quindecim an-
nos in cavea enutritum, pulcherrimum, quod pro sequenti descriptio-
ne servit. J'ox erat ill exilis, Aquilae 2£bbicillae aemula, quam et
gravitate corporis et inertia aemulatur. Calor sanguinis in vivo ex-
374
ploratus ad 107: grad. — Farenheit. apparut. Gmelinus sen. in urbe
Nertschinsk quondam juniorem vivum nactus, qui nostro specimini
maximam partem similis erat, adnotavit eam tempore jejunii Rosso-
rum solis ossibus animalium, quae integra, saepe spithamalia deglu-
tiebat, vixisse, unde excrementa illo tempore erant albissima, con-
sistentia cretae, cujus etiam loco a sartoribus adhibebatur, defectu
verae cretae, quae per omnem Sibiriam in montibus deest.
Descr. Pondus viginti librarum, adeoque duplum maximarum
Aquilarum. Rostrum cornei coloris, rectum; maxilla superior extre-
mo adunca, utrinque sulco exsoleto a naribus excurrente et uncum
secernente, inferior obtusa, integra. Rictus amplissimus; os coeru-
lescente -lividum; palatum tricaripatum, intermedia obsoletiore an-
tice tubere terminata; lingua angusta, linearis, canaliculata, obtusa.
Nares tectae vibrissis copiosis rostri basin undique arcte tegentibus,
perque latera deorsum prostratis; setae itidem Pprostratae basin ma-
xillae inferioris tegunt. Zruncus setosus subbi- pollicaris (i^. 10".
e sinu maxillae, deorsum et antrorsum vergens. Caput lanuginosum
album, adspersum plumulis setosis atris in fronte et sub oculis utrin-
que, versus rostrum. rea magna, lunata, supraciharis atra, pilis
tenerioribus vestita, unde producta linea nigra verticem cingit. Zfreola
pilosa atra ad aures. Oculorum palpebrae margine livido- coeru-
lescentes, inferior nuda, plumuli;s ciliaribus rariusculis atris. — Peri-
ophthalmium albido-hyalinum. rides lacteae; sed cornea circa iri-
des late cinnabarina, colore extrorsum intensiore. Cervix et collum.
totum plumis acutis, candidis, laxius vestita; gula sordida. Corpus
subtus totum niveum; maculae nigrae in jugulo sparsae. | Subcauda-
les apice fusco maculatae. Dorsum inter alas, brachiaque supra infra.
que plumis atris, disco versus basin canescentibus, in apice notatis
angulo adscendente albo. Uropygium cum tectricibus caudae atrum.
— 945
Alae maximae, compositae caudam aequantes: remiges tectricesque
omnes et alae spuriae fusco-canescunt, rhachi alba, subtus varie-
gata, marginibus nigrescentibus. Remiges primariae decem; 5 prio-
res interiore vexillo angustatae, secunda longissima; secundariae 2o.
subaequales, latae. Cauda fusca, elongata, cuneiformis, rectricibus
1:9. latissimis. Femorum jubae, tibiaeque usque ad digitos plumosae
albae. Pedes coerulescentes, digitis crassissimis; plica crassa, angu-
sta, exterioris digiti; Ungues coerulescenti-fusci. Mensura ab apice
rostri ad uropygium i'. 11^. 1". Caudae i'. 9". 8". sed rectricum
extimarum 1'. 2". 10^, rostri ad rictum 3". 11". ad nares 2". expan-
. digiti
"t
sarum alarum g ped. ulnae alarum »'. 9^". tibiarum 3". o
Hn
. exterioris s. (1".) ungue 1i". 9"£.
Hn
medii sine (1^. 2.) ungue 3^. 4
interioris sine (1^. 5.) ungue 1^". 9". postici sine (1^. 6".) ungue 1^. 7".
Nota. Vulturem in Helvetia sub nomine Laemmergeyer ce-
lebrem, specie a nostro Vulture barbato minume differre fere certus
sum. Helvetiae Vultur alpestris, teste Illustr. Hallero (Goetting.
4nzeig. 1776. 3 Stück p. 19.), barba itidem seu arunco sub rostro
instructus est; et quem in Persiae alpibus observavit Gmelinus jun.
quique Sibirici uonnisi varietas, fulvedine capitis, colli et supini
corporis, cum helvetico Gesneri omnino convenit. Simili coloré
Vulturem barbatum Sardoum describit Cetti Ioc. cit.
Sov S ANDE 39)? R'aPPePonopterFus.
V. corpore fusco, capite colloque albo-lanuginosis, collari
plumaceo, gryseo - fusco.
Percnopterus, Z4/drov. orn. I. pag. 916. 217. $19. Willughb.
orn. pag. 33. tab. IV. Raj. syn. av. pag. 8. n. 1o. Buf-
fon. ornith. I. pag. 149. D'aubent. icon. tab. 4»9. Gmelin.
jun. itin. III. p. 364. tab. 37.
Aquila vulturina, 4jbin. av. II. tab. 3.
376 —
Vultur alpinus, Brisson. ornith. I. pag. 4064.
Tataris Tauriae Kartüll.
In desertum Astrachanense tempestatibus raro e Persia appel-
lit, praesertim vere; in omni montosa Persiae ora circa mare cas-
pium copiosum cum sequente observavit, et farctas exuvias transmi-
sit Gmelinus jun. Frequens etiam avis in Chersoneso Taurica, ubi
praesertim hyeme in planitüem et pagorum viciniam descendit et
circa cadavera cum Cane, Vulpe et Lupis congregatur, minime ti-
mida. Autumno etiam in desertis inter Borysthenem et paludem
Maeotin passim collibus insidentem observavi. Olfactu pollet acu-
tissimo, quo non solum putrida cadavera, sed recentes etiam caeso-
rum animalium carnes e longinquo prosequitur. Altissimo volatu gy-
ros agens, hyeme subgregaria. Morticinia projecta in societate Lu-
porum, Canum et Vulpium dilaniat, voracissimus. —Nidus in mon-
tium inaccessis praeruptis, nobis non visus. J'ox nulla.
Descr. Magnitudo Aquilae Albicilae, imo procerior apparet,
collo elongato. Rostrum recto - aduncum, compressum, minus altum
quam Albicillae, nigricans, dorso convexum, maxilla superiore utrin-
que versus apicem margine prolixiore convexo. Cera lata nigra, na-
ribus marginalibus amplissimis, oblongis. |Oculorum ambitus nudus,
coerulescens, lora pilosa. Caput totum cum collo moll lanugine al-
ba opertum; imum collum cingit cucullus radiatus e plumis elonga-
tis, linearibus, gryseo- fuscis. Corpus totum e gryseo magis minusve
nigrescens. [ae nigrae, compositae caudam exsuperantes. | Caudae
rectrices aequales, latae, quatuordecim, totae nigrae. Pedes ultra
medias tibias nudi: digiti longiusculi, unguibus subaequalibus, magnis,
falcatis, exteriorque plica lata, insigni laxius adnexus. Mensura ro-
stri ad rictum 3". caudae 1: pedis; ulnae alarum 2. 4^. . Colore admo-
dum variat, unde multiplicatae apud Ornithologos species.
m—À v7
Ago ON OUEICESERER" Peppe st
V. corpore gryseo fuscoque nebuloso, capite fasciculatim piloso,
collo lanuginoso, collari plumaceo.
Hanc speciem tantum e littoral Persiae, aliquoties Rossorum
armis subjecto, adlatam vidi, adeoque jure belli Faunae nostrae adjungo.
Descr. Magnitudo fere praecedentis. — Rostrum paene cylin-
dricum, apice aduncum, cera et naribus, ut in Percnoptero. Caput
piis fasciculatis vel radiatim e rhachi communi oriundis, ad latera
sparsis, in vertice confertis, strictis, flavescente-albis; sed collum
lanuginosum. Cucullus circa imam cervicem minus laxe radiatus,
pennis setariis subsimplicibus constans. Corpus pallide gryseo-fusco-
que nebulosum maculatum. Tectrices alarum corpore albidiores; re-
miges nigrae, incanescentes seu pruinosae; rectrices nigrae. Pedes
ultra medias tibias nudi, digiti breviores, crassi, exteriore non laxa
plica, sed tota basi strictius medio confluens, ungue multo minore quam
reliqui instructus. Proportio alarum, ut Percnoptero.
Nota. Rostro, pedibus et fasciculatis pilis capitis ita differt
a praecedente, ut de diversitate specifica dubium esse nequeat. Vi-
detur cum Percnoptero aegyptio, prior cum alpino convenire.
41. VUTUR Meleagris. TAB. XIV,
V. corpore caudaque albis, capite nudo flavissimo, alis sub-
tus nigris.
Vultur percnopterus Gmelin. jun. itin. III. pag. 364. tab. 37.
( pessima .
In Tauricae Chersonesi montanis rarius inter FPercropteros ap-
paret, et cum iis circa cadavera associatur. Sed a venatore multo
magis cavet. Mihi semel vivus allatus. J'ocem nullam edebat. Erat
voracissimus, sed inediam bene ferebat. Habitu et adspectu nobi
48
lior et elegantior proxime praecedentibus, sed aeque foeda, et re-
center licet occisa, carnibus suis putidissima. —Pediculo infestatur
minuto, oblongo, celerrime in plumis discurrente.
Descr. Magnitudo Gal, adeoque in suo genere facile mini
ma. Rostrum fere Lari, subfalcatum, teretiusculum, nigrum; mandi-
bula superiore uncinata, inferiorem non vaginante. Cera ultra dimi-
dium rostri citrina, naribus longitudinaliter oblongis, hiantibus, an-
irorsum effusis. Mandibula inferior, quo usque cera, pariter citrina.
Rictus amplissimus; lingua nigra, longe cum glottide exserenda, cras-
sa, canaliculata, apice integra, rotundata. Caput ultra oculos et au-
res, et gula late nuda, rugosissima, pulcherrima citrea flavedine
tincta; litura inter oculos. et nares virescenti-livida. Flavedo omnis
post mortem evadit aureo-fulva. Ingluvies amplissime dilatanda,
carnosa, cul extus in jugulo respondet area lata, oblonga, nuda, ru-
gosa, citrina. — Oculi iridibus nigrs, periophthalmio fusco - margi-
nato. Palpebrae nudae, faciei concolores. —4urium aperturae oblon-
gae, nudae, hiantes, ora intus pilis sparsis, albidis. — Vertex angulo
lanuginoso a nucha procurrente. Occiput et nucha plumis arriguis,
linearibus, (ut in gallis castratis sunt) gryseo-albis. Cervicis plu-
mae acutae, gryseo subinquinatae; Dorsi transversim undulatae, qua-
si sordidae, maxime alae spuriae et brachia alarum. Corpus cum
cauda niveum, circa jugulum tantum gryseo-sordidatis plumis. Jae
maximae; remiges 5. primores interi.re vexillo versus apicem falca-
tim excisae, tertia longissima, 3 et 4. exteriore vexillo albido - um-
brato, versus extremum angustato, sexta ad nonam exteriore margine
albido - umbrata; 1, 2, 5 et 10 sine albedine. Secundariae 17. omnes
exteriore, corpori vicinae etiam interiore vexillo gryseo - canescen-
tes, sordido adumbratae, subtus ommes nigrae. Tectrices priores,
cum alula nigrae, secundariae albidae, gryseo-fuscescente sordida
E ———— ^—-
E: 3459
tae. Subulares albae, secundariae sordidatae. ^ Cauda cuneiformis,
alis compositis paulo longior: rectrices 14. quarum mediae rigidores,
acutae. Pedes robusti, carnet; digitus interior et posticus breviores,
robustissimi; exterior extrorsum versatilis, plica lata, laxa adnexus.
Ungues falcati, nigri, subtus plani, cum duplici acie; posticus ma-
£'s aduncus. Mensura a summo rostro ad uropygium 1. 3". 4".
rostri ad cerae marginem 1i". ad nares i". 4". ad rictum. 2". 5/'. a
rostri apice ad oculum 2". 6". ad aurem 3^". alarum expansarum
5'. 3". o. ulnae alarum 1'. 7". 4". rectricum -mediarum | to". 3". ex-
Hn
timarum 7^. tibiarum 3". digiti medii sine (17.) ungue 2^. 9". exte-
Hn
rioris sine (7".) ungue 1i". 81". interioris sine (1^.) ungue ai^. 4".
Hn
postici sine (1i^.) ungue 1i".
QuRUDFQaH.
C rr. Osa. ca IN e as
Vno OR V. EL
Corvorum genus licet satis cohaereat, tamen aliquot habet spe-
cies diversis generibus affines. Sic enim C. glasdarius et infaustus,
cum Laniis, C. Graculus cum Sturnis vel cum Graculis similitudinem
habent, adeo, ut etiam C. infaustum a Linnaeo Laniis adnumera-
tum fuisse videas, mirumque consanguineum ei C. glandarium di-
verso generi relictum fuisse. Malui pristinae doctrinae adhaerere et
corvinum genus, quale hic trado, in tres subdividere affinitates, 1.
Praedatrices robustis maxime rostris et plumis durioribus praeditas,
ad nigrum plerasque colorem inclinantes; ». Cissas, quae plumus ra-
»
380 —
rioribus, rostro Lanus simüliore, vibrissis supra oris angulos tenulori-
bus distinguuntur et sunt magis brachypterae; 3. Graculas, tenwiore
rostro maxime insignes.
i. PRAEDATRICES.
A20. OVI 5. (Corugd.
C. aterrimus, dorso coerulante, cauda subaequal.
Corvus auctorum Frisch. av. tab. 63! Brisson. orn. IlL.. p. 8.
Latham. syn. |. p. 367. n. 1.
Corvus Corax; Lin. syst. L..p. 155. sp..8.
Le corbeau, D'aubenton. icon. col. n. 495.
Rossice J/óron. Tataris Kosgón vel Kusgin; Baschkiris Kusüm.
Jacutis Sahr. Mongolo- Buraetis. Kiré et Kaeré ; Calmuccis
Chun- Kereh. 'Pangutis Poroh. Fennis Kraklis. Esthonibus
Kaarn. Morduanis Kraansch; Permiensibus Vogulis Kulch vel
Kullaech; Wotiacis Kwoaka; Ostiacis Kolach, Choloch vel Ku-
lach; ad Surgut Kolik; ad Narym Kulli. "Tschuvaschis Sjuchan.
Samojedis Charngüs: Motoris et monticolis ejus affinitatis Kar-
gui; Caragassis Karhül; Coibalis Kullae. Tungusis Ooli; La-
mutis Njutaun. Jukagiris Kaeli. Coraecis Tschautschu wawalu
uellé. Camtschadals Kaeagh vel Kaka. Curihs Paskur; Ja-
ponensibus Karas. .Aleutis Kalngak; ulterioribus Kajkahojak.
Per omnem Russiam et Sibiriam, in regionibus maxime sylvo-
sis et montanis, inque borealibus communis avis, sed intra circulum
arcticum deest. E maxime borealibus hyeme, ob defectum escae
migrat, cum rapacibus diurnis. Stellerus coracem in Camtschatca
et copiose in insulis versus Americam sitis, licet omni arbore desti-
tutis, observavit. Nidus in arboribus e ramis plexus, bipedali saepe
diametro, pilis animalium intus stratus.
— 381
Nota. Pondus vulgo quadrilibre, vel minus. Cystis fellea,
quam Rajus amplam dixit, saepe non conspicua. Coracis varietas
f. quae Corvus faróensis JW'ormii, A4scanmii icon. tab. 8. Brisson.
ornith. suplem. pag. 33. n. 1x. Toboliü a Cel. P. Falk observata.
Corvum album in Russia hoc saeculo aliquoties protulit natura. Ex-
tat varietas maculosa, lrcutio missa, in Museo 4dcademiae Pe.
tropolitanae.
430m CO Ru VU. S: « Corone;
C. totus coerulante ater, cauda rotundata remigibusque viridi
nitentibus.
Cornix auctorum, bin. av. II. pag. 2o. tab. 21. Brisson.
ornith. II. pag. 19.
La Corneille, D'aubenton. icon. col. n. 483. Buffon. orn. III.
pag. 45. tab. 3.
Corvus Corone Lin. syst. I. p. 155. sp. 3. Latham. syn. I.
pag. 370. n. 3.
Rossice Tschernaja Foróna, in Sibiria Graatsch. (nomine C. fru-
gilego proprio, qui ibi nullus datur). Jacutis Duraak; Lamu-
tis Turáki. Puraetis Turlak. Coibalis Báre. Ostiacis 4i-Ko-
lach. Coraecis Nimella - uélle. Camtschadalis Kaeugülkak; ad
Bolschaja fluv. Káutsch vel Koéllutsch.
In Russia, nisi borealiore, vix usquam occurrit; contra in Si
biria orientali, ubi Cornix sensim deficit, copiosissima circa Jeniseam
fluv. et ultra, a Dauuria Jacutiam usque, et inde orientem versus,
per omnem quoque Camtschatcam frequens. In sylvis aestate habi-
tat; hyeme ad pagos et oppida gregaria accedit. In Camtschatca
albam visam Crascheninicofius prodidit et extant ejus exuviae
in Museo Academiae Petropolitanae, quae in capite et ventre gry-
seo sunt nebulosae. Crasnojari hyemalem sic descripsi:
332 —
-
Descr. Pondus Librae i. et septem cum. dimidia unciarum.
Rostri mandibula superior in palato septem porcis prominentissimis
longitudinaliter arata, quorum medius usque in apicem perductus;
laterales utrinque divergunt ad marginem, omnes terminati palato
posterius laevi, triangulato, apice in tuberculum, cum quo porci tres
medi concurrunt, terminato. F'ibrissae supra oris angulos tenues,
basique pennatae. lrides fuscae. Lingua nigra, profunde bifida.
Corpus totum aterrimum, nitidum, subchalybeatum; rem?ges rectri-
cesque cum aliquo virore. Remiges 2o. prima parva, angusta; » ad
6. extremo angustatae; 9 ad 17. acumine exiguo notatae; nona et
17" vix evidenter, at intermediae in apice subretuso. Cauda rotun-
data, rectricibus omnibus detritis. Pedes atri Mensura ad uropygium
L Hn
11^, 3". caudae. 7". 6". alarum ulnae 12". 8". expansarum 2". 11'. 5",
pn (d
rostri ad oris angulos 2". 1". ad frontem 1". 10". tibiarum »". 9",
digiti medii cum (6^".) ungue 2". postici cum (8^.) ungue 1^. 4".
44. COR VUS Conn
C. cinerascens, capite collo alis caudaque atris,
Cornix cinerea, Z4bin. av. IL. tab. 93.
Cornix cinerea frugilega auctorum, Frisch. av. tab. 65! Bris-
son. orn. Il. p. 19.
Rayston - Crow, Zool. britan. p. 76. sp. 4. tab. D. 1.
Corvus Cornix Lin. syst. I. p. 156. sp. 5.
Corneille mantelée, Buffon, orn. III. p. 61. tab. 4. D'aubent.
icon. col. tab. 76.
Hooded Crow, Latham. syn. I. p. 374. n. 5.
Rossice Foróna; Polonice JV/rün. Tataris et passim Cosaccis
Kargàh. Calmuccis Kaerce; Mongolis Torlàk, quo nomine et
corone appellatur. Permiensibus Raaka; (Ebraice Raah). "Vo-
gulis Kuaerch vel Urinchi; Ostiacis W'argáne vel W'ornga, ad
———À— 383
2
Narym Kuére; Morduanis JParssi. Lettonibus JVaarna, Dser-
wes; Esthonis J/arres. Samojedis JWornga. Coibalis Taan.
Tungusis Toráki (ut et Corone). Camtschadalis ad T:gil Klakl.
Persis Saag; Indis Kahgae.
In Rossia et citeriore Sibiria frequentissimae aves; ultra Obum
Hl. et circa altaicas alpes saepe, trans Jeniseam plerumque nigro co-
lore variant, suntque solito majores et ferociores, ita ut rusticorum
gallinas audacter, communi impetu facto, jugulent atque diripiant.
In orientaliore dein Sibiria parcius occurrunt, nec fere nisi sola ni-
gra varletas. Ultra Lenam deesse Stellerus prodidit; certe in Cam-
tschatca non videntur dari. In Dauuria raro apparet, aeque ac Co-
rone, et Monedula vulgaris. Hyemem etiam in septentrionalibus ob-
durant, modo victus suppetat. Sed saepe ab immani gelu pereunt.
Veneris tempore per paria disperguntur et in arboribus sylvarum et
lucorum nidum e virgultis texunt.
Nota. «. Parietas Sibiriae alpestris: ventris majore parte, imo
toto saepe prono latere, itemque dorso (praeter margines plumarum
interscapulii cinereas) nigrae, imo quaedam totae aterrimae.
f. Datur alia varietas in sylvosis borealoribus Obi fluvii, &
Messerschmidio copiose observata, cui corpus cinerascente album,
ubi vulgaris obscure cinerea, subtus fere totum album. Crissum nigrum.
y. Extat in Museo Academiae Imp. Petrop. Cornix tota can-
dida, fronte guloque gryseis, e Sibiria in exuviis transmissa.
45. CORVUS.:frugilegus.
C. corpore aterrimo splendente, rostro basi detrito.
Cornix frugilega, :uctorum, .;lbin. av. Il. tab. 22. Bris-
son. ornith. II. pag. 16.
Cornix nigra seu Corvus minor, Frisch. av. tab. 64.
Corvus frugilegus, Lin. syst. I. p. 1506. sp. 4.
584 — nn
Le Freux, ou Frayonne, Buffon. orn. III. p. 55. LD'aubent.
icon. col. n. 404.
Rook, Latham. syn. l. p. 372. n. 4.
Rossice Graatsch. Esthonibus Kaer. Tataris Karà- Kargà; Basch-
kiris Karabái; Bocharis Tschangah. | Calmuccis Chun - Keraeh.
Vogulis Supl - Kuaerch; Morduanis Kraz.
In Rossia et Sibiria cis- obensi, ut per totam Tatariam magnam,
vulgatissima avis, hyeme in tepidiora Asiae recedens, vere primo
(medio Martii) cum Monedula redit. Nusquam copiosior quam in
desertis australibus, a Tanai ad Irtin usque. Ibi in campestri re-
gone, defectu sylvae, arbores circa fluentum ripas nidis copiose oc-
cupant, quos e virgulto texunt haemisphaericos, libro salicino de-
cerpto, villis animalium, pappoque salicum et populorum stratos, in
quibus ova plerumque quinque, laete viridia, fusco-pulverata, sapi-
dissima pondere supra drachmas 5. Sic per totam aestatem grega-
riae, etiam nidis passim quasi in pagos collectis, vivunt. Ad Sar-
pam fl. deserta vallis est. (die Kraehengruft a Germanis ibi degenti-
bus appellata), in qua, neglectis aliis in vicinia aptis locis, quotan-
nis tanta copia congregatis nidificant, ut nulla ibi sit arbuscula sine
pluribus nidis, e quibus pueri ova colligere solent. Maxima porro
copia horum corvorum quotannis ad lrtn fluv. inter fortalitia Jamy-
scevense et Septempalatiorum (Semipalatnaja), ubi immensa Gryllo-
rum (praesertim italici) copia pullulat, observantur; et in apricis in-
ter Ob et Irtsch fluv. ubique abundant, ulteriori vero Sibiriae syl-
vaticae plane desunt. Vere nocent agris, sed aestate prosunt (unde
inter Rossos occidere nefas), quia Gryllis infestissimae sunt, quibus
solis, et bulbis Tuliparum in deserto artificiose rostro effosis, victi-
tant. Pondus librae vel 13 unciarum. J'entriculus carnosior quam
congeneribus, durior, frugivorus. Intestinum 30 ad 4o pollicum.
——— 385
Nota. Hujus albam dari varietatem nemo, quod sciam, pro-
didit, neque mihi unquam oblata est. Color totius aterrimus, splen-
dore ubique violaceo, pulcherrimo. Solus alarum margo lateralis
viridi- nitet. Gu/a nudiuscula, et circa basin rostri vibrissae, mysta-
ces, plumaeque ad oculos usque plane detritae, omni anni tempore,
ut nares nudae hient. Cauda subrotundata; rectrices subtili cum acu-
mine. Rostro haec magis Caryocatacti et Graculo, quam prioribus
similis. Vere, cum adventant, plerisque apex rostri utraque mandi-
bula elongatus decussat, ut videantur hyeme facili quadam, nec e
terra eruenda esca pasci.
46. .CORVUS Monedula.
C. corpore atro, subtus fusco, cervice cinereo - coerulescente.
Monedula Auctorum, Frisch. av. tab. 67. 68. .4lbin. av. I.
tab. 14. Brisson. ornith. II. p. 24.
Corvus Monedula Lin. syst. I p. 156. sp. 6.
Le Choucas noir et gris, D'aubent. icon. col. n. 529. 593.
Rossice Galka (quod et silicem significat) in Sibiria Galiza,
Kluscha. '"lataris Tscháuka; Baschkiris Sáuka; Kirgisis Tahn;
Tataris ad Tom fl. Tahn- Karga. Buraetis Toon- Turak.. Per-
miensibus Tschalgün. (affine Germano Taalke.); Lettonis
Kosa, Kowahma; Esthonis Aak. | Morduanis Tschalka; Votia-
cis Tschága; Vogulis Kurhuar. "Tschuwaschis Tschafza. Tun-
gusis Táu. Tangutis Gschamka.
Per omnem Rossiam, etiam borealiorem, citerioremque Sibi-
ram communis avis, hyeme versus austrum discedens, primo vere,
cum corvo frugilego gregaria redux, ante migratorias reliquas omnes.
In orientali Sibiria, ubi rari agri et pagi, sensim deficit; datur ta-
men, licet rarius, in transbaicalensi regione. Ad Lenam supra 58.
latitudinis, et inde versus orientem, ut et in Camtschatca, plane
49
3
deest. Circa urbes, oppida et pagos versari amat, et nidificat lu-
benter in turribus, ruderibus, cavis arborum et praeruptis ripis. Ovà
5. ad 6. columbinis similia. Post educatos pullos congregantur im-
mensis turmis, ut saepe vastae nubis instar transvolent et in aére
£yros agant. Multum tunc damni inferunt vineis et hortis, praeser
tim Astrachaniae. Aucupes et venatores, miro instinctu, e longin-
quo metuunt, alas audaces et procaculae. ^ Voces facile addiscunt
et cicurantur; furaces tunc et curiosae.
Nota. Adultae pulchris coloribus, praesertim circa caput,
splendent. Pondus ad lIrtin unciarum 6 ad 8i. | Monedula tota can-
dida mascula, anno 1:774. in ipsa urbe Saraisk e nido solitorum pa-
rentum et cum vulgaris coloris sorore imventa fuit, cui irides cine-
reae, rostrum pedesque cinereo-livescentes erant. Eodeu anno in
urbe Colomna, ab illa haud ita longe dissita, observata fuit Monedula
albo - maculata, proque portento celebrata; cumque per istam urbem
iter mihi tunc esset, casu venator meus Monedulam totam candidam
juniorem occidit. Ad pagum Kijat, non longe ab urbe Jkmetschet
s. Sympheropoli Tauriae, pluribus successive annis Monedula nasci-
tur candida, quarum binas, variis annis (1794 et 96.) captas ipse
vivas habui, et unam obtuli 4ugustissimae Imperatrici b.. m.
Catharinae II. 1n villa 4ratuk vicina eidem urbi et fluvio Salghir,
duae Monedulae albae ex eodem nido observatae anno 1804. Sunt
vero hae Monedulae solito paulo minores, rostro carneo seu rubes-
centi-albo; altera erat oculis glaucis, altera rubris, sed iride
alba. Pedes utrisque albi. Ano :78:. Moscuae apud mic. Pro-
cop. Demidof vivam vidi Monedulam: cervice cana, intersca-
pulio albo, Zona albo-nigra inter cervicem et interscapulium,
macula pectoris alba, remigibus tectricibusque primariis totis al-
bis, caeterum. nigram.
AT. "CO OR VS» auuricus^ TABY BER
C. ater, nucha canescente, cervice pectoreque albis.
Monedula leucozonos, pectore albo, buraetica Messerschmid.
ornith. MS.
Corvus dauuricus, Pall. itin. III. append. p. 694. n. 8.
Rossice Selenginskaja s. Peggoja Galka (1. e. Monedula Selen-
giensis vel varia. Mongolo-Buraetis Jlakti, vel Alak- Taau.
'Tungusis Tontro et 'a&kton, item. Tago.
In regionibus ab Uda fluvio ad Lenam usque et omni regione
transbaicalensi, adeoque in solo lIrcutensi Gubernio famülaris avis:
Monedulae forma, magnituline et moribus simillima et vere succe-
daneae, ut dubitares, primo aspectu, an pro distincta specie sit ha-
benda. Hyeme transalpina Dauuria non omnis exulat, pleraeque ta-
men migrant, et primo vere (ante Martium saepe) ex australibus
Mongoliae atque Chinae turmatim, redeunt, primum circa oppida
gregatim, dein sparsae in sylvis habitantes, et tunc ad Lenam usque,
non vero in maxime borealem tractum disperguntur. Gmelinus
observat, pullos primis mensibus perfectam adultorum magnitudinem
acquirere, Pro nido eligunt annosarum arborum truncatos vel putre-
dine exesos truncos, in quibus cavum angustiore ostio adeundum in-
venerint, quod rostro profundius, saepe ad bipedalem altitudinem
excavant, ut mirum saepe quomodo avis per angustas fauces in tan-
tam profunditatem ire et redire possit. Ibi saepe in sola scobe, ple-
rumque tamen ingesta copia bovilh pili et lanae, ova Majo mense
ponunt circiter quaterna, jucunde virentia, magis minusve diluta,
punctis fuscis, ad obtusiorem verticem rebrioribus sparsa pondere
circiter 3 drachmar. ox varia, fere Monedulae, clamosa.
Descr. Magnitudo Monedulae. Rostrum nigrum, non emargi-
natum Lingua apice biüda. —Vibrissae supra nares et ad basin man-
*
388 —
dibulae confertae, linea rhacheos albicante. -Setaé supra oris angulos
atrae. Oculorum lrides non lacteae, ut in Monedula, sed obscure
avellaneae. Fertex ater, coerulante nitidissimus, per ambitum occi-
pitis, ut et tempora et aures, striis albis variegata nigredine. Lora
nigra opaca. Gula late et colum subtus totum atro -subcoerulans,
medio angustata nigredine. Cervix alba, rarius cinerascens, et cor-
pus subtus ex albo-cinerascens. Dorsum, alae, uropygium, cauda
et subcaudales atra, coerulante nitore. —Remiges 19. extima dimidio
brevior, tertia longissima, 10-15. retusae cum exiguo acumine.
Subtus alae atrae. | Cauda obiter rotundata, latipennis, rectricibus
lateralibus extus viridantibus. Pedes atri. Pondus ab unciis 7i ad
octo variat, Mensura ad uropygium 8". 4^". caudae 5". alarum ex-
H" 1"
pansarum 2^5 2". 4". ulnae 9". 3". rostri ad frontem 1". 17". ad oris
angulos i". 4^. tibiae i". 6:7". dieiti medii (cum ungue 4'".) 1". 4X".
g L
Hn "t "n
extimi (cum ungue 31^.) 1". 1". interioris (cum ungue 4.) 1". 2",
S
"n I "n
posticl ( cum ungue 5$^.) 1". 3".
B. Farietas intermixta. volans, paulo minor, pondere circiter
sex unciarum, tota atra, rarior. Verticis et colli nitor violaceus
huic, ut in vulgatiore; cervicis, pectoris, abdominisque nigredo ob-
soletior. —Vibrissarum striae et plumae circa tempora et aures apice
canescunt, ut in eadem. Reliqua atra: alae, uropygium et cauda cum
chalybeato nitore. Haec specie non distincta.
Junioribus cervix cum producto versus prolobum circulo cine-
rascente -albent; pectus cum ventre obscure cinerei coloris. Haec
cinerea tinctura paulatim evanescit, ut Julio tantum non albae ap-
pareant; autumno vero plane albent, ut seniores. — 'entriculus tri-
turatorius. Coeca duo ano vicina, longitudine 3i Lnearum; inte-
süni longitudo 1i. g".
—— 389
Nota. Admodum similis nostro Cornix Senegalensis D'auben-
ton. icon. col. n. 397. An ipsum nostrum, male indicata patria ha-
buit? Conferitur etiam Monedula quam in Helvetia circa Tugium
reperiri Gesnerus prodidit, albo circulo, collum ambiente distin-
ctam, quae Z/drovando quoque et Charletono dicta a Brisso-
nio inter varietates Monedulae, torquatae nomine recensetur.
49:71 C:O-B^V U-S; Pica.
C. macrourus aterrimus, pectore humerisque albis.
Pica varia s. caudata Auctorum, Frisch. av. tab. 58. .4lbin.
av. I. p. 15. tab. 15. Brisson. orn. II. p. 35.
The Magpye, Zool. britan. p. 77 sp. 5. tab. D ». Latham.
syn: I. p. 392. n. 29.
Corvus Pica, Lin. syst. I. p. 157. sp. 13.
La Pie, Buffon. orn. III. p. 84. tab. 7. D'aubent. icon. col.
iab. 408.
Rossice Soróha. | Arabis A4kak; Persis 4dcka. Tataris Saüskan;
monticolis Sibiriae Saksün et Sajachàn. "Tschuwaschis Tschà-
gah. Livonis Haester; Esthonibus Harrakas, vel Ketsakas;
Lettonibus Schagata; Morduanis Sesgan; Vogulis Schach et
Schaholich; Ostiacis ad Ob fl. Savuné vel Sauni; ad Surgut
Sius; ad Narym Kassa. | Mongolis Ssatsichai; Calmuccis
Schaasgai. "Tangutis Rdecha. Coraecis Uikyttyhyn. | Cam-
tschadalis Udkutsch. vel Uàkagtschitsch. ^ Curilis Kakuk.
In Europa nullibi observatur tanta Picarum frequentia, ac in
Rossia praesertim temperata et australiore, mitioribusque Sibiriae re-
gionibus; versus orientem tamen sensim parciores et rarae praeser-
iim in Dauuria. Hyeme ne boreales quidem regiones deserunt, sed
circa pagos et oppida convolant, nunquam tamen turmatim volantes,
sed vagae et audacissimae. Discedente nive in sylvas et campestres
390 I -
lucos disperguntur ad nidos, cautioresque hominem fugiunt. Desunt
in ora arctica, secundum Obum fl. usque. versus Nadymi confluen-
tem ad boream descendunt; feruntque Ostiaci ad Nadym adventan-
tes perire, nec posse videre; ad Lenam circa Tschetschuisk desi-
nunt. Hinc per orientalem Asiae angulum nusquam apparent; at in
Camtschatca denuo copiosissimae, praegrandes, pulchro splendore,
quorsum per Yeso tractumque Curllarum e Japonia et China acces-
sisse videntur. Stellerus etiam in insulis versus Americam fre-
quentes observavit et nautae idem confirmant. . Proterva et garrula
avis ut recte Picam fariam potius, quam variam dixeris cum Mes-
serschmidio, qui etymologico genio illud a fando inditum credi-
dit. Adversa semper vento considet, ne agitetur cauda, cujus lon-
gitudo fere incommoda avi videtur. Volatus laboriosus, agitatus,
directus, brevis. Nidus ingeniosus, in humillimis saepe arbustis,
etiam circa pagos, e spinis et virgultis conglobatus, sphaeroideus,
introitu lateral. Ova 6 ad 7. viridia, punctis fuscis, pondere drach-
marum 2 ad 3. Parvae Rossiae incolis, aeque ac C. frugilegus, non
raro in cibo adhibetur. — Stellerus etiam cui dura necessitas mi-
seriaeque viarum et naufragii in esculentis adinveniendis sollertem
reddiderant, Picarum carnes non pejores Lagopodibus esse asserit.
Cadavera tamen frequentant, ubi assidentibus Aquilis procaciter pas-
cuntur. Passeres quoque et pullos gallinaceos atque anatinos fame-
licae audacter rapiunt.
Nota. Pondus vulgo unciarum novem et ultra. —Jarietas Pi-
cae alba, capite subgryseo, anno 1769. hyeme capta fuit in regione
inter Djomam et Ik fluvios, Orenburgensis praefecturae, vivaque Pe-
tropolin missa per Nicol. Rytschkof, ubi aliquamdiu vixit. | lia
Picae varietas rossica in pectore et alis plumis compluribus, ex par-
ie nigris, varia, et alia item tota candida, Astrachanensis in exu-
ncc 591
viis prostant in Museo 4cademiae Petropolitanae. ^ Vivam etiam
albam in Seleugiensi tractu abquamdiu aluit 4iciss. Vlassof et
totam cum rostro et pedibus candidam vidi apud mic. quondam
Nob. Procop. Demidof.
AO. CIOBRWUS. .Cyanus . 14h. XPT.
C. macrourus cinereus, vertice atro, alis caudaque cuneata
cyaneis.
Pica varia caudata dauurica, atricapila, cyanopteros, mela-
nopus, Messerschmid. ornith. MS.
Corvus Cyanus, Pall. itin. III. append. pag. 694. nm. 7. La-
tham. syn. I. p. 394. n. 3o. Gmelin. syst. I. p. 373. sp. 39.
Rossis in Dauuria Sinaja vel Siwaja Soroka vel Ronshé (i. c. Pi-
ca vel Glandaria coerulea). Mongolis Idach vel Kitak - Schaed-
zeghaei. 'lungusis Chadarà et Isüvki. "Tangutis Gschonmo.
Intra &ines Imperii Rossici nusquam, nisi in regionibus trans-
baicalensibus, ibi vero copiose, habitat, hyeme raro hinc inde sub-
sistens, nec ad septentrionem lacus Baical transiens, primo autem
vere gregatim adventans e Mongolia australiore, inque salicetis cir-
ca flumina Selenga, T'schikoi, Dshidda, Chilok, Onon, Ingoda,
Schilka et Argun copiosa. Inquietissima, astutissima et latebrosa
avis, quae plurnum venatorum industriam diu frustrata est, donec
medio Junii, evolantibus pullis, quos parentes dum mon perfectis
alis male volitant, aegre deserunt, aliquot specimina adulta sclopo
occidendi occasio fuit. Subvolat cum clamore Picae, e longinquo
visum hominem fugiens.
Descr. Minima in hoc genere, sed longitudine caudae etiam
C. Picam, multo majorem, vincens; plumaginis raritate. simillima
€. Mimo et afünibus. Rostrum tenuius, rectiusque qum Picae, imo
392
rectissimum, nigrum, marginibus cultri instar argutis. Lingua fus-
cescens, plana, bicuspidata. 'ibrissae narium nigrae, arcte incum-
bentes; Setulae supra oris angulos tenues. lrides cinerascente - fus-
cae, vel lutescentes adultis. Caput supra totum, ultra oculos, a ro-
stro ad mediam fere cervicem holosericeo - aterrimum , subviolascens,
plumis longiusculis, arriguis. Hinc circulus cervicis atque gula, col-
lumque subtus totum candida. JDorsum cinerascente- canum; subtus
avis tota et alae e cinerascente -seu sordide alba. .4lae breves, cy-
anescentes; remiges 19. prima dimidio brevior et cum secunda ni-
grae, basi interius albae; 3 ad 7. vexillo exterius a basi cyanescente,
extremo angustato albo; 8 et g. totae extus cyaneae, limbo versus
apicem albo; secundariae omnes exterius cyaneae. Cauda longissi-
ma, cuneiformi-elongata, cyanea; rectrices 9. mediae extremitate
albae; extimae utrinque duae interdum summo apice. Plumae totius
corporis laxae, rarae. Pedes corvini, nigri. Foeminae minus pul-
crae. Mensura avis ad uropygium 6'. 3". caudae mediae 8". 3".
foeminis vix 8". ext1mae rectrices 4". 3". expansarum alarum 1'.3". 9".
ulnae 5". 4". rostri ad frontem 10i'. ad rictum 1^. 2". tibiarum 1^". 3".
digiti medii (cum ungue 377.) i". extimi (cum ungue »i".) 9". inte-
rioris (cum ungue 927".) 8:". postici (cum ungue 4^.) 0;"7. Pondus
o? unc. Juniores alis caudaque adhuc brevibus evolant imbelles: his
punctum promünulum in rostri apice album; caput supra nigrum,
plumis arrguis cinerascente - albido marginatis incanum, tractu per
ocules occipiut cingente plane nigro, et dein fascia cervicem cin-
gente alba. Caeterum magis decolores, quem adulti, pedibus corneo-
favescentibus. Cauda pennis omnibus apice albis. — J'entriculus te-
nuis coleopteris plerumque refertus. Intestinum 13 pollicum, coeca
pollice ab ano, alterum 6 pollicum, alterum brevius.
x md 395
50. TC O'ROV^U SCUSPelleri,: TAB. XFIEBE
C. macrourus, corpore supra nigro, alis cocruleis transverse
striatis, abdomine caudaque coeruleis.
Garrulus s. Pica americana nigra, alis caudaque azureis, si-
milibus duabus maculis in pectore, Streller. obs. MS. La.
tham.. syn. I. p. 187. n. 21.
Licet ad ipsam Asiae borealis Faunam non pertineat haec avis,
attamen, cum jam felix Marte et Neptuno Rossorum Imperium ad
Americam usque continentem per insulas extendi coepit, eandem
quoque inter cives Lmperii recensere visum est, cujus primam noti-
tiam immortali Stellero debemus, cujus brevem descriptionem, ex
acceptis nuper ab amiciss. Billings speciminibus optime conserva-
tis, quae eodem loco, ubi a Stellero observata fuerat avis, nempe
in promontorio Eliae Americes lecta fuerunt, pleniorem suppedi-
tabo. Avis caeterum, asserentibus autoptis moribus, stupiditate, in-
certo et brevi volatu, uti habitu cum C. g/andario, cristato et Mimo
valde convenit. Datur autem in praedicto promontorio, quod
proprie insula est, magna harum avium copia, ut ubique in syl-
va Occurrant.
Descr. Magnitudo et statura media inter Corvos glandarium
et Mimum. Plumae iidem rarae. fostrum, ut iisdem, nigrum; oi-
brissae narium et oris setosae nigrae. J'ertex ater, plumis elongatis,
laxis cristatus; frons lineolis exsoletis coerulescentibus. Caput, col-
lum, dorsum totum, cum basi alarum fusco-fuliginea. | Uropygium,
latera et corpus subtus, a jugulo ad caudam, cyanea. Z/ae rectrices-
que saturatissime coerulea (azurea); remiges pleraeque tantum exte-
rius, sed » intimae totae coeruleae, strigis aliquot transversis nigris.
Subtus alarum brachia fubgineo- coerulescentia. | Cauda latipennis,
cuneiformis, rectricibus gradatim longioribus, omnibus saturatissime
50
coeruleis, versus apicem strigis aliquot obsoletioribus transversis fus-
cis. Pedes nigri. Mensura avis a summo rostro ad uropygium 7". 4".
rostri ad frontem fere i^. 2^". Caudae rectricibus mediis fere 5". 3",
Hunt
exterioribus 2". ulnae alarum 5". 5^". tibiae i". 7^. digiti rucdii cum
(42".) ungue 1i". 4". postici cum (5:7.) ungue 11^.
51. CIO B Vetlasste Laqiu OO BUS:
C. corpore rufescente, speculo alarum coeruleo nigroque trans-
versim striato.
Pica glandaria Auctorum, Frisch. av. tab. 55. Albin. as.
I. tab. 16.
Garrulus, Brisson. orn. II. p. 47.
The Jay, Zool. britan. p. 77. sp. 6. tab. D.
Corvus glandarius, Lin. syst. I. p. 1506. sp. 7.
Le Gaeay, Buffon. orn. lll. p. 107. tab. 8. D'aubenton. icon.
col. n. 481.
Rossice Soja, Soika; in Sibiria Kukscha. —'Fataris Urman - Kar-
gasse (sylvestris Graculus) alis Kuheschle; monticobs Sibiriae
Kamsyl; circa Tom fl. Kuhtugesch; Jacutis Kuhagyh. —Kara-
gasso-Samojedis Momo. Tungusis Inctelguun.
In Rossia ubique, etiam hyeme frequens; in Sibiriae vero prae-
sertim alpinis, ubi sylvae Cembra abundant, usque ad Lenam occur-
rit, Gmelino observante (itiner. HI. p. 6.), secundum Lenam rarius
supra oppidulum Orlengskaja adscendunt, rarissime ultra Jakumirs-
kaja, ubi interdum observantur; Hyeme etiam rarius usque ad Kutae
confluentem , quum tamen in occidente ultra 6o». borealem abundent.
Ultra Lenam in toto orientali angulo Asiae desunt; dantur vero in
Camtschatca australiore. In Sibiria nucleis Cembrae et seminibus
Polygonorum vivunt; in Rossia glandem praecipue legunt et pro
hyemali penu passim in cavernulas arborum vel sub radicibus conge-
—— 395
rint. In Chersoneso taurica fructibus et vineis valde infesti. —Ve-
nantur etiam mures, affinitate cum Laniis, et aviculas. | Clamosissi-
mae aves, praesertüm viso homine vel fera. Tempore messis in
agris grana legunt, imo integras spicas gluttiunt, unde tunc valde
pinguescunt. Nidulantur vulgo in cavis arborum, pullis 4 ad 5. intra
duas hebdomades excludendis. Comeduntur in BRossia et in foro
hyeme prostant, cum aliis.
Nota. Colores in Sibiricis puleriores visi sunt, quam in eu-
ropaeis. Rostri utraque mandibula, in hac ave, ad instar Laniorum,
ad apicem sinuata, seu crenata, sed obsoletissime. Lingua lata, pla-
na, oblongo-triangu!la, apice lato bifido, segmentis sublaceris. Pon-
dus plerumque minus 4 unciis, raro majus. Intestinum longit. ig
pollicum coeca parva, inaequalia 2i". et 4i".
5o. ub. OR VU S... Mimws.
C. corpore rufo, speculo alarum rutilo.
? Merula saxatilis, Gesner. av. 739». Brisson. orn. lI. p. 238.
Pica glandaria minor, Zesserschm. orn. MS.
Cornix Sturni magnitudine, rufa, limborum radiis rariori-
bus, Steller. MS.
Corvus infaustus, Lin. syst. T. p. 138: sp. 95.
Lanius infaustus, Lin. Faun. suec. n. 93. Gmelin. syst. I.
p: 310. sp. 25. c. synon. «.
Geay de Siberie, ? Buffon. orn. III. p. 118. D'aubent. icon.
col. n. 6080. mala. Latham. syn. I. p. 391. n. 26. Gmelin.
SEsFai. .pa973. Vl. 30.
Rossis Ronsha, etiam in Sibiria. "Tataris ad Jeniseam Kaárgen.
Motoro - Samojedis Naermaendae. "Tungusis Kukdky.
In Pinetis Fennoniae, Ingriae atque borealis Russiae rarius, per
universam Sibiriam, ab Uralensi inde jugo, vulgatior in sylvis oc-
*
596 —n
currit, praesertim frequens ubi Cembra et Laryx proveniunt. Ir
Camtschatca tamen, quantumvis ibi copioso pabulo, observante Stej-
lero, deest. Procax avis et injuste stulta credita, quia in sylvis
saepe ante pedes itinerantium inepte volitat sine voce; sed eum in
finem, ut itinerantes decipiat et a nido vel promptuario abducat.
Nucleos enim in hyemem collgit, ut C. glandarius; incidit tamen
in decipulas, pro Mustelis, Sciurisque alliciendis statutas. Hyeme,
ut praecedens, non migrat; sed maxime avia sylvarum semper amat.
In ventriculo semina Lithospermi copiose observavi. Etiam in Ame-
ricam transiit — Mimica caeteroquin est et caudam motitat, ut C.
glandarius. Vox quoque, ut isti, inter volandum clanga, hominem
prodens, et adpropinquantes feras, saepe et catulorum neonatorum
aemula. Calorem sanguinis in hac ave ad 10og*. Farenh. deprehen-
di. Cicuratur facile, semper tamen mordacula. — Linnaeo adlega-
ta Synonyma dubia.
Descr.' Character et habitus totus C. glandarii, ut mirum sit
Ill. Linnaeum solum C. infaustum ad Lanios retulisse. Rostri man-
dibula utraque recta, conoidea, apice superiore inflexo, lateribus le-
vissime emarginato. Lingua ut in C. gandario. Fibrissae gryseae,
COpiosae supra nares; mystax setis rigidis, nigris. J'ertex gryseo-
fuscus, plumis laxis arriguis, ut in duobus praecedentibus. —Cervix
et dorsum e fusco cinerea; collum subtus cano - cinereum, plumis gu-
lae pilo longo molli terminatis. Pectus e cinereo rufescens; Jatera
et alarum bases subtus rufa, crissum et subcaudales dilutius. | Uropy-
gium e rufescente- cinereo pallidum. 2/ae vix dimidiam caudam
aequant. Remiges ig. nigricantes, exterius canae, interius basi ru-
fescentes, 7 ad 1i». exterius dimidio rutilantes; tectrices laete rufae,
triangulo apicis subintrante. Alula, vestitrices et intimae tectricum
fusco-canescentes. Cauda subaequalis, rufa, rectrice utrinque ex-
——— 397
üma paulo breviore; mediae totae fuscescentes, proximaeque his ex-
iremitate. Plumae totius corporis rarae, ut in C. selandario, imo
magis. Pedes nigri. Pondus unciarum a ?:, proxime ad 3. Mensu-
ra ad uropygium 6'. caudae 5". 1^. alarum ulnae 5". 3^". expansa-
rum 13^. rostri i^. tibiarum i^. 3". digitus medius cum (4".) ungue
i". reliqui 9". sed unguis exteriori 93^. interiori 317. postico 4:4".
Fentriculus magnus, panniculosus, intus rugosus flavus. Intestinum
25 pollicum. | Coeca gemina, exigua 4". et citra coeca, quadripollr-
car] fere distantia cisternula seu secessus intestini notabilis non
tamen omnibus.
93m GQSOPR'V! D'S» :Carsrocutdetes
C. corpore fusco, albo guttato, vertice nigricante, alis nigris,
rectricibus splendentibus apice albis.
Caryocatactes auctorum, Frisch. av. tab. 56. Edwards. glean.
I. tab. 24. D'aubenton. icon. color. n. 5o. Buffon. ornith.
III. p. 122. tab. 9.
Nucifraga, Brisson. orn. II. p. 59. tab. i. fig. 1. Latham.
syn. I. p. 401. n. 38.
Corvus Caryocatactes, Lin. syst. Il. p. i57. sp. 6. Zool
brit. II. app. p. 625. tab. 8.
Rossice Kédrofka (avis Cembrae), in Rossia passim Orechofka
(nucifraga). Lettonibus Schagsgata; Esthomibus Paeklatraat.
Tataris Kaaergen; ad Tom f. Kaergén. Jacutis Tschaaugyh-
duraya (i. e. Cornix saxatilis). Vogulis Uàáürap; Ostiacis Na-
gyrlettynge (i. e. nuces edens); ad Irtin. Wórup; ad Surgut
Würung; ad Narym Chásan. Motoro-Samojedis Kaisrae; Ca-
ragassis Gaeschira Mongolis Onchoia; Buraetis et Tungusis On-
goló. Coraecis Kahátschu. ^ Camtschadalis Kaàkàu et Kakat-
$chitsch; ad fluv. Bolschaja Kakaraetsch (a: voce).
2
In sylvis pineis per omnem Rossiam et Sibiriam, etiam maxi-
me borealibus regionibus, et in Camtschatcam usque frequens; etiam
hyeme in apricis nunquam apparet. Stulta avis, venatori facilis,
imo in decipulas minoribus feris sciurisque statutas saepe incidit.
Amat praesertim Cembrae nucleos et coniferarum reliquarum semini-
bus praefert, eorumque penum, ut C. glandarius, passim condit.
Victitat etiam insectis, vermiculisque, quos e rimis arborum ad in-
star Pici rostro extrahit. Sacculo sublinguali guculas in hyemem
condendas transfert. In Sibiria saepe magnis turmis migrant, prae-
sertim annona nucleorum Cembrae alicubi premente, non omni anno
et incerta vagaque via. Eadem forte ratione ex alpibus europaeis in
planitiem subinde emigrasse et hortos devasttsse (in Gallia, Germa-
nia, Cornubia, caet.) audita est. Fuit et haec omnino Nova avis
Plinii hist. nat. lib. X. cap. 49. , quae debellato Othone in Italiam
»,traus Padum copiose advenit, gustu grata** et omnino quidem caro
sapida, ferculorum non indigna. Anno :i78o. mense Septemb,
Astrachaniae, post magnam a Locustis calamitatem, copiosi appa-
ruere Caryocatactae, in australibus ad Volgam alias nunquam visae,
et stragem istarum ediderunt. An e Caucasi altioribus ?
Nota. Pondus semilibri paulo minus. Linguae frenum laxum,
in saccum sublingualem dilatabile, qui ad Laryngem usque per gu-
lam extenditur, et in quo avis nucleos Cembrae ultra 5o. semuncia-
lis ponderis, circumfert. Intestinum pollicum 18. Coeca aequalia 3".
buc OR YU as veGraeu Lus.
C. violaceo - aterrimus, rostro pedibusque rubris.
Coracias rostro pedibusque rubris, Bellon. av. icon. 7o. La-
: tham. syn. I. p. 401. n. 39.
Coracias cornubiensis, JWillughb. qrn. p. 86. tab. 1g. bin.
4v. l. p. 17. tab. 24.
€ 299
Coracias, Brisson. orn. H. p. 3. tab. 1. fig. x.
The Chough, Zool. brit. p. 83. tab. L*. (tanquam singulare
genus, post Upupas).
Corvus Graculus, Lin. syst. I. p. 158. sp. 18.
Coracias des alpes, Buffon. orn. III. p. 1. tab. 1. D'auben-
Lon. icon. col. n. 955.
Rossice Grion; ad Jeniseam Kamennaja Galka (4. e. Monedula
rupestris). "Tataris ad Jeniscam Chaétàn vel Kaétàn; Sagayta-
taris Sugluk, et quibusdam (adnotante Messersemidio) Param-
tasch. Vogulis et Ostiacis Kir. Mongolis Schugnul. Motoro-
Samojedis AZilük.
Circa Caucasum rarius observatur, sed in apricis subalpinis ad
Jeniseam, in regionibusque transbaicalensibus vulgatissima, etiam
hyeme non discedit. —Vivunt per paria mas et foemina inseparabi-
les socii, circa excelsas, maximeque praeruptas rupes et cacumina
volitantes, longis suis alis instar Falconum, Meropumve innantes et
gyrantes. ox inter volandum frequens, sonora, modulata, Orioli
aemula; territis vel mirabundis interdum Picae clamor. Autumno
proles cum parentibus volat et Ephedrae baccas in apricis scopulis
avide legit; alias insectivorae. ^ Nidus inaccessus, neque nisi in
summis locis considet, hominem maxime timens; ut non nisi volan-
tem occidas. Sed occiso uno, comites mirabundi cum clamore su-
pra exanimem volitant, venatoris oblitae, et facile occiduntur. Con-
gregantur interdum cum Corvis. Ad pagos intermontanos non timi-
de advolant et in vicina saepe rupe nidum condunt, sed ab insueto
homine cautissimae timent. Vesperi tamen in loca depressiora de-
scendunt et insecta legunt humi.
Descr. Avis a Corvorum genere satis aliena, inter Caryoca-
tactem et Sturnos vel Graculas media. Rostrum tenuius, subulatum,
400 ——
subarcuatum, compressum, integrum, obtusiusculum, ruberrimi colo-
ris. Fibrissae supra nares largae, fasciculo lato, rotundato. Setulae
minutae supra oris angulos. Lingua rubra, plana, membranacea,
apice bifido-lacera. rides fuscae. Magnitudo fere cornicis. Cor-
pus totum aterrimum, splendidum; alae extus et cauda cum aliquo
coerulante, viridive nitore. 4/ae compositae, caudam excedentes;
remiges 19. prima dimidio brevior, 3 et 4 longissimae et ad quin-
tam omnes angustae a basi; i2 et 13. obsolete emarginatae. Cauda
aequalis, latipennis. Pedes corvini, longiusculi sanguineo -rubri; di-
giti breviculi; ungues nigri. Pondus vulgo unciarum 8. cum » ad 6
drachmis. Mensurae, ad uropygium 8". 2". caudae 6". 1". Ulnae
"ng
alarum 11^, 2^. expansarum 2'. 4". o. rostri ad rictum 2^. ad fron-
tem 31^. 10^. tibiarum 1^". 6". digiti medii cum (43".) ungue 1^. 3i.
exterioris cum (4'/.) ungue 102^. interioris cum (5'".) ungue 11^
"7
postci cum (6^.) ungue 1". 1^.
LJ
Nota. Gmelinus sen. prodidit Junio 1:738. vivam juniorem
avem hujus speciei Selengia ad eum missam, quae nido exemta fue-
rat, in praerupta rupe ad T'schikojum fl. condito. Vocem edebat
Monedulae; rostrum adhuc nigrum et pedes nigrescentes, cum nigro
totius corporis colore obtinebat. Post duos menses vero rostri infe-
rior maxilla tota, superior apice, et pedes miniaceum induerunt co-
lorem; tumque mortua fuit a frigore in navi perpesso, cujus impa-
tiens videbatur. Selengienses tum retulerunt, haud ita pridem in
reg;onibus istis apparuisse has aves et a Chinensibus enutritas, more
Psittacorum voces humanas imitar, unde tunc T'schernoi Popugai
( Psittacos nigros) appellabant. Sed confuderant forte cum Gracula
religiosa, quam Sinenses subinde adferunt, et quae vere docilis est.
mE——— 401
VIEUMPAWEUON- I EL
Lanii, nescio quo fato, hucusque ab omnibus ad Rapaces diur-
nas seu Praepetes nostras relati fuerunt. Non tamen sunt magis ra-
paces quam Corvi, et C. glandario, infausto, Stelleriano ita affines,
ut Laniis ad Praepetes relatis, omnis Oscinum series continuanda fo-
ret. Immo Linnaeus quoque afünitatem summam agnovit, dum
Corvum infaustum suo genere exemtum Laniis inseruit, non magis
feliciter, quam Paros: garrulum , biarmicum et caudatum, aeque di-
versos a Laniorum genere. Ante omnia ad Oscinum ordinem reman-
dandos esse Lanios, probant mores et cantus, qui nulli Praepetum da-
tus est; ut taceam formam rostri huic magis esse analogam. Lanios
in Camtschatca plane deesse Sielierus auctor est.
559 TL AN IUS major:
L. cinereus, subtus albus, pectore undulato, facia per oculos nigra.
Lanius cinereus maximus, Auctorum, bin. av. Il. tab. 13.
Brisson. ornith. II. p. 146. sp. 29.
Pica cinerea brasiliensis, Edwards. glean. tab. 318.
La Pie-griéche, Buffon. orn. I. p. 296. tab. 2o. mala. Dau-
benton. icon. col. n. 445.
Great Shrike, Latham. syn. 1. p. 160. m. 4.
Rossice nomine toto generi communi abusive Sorokopud (qua-
draginta pondo) appellari solet; veré autem Soroput (quod sub
diluculum volet) dici deberet; in Siberia et parva Russia etiam
Tatarskaja Soróka (Pica tatarica) et quibusdam locis Shulük
audit. Bocharo-tataris Bydaigüh; Tataris Sibiriae Baleidshük
et Gorguldei.
In Rossia boreali, omnique Sibiria frequens, maxime in sylvo-
sis, etiam hyeme rigidissima in densis sylvis montanis, circa Jeni-
51
402 n:
seam et Lenam copiose occurrit. Describam hic, ut melius compa-
rari possit duobus sequentibus, valde similibus, et quos auctores plu-
rimi confuderunt. Ad capiendas aviculas in Rossia instrui, quod
Edwards prodidit, ego nunquam audivi.
Descr. Magnitudo Merulae, seu sequente paulo major. Ro-
strum. basi coerulescens; plumae supra nares albidae, setulis nigris.
Supercilia et palpebrae alba. Fascia sub oculis, in aream aurium
oblongam, exsoletius atram dilatata. — Vertex et cervix cinerea, dor-
sum sordidius, cinerascente canum. Subtus pectus totum, a medio
collo ad alvum, cinerascente sordidius albet, lineolis tenuissimis ci-
nereis transverse undulatum. | Guía alba. Uropygium, crissumque
alba, tectrices caudae cinereo -undulatae. Cauda cuneiformis, atra,
lateribus alba, ita ut extima fere iota, 2» ad 4 sensim ad apicem
tantum, quinque mediae plane non albae. 4/ae nigrae, basi cine-
reae; remiges 9 ad 9. basi albae, prima dimidio brevior. Secunda-
riae 10 ad i8. sensim nigriores, vix summo apice albae. Tectrices
secundariae gryseo- marginatae. Alae compositae caudae paulo plus
tertia parte aequant. Pedes migri, debiliores quam sequenti, licet
ipse major; digiti breviores. Pondus vulgo unciae sesquitertiae,
vel oi. Mensurae: ad uropygium 5". 7". caudae 4". 4". ulnae ala-
rum 4". 4''. expansarum 1. 1^. 3^. rostri ad oris angulos 1^. tibiarum 11".
56. *L K&"N"PUS "Avcubrtov!
L. cinereus , subtus albus, fronte supercihisque albis, fascia
oculari a rostro nigra.
Lanius major, cinereus, Zool. brit. p. 73. sp. 1. tab. C.
In Rossia et Europa tota, etiam in borealibus frequens, ab
utraque affine, collatis speciminibus vere diversus.
Descr. Inter Lanium majorem et Figilem magnitudine medius,
utrique simillimus, praesertim posteriori; sed conferendo specimina
n—— 405
trium specierum apparet specifica differentia. Rostrum tenuius quam
in L, vigile; Fibrissae solae nigrae. Frons continuusque tractus su-
percilaris albus, sub quo fascia ab ipso rostro, per lorum oculosque
nigra. Subtus albissimus inter affines, vix pectore cinerascente, nec,
ut sequenti vinaceo. Dorsum coerulescente- cinerei, laeti coloris.
Fascia alarum alba, minus lata; contra remiges secundariae omnes,
et primorum interiores apice late albo- marginatae. | Cauda pennis
latioribus, magisque rotundata, quam in sequenti. Hectrix utrinque
extima tota alba, rhachi versus basin nigra; proxima versus basin
area transversa interioris vexilli nigra ;- proxima basi et extremitate
albae; mediis proximae vix apice. /ae vix ad tertiam partem cau-
dae pertingunt compositae.; at in sequenti ultra medium. Pedes
nigri, robustissimi.
Dye IBTATZNIL UST X en.
L. cinereus, subtus rufescente- albus, fronte fasciaque oculari
atris, rectricibus quatuor intermediis aequalibus.
Lanius medius seu secundus, Frisch. av. tab. 6o. | D'aubent.
icons co" tabu 32. yis 1.
In australioribus Rossiae, circa Rhymnum, Volgam et Tanain
inter arbusta frequens et ni fallor migratorius. A praecedenti specie
constantissimis characteribus; modo haec sit, quam antiquiores Or-
nithologi distinxerunt; sed descriptiones nullae perfecte respondent.
Descr. Magnitudo vix supra Collurionem. — Rostrum nigrum,
proporüone paulo crassius, quam in praecedente. Setae mystacis
utrinque quinae. Frons usque ad verticem atra, utrinque area lata,
oblongo -lunata, trans oculos et aures - continuata, quae supercilia
quoque occupat. Corpus supra coerulescenti- cinereum, versus cau-
dam paulo dilutius, subtus vinaceo-album, sed latera versus alas
magis albedine obsoleta perfusae. ^ Jarum tectrices remigesque mni-
»*
4104 EE
grae, harum primariae omnes basi albae, latius quam in praecedenti.
Alae compositae plus quam dimidium caudae aequant. Cauda lon-
ga, nigra; rectrices fere sex intermediae aequales, quorum extima
apice alba; proximae breviores albae, versus apicem nigro notatae,
sequentes tantum rhachi nigrae, extimae totae albae: et hae grada-
m
datim breviores. Pedes mign. Longitudo ulnae alarum 4". 3".
caudae 3". 5'".
Dio. S SIN. M. DUO T0 T PULTID:
L. dorso rufescente, rectricibus sex intermediis aequalibus, om-
nibus fascia versus apicem obscura.
Lanius tertius, Albin. av. II. tab. 14. x5.
Lanius Collurio, Brisson. ornith. HI. p. v51. Lin. syst. r.
p. 136. sp. 12. Faun. suec. Ed, Il. n. 81. tab. ». (a Buf-
fonio perperam ad Lanium rufum citata".
Lanius dorso rufo, Zool. britan. p. 74. sp. 2. tab. C 1.
L'Ecorcheur, Buffon. orn. Il. p. 3o4. tab. e1. D'aubenton.
icon. col. n. 31. fig. 1. Junior, fig. 9. adultus, n.475. fig. 1.
Tataris Sibiria Bashanger.
In temperatioribus Rossiae et Sibiriae passim locis apricis ob-
servatur; frequens in rupestribus ad Altaicos montes et Dauuriae.
Etiam pineas sylvas et loca in genere sicca amat; cantu stridulo, so-
noro, diuturno die nocteque exaudiendus. Secundum aetatem et se-
xum maxime variat coloribus.
Descr. Mas perfectus vertice cum cervice uropygioque cine-
reis; fascia per oculos nigra; dorso medio alarumque basi et margi-
ne remigum secundariarum rufis. Subtus rubiginose albet, gula can-
dida. Cauda mediocris rectricibus senis aequalibus, mediis nigris,
proximis a basi albis, lateralibus a basi ad medium albis, extremi-
— 405
tate nigris; extimae utrinque o. gradu breviores. Huic ulna alarum
£
2. cana. ui.
n
355^. expansaesaior 05
Femina et juniores mares: area pone oculos fusca; Corpore su-
pra gryseo - rufescente, subtus pallido, ubique semicirzculis fuscis exi-
libus squamato. Cauda rufescens, striga fuscescente versus apicem
albidum. Sed horum admodum inconstans color. Pondus Collurioni
circiter unciale. QCoeca vix conspicua,
9S0oP' L XNTUS!ipAOORUCUPUS.
L. fascia oculari nigra, cauda rutundata uropygioque rufis.
Rufoustailed Shrike, Latham. syn. I. p. 166. n. 44.
Affnem Collurioni avem semel omnino, vernali tempore, in
rupestribus Dauuriae nactus sum; de qua in adversariis nihil praeter
hanc phrasin adnotaveram; ,,Lanius fascia per otulos nigricante,
»Ccauda longa rotundata, tota cum uropygio intense rufa.* Avis au-
tem effarctum specimen periit. Videbatur omnino specie distin-
cta esse avis.
GO. .L ANIUS. brgchyurus
L. corpore supra gryseo, cauda mediocri rotundata, rectricibus
lateralibus apice albidis.
Lanius minor rufus, pectore mustelino monochroo, XMesser-
Schmid. orn. MS. Vol. VT. 974.
Lanius brachyurus, Pall. itin. Vol. IIT. append. p. 693. n. 5.
In Dauuriae apricis, Majo A. 1772. aliquoties observatus fuit,
sed periere specimina, nec nisi descriptio sequens, sine mensuris,
inter chartas superest. In ventriculo Scarabaeorum et Libellularum
reliquiae. Mas vix differt a femina, nisi intensitate coloris; huic
deest fascia per oculos nigra, licet superciliaris alba adesset. —Ma-
lae pone oculos fuscae.
406 m
Descr. Magnitudo Collurionis. Caput supra ferrugineo - gry-
seum, tractu supracihari albo, fasciaque lata nigra, a rostro, per
oculos, ad aures ducta. Corpus supra gryseo-cinereum, uropygio
exolete ferrugineo. Subtus albido lutescens, versus latera saturatius;
gula albida; crissum candidum. [ae migricantes, basi subtus alba:
remiges 19. prima brevis, omnes limbo exteriore pallido; tectrices
apice gryseo marginatae. Cauda decempennis, brevior quam in om-
nibus praecedentibus, imo corpore brevior, obiter rotundata, extima
utrinque penna multo breviore, tota gryseo-fuscescens, rectricibus
utrinque quaternis apice albidis. Pedes mgri. Pedes paulo ultra
drachmas novem. Coeca exilia; vesicula fellea nulla.
Nota. Messerschmidius 1 suis notavit mensuras sequentes: ab
apice rostri ad uropygium 4". 1^. caudae 3". 317. alarum expansa-
rum 10^. 5". rostri 8". sed erant pondere nostris paulo inferiores,
MIB. a s Da dlot sd:
Genera quae unica vel perpaucis speciebus consistunt et a Zoo-
logis et Botanicis (nuper et a Mineralogis) adeo facile nunc adop-
tantur, mihi plerumque naturae instituto consentire haud videntur,
sed maximam partem sunt naturalium generum singulares exceptio-
nes, quibus Natura ubique creationis praesertim organicae systema
variare studuit. Eo sensu Jyngem cum Picis conjunxi, quem nomi-
ne generico distinctum hucusque Ornithologi facile omnes colloca-
-runt, excepto Linnaeo, qui prius illum ad Cuculos, inconsulta na-
tura deduxerat. Eodem argumento infra Caprimulgos cum Hirundi-
num genere conjungam. Nullam enim in his aliam veram generi-
cce differentiae notam invenias, quam caudam; quae si sufficeret,
tum etiam, aequabilitatis lege, Certhia familiaris, rectricibus Pico-
rum aemuli, et Hirundines cauda aciculata singulares, et Milvi for-
cipata cauda, et Pelecani cauda rigida (hi etiam majori jure ab Ono-
crotalis distinguendi), et Anas mersa nostra, et macrourae species
Psittacorum, Alcedinum, Trochilorum, Emberizae, Fringillae, caet.
genere forent distinguendae, quorum par est ratio. Pici per omnia
Vaunae nostrae climata iidem et nusquam desunt, ubi suppetunt syl-
vae, neque demigrant hyeme.
6:30. SP US andate:
P. ater, pileo coccineo, Lin. syst. L. p. 173. sp. :.
Picus niger maximus auctorum, JVillughb. ornith. pag. o».
Lab. 21. Raj. syn. av. p.42, dlbiu. av. II. tab. 27. Frisch.
av. Lab. 34. Brisson. ornith. IF. p. 1. Buffon. ornith. VII.
p. 41. tab. 2. Látham. syn. II. p. 552. n. 1.
Rossice Shelna, vel ex pronunciatione Shoina. Tataris et Basch-
kiris Karü- Tumurthà (niger Picus); Verchotomiensibus Pen-
harà-tass; Jacutis Kyrr-gyl. Mongolis Karaà - tschintechol.
Morduanis Schehschi; Esthonis Kaetrik, Pukorristaja. Vogulis
ad Sosvam Karkhaltà, ad Obum 8. Yrbyrb - charch vel Korkoi ;
Votiacis Kyr; Ostiacis Kyrrim. | Coibalo-Samojedis Berrik;
Caragassis Toopson. '"lungusis Kyracta; Lamutis Kirüt. Japo-
nice Kerà - Zusugi.
In sylvis, maxime pineis, totius Rossiae et Sibiriae usque ad
Ochotensem maris orientalis sinum solitarius, nec frequens; in Cam-
tschatca deest. Tanta vi tundit arbores, ut saepe vertiginosus deci-
dat, quod et in alüs Picis observatum est. Pessimus et frequentissi-
mus, in uralensi jugo Baschkiris et Votiacis, apum cultoribus habi-
tato, sylvestrium apiariorum inimicus; ipsum enim truncorum exca-
vatorum lignum pertundit et Apes destruit. ^ Venatorem vix ad 8o
passus admittit. Pro nido truncos putridos canali descendente pro-
408 dd
o
funde excavat. Pulli jam sub initum Junii evolant. .A Votiacis sa-
crificio coli dicitur et viatoribus transvolans pro malo omine habetur.
Nota. In masculis, ad nucham subcristatis, vertex totus, in
altero sexu tantum nucha rubra, ut recte Frischius. Pondus ordi-
narium librae circiter medicae. Remüges 2o. Intestinum 18 pollicum;
coeca nulla. Cystis fellea in medio sinu hepatis.
62. PAL € U:S. Avyppnbdáse:
P. corpore virescente, vertice coccineo, Lim. syst. l. pag. 775.
Sp. i2. rs
Picus viridis Auctorum, JVilughb. oru. p. 93. tab. 1». Raj.
syn. av. p. 42. ZÁlbin. av. I. tab. 18. Frisch. av. tab. 35.
Brisson. orn. IV. p. 9. sp..1. Zool. britag. p. 78. sp. 1.
tab. E. Latham. syn. II. p. 877. n. 95. ZW
Rossice Selenoi Daetel (viridis Picus). Esthonibus Meltsas.
In Rossia occidentaliore non infrequens, versus Sibiriam sen-
sim disparescit, ubique minus frequens P. Chlorione, quem auctores
plurimi cum illo confundunt. Eodem totus major est et robustior.
Uterque in cibo adhibetur.
Nota. Vertex totus, usque ultra nucham, ruber, et in mare
adulto etiam maculae mystaceae medio rubrae, quo praesertim a foe-
mina distinguitur. rea oculorum tota mystaceae maculae continua
atra. Magnitudo multo supra sequentem, et collum totum virescit,
colorque paulo diversus, licet simillimus, praesertim alis caudaque.
63:5 P DOJUSS'v6yqloriti
P. capite collo pectoreque cano, dorso virescente - flavo, fronte
znaris iridibusque purpureis.
Picus viridis capite cano, Edwards. av. II. tab. 65.
"Ficus viridis, supra uropygium lutescens, caet. Klein. prodr.
4v. p. 20. n, 17.
Picus viridis norvegicus, Brisson, orn. IV. p. 18. n. 4. La-
tham. syn. IH. p. 583. n. 3o.
Picus canus, Gmelin. syst. Lin. l. p. 434. sp. 45.
Rossice eodem cum praecedente nomine; item Sheltii Daetel
(Picus flavus); Astrachanii Oprela. '"lataris Tumurtkà; Sibiriae
Tobhurga; Kirgisis Dshaessyl- Tukurtkàn. Vogulis Tabe - Kor-
koi. Tungusis Schondokün. Camtschadalis Kdhaesitsch.
In Rossia, inde a Petropoli ad Volgam, etiam australibus in
locis, et per omnem Sibiriam frequentissima avis, quae in uralensi
jugo apibus quammaxime infesta est. Distincta utique species, nec,
uti Edwards putavit, a frigidiore climate mutata. Etenim in Ros-
sia promiscue cum P. viridi majori vivit et autumno in australia cir-
ca Volgam copiosius commigrat. Suecicum autem P. viridem euro-
paeo similimum describit.. Sylvas abiegnas pariter et nemorosa fre-
quentat, etiam humi victum quaerens et formicarum acervos infe-
stans. Astrachanii multum infert damni vineis, quando uvae matu-
rae. Inquietissima avis, semper agitata. Hyeme non migrat.
Descr. Pico viride, qui 61 ad 7 uncias vulgo pendet, semper
minor, saepe quatuor uncias non explens; maximus, quem vidi, erat
pondere 4 uncias cum 2» drachmis. Rostrum tetraódrum, nigricans,
maxilla inferiore, nisi margine et apice, citrina; Stria prominula a
naribus angulo dorsali parallela, propiorque quam in P. viridi, et
sulcus per maxillae inferioris ramos longitudinalis. Lingua rostro
plus triplo longior, mucrone corneo plano-convexo, utrinque setu-
ls hamato. Fibrissae narium, cum fronte prima fusco - nigrescunt.
Lorum angustum, a naribus ad oculos nigrum et Zimeola vel litura
linearis parotica, in foeminis angustissima, saepe ad rostrum non
perducta. Sed lunula supra oculos alba. lrides incarnatae juniori-
bus, adultis corallnino- rubrae. Caput supra totum, cum cervice,
59
4YO D—
eano-cinereum; macula frontis cinnabarina, postico margine saepe
aureo-ílava in mare, nunquam verticem totum occupans, ut in P.
viridi. Foeminae haec plane deficit, cui vertex lineolis sparsis fuscis
inquinatus. JDorsum et alae extus cinereo - virescunt; Uropygium et
"tectrices caudae virescente flavissimi coloris. — Subtus tota cinerea,
jugulo subvirescente; subcaudales lunuhis fuscis. Humeri subtus albi,
taeniolis nigris. Hemiges 19. nigricántes, exterius pallido - virescente,
interius albo pectinatae. Rectrices 10. et extimae tectricibus brevio-
res, praemorsae, mediae 4. et extimae exterius albido subfasciatae,
omnes extremo nigrae. Pedes e cinereo virescunt, unguibus fuscis.
Maximi quem habui, mensura ad uropygium 6". 9". caudae 4". 3".
Ulnae alarum 5". 8^. expansarum 1.4". 6". rostri ad fraenum 1^. 6'*.
tibiae 10". Foeminae et maxime sibiricae aves paulo minores. —
Coeca nulla, sed rectum ampliatum. Longitudo intestini 151. poll.
Cystis oblonga. Testis sinister lumbriciformis, rectus ; dexter ovalis.
64. . PICUSnm"durrs.
P. albo nigroque varius, vertice crissoque rubris, dorso albo.
Rossice Pestroi Daetel (varius Picus). "Tataris Tschubür - Tukurt-
kàn (eodem significatu); Jacutis Tongsógoi (i1. e. percussor).
Votiacis Kutscha; Vogulis Korkoi; '"Tschuvaschis Ula -gaik
(. e. varia avis). Lettonibus Dsennis: Esthonis Raehn. Mon-
golis Olachan - Tschintegol; Buraetis Schontun. Tungusis Hé-
lakta. Coibalo- Samojedis Timne. | Coraecis Uikytschikytschàn ;
Ukinzis Tétesch (Picus in genere). Camtschadalis Kookaaechtsch,
Kackaesitsch, Eltschuchtsch. Nomina pleraque et pro reliquis
Picis variegatis usitata.
Per omnem Rossiam et Sibiriam, usque in Camtschatcam abun-
dat, nemorum praesertim amans, neque hyeme, misi e terris arcto
proximis demigrans. Nidum ligno licet ferrove obturatum, adlata
|
411
herba Linaria majore seu Aethiope, quam aniculae inter Russos Kos-
salom. (falcium fractorem) appellant, magice reserare, apud plebecu-
lam fertur fabula. Ossa siccata in pulvere calculosis prodesse cre-
duntur. A Votiacis in sacrificio messis comburitur Picus varius, sin-
gulari superstitione. Jacuti Pico per medium dimidiato scabiem ma-
lignam, tineamque calido sanguine confricant atque inde sanitatem
expectant. Nomen a percussione arboris indiderunt iidem; at me-
taphorice idem etiam praefectis rossicis et suae gentis, verbera sem-
per minitantibus, applicare solent. Alliciuntur facile, si arboris
truncum bacillo percutias ita, ut ictus, quos rostro iterant, imiteris.
Capti juniores varios ludicros mores ostendunt, e pedibus suspensi
dormiunt, candelas rostro extinguunt, caet. Nidus in arboribus ex-
cavatis; ova in nuda scobe septena, albissima, pondere scrupulo-
rum quatuor.
Descr. Hic veré et constanter maximus inter Picos varios,
licet plerique Ornithologi, qui tres tantum Picos varios statuunt,
sequentem pro majore ponant, qui magn:tudine nobis secundus est,
Pondus huic a 3; ad 4. unciarum; sed ob plumos strictiores et par-
ciores haud multo major sequente apparet. Moles Turturis. Rostrum
robuste hexaédrum, cuneatum, longius quam in sequente. Lingua
multo brevior, quam in P. vlridi. Frons gryseo -alba, sed vibrissae
supra nares sordide canae, setis nigr)s mixtae. J'ertex totus plumu-
lis plumbeo-fuscis, extremitate cinnabareo-ruberrimis opertus. 4freae
utrinque latera capitis occupantes, collique latera alba. Fasciola
(albo saepe varia) nigra a fraeno oris, sub oculis ad aures, indeque
per latera colli flexuose descendens. | Cervix cum initio dorsi, ala-
rumque bases nigerrima; dorsum inter alas albo variegatum. ^ 4jae
fasciis transversis albis, ad scapos interruptis, extrorsum magis di-
stantibus. Uropygium album. Subtus albet, scapis nigris striatus,
*
41* —
nisi in collo et medio pectore. 4bdomen x&bens, crissum intensius
cinnabarinum. Cauda rectricibus mediis imína: alatis; laterales ab
apice sensim ulterius albo maculatae. ^ Femina vertice nigro, crisso
intensius cinnabarino, vix minor mare. Mensura ad uropygium 1i".
1^" nt
caudae 3". 6". rostri ad Íírontem 1^". 62". ulnae alarum 5". 5:".
tibiarum 9".
65. BsKG US Cisga.
P. albo nigroque varius, crisso occipiteque maris rubris, tectri-
€ibus primariis fuscis.
Picus varius major, JWillughb. ornith. pag. 94. tab. 21:. Raj.
syn. av. p. 43. n. 4. Frisch. av. tab. 36. mas bin. av. I.
tab. 19. Brisson. orn. IF. p. 34. sp. 13. Latham. syn. 1I.
pag. 564. n. 12. '
Picus major, Lin. syst. II. p. 176. sp. 17. Zool, brit. p. 79.
sp. 2. tab. E. Scopol. ann. I. p. 47.
L'Epeiche, Buffon. orn. VII. p. 57. D'aubent. ic. tab. 196.
(mas), 595. (foem.)
Cum praecedente per omnem Rossiam et Sibiriam in syl.
vis, quarum maxime pineas et larycinas amat, frequens, nec mo-
ribus diversus.
Descr. Pondus, etiam masculis, infra tres uncias consistere
solet, rarissime superat, adeoque veré minor praecedente, licet plu-
mosior sit, ideoque major ornithologis audiat. Color ater in hoc
multo intensior, nitidiorque, quam in affinbbus, at tectrices alarum
primariae, praeter extimam, exsoletissimae et füscescenti - nigrae.
Rostrum brevius, sed xobustius, nigriusque, minus argute angulatum,
quam in praecedente. ibrissae nigrae. Frons usque ad oculos late
alba, et continua area latera capitis occupans. A loro continua fas-
cla cervici infra nucham connexa, per. colli latera usque ad pectus
— 413
descendens. rea occipvs transversa, jntense carmineo rubra mari,
plane deest foeminis. Cervix, inter duas arcas lunatas albas, dorsum-
que totum nigra; alae spuriae albae, immaculatae. Subtus avis alba,
immaculata, pectore sordescente, crisso in utroque sexu pulcherrime
cinnabarino, intensius in mare. Remiges maculis subrotundis, mar-
ginalibus, oppositis variae. Cauda longior, minusque rigida quam
in Cirride; rectrices mediae nigrae, proximae versus apicem annulo
gryseo notatae, reliquae albae, nigro transversim variegatae; Penna
minima utrinque, nigra, duodenarium numerum rectricum complet.
Hn "t
Mensura avis ad uropygium 10". caudae 3". 7". rostu ad frontem
,
i^. 1". ulnae alarum 5". i". tibiarum 11".
6GoxPJL C U. S. .Cynaedws
P. albo nigroque varius, vertice abdomineque rubris, dorso nigro.
Picus varius major, Zdrovand. ornith. I. p. 845. 846.
Picus varius, Brisson. orn. IF. p. 38. sp. 14. D'aubent. icon.
pict. tab. 611.
Picus medius, Lin. syst. l. p. 176. sp. 18. Scopol. ann. I.
p. tos ci Ebatham org.) Hs pi565. ni d9«
Lettounis Zuhku; Esthonis Raudraehn.
In Rossia occidentaliore, ut in Europa, frequens, ulterius et in
Sibiria, nunquam oblatus.
Descr. Magnitudo P. tridactyli s. Sturni, adeoque veré inter
Cissam et Pipram medius, huic habitu propior. Rostrum multo de-
bilius quam praecedentium, minus robuste tetraédrum et compressius,
Frons alba, vibrissis fuscis. F'ertex totus plumis ruberrimus, non
fundo plumbeis, ut in P. Cirride. Occiput, cervix et dorsum longi-
tudinaliter totum, usque ad caudam, nigrum. Latera capitis alba,
macula ad aures nigra, sed non in habenam versus rostrum elongata,
quals P. Cirridi. Pectus sordide album, lateribus striatum. — enter
414
inde a pectore rubescit; crissum ruberrimum. lae tantum spuriae
albae; remiges primores tessulatae, secundariae albo-fasciatae. —Re-
ctrices utrinque duae extremitate albae, extima obtusa, fasciolis 5,
proxima unica nigra, apice ferruginescens; tertia ad apicem utrinque
litura. ferruginea.
69v cC PIE UESS, Pipra.
P. albo nigroque varius, facie alba, vertice maris rubro, crisso
punctato.
Picus varius minor, Wilughbej. ornith. p. 94. tab. 21. Raj.
syn. aw. pag. 43. n. 5. Albin. av. I. tab. 20. mas. Zool.
britan. pag. 79. sp. 9. tab. E. Latham. syn. Il. pag.
596. "3 4x
Picus varius tertius, Raj. syn. av. p. 43. n. 6.
Picus discolor minor, Frisch. av. tab. 37. mas et foem.
Picus minor, Lin. syst. l. p. 176. sp. 19.
Petite Epeiche, Baffon. ornith. VII. pag. 62. D'aubenton.
icon. pag. 5998.
Cum praecedentibus, Cirri et Cissa per omnem Rossiam et
Sibiriam nusquam, nequidem hyeme, nisi maxime borealibus deest.
Paulo tamen rarior videtur et in Dauuria minor Rossico et uralensi.
Amat maxime pineta et laryceta.
Descr. Est e minimis sui generis, magnitudine circiter Sit-
tae. Rostrum breve, inter omnes Picos facile minimum, tetraédrum,
vix cuneatum, at lateralibus angulis substriatum, ut in majoribus.
Irides rubrae. Frons foeminae ulira oculos alba, prope nares fusces-
cens, setisque vibrissarum supra nares nigris. In mare tantum pri-
ma frons alba, superius macula ruberrima occupata. 2rea tempora-
lis alba, plumulis auricularibus gryseo-fuscis. rea nigra parotica
per late;a colli latius expansa. Occiput cum fascia per- cervicem
eT ets
longitudinal, basique alarum, atrum. —Dorsum inter alas album,
nigro maculatum, fasciaeque alarum, ut in cirride, magisve regula-
res. Uropygium atrum. Corpus subtus sordide album, plumis raris;
subcaudales guttulis cordatis nigricantibus. —Hectrices sex mediae
praemorsae, laterales minus rigidae, lentius decrescentes, albo varie-
£atae; accessoria utrinque minutissiima. Pondus vix ultra 6; drach-
mas, in dauuricis non ultra 5t. Mensura aviculae ad uropygium
L4
6". 7". caudae 2". 5". rostri ad írontem 63". ulnae alarum 3". 5".
17^
tibiarum 51".
69. TP EC US: tridactylus.
P. albo nigroque varius, vertice splendente, pedibus tridactylis.
Picus sibiricus, nigro varius, tridactylus, anomalus Messer-
schmid. ornith. MS. II. 24o. 5o. Mus. Petropolitan. I.
pag. 368. n. 159 - 164.
Picus tridactylus, Lin. act. holm. i740. Faun. suec. ed. II.
Syst. nat. I. p. 177. sp. 21. Edwards. av. III. tab. 114.
(maris haud bona).
Picus varius cayanensis, Brisson. orn. IP. p. 54. sp. 2o.
Northern threetoed Woodpecker, Latham. syn. II. p. 600.
n. 50.
Rossice Triperstnii Daetel, Mongolis Schirae - tschintechol.
In Bossiae nemoribus et populetis passim, etiam circa Mos-
cuam, frequentius circa Volgam et uralense jugum, inque borealibus;
deinde in Sibiriae lucis campestribus, maxime circa Tschulym fl.
Vox, volatus et mores fere ut in reliquis congeneribus, neque hye-
mem magis timet; datur tamen etiam in temperatis, ad Samaram et
in regione transbaicalensi mihi observatus. Specimina, quae satis
numerosa habui, nullam colorum varietatem praebuerunt.
L ontenanianal
———————
416
Descr. Magnitudo Turdi. Rostrum ut in P. Cissa. — Lingua
brevior, quam congeneribus, apice corneo, utrinque retrorsum cilia-
to, ancipiti. rides rutilo-fuscae. Pileus verticis in mare flavissi-
mus inauratus; in foemina argenteo-albus, incanescens. Ductus al-
bus (utrinque ab oculo ortus) in cervice coadunatus, inde simplex
per totum dorsum, usque ad uropygium longitudinalis; alius utrin-
que a rostro ad humeros longitudinalis. Subtus avis alba, lateribus
nigro-striatis. Cauda evidentius duodecim pennis; rectrices 6. me-
diae nigrae, laterales albo - maculatae; in femina hae albae, nigro
maculatae. Remiges 21. primores ad 15. areolis albis ab utroque
margine insertis pectinatae, 17. ad e1:. areola apicis cordiformi alba,
quae et in 3-13. tectricibusque notatur. Pedum tridactylorum pro-
prie deest digitus posticus, secundum omnium avium normam uni-
articulatus; superstes digitus vix evidenter robustior, quam in aliis Pi-
cis. Caeterum mira haec naturae aberratio. — Pondus vulgo 2 un-
ciarum, cum 1i. » vel sesquitertia drachmis. Mares ponderos:ores.
Fentriculus panniculosus, mole amygdalae, cossis vel Chrysalidibus
Ichneumonum atque formicarum farctus. Intestinum amplum 19 poll.
longum. Coeca nulla, sed rectum ampliatum. Cystis in hepate bi-
lobo nulla. Sceleton ut in Picis variis, cartilaginibus lunatis ad ster-
ni marginem abdominalem instructum.
gs. BEIGE Sigue y.
P. cauda molli integerrima, corpore araneoso- variegato.
Jynx s. Torquilla Auctorum, Wilughb. orn. p. 95. tab. 2».
Raj. syn. av. pag. 44. Albin. av. I. tab. o1. Frisch. av.
tab. 38.
Cuculus subgryseus maculatus, rectricibus nigris, fasciis un-
dulatis, Lin. Faun. suec. ed. I. n. 78. tab. 1. fig. 78.
Picus Torquilla, Klein. prodr. av. p. 28. sp. 14.
—S 4.17
Torquilla, Brisson. ornith. IV. pag. 2. sp. 1. tab. 1. fig. 1.
optima.
Wryneck s. Torquicolla, Zool. brit. p. 8o. tab. F. Latham.
syn. II. p. 548. tab. »4. optima.
Jynx Torquila, Lin. syst. Il. pag. 172. Faun. su. Edw. II.
n. 97.
Le Torcol, Buffon. orn. PII. pag. 84. tab. 3. D'Aubenton.
icon. tab. 698.
Rossice JVertigolofka (i. e. caput intorquens) et a voce Tikuun;
in Ucrania Krutigolow.
In pineis et abiegnis sylvis tenebrosis, maxime ubi abundant
formicarum acervi, per omnem Rossiam et Sibiriam, usque in Cam-
tschatcam, non infrequens est, et forte Americana specie non di-
stinguenda. Formicis praeser?m victitat. Fox fere Tinnunculi; co-
lor Caprimulgi et Strygis Scepis. | Collum dum praedae intentus est
vel vivus manu tenetur, miris modis et agilissime quaquaversus tor-
quet et gyrat. Pulli Julio evolantes infestantur Hippoboscis alatis.
Nota. Pondus unciae, cum scrupulo vel sesquidrachma. — Re-
miges 19. rectrices 19. sed extimae exiguae, in cauda alias rotunda-
ta, molli, longiuscula. —Femora, ut falconibus, subjubata. Plumas
verticis in modum cristae erigit, quod in mortua non apparet. Ro-
strum molle, conico fubulatum, convexiusculum, compressum. Na-
res oblongae, nudae (quo praecipue a Picis differt), squama infera,
lunata. Lingua lumbriciformis, longissima omnium, acumine cor-
neo, aciculari, non hamato. Pedes proportione paulo longiores,
quam Picis alis. Longitudo intestini 10". 6". coeca conspicua nul-
la, neque cystis fellea. Vertebrae colü 1i». ad latera summopere
mobiles, deorsum non item.
418 a.
PXSUS CP URN E
Sturnorum genus in omnibus terris minime numerosum est spe-
ciebus, attamen bene distinctum, affine Corvis per Caryocatactem et
Graculum, affine Turdis, nulh tamen gener! magis quam Graculis,
quarum aliquas, cum Merulis Brissonii varis, Sturnis addi posse cum
Edwardsio, expertissimo generum naturalium in avibus indagatore,
sentio. Itaque nostratium quoque avium unam, quae Graculis Lin-
naei adnumerari potuisset, huic quoque generi subjicere visum est;
at Turdum roseum Auctorum, quem multoties et vivum et mortuum
examinare licuit, ommibus characteribus, uti moribus, Sturno euro-
paeo consanguineum, et a "urdis alienum esse confidenter affirmo.
Invitus magis eodem, duce Linnaeo retuli Cinclum , Motacillis ma-
gis affinem, quibus et a LInnaeo quondam, et a Cramero, Scopo-
lioque (*) non sine recti specie additus fuit; eosdemque secuturus
eram, nisi alienus habitus ambiguam avem, Sturnis haud minus si-
milem ostendisset.
10. ISTURNUS vulgaris:
S. rostro subangulato, corpore sericeo-nigro, punctis albis.
Sturnus auctorum, JVillughb. ornith. p. 144. tab. 87. Jon-
ston. av. tab. 4o. bona. Raj. syn. av. p. 67. n. 1. bin.
av. I. tab. 4o. Frisch. av. tab. 217. Brisson. ornith. Il.
pag. 439. sp. 1. D'A4ubenton. icon. col. n. 75. Lin. syst. 1.
pag. 290. sp. D'Aubent. icon. tab. 75.
Rossis Shvorétz. '"Vataris Siertschak; Baschkiris Joeikese - turgai
(passer equinus); Kirgisis Kara -turgai (passer niger); Bocha-
ris Karabachtschai. Morduanis Psmar. Calmuccis Ukker - cha-
rü et Bórin. "Tungusis Tschirgihfky.
(*) Elencb. anim, Austriae p. 374. Scopoli am. bist, nat. L. p. 152.
— 419
Ín omni Rossia, potissimum temperata et australiore, magno
numero frequentant et a plebe gentili pariter et christiana hospitio
coluntur, statutis in alta pertica circa domos ollis, vel doliolis ex
arborum cortice factis, ut Sturnos, ut sunt familiares et procaculi,
ad nidos in iis condendos invitent, nec falluntur, aegreque ferunt
si quis talem nidum turbare vel Sturnum circa pagos occidere velit;
quod et Cosaccis tanaénsibus et rhymnicis nefas. — In Sibiriae tan-
tum campestribus australioribus, deserto Barabensi, ad omnem lrtin,
campisque circa altaàicum jugum et Jeniseam, hospitantur. Ultra Je-
niseam ob reg/ones frigidas, sylvosas, alpestres,' sensim deficiunt.
Secundum Angaram tamen paucis ante me annis adscenderunt Ircu-
tiam usque, sed parcissimi, neque ultra campestria Borgnsini fl. per-
venerunt; imo in apricis ad Selengam et in Dauuria plane desunt.
Nidulantur vulgo in truncis Salicum. et Populorum cavis, — Ova cir-
citer 5. e viridi-coeruleo pallentia. Post educatam ][rolem, quae
usque ad autumnum grysea est, primum cohortatim volant, dein e
tota regione in millenarios exercitus congregantur, ut saepe transvo-
lie instar nubis solem intercipiant, maximoque cum strepitu per
aera gyrentur. (*) Tum circum armenta, per saliceta et colles gryl-
lis abundantes vagantur, in arundinetis et salicetis pernoctant, sen-
simque versus austrum recedunt. — Primo vere (Martio) redeunt, sed
saepe non veri nuncii veris, flavissimo tum rostro et pedibus fusco-
rubentibus, splendidis plumis nitidi omnes, item pinguissimi et tu-
midis jam testibus mares, sed in Volgensi tractu pediculosissimi,
lendibus ad bases plumarum toti obsessi, unde in regionibus. aqua
carentibus hybernasse apparet, eam vero progeniem in borealioribus
(*) Sturhorum genere proprium catervatim volare et quodam pilae orbe cir«
cumagi, omnibus in medium agmen tendentibus. FP/im bist. mat. X.
«ap. 24.
42c —
€ito excutiunt lavando. Tunc circa armenta versantur, quos ricinis
ét oestrorum larvis liberant; frumenti quoque grana in agris copiose
legunt. Comeduntur tunc, ut autumno, a multis; mihi vero caro
saporis amaricantis, subnauseosi visa est.
Nota. Intestini longitudo 15". coeca duo 2". distantia 9". ab
ano. Cystis fellea nulla. Pondus unciarum » ad 3. Varietas in
Ucrania datur paene tota nigra, punctis albis exsoletis. Sed de Stur-
no albo apud nos nunquam audivi, inter tot quot annis advolan-
tes myriades.
B USTD IuRON YU S 20 seus.
S. incarnatus, capite alis caudaque nigris, occipite cristato.
Seleucides aves Plin. hist nat. X. cap. »7.
Merula rosea, .4ldrovand. ornith. IT. p. 696. Willughb. orn.
p. 143. Raj. syn. av. p. 67. Edwards. av. I. tab. 2o. pul-
chre. Brisson. orn. II. p. 950.
Turdus roseus, Klein. prodr. av. p. 134. Lin. syst. I. p. 294.
Sp. 15. Gmelin. Nov. Com. Petrop. XP. p. 478. tab. 2».
fig. 1. pessima. Latham. syn. ll. p. 50. n. 59.
Turdus Seleucis, Forskál. anim. Arab. p. 5. n. 16. (Junior
avis, plumas mutans).
Sturnus roseus, Pall. itin. IIl. pag. 491. Scopol. an. I. pag.
iJo. n. 191.
Le Merle couleur de rose, Buffon. orn. III. p. 348. tab. 22.
D'Aubenton. icon. col. n. 951.
Rossice Kamennoi Shworetz (Sturnus rupestris).
In montibus cretaceis circa Tanain inferiorem, maxime veró
eirca lrtin fluv. in montosis, rupestribus, apricis, ab excubiis Semi-
jarensibus (Septemriparum), usque ad altiora et sylvosa montium al-
tajicorum, et per universam Songariam desertam, copiosissima avis.
— 421
Contra ad Volgam et Obum fl rarissime, alibi nusquam apparuit,
ne quidem ad Jeniseam et in Dauuria, ubi tamen regiones aptissl-
mac. Deest quoque fere in "laurica Chersoneso. Raro exemplo
circa Petropolin occisus fuit sporadicus. Est et in Europa rarissima
avis, ut vera patria Asiae deserta videantur. Sine dubio enim haec
sunt Seleucides aves Plinii et aves Mahometi, quae in oriente Lo-
custas depopulantur et sunt, teste Josaph. Barbaro (apud Ramusium
"ol. II. p. 107.) rubri nigrique coloris. — Cum Sturnis, in regioni-
bus nostris, promiscue congregantur, maxime post educatam prolem,
et mares etiam distinctis turmis volant. Sed maturius vulgari ad
austrum migrant, Julioque ad Ubam jam disparuisse adultos, solis
pullis hornotinis inter Styrnos vulgares adhuc volitantibus, observavi.
In arbustis et pascuis Meloides et Scarabaeos, in collibus Gryllos
tunc copiosissimos legunt, suntque e praecipuis horum destructori-
bus, cum corvo frugilego, Sturno vulgari et Pratincola. Nidulantur
in rimis et cavernulis montium saxosorum et praeruptorum, interque
acervos saxorum sepulcrales. Convenit cum Sturno vulgari colore
pullorum primo anno cinerascente.
Descr. Magnitudo paulo supra Sturnum vulgarem. Rostrum
minus tetragonum, convexius, levissime arcuatum, mandibulae infe-
rioris margine ad basin minus evidenter convexo, quam in Sturno vulI-
gar. ibrissae nullae. Nares sub angulo plumaceo procurrente fron-
tis forniculatae, squama angustiore, quam in eodem, per quam linea
plumacea excurrit. Lingua plana, corneo- membranacea, apice bi-
fido-lacera. Color rostri e corneolo rubescens, sed basis maxillae
inferioris et basis superioris usque ad nares atrae. Oculi fusci. Os
intus et lingua livido- nigricans. Caput et collum aterrima, nitidis-
sima. Occipitis plumae elongatae, strictae, nitidissimae, arriguae.
Corpus e roseo album, colore florum Persicae; wropygium albidius.
422 LM
Alarum bases area oblonga, rubicundo - alba, fascia fusco - nigricante,
secundum truncum decurrente, a dorso distincta. Compositae alae
fere ? caudae aequant, suntque atrae, extus nitidae, subtus plumis
vestitricibus et tectricibus albo- marginatis. Femora, latera uropy-
gii, tectrices subicesque caudae, cum rectricibus, nitide atra. Pedes
forma, ut Sturno vulgari, sed rubicundo-albicantes, unguibus cine-
reo-pallescentibus, tenuioribus, quam ill. — Pondus senioribus un-
ciarum, cum 5 ad 7 drachmis; hornotinis, qui sunt Monedulae co-
lore albidiore, vix passim roseo intincto, aliquot (3.) drachmis mi-
L4
nus. — Mensura ad uropygium 6". caudae 2". 7". rostri 1", 1^. ulnae
"274
alarum 4^. 8". expansarum 1i'. 1^". 9". tibiarum i^. i^, digiti medii
cum 3". ungue i". 1". exterioris c. o1.. ungue 9". interioris C.
" 1/77
oi". ungue 9". postici c. 41/. ungue gi". Longitudo intestni 13;.
poll. coeca minutissima.
Femina: decolor. Pullis hornotinis quum evolant: rostrum pau-
lo brevius, initio molle, angulis oris propendulis luteis et tota basi
luteum, apice nigrescente. Avis supra tota a fronte ad caudam fur-
vo-cinerascens, colore fere junioris Sturni vulgaris. Uropygium et la-
tera paulo magis grysea. Gu/a et corpus reliquum subtus albent,
praeter jugulum olivaceo tinctum. — Z4/ae nigricantes, remigibus 18.
tectricibusque exteriore margine lutescentibus. Cauda sesquipollica-
ris, pennis fusco-nigricantibus, margine exteriore pallidis, 2 mediis
tantillo brevioribus. Pedes corneolo - rubentes.
Nota. Sturnus collaris. Scopolii An. hist. nat. I. pag. 131.
n. 199. videtur hujus varietas sub mutatione plumarum fuisse.
Or I AJ n NUS ca mic uas
S. canus, macula verticis dorsoque violaceo- atris, remigibus
rectricibusque viridantibus nigiis.
MTS 423
Gracula sturnina, Pall. itin. III. append. p. 695. n. 11. Gme-
lin. syst. I. p. 399.. sp. 10.
Sturnus dauuricus Pall. act. holmiens. 1778. p. 197. tab. 7.
optima. |
In rupestribus apricis Dauuriae, inter Ononem cet Argunum fl.
frequens, alibi nunquam visa, nec a quoquam ante me observata.
In fissuris rupium nidulatur. Ova pulcre aeruginose viridia. Volant
plures simul et venantur apes, aliaque insecta. Vere, quum e Chi-
na adventant, allia germinantia et adhuc tenera carpunt, inde-
que foetent.
Descr. Admodum speciosa avis, magnitudine Ampelidis;
brachyura. | Corpus cano-cinereum, plumis strictis. Macula verti-
cis, dorsumque inter alas et tectrices caudae pulcherrime violaceo-
atra. lae caudaque aequalis cum viridi nitore. Striga gemina per
alas alba. Femina paulo magis decolor, sordide cinerea, dorso fus-
co, alis caudaque sine splendore nigris. — Pondus unciae cum tribus
quartis partibus, plerumque paulo majus. Cum Sturnis etiam pluma-
rum natura et sinu rostri convenit, quanquam hoc brevius et
convexius.
Nota. Habitu et distributione colorum proxime ad nostram
avem accedere videtur: Oenanthe (sic dicta) magna Philippinarum
(Troquet des Philippines) D'Aubentoni icon. col. tab. 185. An eous-
que per Asiam orientalem excurrit species? etiam ejusdem le Kink
de la chine u. 617. nostro convenit.
2358. SD U RNq3U S: siQincLlusiodmAB;5ME LE.
$. fusco - niger, collo subtus discolore (albo).
Merula aquatica antiquiorum, JPlughb. ornith. pag. io4.
tab. o4. Raj. syn. av. p. 66. n. 7. .ibin. av. II. tab. 39.
424 eu
-Brisson. orn. P. pag. 252. (inter Tryngas!) Zoolog. brit.
pag. 92- sp. 7. tab. P. 1. fig. 1. Latham. syn. ll. pag.
48. n.: 50.
Sturnus Cinclus, Lin. syst. I. p. 290. sp. 85.
B od; Motacilla Cinclus, Scopol. an. I. n. 223.
Merle d'eau, Buffon. orn. Vill. pag. 134. tab. 11. D'fubent,
icon. tab. 94o.
Rossice Jodaenoi Worobéi (aquaticus Passer). Tataris Sibiriae
Su-gertschegà (quod idem significat); Jacutis Utschytschagü
(avis aquatilis). Ostiacis Kok - twas et Doerboe dilzdom. Ar.n-
zis Abdocharü. Lamutis Olaephi. ^ Camtschadalis Kausak. —
Hyeme, a Novembri ad Martium, circa torrentes lapidosos et
scaturigines nunquam conglaciatas per cmnem Hossiam et Sibiriam,
in Camtschatcam et insulas Amcricae finiUmas usque, non infre-
quens observatur, sed solitarius, estque venatu facilis. Aestate vix
unquam apparet, quia tunc per rivos et fiuenta d'spergitur et cautis-
sima est. Insidet saxis riparum, imo glaciei fragmentis in media
aqua natantibus, irrequieto et quasi titubante corpore cantillat non
anficeto gannitu, sturnini tamen vel Merulae cantui subaemulo, qui
etiam noctu exaudiri saepe solet. ^ Crebro lavat, praesertim sudo
coelo, vel quum tempestas instat amoenior, interque lavandum pas-
serina fere voce stridet. Sub aquam involando mergitur per hiatus
glaciei, mirumque, natatui ineptis pedibus sub aqua fertur et post
aliquot saepe minutorum moram alio demum loco, ad plurium (8 - 10.)
orgyarum distantiam, plumis non madefsctis emergit, quod propriis
vix oculis credidi. —Colligit tunc larvas Phryganearum lapidibus ad-
haerentes, tipularum, aliaque insecta sub aqua hybernantia. Rigi-
dissimo tamen gelu torpidi dicuntur ad ripas inveniri. Dicuntur et
in cuniculis riparum nidulari, quorum licet aperturam exundans aqua
— 425
occupet, non tamen derelinquit; gramina illuc congestat et plumas.
Pediculis, propter continuam lavationem, fere caret. Domi enutri-
tus admodum familiaris evadit: Vocatus instar gallinulae accurrit,
pabulum e manibus accepturus; Muscas captat; crebro lavat; nivem
ab adventantium calceamentis rostro decutit et avide vorat; Mone-
tas argenteas minutas colligit furax et in nidum congestat; comedit
etiam grana hordei. — Multa plebis de hac singulari ave superstitio.
Pinguedo, quae hyeme abundat, inuncta artus a gelu praeservare et
dolores arthriticos sedare d:citur. Idem alii de sanguine praedicant.
Caro cum plumis, exemüs prius visceribus, in furno siccata atque
contrita, dicitur Equis in Suecia et Norvogia propinari, vehementi-
que sudore elicito scabiem eorum persanare. ^ Tatari Crasnojarenses
fabulantur, si plumae pennaeque Cincli projiciantur in aquam, su-
pernatantes tali gaudere virtute, ut si vestibus foemellae alicujus in-
serantur, eain in amorem illius, qui perpetravit, cogant. Ali plu-
mas adnectunt plagis, quibus hyeme Zibellinas decipiunt (Gmelin.
sen. itiner. sibir. III. p. 378). Quum Cinclus tantum hyeme appa-
reat, Alcedo contra, quae moribus similis est, tantum aestate, multi
€x plebe credunt, utramque eandem esse, habitu pro anni tempore
mutato, avem, iisdemque nominibus appellant.
Descr. Magnitudo paulo infra vulgarem Sturnum et proportio-
nes breviores. Rostrum tenuius, compressum, basi ulterius plumo-
sum, neque depressum, ut ili; maxilla quoque ad rictum margini-
bus minus gibba; Apex rostri superior iuflexus, crena utrinque obso-
letissima, ut in Motacillis. Vibrissae nullae. Nares lineares, squa-
mula supera longitudinali, depressa potius, quam fornicata, plumu-
laeque frontis angulo eo procurrunt. Lingua angusta, corneo- mem-
branacea, fuscescens, linearis, apice bifida, subciliata. ^ Oculorum
irides fusco - luteae; palpebrae margine nudo fuscae, sed plumulis al-
54
426 —
bis adspersae. Totius corporis plumae densiores et molliores, quam
Sturnis, Tryngae lobatae plumis subanalogae. ^ Caput, cervix obso-
lete fuliginoso- nigra; dorsum nigrius, opacum, pluma singula litura
lunulata canescente notatis. Collum subtus totum, ab ipso rostro,
cum jugulo toto, vulgo lacteo- album, et albedinis orae subferrugi-
nosae. -bdomen obsolete nigrum; crissum incanescens, subcaudales
apice gryseo-obsoletae. Sic plerumque: Sed ad Jeniseam et in ori-
entali Sibiria frequentem observavi varietatem etiam per pectus, imo
usque ad crissum extensa albedine, cui caput e fusco canescebat et
color subtus exoletior. (Contra ad Baicalem Februario accepi varie-
tatem, cui colum jugulumque totum erat fuscum, albedine prorsus
nulla, et in reliquo corpore etiam nigrior color. (T.4B. XVIII.) Et
taha erant specimina fere omnia quae venatores cum amicissimo Bil-
lings in Camtschatcam et orientales Insulas missi, inde retulerunt).
-flae compositae vix uropygium excedentes; remiges pririariae 9. ora
canescentes; secundariae 8. etiam apice albido - marginatae. | Cauda
brevior, quam in Sturno vulgari, aequalis, nigra, rectrice utrinque
extima tantilo breviore. Pedes lutescente-fusci, paulo proceriores;
tibialia, ut in Motacillis, indivisa; posticus digitus proportione bre-
vior. Pondus plerumque » uncias superare solet, in sibiricis inter-
drachma , imo foeminis 3: drachmis; aliqua tamen specimina vix i2
drachmas aequarunt. Mensura ad uropygium 5". 4". rostri ad fron-
b LULA
tem 67". ad fraenum 102". caudae 2". i1". alarum ulnae 3". 4i". ti-
biarum 1^. i^. digiti anticorum medii cum (3^.) ungue 1". i". po-
stici cum (3:7.) ungue 7i". — Hepar bipartitum, pallidum, sinistro
semibifido, dextro fossa oblonga longitudinali cor fovente. Cystis
plerumque nulla; Stellerus perhibet se ampullaceam invenisse.
Lien cardiae appensus, semipollicaris, teres. ^ 'entriculus carnoso-
panniculosus, intus luteus, rugosus, mole nucfs; Epicardis crassitie
PGMEGEN a c
———
427
LS
calami, intus glandulis granosa; lapilli crebri contentis immixti. In.
testinum. ampliusculum 1:4: pollicum; coeca ab ano 9^. distantia,
erani secalimi crassitie, long. 2". Renes bilobi, lobo superiore sub-
semicirculari, exterius ambitu libero. Saccus pulmonalis triplex:
Sinister amphor, in alvum ulterius protensus; uterque lateralium ad
summum thoracem membranula pulmonem ambiente et aliquot ostiis
rotundis pervia septus, unde cavitas ad dorsum discreta oritur, sub-
cellulosa, quae sursum amplo hiatu communicat cavo tertio media-
stino, sternum occupante et pericardium continente, quod tensis ver-
sus sternum membranuls firimatur. Membrana saccorum pulmona-
lum, qua alvum respiciunt, fibris admodum conspicuis, obliquis
musculosa. Tracheae annuli integri; bulbus ad bifurcationem duriore
cartilagine farctus, bilocularis, incrustátus musculo didymo, a quo
utrinque posterius, per aliquot lineas, fasciola muscularis secundum
tracheam adscend t. G/andula parva, oblonga, rubens, utrinque in
pinguedine ad basim colh, prope humeros conspicua. In uno Asca-
ridem pollicarem in sacco pulmonali, prope cor, inveni.
Xa '"UX AUNT. HO URVNAT,
Ad Genus Brissonio Icteros, Linnaeo sub Oriolis dictum,
mihi nomine supraposito in Spicilegiorum Zoologicorum Fascic. sta-
bilibum duae aves Faunae nostrae naturaliter pertinere videntur:
una, cujus descriptionem cel. p. m. Collegae Güldenstaedtio de-
bemus; altera celebris, sed minutissima avicula, Pendulinus, qui pro-
portione pedum et rostri forma a Paris alienus, nec ulli generi affi-
nior videtur. Lmo non solum rostri atque pedum characteristica con-
formatione, sed etiam nidum mirabilem texendi artificio Xanthornos
refert. Qui mihi pro Pendulino genus magis naturale indicaverit,
docilem habebit; ad Paros vero nunquam referam.
428 —
"T4 UNANTITONRNUS'" Cuucasccus s" TUB TNIX*
X. gryseus, subtus flavus, mitra capitis (marl) atra.
Tanagra melanictera, Güldenst. Nov. Com. Petropol. XIX.
p. 466. tab. 13. et 14. Latham. syn. III. p. 293. n. 12.
In Caucaso et circa Tiflisum Georgiae observata a Cel. Gül-
denstaedt, durissimis Rhamni Paliuri fructibus victitans, solitaria;
voce Pari. Nidum in ramis spinosissimis Paliuri suspendit. Media
inter Emberizas et Xanthornos, a Tanagrae genere aliena.
Nota. Proxime accedit colore et longiusculo rostro ad Frin-
gilla senegalensem, Brisson. ornith. IIl. pag. 173. sp. 46. tab.
a5. fis. a2.
Descr. Magnitudo Calandrae. — Rostrum. fuscescens, Emberi-
zam superiore maxilla angustiore, longitudine Nanthornum referens,
lvidum. Nigredo capitis instar mitrae ad gulam angulo producta in
mare, cui color supra gryseo-luteus, subtus flavissimus. — At foemina
cinerascens, subtus pallida, capite concolore. Remüges rectricesque
in utroque sexu nigricantes, gryseo- marginatae.
25. XIAVNT GIO R.NOU/S X;.Penudulinws.
X. pallide ferrugineus testaceo nebulosus, ambitu oculorum atro,
remigibus rectricibusque albo-marginatis.
Argatilis, Plin. hist. nat. X. cap. 33.
Parus lithuanicus, nidum suspendens, Klein. prodr. av.
pag. 96. n. 10.
Parus montanus, bin. av. III. tab. 57. Mas et foemina.
Pendulino, Mond act. bonon. II. p. 57. tab. 7.
Parus minimus, Polonorum Remiz, Titius monogr. 1755.
cum icone optima. Buffon. ornith. P. p. 423. D'.fubent.
icon. Lab. 600. fig. 3.
7 429
Parus polonicus sive Pendulnus, Brisson. orn. IIT. pag. 565.
Sp. 11. tab. 2g. fig. ». non laudabilis.
Parus pendulinus, Lin. syst. l. pag. 342. sp. 13. Latham.
syn. IF. p. 547. n. 16.
f. Parus narbonensis, Gmelin. syst. Lin. IT. p. 1014. n. 99.
Penduline, Buffon. orn. V. pag. 433. D'.4ubent. pict. n. 708.
fig. 1. (Junior primi anni avicula).
Rossice Rémes 1. e. Artifex. Baschkiris Troásch. Indis Pódah.
In Salicetis et Populetis circa magna flumina australiora Ros-
siae et Sibiriae campestris, praesertim ad Volgam et Rhymnum in-
feriores et ad Irtin, abunde nidulatur haec avicula, borealiores re-
giones non petens et in calidis terris hybernans, quippe in Indiam
usque nota. Ad Jeniseam et Angaram raro observatur. —Nidos imi-
rabiles, ovato-saccatos, pugno ampliores, canali superius cylindrico,
brevi, transverso vel deorsum obliquo adeundos, e pappo populneo
et salicino, intermixta saepe lana ovilla et pilo equino, ab extremis
virgulis arborum pendulos, contexit artificiosissime. — Ex his rari re-
periuntur canalibus supra duobus in opposita vergentibus instructi.
Rarissime occurrunt nidi, quorum canalis extrinsecus occlusus fuit,
suffocatis intus pullis; qualem ipse habui. Hos Rossi vocant Rewni-
moi Rémes (Zelotypum Pendulinum) et putant maritum foeminae
adulterium ultaram obturasse. — Multa de nidis Pendulini, quos cu-
riose querunt et asservant, superstitio. In genere faustum omen cre-
ditur, invenisse. Servant aliqui pro suffumigio contra daemones et
mala omnia arcenda, itemque ad fumigandas vaccas et foeminas
parturientes adhibent. Culcitrae suppositam vel plumis culcitrarum
immixtam eorum materiem, soporiferam credunt. Essential vero
usus et minime vanus est, ut hyeme in extremos pedes, intra cal-
ceamenta induant ad arcendum frigus. Poloni et Cosacci etiam ad
430 €———
rheumatismos vel dentium dolores pellendos affhctis partibus appli-
cant vel cum saccharo prunis imponunt et membra suffumigant.
Observatum est, Pendulinos nidum praesertim ramulis aquae super-
pendentibus implectere. Ovula vulgo 5. vel 6. in singulo nido, pha-
seoli minoris mole, albissima.
Descr. Mágnitudo Reguli; pondus maris 9 circiter drachma-
rum cum scrupulo. Rostrum corneolum, exacte subulatum, conve-
xum, apicibus aequaliter in acumen decrescens, acutissimum. FPlu-
mae nares obtegentes largae, atrae. Frons atra, cum continua area
oculis auribusque ad tempora usque circumfusa. F'ertex testaceus,
versus nucham albo nigroque variegatus. Cervix et collum a gula
album, vel pallidum sed /itura magna ferruginea utrinque latera colli
occupat. [nterscapulium dilutius ferrugineum. — Jugulum ferrugineo-
nebulosum, a plumarum basibus eo colore imbutis; reliqua subtus
avicula alba, levissima circa pectus rufescente tinctura ad radices
plumarum. 4larum bases subtus albae, supra gryseo-ferrugineae.
Tectrices secundariae exterius saturatissime ferrugineo -testaceae, ter-
minah margine pallide ferruginescentes; sed primariae gryseae. Re-
miges nigricantes margine undique albae, intimae latius. Uropygium
pallidum. | Cauda longiuscula, rectricibus mediis paulo brevioribus,
omnes margine toto albis. Genua ferrugineo annulata. Pedes pro-
portione aviculae majusculi, robusti, unguibus fortissimis falcatis,
compresso-latiusculis, usque ad apicem subito acutum. — Mensura in
Ld
adulto totius 2". 4". caudae 1i". 8:7. ulnae alarum 2". expansarum
6". 6". rostri 4". tibiarum 6:7. digiti medii cum (2i".) ungue 67".
postici cum (3^.) ungue 6:".
Pulli primo anno: rostrum habent flavum, supra fuscescens.
Caput cum cervice uniformiter cinerascente canum, sine migra vel
iestacea tinctura; gulam collumque ad pectus usque album; dorsum
p
———
43
palbde gryseum; pectus cum debilssima lutescenti tinctura album.
-ilae et cauda his, ut adultis, sed pennarum margines pallent, et
tectrices secundariae e testaceo fuscescunt.
Foeminae: similes mari adulto, paululum decoloratae.
Nota. Pendulinus Buffon. orn. V. p. 433. Latham. syn. III.
p. 54g. n. 17. D'A4ubent. icon. tab. 708, fig. 1. non est species di.
stincta, sed aetatis et loci varietas!
Nota 9». Oriolus Unalaschkanus, Latham. syn. III. pag. 447.
n. 4o. mihi non visa, nec nota species. Forte Turdus?
NRUUCSE RET. HET ACE
Certhiae genus in calidis regionibus numerosum, apud nos tan-
tum duas species protulit, quarum altera est rarissima, calidioris ma-
xime coeli alumna, altera per omnem Europam et Asiam vaga, sed
minime copiosa, cauda Pici in suo genere admodum anomala est.
J60. CER ILHIA murarto:
C. fusco- cinerea , humeris, remigibusque plurimis interme-
dis ruberrimis.
Picus murarius antiquorum, JVillughb. ornith. P- 99- tab. 23.
mala. Raj. syn. av. pag. 46. n. 1. Edwards. av. IH. tab.
361. (colore nimium exoleto).
Certhia muralis, Brisson. ornith. III. p. 607. tab. 3o. fig. 1.
(nimis grandis). Buffon. orn. V. p. 487. tab. 29. D'.iu-
bent. icon. tab. 372. Latham. syn. ll. p. 730. n. 32.
Certhia muraria, Lin. syst. XII. p. 184. sp. 9.
Motacila longirostra, Gmelin. jun. itinerar. IIl. pag. ioo.
tab. 19. fig. 2.
-
pnl
————
432 á
In rupestribus maxime australibus circa Caucasum, et in rude-
ratis ad Derbent, passim occurrit, interque aves in Persia lectas a
Gmelino jun. ad Z/cademiam missa fuit. Mihi in toto itinere per
alpestria Sibiriae nusquam oblata, forsan quia calidiorem temperiem
amat. Datur vero in ruderatis Chersonesi tauricae, ad Sudac, Eala-
clava, caet. Nidulatur in cavernulis rupium et murorum excelsorum,
quas ipsa dilatat. Ova fere cinnabarea, pulcherrima.
Descr. Magnitudo fere Alaudae arboreae. Rostrum capite
longius, vix arcuatum, basi depressum. Caput, cervix, dorsum us-
que ad caudam cano- cinerea. Collum subtus albidius, tractu longi-
tudinali a gula liturato nigro. Pectus a jugulo cinereo-fuscum, ab-
domen fuscum. ae basi cinnabarinae, subtus obsoletius, ad corpus
dorso concolores. T'ectrices primariae exterius, et remiges praeter
1 et 2. et intimas secundarias a basi ad medium cinnabarinae; cae-
terum nigricantes, prima brevissima immaculata, 9, 3, 4 interius
maculis duabus orbiculatis albis, 3 et 4. longissimae; 5 et 6 macu-
la unica versus basin, sextae obsoleta. ^ Rectrices aequales, molles,
nigrae, extima toto, proxima summo apice alba. Pedes sat magni,
nigri, ungue postico maximo falcato.
4 76542 C. ELRUDIEH J5À750Sceondasdaca.
C. grysea fuscoque liturata, subtus albida, rectricibus caudae
cuneatae rigidis, praemorsis.
Certhia auctorum, JWillughb. orn. p. 100. tab. 93. Raj. syn.
av. p. 47. n. 5. Albin. av. Ill. tab. 95. Frisch. av. tab.
39. fig. ^. Brisson. orn. IIl. p. 603. sp. 1.
The Creeper, Zool. britan. p. 02. tab. K. Latham. syn. Il.
pag. 701. n. 1.
Certhia familiaris, Lin. syst. T. p. 104. sp. 1.
Lon 438
Grimpereau, Buffon. orn. P. p. 481. tab. o1. fig. 1. D'Au-
bent. icon. tab. 681.
Rossice Swertschok (Gryllus domesticus) et Polspk (reptator).
In sylvestribus Rossiae et Sibiriae ineunte hyeme aliquoties,
sed perraro oblata fuit. //esserschmidius ad Lenam se observas-
se prodidit. "Videtur eodem tempore, quo Bombycill, migrare.
Descriptionem notissimae aviculae superfluam censeo.
NM cgiDuodpusqJ oprae&
Upupa ex iis est avibus, quae compares et similes in rerum
natura vix ullas agnoscunt. Proxima tamen Certhiis videtur, ad quas
comparate est, quod Rupicola Brissonii ad Pipras. Quae duo ge-
nera, sia Linnaeo recte, ut opinor, conjuncta sunt; etiam Upupant
Certhiis inserere. aequum et naturae consentaneum videbitur, nisi
linguam perbrevem pro distinguendo genere sufficere dixeris. Inte-
rm dum haec lis dirimatur, peculiari suo nomine Upupam recensebo.
dO BAULD. Ass oule dri s
U. cristata gryseo rufa, alis albo nigroque fasciatis.
Upupa Auctorum, JFilughb. ornith. pag. 100. tab. o4. Raj.
syn. av. pag. 48. Abin. av. II. tab. 49. 43. Frisch. av.
tab. 43. Edwards. glean. lII. tab. 345. Brisson. ornith. II.
pag. 455. tab. 43. fig. 1. Zoolog, britan. pag. 83. tab. L.
optima. Buffon. orn. Fl. p. 439. D'Aubenton. icon. pict.
tab. 52.
Upupa Epops, Lin. syst. I. p. 183.
Rossice Udóp, vel Udot, item Pustoschka; ad Volgam inferio-
rem Bubudip (a voce); alibi et Baraschek (agnellus) et Pe-
tuschok (Gallus diminut.) Lettonis Badda dsegguse vel Pup-
55
|
434
pikis, Esthonis Sittaneraehstas, it. Paeklaóhk. Tataris Oedoe-
hoet; tauricis Oepoepoe; Beltiris Tschooker (i. e. varius). Cal-
muccis Schontol et "Tschühede; Mongolis Olboldshin. Coiba-
lis Uwáaldsen. 'Tangutis Buhubig (vocis imitatio). Armenis
Popóp.
In campestribus desertis Rossiae australis et Sibiriae citerioris
frequentissima; in apricis ad Jeniseam et Dauriae rariores, in admo-
dum borealibus et orientalibus desunt. Frigida enim et palustria non
amant. E calidis regionibus adventant ineunte Aprili, tumidis jam
tum genitalibus organis. Per paria vivunt, volant et ambulant, prae-
sertim mane ad versuras agrorum et in campis vermiculos Carabos-
que legentes. Volant quasi enerves et alas subsultim moventes, ne-
que alte nec diu, sed crebro consident. Stertorosum sonum, uti
Cuculi, inter volandum edunt. Hominem in minus frequentibus no-
stris regionibus non admodum timent, imo ad suburbia et pagos ac-
cedunt. Zarizyni in domo extra urbem sita, diu non habitata, in-
tra ipsas latrinas pullos educaverat Upupa, et licet tunc hominum
frequentia turbata, postero anno tamen ad eundem mnidum rediit.
In genere foetida loca amat, ubi Insecta solent abundare. Ad Irtin
in fossa disjecti tumuli, cui ingestum et lapidibus leviter obrutum
erat cadaver, intra crates thoracis sceleti putridis carnibus adhuc te-
tri nidum Upupae inveni, cum septem pulls jam volaturientibus,
qui foetidissimo ichore ex ano ejaculato se defendebant. Inventi
etiam sunt in cavernis riparum et truncis arborum putridarum nidi.
Ova Upupae ovalia, virescentia. Sedens, praesertim timens, crebro
erigit cristam. ox trisona et debilhior Cuculi aemula, quasi Huhu-
hu, per intervalla edita, quam motu capitis singulari, rostroque ter-
ram vel ramum feriens emittit; interdum vocem bisonam interca-
lant (Opop).
Lonsimnnannd 435
3
Nota. Differentia nostratium ab europaeis plane nulla, neque
in tanto numero varietas ulla unquam observata. Lingua brevissima,
triangularis. Corpus vinacei seu e gryseo pallide lateritii coloris,
dorso mag/s cinerascente, pectore albidiore. Latera lituris longis
fuscis. .4lae, praeter humeros, nigrae, fasciis albis, una per totum
ambitum in remigibus primanis latior et continua, in secundariis
interrupta; et 4 per alas secundarias, quarum 9. remigum, una per
medias tectrices, summa per incumbentes, eaque per dorsum trans-
verse continuata, nigro marginata. Pone eam uropygium album.
Cauda decempennis, aequalis, Zona semicirculari alba. —Cristae pen-
nae longiores apice nigrae. Pondus 9i ad 3 unciar. exiguum pro
mole avis. Fentriculus panniculosus, cum epicardide membranacea,
carabis plerumque refertus. Intestinum pedal minus, satis amplum.
Coeca et Cystis fellea nulla.
XIIL.ALCHEDIN ES.
Alcedinum genus, quum sit apud nos, et in omni Europa mi-
nime numerosum, et simul maxime naturale et definitum, praefa-
tione non egere videtur.
19. ALCEDO TIspida.
A. brachyura, supra cyanea punctata, subtus ferruginea, vittis
lateralibus colli rufescente - albis.
Ispida auctorum, Jlillughb. orn. p. 101:. tab. o4. Raj. syn.
av. p. 48. n. 1. Albin. av. I. tab. 54. Brisson. ornith. IF,
pe8S- 471. sp. 1.
Halcyon s. Ispida, Frisch. av. tab. 223.
Uccello Santa Maria, Cetti uccello di Sard. p. 99.
*»
436 —S
Kingsfisher, Zool. britan. p. 82. tab. F. fig. opt. sed grandior
naturali. Latham. syn. II. p. 696.
Martin - pecheur, Buffon. ornith. VII. pag. 164. D'Aubenton.
icon. col. n. 77.
Alcedo Ispida, Lin. syst. I. p. 179. sp. 3.
Rossice (ut Cinclus) JPodaenoi Worobéi (aquatilis) Passer; in
Ucrania Simorodok (hyeme nata); et hvanok; in Sibiria Ka-
mennoi Worobé; (Passer saxatilis, quod rivulos saxosos amat).
Tataris monticolis circa Tom íl. Kogudéver et Koktanatsch;
Kirgisis Su- Kysgisch. | Calmuccis Chunchatolik; 'Teleutis Ko-
kutschigasak.
Circa fluvios 1aajores Rossiae praesertim Volgam, copiosius ad
Irtin, maxime ad rivulos Altaicos, dein ad Jeniseam oblata mihi
fut. Gmelinus et Messerschmidius tantum circa Tom fluv. ob-
servarunt. In orientali Sibiria deest, saltem a nemine observata.
Solitaria avis. Initio Maji ex australioribus adventat. Urinatur, ad
pisciculos et insecta ex aquis petenda. —Nidificat in ripis petrosis,
cuniculo Meropis vel Hirundinis ripariae instar, saepe ad aliquot
pedum profunditatem excavato, in quibus stratum e pisciculorum
squamis, aristis et pelliculis exsiccatis congerunt. | Ovula 6, 7 et
plura, pondere drachmae, globoso-ovalia, albida, subincarnato tincta,
diametro verticali plus minus 10". transverso 8". — Superstitio etiam
de hac ave inter vulgus varia. Sicca e filo in conclavi suspensa
semper pectus flanti vento obvertere credita est. Alu rostrum ejus
lacti immissum pinguedinem ejus caseosam promovere credunt. Ta-
tari Sibiriae atque Ostiaci siccatam et corio insutam pro amuleto
felicitatis secum portant.
Nota. Sibiricis pondus a 7 ad 9: drachmas variat. — Colores
in junioribus et altero sexu obsoletiores, minus splendidi, et jugu-
lum viridulo cinerascit; pedes fusci, qui adultis sature rubmi, subtus
in planta pulcherrime fulvo-lutei. —Rostru;m nigrum usque ad angu-
los oris rubros. rides fuscae. Mensura ad uropygium 5". 4^. rostri
1". g^". caudae i". oi". ulnae alarum 2". 7". expansarum 9g". intestini
1ij pollicum.
80. -ALCEDO Zlcyon.
A. macroura subcristata, cano - coerulescens, pectore ferrugineo,
maculis ad oculos abdomineque albis.
Ispida cristata caroliniensis, Brisson. orn. IP. p. 519. n. a1.
Catesb. carol. I. tab. 69.
Jaguacati, Marigr. brasil. p. 194. Buffon. orn. VII. p. 210.
D' Aubent. icon. tab. 715.
Alcedo Alcyon, Lin. syst. XII. I. p. 180. sp. 7.
Belted Kingfisher, Latham. syn. IIl. pag. 637. n. 27. Zool.
arcL. II. pag. 279.
Plura specimina ex insulis Rossico sceptro subjectis versus
Americam, et e littore occidentali borealis Americae adlata sunt,
ubi maritima est avis.
XLV. as aM jab R. OPE, S.
Etiam Meropes genus sunt naturale, quod extra Tropicos pau-
cissimas agnoscit species, (in America vix ullas), eaeque intra gra-
dum latitudinis borealis consistunt, et mature hyemes ejus climatis
fugiunt. Una nostrarum specierum, Europae reliquae communis, la-
tius evagatur; altera calidis Asiae regionibus addicta vix usque ad
littus septentrionale maris caspici pervenit.
438 o ————
$1, "NM"ETOPS —dpiaster.
M. dorso ferrugineo, abdomine caudaque viridi coerulescente,
gula nigro marginata flava, rectricibus mediis majoribus.
Merops auctorum , Willughb. ornith. pag. 1o». tab. 24. Raj.
syn. qv. p. 49- Albin. av. II. tab. 44.
Merops, Apiaster, Mellosophagus, Arquatus in desertis,
Frisch. av. tab. 221. 229.
Apiaster, Brisson. orn. IV. p. 5392. sp. 1.
Merops Apiaster, Lin. syst. I. p. 162. sp. 1. Latham. av. II.
pag. 667. n. 1.
La Merope, Cetti av. Sardin. p. 93. tab. 3.
Rossice Schurà, Solotaja Schurka et Solstuschnik (auratus). —Cal-
muccis Scharmar.
Ad 'Tanain et inferiorem Volgam, fere ad confluentem usque
Kamae et circa Rhymnum usque ad Jugum Uralense, frequentissima
per totam aestatem avis, item ad Borysthenem, in Chersoneso tau-
rica et ad Istrum usque. Ad Irtin fl. rarior, neque ulterius ad ori-
entem visa, desunt enim regiones aptae et Apes parcae. Adventat
paulo post Hirundines riparias, exeunte Aprili, et tamen interdum
Majo ingruente denuo tempestate frigida et nivosa (ut 1773.) fame
pert. Nidulatur cum Hirundine riparia, in praeruptis limoso - are-
nosis, sed cuniculo amplissimo, brachium facile admittente, primum
sesquipedali fere longitudine recto, dein aníractuoso, quibus procel-
losa tempestate et noctu latet et tunc facile capitur. Ova laevissi-
ma, nivea, subglobosa, majuscula, imo majora, quam Upupae, pon-
dere paulo ultra sesquidrachmam. —olatus altissimus, celerrimus,
fere hirundinaceus, cum continuo, praesertim vesperi et sub auro-
ram fistulatu, Numenii Zírquatae subaemulo, longe exaudiendo so-
noro. Pullos e nidis collectos omni opera educare conatus sum; sed
— 439
sunt stupidissimi, et nunquam ipsi oblatum pabulum in cavea appe-
tunt; post laboriosam rostrum vi aperiendo plurimorum dierum nmu-
tritionem perierunt omnes. Videtur, ut hirundines, nonnisi volans
escam appetere posse; et volans quidem apes, praesertim mane, us-
que in pagos sectatur. Raro considet, nisi in cuniculis, vel altis-
simarum arborum summis aridis cacuminibus, ut a venatore volans
occidi debeat.
Descr. Rostrum nigrum, subtetraédrum, dorsali angulo argu-
tiore, rictu lato, ciliato. Lingua rostro multo brevior et angustior,
membranacea, plana, linearis, apice lacera, auriculis bifidis, tantum
exterius serratis. Nares vibrissis brevibus tecti. — Lora atra, trans-
oculos in aream continuata. Palpebrae nudiusculae, uti totius avis
cutis, subflavae, ciliis nigris. lrides corallino-rubrae. Frons ex al-
bo cyaneoque in viridem transit. J'ertex, cervix, dorsum totum ru-
fo-ferruginea; alae spuriae cum dorso postico flavissimae. | Uropy-
gium virescens, caudaque tandem viridis. Gula intense flava, semi-
torque nigra praefinita; caeterum avis subtus tota cyaneo - virens,
versus caudam sensim expallescens. —2//Jae basi virides, subtus palli-
dae; remises omnes apice nigricantes, primariae cum tectricibus, ex-
tus virides, versus extremitatem coerulescentes; secundariae cum
tectricibus ferrugineae et apice emarginatae. Rectrices ». mediae
elongato - acuminatae , reliquae aequales, rotundato - emarginatae.
Pedes (fere ut in Alcedine) breves, crassiusculi, nigricantes, digito
interiore dimidio, exteriore ad duas tertias medio coaliti, posticus
brevis. Ünzguis in antico medio major, acie productus. Pondus plus
minus oj unciarum. Mensura ad uropygium 6". 9^". caudae 4". 6".
. 5". (latitudo ri-
"
sed rectricum lateralium tantum 3^. 7". rostri i
Hn 1/"
ctus 8.) ülnae alarum 5". . expansarum/ 1^." 4 4^" 94. "brarumt 52.
7 9
digiti, medii cum ungue io^. postici 427. — Hepar bilobum, cum
449
interjecto lobulo acuto; cystis nulla. Interanea pinguissima. J'en-
triculus panniculosus, Apibus bombinatricibus plerumque refertus la-
ceris. Epicardis nulla. Intestinum 10 polhcum, vix calami corvini
capax, distantia pollicari ab ano constrictum et coecis instructum
duobus parallelis, fusiformibus, vix culmi capacitate. In intestino
nunquam nisi chymum albidum purum reperi, unde verosimile est,
avem loricas apum exsuccas, cum pedibus, per os rejicere.
99. VICE; (OO PUSE P DIERSPCU RI P
M. viridissimus, fascia oculari viridi-atra, gula ferrugineo-
flava, rectricibus intermediis elongatis.
Apiaster madagascariensis, Brisson. orn. IP. p. 545. sp. 7.
tab. 4». fig. 2.
Merops superciliosus, Lin. syst. lI. pag. 1893. sp. 4. Latham.
qu. TI n 673. 9. 4.
Merops persica, Pall. itin. IT. app. p. 708. n. 16. tab. D.
Panrch, Buffon. orn. VI. p. 495.
Gurjevi et Astrachaniae, ad mare Caspicum, ultima avium mi-
gratoriarum advenit, et parcius. Dicitur instar Apiastri cuniculo in
ripis praeruptis nidulari. Nunquam vero in borealiores maris caspici
regiones, cum Apiastro evagatur.
Descr. Magnitudo et forma Apiastri. Rostrum nigrum, ma-
xila superiore longiore. Frons et tractus supra -ocularis cyanea, sed
circa rostrum alba. Lora nigra sed area ab oculis ad aures obscure
viridis, sub eoque tractus albo- cyaneus. Gula prima flavissima, sub
collo area magna intense rufa, flavo continua. — Corpus totum psitta-
ceo-viride, supra obscurius et magis in luteum vergente colore, plu-
mis passim margine glaucescentibus. 4/ae longissimae, subtus fer-
rugineace: remiges Lectricesque luteo - virides, interiore margine fuscae,
Lonsumsinmisid 441
at primores exterius versus apicem coerulescentes. Cauda viridis,
rectricibus duabus mediis duplo longioribus, acuminatis, quarum al-
tera incumbens reliquis coerulescit.
MONhdQnuO Au AQ sS,
Genus Meropi proxime affine volatu, nido, victuque et voce
frequenti, ut et pulchritudine colorum et plumarum natura. Uni-
cam itidem in borealibus speciem, quasi transfugam agnoscit, eamque
migratoriam; dum pleraeque congeneres intra Tropicos in antiqui
orbis et insularum Indici Oceani calidis versantur,
93.1 C OLR-A C TM S emp:
C. cyaneo virens, dorso rufo, remigibus coeruleo - atris.
Garrulus argentoratensis (L4uctorum.) Edwards. av. III. t. 109.
Frisch. av. tab. 57. Brisson. orn.. II. p. 64.
Coracias garrula Lin. syst. XII. I. p. 159. sp. 1,
Rossice Sinoworonka, ad Samaram Siwogrük, quibusdam a rauca
voce Praportschik, s. subcenturio dicitur. Malorossis et Polo-
nis Krasha et HRahscha et Siworüh et Krassiworonka. —'"l'ata-
ris Kasan. Kyk-Kargü; Kirgisis Kyrmyschak. | Calmuccis
Charyraetschi.
In australibus Rossiae, etiam campestribus circa Volgam et
Rhymnum, inque taurica Chersoneso frequens. Advenit etiam in
Sibiriam citeriorem, praesertim in pinetis circa Irtin, altaicasque al-
pes aestatem transigens eL proiem educans, verum autumno mature
austrum versus avolat, tarde, cum Merope fere, mense Aprili circi-
ter reditura. In ulteriore Sibiria nunquam observata, In sylvis et
nemorosis Erucas setosas minuit, et in Germania praesertim nocivas
56
442 —
sylvis larvas Phalaenae monachae et quadrae, alis avibus intactas,
avide vorat. Apud nos in Campestribus Scarabaeos et Carabos legit.
Nidus in arboribus cavis et ad campestria flumina in praeruüptorum
ripae cavernis, uti Meropis. Adpropinquantem nido hominem vel
feram clamore gravi circumvolitant et cum Pica caudata in aére
acriter confligunt. Ova duo albissima, columbinis paria, sed magis
nt
globosa, praesertim e duobus plerumque alterutrum. (axi 1^. 3^.
diametro i.
"7
I
17.) Pulli sub finem Julii adulti evolant et sub finem
Augusti cum parentibus migrant.
Observ. Pullis color exoletior, aeruginmeo-cinerascens. Tu-
berculum album supra incurvum rostri apicem, quale in pullis Vul-
turum, Falconum et aliarum quoque avium observavi; sed in Cora-
cla etiam. postquam pulli evolarunt perstat tumque sensim evanescit.
Juniorum pondus unciar. 5, cum semisse. Deplumatae mole Turtu-
ris. Cum Merope, haec pulcherrimis, inter nostrates, splendet co-
loribus. — J'entriculus carnositate tenui, vix 1i". crassa; plicis intus
magnis. Hepar fere in duo sectum, lobis vix cohaerentibus, sinistro
submajore. Intestina dupla longitudine trunci.
—
BONES GU IGu La.
Unica etiam hujus generis species boreale haemisphaerium fre-
quentat, et ubique nota est, ubique eadem, in Sibiriaüm usque ma-
xime orientalem frequens, et cum praecedentibus ad austrum demi-
grans, confirmati veris certissima nuntia.
ouem o UC. E.AUS "borealis
C. cauda rotundata, corpore subtus albo, fusco virgato.
Cuculus auctorum, JVillughb. orn. p. 62. tab. 77. Raj. syn.
pag. 23. -dibin. av. I. tab. 8. Frisch. av. IF. tab. 40 - 42.
—— 443
(varietates sexus et aetatis) Brisson. av. IV. p. 105. Zoo-
log. britan. p. 8o. tab. G. Mas, G. 1. femina.
Cuculus canorus, Lin. syst. XII. I. p. 168. sp. 1.
Rossis Kokuschha; Malorossis Sosülae. "lTataris Kukoe et Kukua;
in Sibina Kaük. Baschkirs Kokük. ^ Mestscheraecis Kuhi;
Kirgisis Kükuk. "Tschuwaschis Kóga. Jacutis Keràr et Kaga.
Bucharis et Persis Kaebuk. "Tawgicis Samojedis Káty; Obdo-
rensibus Chuty. Morduanis Kuku ; Permecis Kok; Lettis
Dsegguse; Esthonis Kaeggi. Votiacis Kyku; Vogulis Küch et
Kahüch; Ostiacis Gé,he et Kukkuk; ad Paracel et Keta fl.
Schagua. Calmuccis KüAkhük; Mongohns Koehoekae; Buraetis
Kuchoi. Armenis Opop. "Tungusis ad Lenam Kukty; in Dauu-
ra Kehà. 'Tangutis Kujig. Indis Koyel. Japonis Kakodori.
Camtschadalis Kó;kutschutsch ; occidentalibus Koakutschitsch.
Coraecis Kdikuk. Curilis Kakkok.
Per universam Rossiam et Sibiriam, etiam in borealibus (quo-
usque sylvae sunt) aestate passim exaudienda; etiam in Camtschatca
adest, ubi circa 10 Junii, imo demum sub finem mensis, cantare in-
cipit. Nusquam copiosiorem audivi, quam in Dauuria, ibique medio
Maji cucullare incipit, adeo vocalis, ut saepe sexaginta voces, non
interrupta serie continuantem miratus sim. Valde etiam canorus et
frequens in montanis nemorosis Tauricae. Femina unisona. Ova ni-
do Motacillae, saepissime coeruleculae vel currucae singula mandat,
turchesino colore virentia, pondere drachmae cum gr. decem vel vi-
ginti. Pulli saepius nido excussi, in sylvis et vepretis vagi occur-
runt, antequam volare didicerunt, et pro infortunata et ominosa ave
apud plebem passim habentur. In australibus nati pulcherrime va-
riegati, multoque, quam adulta avis, venustiores; in borealibus mi-
nus speclosi.
444 —
Nota. lrides in pullis coerulescentes. — nus huic avi fere in
medio abdominis: an ideo et propter molem ventriculi incubatui
inepta? entriculus plerumque coleoptrorum reliquis farctus, maxi-
mus. Intestinum 16". 6". Pondus avis plus minus unciarum qua-
tuor cum dimidia esse solet.
WOCVdbossT dM hoiDad:
In certarum proventu baccarum quaerenda videtur ratio, quare
complures Turdorum species sibi proprias vindicat Sibiria maxime
orientalis et alpestres ejus regiones; quemadmodum et aliquae, in
Europa vulgares, ulteriori Sibiriae desunt, propter Visci defectum.
Hae praesertim aves, quae integras baccas gluttiunt neque ventriculo
triturant, plantarum variarum sunt disseminatrices, ut viscum, Juni-
peros, crataegos, caet. Sic et Numenius Empetrum , Grues Oxycoc-
cum et Arbutos. Plures adhuc, quam hic scripsi, Turdorum species
apud nos dari ideo non dubito, quod huic generi in densissimis et
remotissimis sylvarum atque nemorum delitescere, neque venatorem
facile admittere solemne est. Imo quas describo novae, in laryce-
tis alpinis Dauuriae observatae, forte nunquam in conspectum meum
venissent, si non in mediis sylvis, tempore migrationis avium, nive
obrutus haesissem, ubi illas, jam ex austro advenas, ad sparsum in
nive cum granulis pulverem, fames cum alis sylvestribus aviculis,
alias raro conspiciendis compulisset, et sic occidendi illas occasio-
nem praebuisset. Nulla autem "Turdorum americanorum species a
Catesbaeo delineata cum nostris convenit.
gut ECUURUSDIDIUSTHOrotus
T. flavus, rostro rubicundo, artubus nigris.
Oriolus, Picus nidum suspendens et Gulbula antiquiorum,
Willughb. ornith. p. 147. tab. 36. bona.
——— 445
Turdus aureus, Klein. av. pag. 66. n. g. Edwards. av. II.
tab. 185!
Turdus luteus, Frisch. av. tab. 31. et 31. C. nidus.
Turdus Oriolus, Brisson. orn. II. p. 320.
Oriolus Galbula, Lin. act. holm. 1750. Syst. XII. I. p.160.
n. 1. Latham. av. II. p. 449. n. 43.
Loriot, Buffon. ornith. III. pag. 954. tab. 17. D'Aubenton.
pict. n. 96. A
Rossice Lhvolgü. Polonis JW/ilga et W'ywielgü. 'Tataris Kyrmy-
schak vel Torgejak; circa Tom fluv. fontes viventibus Sar- ula
(flava avis); Baschkiris Agatsch-torgai (arboreus Turdus); Ja-
cutis Quoerehoi; Kirgisis Tagulduk. Mongolo- Buraetis Zltan-
Chorcholdei (aurea avis). €Calmuccis Fodaik.
In sylvosis temperatis et australibus Rossiae, 'atariae et Sibi-
riae, usque in Dauuriam passim, sed hic rarior, habetur et satis
longe in boream evolat; in ultimo oriente Sibiriae, observante Stel-
lero, deest. Hyemat in australibus, unde Edwardsius e Bengala
adlatum vidit. Vere advena sylvas, nemora et hortos in meridio-
nalioribus colit, hominem e longinquo fugiens, ideoque non facile
occidendus. Fistulatus longe exaudiendus, tribus fere intervallis mu-
sicis constans, cui interdum stridulum quasi screatum, Picarum vel
Cati irati similem intermiscet. ictus insecta et larvae, maxime pi-
losae. — Nidus subglobosus, in summis arboribus trifido ramulo in-
textus, extus lichenibus et epidermide betularum, interius gramine
exarido consarcinatus. Pulli 4 ad 5. ut Turdis plerisque. E Rossia
media avolat Augusto. Carnium sapore praestat.
Nota 1. Com Icteris s. Linnaei Or!olis, praeter colorem, et
nidum nihil habet similitudinis; tamen ns demum, et prius Cora-
ciis ab eodem adjunctus fuit. Mihi rectius, cum Kleinio et Bris-
446
sonio, ad Turdos referenda videtur; licet rostri crassitie majore et
pilis ad rictum tenerioribus, linguaque bifida, non lacera paululum
differat. Videtur utique ambigua species inter Graculas, Turdos et
Icteros. — Maxime mirum in tanta Turdorum cum Orialo affinita-
te, ill. Linnaeum hunc ad Classem Picarum, istos vero ad Passe-
res retulisse, refragrante natura.
Nota ». PFentriculum habet maximum, subglobosum, carnosi-
tate crassa, sed spatiosum. Intestinum decem fere policum. —|Femi-
nae colore manent similes pullis, nempe: supra virescente - cinereae,
subtus e flavo albescentes et stris longitudinalibus fuscis inquinatae;
rostro rubescente -fusco, cum in adultis maribus flavissimis, uti Iri-
des, sanguineo -rubeat: Variat autem nunquam.
8 0 OT LU JRSDUU. S os aad lp.
T. capite coerulescente, corpore subtus caudaque rufis.
Rubecula saxatilis, Gesner. icon. p. 34. av. p. 732.
Phoenicurus major, Olin. p. 47.
Merula saxatilis. Aldrovandi, Willughb. orn. p. 145. tab. 36.
(ex Olina). Raj. syn. p. 68.
Rubecula magna, Albin. av. III. pag. 93. tab. 55. (junior
forte avis).
Turdus ruber, capite cyaneo, Frisch. av. tab. 32. fig. o».
(Mas). Klein. av. p. 67.
Turdus saxatilis, Kramer. austr. 360. Lin. syst. XII. I. p. 294.
sp. 14. D'Aubent. pict. tab. 56».
£. Merula saxatilis , Brisson. av. II. pag. 940. sp. 14. (ju-
nior avis).
Turdus rectricibus rufis, duabus intermediis cinereis, fascia ni-
gricante, proxima apice cinerea, Lin. Faun. suec. ed. I. p.187.
Rossis in Sibiria Kamennoi Drosd (Saxatilis Turdus).
Antiquioribus nonnisi confuse cognita avis, paucisque recentio-
rum visa et in suo genere coloribus pariter et vitae genere singula-
ris, in maxime rupestribus Sibiriae, lubentius apricis et praeruptis,
circa Altaicos montes et in omni regione transbaicalensi frequens
est. "Tardius Motacillis, Turdisque reliquis et adulto demum vere
advolat. Cum insigni fistulatu per saxa et praecipitia desultat, ra-
riusque volat, sed a venatore fissuris rupium sese facile tutatur. Ibi
et nidum condit. Adulti hinc difficillime occiduntur. Datur etiam
in Caucaso et in montanis Persiae hybernat. Colore secundum aeta-
tem admodum variat; pulli tamen masculi autumno jam plumaginem
adultorum aemulam induunt. Linnaeus e juniore speciem descrip-
sit. Brissonii descriptio satis fida, sed foemina et juniorum color
pro distincta specie imposuit.
Descr. Adulti: Magnitudo infra Sturnum. Rostrum nigricans,
sed anguli oris et os intus flavissima. Nares nudae. Pili null supra
oris angulos. Lora fuscescentia. Caput cum collo toto dilute cya-
neum, plumis basi canescentibus. Dorsum nigro, coerulescente, al-
boque nebuloso- maculatum. larum bases supra nigrum coerulescen-
tes. Uropygium album, versus caudam fusco - coerulescente varium.
Pectus et abdomen, alaeque subtus intense fulva; crissum obsoletius,
lituris aliquot transversjss fuscis. — Remiges alarum (caudam aequan-
tium) tectricesque obsoletius nigrae. Cauda aequalis, cum tectrici-
bus suis rufa, rectrice media tota, extima latere exteriore - fusca.
Pedes mediocres, fusci, tibialibus indivisis. Ulna alarum 4". 7".
cauda 2". tibiae i'. i^. digitus posticus (cum ungue 37.) 7". Ju-
nior avis Linnaeanae descriptioni omnino respondet, et Stellero
atque Gmelino sen. pariter pro distincta specie habita est. In pul-
lis nempe prima aestate: Rostrum fuscum, angulis oris prominulis
flavis. Color corporis fere qui Lusciniae furvus, subtus albidus, in
448 —
capite, cervice, dorso guttatus, dum singulae plumae medio puncto
pallido notatae. Subtus lineolae transversae fuscae, plumarum sub-
terminales, lateraque fulvescente adumbrata. ^ Cauda intense rufa,
rectricibus e mediis, praeter basin totis, extima tantum exterius ver-
sus extremitatem fuscis. .4/ae fuscae, pennis gryseo- marginatis tec-
tricibus apice luteis; subtus fulvae, lineolis fuscis undulatae, — Au-
usto excrescit nova passim et ornatior pluma.
p
ong oqmU- s guroreus.
F. furvus, subtus fulvus, supercilis pallidis, rectricibus exti-
"mis apice albis.
? Unalaschka "Thrush, Pennant. Zool. arct. II. p. 338. Lath.
LII. 5:93: m.0;
Aleutis Tschigikajoch vel Titir.
In Insula Kadiak, Americae vicina, saepius occisum, misit
-fmic. Billings. bi etiam hyemat et Martio exeunte cantillare
incipit. Nidus humi inter herbas; ova 4 ad 5.
Descr. Magnitudo circiter T. musici. Rostrum basi lutescens.
&
Supra avis tota furva, seu fusco-cinerea. Superciliaris striga lutea,
) P o
vel albida. Subtus tota ferrugineo-lutea, versus anum pallidior, plu-
mis coll, juguli, laterumquc ora marginis fuscescentibus. —Remiges
e dg
nigricantes, margine exteriore luteae, 9 ad 4. exteriore vexillo an-
gustatae, secunda longissima; tectrices secundariarum et incumbentes
apice exterius late luteae. Subtus alae fuscae, tectricum apice albo.
Cauda aequalis, rufescente - fusca, rectrice extima cuneo apicis albo,
proxima summo apice, tertia vix alba. Pedes lutescentes, tibialibus
integris. lorgitudo ad uropygium 5^". 8^. rostri 7". caudae 3". 3".
Py y
nt
ulnae alarum 4^. g^. tibiae 1". a'", digiti medii (cum ungue 3^.)
Hn,
1^. 17, postici (c. ungue 32^.) 9".
Sos CPSURAIDSÜÉS varius
T. fusco flavoque transversim varius, rectricibus virescentibus,
apice albis.
Hanc speciem, mihi non oblatam, e fide Gmelini sen. et
Stelleri insero, qui illam in alpestribus Sibiriae, prior Krasnojari
ad Jeniseam, alter circa Bargusin, observarunt et descripserunt.
Descr. ,Hostrum nigrum, basi carnea; anguli oris lutescunt.
»Caput et corpus supra totum flavo nigroque pulcherrime varia, ita
»ut plumae fuscae singulae taeniola versus apicem latiuscula flave-
»Scente, dein ora nigra notentur. Genae ductu nigro. Gu/a albet;
»collum jugulum, pectus, hypochondria, et crissum flavo nigroque
»transversim varia, plumis itidem flavo fasciatis, ora terminali nigra
»fimbriatis. Cauda 14 pennis, quarum 4. mediae totae, tres proxi-
»1nae tantum basi flavo- virent, et apice, extima vero etiam exte-
»Ilus, versus extremitatem, macula flavo- viridi, uncial notata; ex-
,timae demum extremitate flavo- virent, basi nigrae, omnesque sum-
,1Uitate candidae. ^ae nigrescentes, limbis flavescentibus; brachia
»Supra fusca, flavo punctata, subtus alba, margine fusco. Pondus 4i
unciarum. Longitudo avis a summo rostro ad extremam caudam
[74
»102/^ cauda 4". 6". In ventriculo semina varia et nuclei Padi.«
Gmelin.
ghi D iDsSpoMernula:
T. aterrimus, rostro palpebrisque flavissimus. Lin. syst. XII. I.
p48- 295. sp. 22.
Merula 4uctorum, bin. av. tab. 37. Frisch. av. tab. 99.
fig- 1. 9. D'Aubent, pict. tab. 2.
Polonice et Slavonice Koss. Rossis Tscherioi Drosd (niger Türdus).
In HBossiae praesertim occidentalioris sylvis et usque ad Kamam
datur, frequens etiam in hortis et nemoribus Tauricae Choersonesi;
57
450 —
et Persiae ubi tota hyeme residet et suda tempestate cantillat, gelu
certo praesagiens, sed ultra Uralense jugum neque mihi unquam, ne-
que antecessoribus oblata fuit. lHyeme cantu ingruens frigus praesa:
git. Aquarum viciniam amat. Autumno tarde ad austrum migrat.
Nota. Ano 1773. Merulam plane niveam vivam vidi Moscuae
apud Botanophilum eximium Procopium Demidof, quae cum tribus
alis, itidem albis, in regione urbis Jaroslavl in nido inventa: fuit.
9o, sc TU BuDSU- S. Teucoeobllusonlid B. X XJ.
T. niger, fascia alarum, supercilüs, crissoque albis.
"TTurdus niger, ductu supraciliari et sub alis albo, tungusi-
cus, canorus, Messerschm. orn. MS. FII. 1093. 170. Mus.
Petropolit. p. 416. n. 11.
Turdus sibiricus, Pall. itin. III. p. 694. append. n. 10. La-
tham. av. III. p. 31. n. 26. Gmelin. syst. Lin. Il. p. 815.
sp. 46.
Samojedis qui Laak dicuntur, Pallsche. Deng-ostiacis Ssugevdh.
Buraetis Tscharkitai.
Species orientali Sibiriae peculiaris, maxime in borealihns ad
Jeniseam et Lenam, circa Tunguskam mediam et inferiorem, in syl-
vis densissimis et uliginosis aestatem transigens, lumbricis praeser-
tim victitans. Mihi in Davuria semel omnino oblata, dum vere
transmigraret. Nidum descrpsit Messerschmid, bis in Alm. puizi-
lae vertice inter primos ramos repertum, e luto et intertexto gra-
mine quasi plastice glutinatum, stipulis, molli gramine et folis com-
minutis stratum. Ova ad sena, aeruginose viridia, maculis fusco ru-
fis sparsa.
Descr. Magnitudo T. musici. lrides fusco lutescentes. Cor-
pus nigrum, subtus et ad latera plumis basi cinereo - albidis obsole-
tius; in femina totum fuscidum. Tractus utrinque supraciliaris , la-
451!
üusculus, albus, a naribus ad nucham insignis cum palpebra supe-
riore alba. Crissum albo varium. —Remiges tecta basi area transver-
sa alba, unde expansa ala, fascia (tantum subtus conspicua) alba.
Rostrum nigrum, ad sinum et ramos maxillae inferioris lutescens;
anguli oris et os intus flavissima. | Lingua flava, membranacea, apice
bifido-lacera. Nares depressae, oblongae, nudae, squamula supera
convexa semitectae. Pondus sesquitriunciale. Longitudo ad uropy-
Ing
gium 6". 12". caudae 3". 3". alarum compositarum 4". 5^. expansa-
rum i'. 2". i^. rostri ad frontem gi". ad oris angulos i^. ii". tibia-
[74 1^
rum 1^". ii". digitorum anticorum 8;". circiter. Coeca gemina
longitudo' 3^.
91, SD jU.R D. HS ibongtakass.
T. nigricans, torque albo, rostro flavescente. — Lin. syst. XII. I.
p. 296. sp. 23. Latham av. III. p. 46. n. 49.
Merula torquata auctorum. Brisson. orn. II. p. 935. sp. 19.
Rung-amsel, Frisch. av. tab. 30.
Ring-ouzel, Pennant. Zool. brit. I. n. 110. tab. 46. Zool.
arct, dT. p. 344.
Merle à plastron blanc, Buffon. orn. III. pag. 34o. tab. 31.
D' Aubent. icon. n. 516. .
Hanc avem, in Europa non infrequentem, in Rossia mihi pera-
grata nunquam vidi. Occurrit tamen in Caucaso, Chersoneso Tau-
rica et inter Persicas aves missa est. Dicitur et in Ucrania rarius
occurrere. Sed a frigidis regionibus abhorret.
99. "DU RDUS .fuscatuss dus Xl
T. corpore fuscescente, pectore nigro, supercilis, gula, cris-
soque albis, rectricibus basi subtestaceis.
Turdus Tylas personatus, cinereo-füscus, non maculatus,
insectivorus, Messerschmid. orn. MS. VI. 984. 155
*
452 €—
In sylvis alpinis Dauuriae, cum in hybernaculo ad Condam fl.
initio Maji, nivibus clausus essem, cum sequenti specie, a qua voce
inter volandum gravi, stridula, Tinnunculi aemula, differt, conso-
ciata advolabat crebro, tunc forte transmigrans. Postea vix semel
et iterum in Dauuria visa est, et ad Jeniseam semel. Gmelinus
sen. ad Selengam, "Tunguskam et Jeniseam fluv. observavit et pro
T. Tylade s. Hiaco auctorum perperam habuit. Messerschmidius
ad Jeniseam, cum "Turdo pilar et Sturnis sociabilem notavit. In
Camtschatca et insulis Billings et Z/erk habuerunt.
Descr. Magnitudo T. pilaris. | Rostrum cereum, supra longi-
tudinaliter fuscum, basi insigniter setosum. — Os intus flavum; lingua
bifida. Palpebrae margine nudo fuscae, intus flavescentes. rides ru-
tilo-fuscae. Caput supra et auribus fuscum, lituraque inter rostrum
et oculos. Fascia supraciliaris alba; gula albo- palhda, punctis du-
plici tractu loogitudinalibus. Jugulum abrupte nigrum, versus pectus
sensim limbis plumarum albidis obsolescens. | 4bdomen album; sub-
caudales ferrugineo- fuscae, maculatae. Dorsum gryseo - fuscum; uro-
pygium subtestaceum. — 4[ae fuscae, subtus ferrugineae, tectrices, re-
migesque exteriore margine subferrugineae. Cauda subaequalis nigra;
Rectrices versus basin margine testaceae, oris cinerascentes. Pedes
fusco- pallidi, tibiae postice, digitique subtus flavi. — Pondus » ad 3
unciarum. Longitudo ad uropygium 6". 4". Caudae 3". 9". Intestini 12".
£. Farietatem observavit Gmelinus, cui collum a gula ad
pectus exolete nigra, oris plumarum albis squamata et femora rufa.
Mihi tales non occurrerunt. )
092 VOD e IPs ruficollis. TAB AUXXHI.
T. corpore supra furvo, collo rectricibusque lateralibus rufis.
Turdus ruficollis, Pa. itin. III. append. p. 694. n. g. Gme-
lin. syst. Lin. Il. p. 815. sp. 46.
—— 453
Turdus camtschaticus, Latham. av. IIT. p. 28. n. 14. Gme-
lin. syst. Lin. II. p. 817. sp. 58.
In sylvis larycinis alpestribus Dauuriae, maxime circa Condam
fl. frequentissimum observavi, ubi ad hybernaculum desertum, fame
inter nives cogente, copiose advolabat. Alioquin densissimas et re-
motissimas sylvarum solitudines colit. ox inter volandum fere Pici.
Descr. Magnitudo T. pilaris. — Rostrum cereum, supra longi-
tudinaliter et apice nigricans, angulo frontali tamen flavescente; os
intus flavum; quibusdam rostrum fere totum flavum. Palpebrae mar-
gine nudo flavescentes. lrides fuscae. Supra totus fusco - cinereus
s. furvus. Supercilia palhde ferruginea. Lora fusca. Gula et col-
lum totum, usque ad jugulum, rufo-ferruginea, in sexu altero exo-
letius, tractuque duplici punctorum fuscorum. Reliqua subtus albus,
immaculatus. 4/ae subtus dilute ferrugineae, brachio cinerascente-
albido. Remiges 19. fuscae margine cinerascentes. Cauda aequalis;
Subcaudales basi et alae subtus dilutius ferrugineae. —Rectrices me-
diae 2. totae fuscae, proximae exterius, sequentes margine, extima
tota, ferrugineo - rufae. Tibialia indivisa. Pedes fuscescentes: genua
denudata, tibiae posterius, digitique subtus flavi, ungues nigri. Pon-
. caudae' 3"; 51",
2
dus unciarum ad » cum dimidia. Longitudo 5^". 7
alarum expansarum 1io'. 11^. ulnae 4". 11". Coeca duo parvula.
B. Farietatem simul observabam, quam, si intermedia specimi-
na defuissent, pro distincta aliquis specie haberet: tractu superciliari
albo; collo tantum pallido, cum duplici tractu punctorum sagitta-
lium; jugulo, pectore, lateribus obsolete ferrugineis, oris plumarum
albis, punctisque terminalibus sagittatis nigris; supra cinereo -virescen-
tem, capite et cervice magis incanis; rectricibus, praeter medias,
omnibus ferrugineis, apice et exterius cinereis, extima vix margine.
Speciem non esse distinctam, certus sum.
454 pe
04. T'URDUÜUTS viseivorus.
T. supra furvus, subtus maculosus, alis subtus albidis, rectrici.
bus lateralibus apice albis.
Turdus viscivorus et maximus 4uctorum, bin. av. I. t. 33.
Frisch. av. cl. 3. sect. I. tab. 25. Klein. av. pag. 65. n. 1.
Zool. britan. p. 9o. sp. a. tab. P. fig. 1.
Turdus major, Brisson. orn. Il. p. 200. sp. 1.
Turdus viscivorus, Lin. syst. XII. I. p. 9g1. sp. 1.
La Drésne, D'Aubent. pict. tab. 489.
Rossis Deraebae. ^ Polonis Jemioljucha. ^ Lettonis Matschnis ;
Esthonibus Raehst seu. Hobbose raehst.
In Rossia praesertim occidentali apparet transmigrans in terras
boreales; attamen in Sibiria mihi nunquam visus, neque antecessori-
bus oblatus fuit, unde ad orientem patriae Visci, australioris Rossiae
procedere haud videtur. Hyeme nonnimis frigida Rossiae sylvas non
deserit, sed horsum vorsum migrat, ubi baccae variae suppetunt.
05 Tq R1 D:JUSoomusi cus.
T. supra furvus, subtus maculosus, alis subtus albis, rectricibus
cinereis, extima extremo alba.
Turdus viscivorus minor, Gesner. av. p. 769. icon. pag. 30.
Wilughb. orn. p. 138. tab. 37. Raj. syn. p. 64.
Turdus canorus, Frisch. av. cl. 3. sect. 1. tab. 27.
Turdus simpliciter, .Z]bin. av. I. tab. 34. Zool. brit. p. 91.
Sp. 3. tab. P. fig. 2.
Turdus minor, Brisson. orn. II. p. 205. sp. 9.
Turdus musicus, Lin. syst. XII. I. p. 999. sp. 4.
La Calandrotte , D'zubent. pict. tab. 490.
Rossis Peftschei (Cantor). Esthonis Laulo rachstas. ^ Calmuccis
Zohzolo.
me 455
In borealibus Rossiae cum Junipero passim solitarius; maxime
frequens in sylvis, copiose Junipero mixtis ad Camami fl. primo vere
e summis arborum cacuminibus canorus, voce longe exaudienda et
amoeno carmine clarus. In Sibiria mihi nunquam observatus, nc-
quidem in orientalibus, ubi crebra Junipereta. In Tauricae Cherso-
neso montanis, cum Merula, hybernat, et cantillat hyeme; major
solito. Cantu frigora praesagit.
Nota. In nostrate: corpus snbtus pallido- album, totum nigro
guttatum; alae subtus albae; tectrices alae secundariae extimae albo-
marginatae; vestitrices aliquot circulis obsoletissimis fuscis. — Cauda
cinerea, rectrice extima nebulosa et apice alba, proxima apice alba.
Rostrum obtusiusculum, apice utrinque emarginato; os intus, cum
lingua flavissimum. rides fuscae. Pedes flavescentes, tibiali integro,
Q6: "P9DR-D U-S« pilaris.
T. corpore subtus maculoso, dorso rufescente, capite uropygio-
que canis, alis subtus ferrugineis.
Turdus pilaris, Auctorum, Willughb. orn. pag. 138. tab. 37.
Raj. syn. pag. 64. Albin. av. I. tab. 36. Lin. syst. XII.
I. pag. 292.
Turdus medius, ped:bus nigris, Frisch. av. cl. 3. sect. i.
tab. 96.
Turdus pilaris s. Turdela, Brisson. orn. IT. pag. 214. sp. 5.
Zool. brit. p. 9o. sp. 2. tab. P. 2. fig. 3. optima.
La Litorne, Buffon. orn. III. p. 301. tab. 19. fig. 9. D'4u-
bent. pict. tab. 51.
Rossis Raebinnik (a Sorbi baccis, quas amat); in Sibiria Drosd
simpliciter. Polonis Kvitschol. Lettis Melsstrasos; Esthis Hal-
raehst. 'lataris ad Tom fl. Bargalük; barabensibus Barbijok.
Vosgulis Urschuaschni (a voce inter volandum); Ostiacis oben-
456 €
sibus Uaschuschni; Surgutensibus Tschutschhelni; ad Narym
Tysibalà; ad Irtin JVotschemla. Samojedis ad Parabel et Ket fl.
Tygapala: Wassuganis Roty. Camtschadalis Uékutsch.
In Juniperetis Rossiae, praesertim circa Camam fl. abundat;
in omni Sibiria maxime occurrit in sylvosis, Sorbo vel Padcu abun-
dantibus, a cujus baccis autumno interanea ejus omnia coerulescunt.
Legit etiam boccas Sabinae, Juniperi lyciae. J/ox rauca, qualis Pi-
cae caudatae. In Sibiriae etiam temperatioribus, ubi primo vere ad-
ventant, passim prolificare solent, nido in arboribus e surculis, ra-
mulis, caulibus plantarum , gramine contexto, limoque glutinato.
Ova circiter 6. virore turchesiae, undulis punctisque fuscis, itidem
fere instar Picae. Datur et in Camtschatca, Stellero teste.
Nota. Pondus Sibiricis variat ab unciis ? cum semisse, fere
ad 4. Ova scrupulorum 4 ad 6. Longitudo intestini 17". Colo-
ribus quandoque variat: Verticis cinerei rhaches saepe fuscae; qui-
busdam supercilia obsolete alba. Sub alis "umae vel oris albidae,
vel totae rufescentes, basi nigricantes. Peacs corneohD , magis mi-
nusve nigricantes.
Ost De UR. DU qu Idus:
T. supra furvus, subtus maculosus, alis subtus testaceo - rufis,
superciliis flavescentibus.
Turdus 1llas s. Tylas Zntiquiorum, lWillughb. orn. pag. 13g.
Raj. syn. p. 64. n. A 4.
Turdus iliacus, bin. av. I. tab. 35. Brisson. ornith. II.
pag. 208. n. 3. tab. 2o. fig. 1. Lin. syst. XII. I. pag.
292. n. 3.
Turdus vinaceus seu rubens, Frisch. av. cl. 3. sect. 1. tab. 28.
(cum varietate albo - maculata).
Turdus erythropterus, Zool. brit. p. 91. sp. 4. t. P 9. fig. »?.
——À 457
Rossis Orechofka (coryhna avis); venatoribus Bjelobrowik (a su-
percilis albis) item. Poddrosd, i. e. Semiturdus. Deng - Ostia-
cis Duhm. Tungusis Chüwi.
Etiam hic Junipereta maxime amat, et in Rossia pariter atque
Sibiria occurrit, ubi cum Turdo pilari aliisque in sylvis, circa stagna,
migrationis tempore congregatur. JNidificat in arboribus putridis hu-
milioribus, caulibus et gramine cum intergerino luto aedificans, musco
obvestiens, foliisque Alni vel Coryli aridis, cum molli gramine mix-
tis, thalamum sternens. Ovula circiter sex, turchesini coloris, pun-
ctis liturisque fuscis, pondere circiter scrupul. 4. Longitudo intestini
i4 ad i15". Pondus avis 9 ad 9: unciarum.
g3^ "EeUSRDOU S: opablbens.
T. cor; :e flavescenti-cinereo, subtus albido, collo lutescente,
rectricibus í4sco- cinereis, extimis apice albis.
Latham. av. III. p. 32. n. 27.
In arbustis, circa fluvios Dauuriae vere, circaque Baicalem la-
cum, in alpestribus sylvis, tota aestate frequens, canorus.
Descr. Magnitudo T. musici. Rostrum nigrum, maxilla infe-
riore lutea, apice nigricante; os intus et anguli lutea. Litura supra-
ciliaris et altera sub oculis palhda- alba; aures cinereae, rhachibus
albis. Corpus supra flavescenti- cinereum totum; gula pallido - alba,
lituris duplici tractu cinereis, punctisque acutis fuscis versus rostrum.
Collum inferius usque ad jugnlum, /atera corporis sub alis et a/ae
subtus pallidissime lutescentis vel ochrei coloris; reliqua subtus alba.
4
angustatae exterius, 11-15. minimo acunvne apicis. Cauda aequa-
Alae fuscae, extus cinerascentes; remiges 19. prima minima, 3-
lis, fusco - subcinerascens, unicolor, rectrice utrinque extima paulo
breviore, apice albicante. Pedes corneoli, tibus (integris postice,
digitisque subtus flavis. Pondus fere biunciale. — Longitudo tota ad
50
£58 É——
4
"H
uropygium 5". 7". caudae 3". i". ulnae alarum 4". 6". expansarum
alarum 19". 4". rostri ad frontem 8". ad oris angulos rii". tibiae i^.
digiti medii (cum ungue 977.) 1^. postici (cum ungue 3i^.) 8".
OON AT IUUR. D-^U-S. 5 unco.
T. supra cinereo -rufescens, subtus supercilisque flaventi - albis,
cauda rotundata concolore.
Junco antiquiorum, JPillughb. ornith. p. 99. et 232 ? tab. 58.
(pessima).
Turdus musicus palustris, Klein. av. pag. 179. cum icone.
Turdus arundinaceus, Brisson. ornith. ll. pag. 219. tab. 2o.
fig. 1. Lin. syst. XII. I. p. 296. sp. 25.
Turdus minor, Catal. Froeg. adumbr. n. 100.
La Rousserolle, D'Aubent. pict. tab. 513.
Rossis versus mare Caspium Dristán vel Trostaenoi Drosd (Jun-
corum "Turdus).
In arundinetis paludosis desertorum Astrachanensium, maxime-
que circa Rhymnum inferiorem, mare Caspium et lacum. Kamysch-
Samàr frequens, cantu suavissimo exaudiendus. Adventat ibi primo
vere et jam ante medium Martii. D
Descr. Magnitudo media inter Turdos minores et Luscinias.
Rostrum turdinum fuscum, basi inferioris maxillae lutescente; anguh
oris flavi, setis utrinque tribus, majusculis. rides gryseo - fuscae.
Ductus supraciliaris a naribus incipiens et palpebrae pallidae. Cor-
pus supra totum cinereo -rufescens, uropygio mags rufo; subtus pal-
ldum, gula albidiore, lateribus flavescentibus. ^ 4/ae compositae di-
midia cauda breviores; Remiges fuscae, oris gryseis. Cauda rotun-
data, fusco-rufescens. Pedes robusti, ut in Lanii, fusco- coeru-
lescentes, digito postico et ungue imprimis magnis, robustis. Pon-
"Hg
dus infra unciam. Longitudo ad uropygium 4". 6". caudae 2". 9'*.
459
ulnae alarum 3". g^". expansarum 10^. g^. rostri ad frontem 7". ti-
biae i^. ei". Digiti medii (cum ungue 3^.) 8^". postici (cum ungue
37.) 9". Intestino 9". coeca duo parva, pollicari ab ano distantia.
Nota. Abundat etiam in Belgio, ubi a voce inter volandum
edita Kerrehiet vocaiur, et duplici magnitudine observatur, nempe
minores Luscinia haud multo majores. Posset haec avis, cum se-
quenti, ad Muscicapas seu Todos amandari, sed ob magnitudinem,
rostrique et pedum proportionem Turdis aptius adnumezantur.
1020. TUR DU S -5uédon
T. supra cinereo -flavescens, subtus albidus, rectricibus conco-
loribus, extima multo breviore.
Muscicapa Aédon, Pall. itin. III. append. p. 695. n. 11.
In rupestribus Dauuriae, praesertim tractu Adon -tschelo, inter
Ononem et Ononis Borsam fluv. frequens; solitaria avis, carmine
egregio, Lusciniae glocitantis simili et aemulo, praesertim vesperi
canora. RNidulatur in virgultis circa rupes crescentibus. Insectivora.
Descr. Adhuc minor praecedente, adeoque ad Muscicapas
facile referenda, nisi forma rostn et color simillimam Junconi red-
deret. Rostrum crassum, basi depressiusculum et ad. frontem angu-
latum; setae tres insignes supra oris angulos; maxilla inferior albida;
os intus fulvum. — Avis supra tcta cinereo -[lavescens; lora et palpe-
brae albidae. Guia et corpus subtus totum flavescenti- album. A4/a-
rum; pennae fuscae, margine externo cinerascente, interiore albo.
Cauda longa, cinereo -fuscescens, rectricibus mediis subaequalibus,
extima utrinque multo breviore. Pedes, ut in praecedente, robusti,
fusci, tibialia loricata. Pondus avis drachmarum 6-7. Longitudo ad
,
uropygium 3". 10". caudae 3". 9i".
460
|
NMTIEROUMSU S CU OEAPPCA 55
Muscicapae Linnaei, quaedam saltem species, ut v. gr. M. pa-
e
radisaea, olivacea, Grisola, Tyrannus dominicensis Brissonii (or-
nith. 1l. tab. 38. fig. 9.) eique affines, cum Todis omnino in unum
genus naturale coalescunt, quod rostri figura depressa latiuscula, et
vibrissae oris 1nsigniores pedesque parvi a Turdis et Motacillis satis
distinguunt. Todi nomen, quod post primum Brownium adhibuit
Brissonius, mihi quoque prius arriserat, quum hujus generis avem
leucocephalam in Spicillegiis Zoologicis pridem descripsi; Malui ta-
men nunc Linnaeana appellatüone generis uti. Sed moneo, plures
huic auctori dictas Muscicapas partim ad Lanios, partim ad Motacil-
las referendas esse: nisi velis, cum Scopolio, Motacillae genus nu-
merosum subdividere, species paulo crassiore rostro et mystace in-
signiore praeditas, disjungere et cum affinibus inter Brissonianas
Muscicapas, sub nomine Sylviae recensere. ld ego facere ideo hae-
sitavi, quod non satis gravibus criteriis has aviculas differre video:
interim tamen illas subdivisione generis, secundum habitum, segre-
gatas infra sistam.
3101, "MUSQGIC^A!?P?P SA 'Grisolas 44D. XXIFE. ud.
M. supra cinerascens, subtus albida, vertice liturato, rectrici-
bus omnibus fuscis.
" Grsola, :didrovand. orn. Il. p. 737. p. 738. Willughb. orn.
p. 153. Raj. av. p. 81.
An Stoparola vel Stoparolae similis, Willughb. orn. p. 1:59.
Cutruca subfusca, Frisch. av. tab. 22.
Muscicapa Grisola, Brisson. orn. Il. p. 357. tab. 35. fig. 3.
(nimis magna). Lin. syst. XII. I. p. 220. sp. 2o. D'fu-
bent. pict. Lab. 565. fig. 1.
Rossis Mucholofka (Muscicapa).
I—€— 461
In Rossiae australioribus passim, frequentissime in Salicetis
circa Rhymnum inferiorem et autumno Gurjevi inter arundines ha-
bitat. Minor paulo varietas in apricis Dauuriae ad Ononem mihi
pluries oblata. Insectivora, irrequieta, migrationis tempore ad do-
micihna familiariter accedens, semper solitaria, Volatu celer, voce
inter volandum pipiente, fere murinae simil.
Descr. Magnitudo Rubetrae. — Rostrum. nigrum, depressum,
basi latum, dorsoque subangulatum, apice superiore incurvulo, levis-
sime emarginato. Maxilla inferior basi livida vel lutescens; os intus
flavum, lingua latiuscula, plana, profunde bifida, laciniis acutissimis,
exterius sublacero-ciliatis. Nares interiore margine subforniculato,
plumulis piliferis albidis a fronte semitectae. Setae supra oris angu-
los utrinque 3, dimidia fere longitudine rostri. Irides rutilo - fuscae.
Avicula supra tota fusco-cinerea, vertice dilutiore, fusco - liturato.
Collum subtus album, lateribus et versus jugulum lineolis lituratis
fuscis sparsum. Corpus subtus album, lateribus cinerascens; alae
subtus palhdae et subcaudales margine cinerascentes. — Remiges 19.
prima minima, fuscae, interiore margine albicantes; secundariae ora
externa, tectrices etiam apice pallidae. Cauda unicolor, fusca, rec-
tricibus mediis tantillo brevioribus; tectrices caudae apice pallidae.
Pedes breviuscuh, nignr, digito exteriore basi adnato; tibialia inte-
n
gra. Pondus rossicis semunciale. — Longitudo ad uropygium 3'. 4".
caudae 2^. 4. ulnae alarum 3". 3". expansarum 9'. 9". rostri ad
frontem 5;". ad oris angulos 8:/^. tibiae 6:". digiti medii (cum un-
gue 2".) 6:1". postici (cum ungue 77.) 3;7. Intestinum sexpollicare;
coeca duo intervallo 9". ab ano.
B. F'arietas Dauurica quam, ob summam similitudinem, spe-
ciem distinctam pronunciare non ausim, magnitudine tamen et co-
lore differt: rostrum similimum, latiusculum , maxilla inferiore,
462
praeter apicem, lutea; os intus flavissimum. — Corpus supra totum ci-
nereum , collum subtus cinerascente album; area gulae longitudinalis
candida; latera cinerascunt, reliqua subtus alba et liturae plane nul-
lae. Cauda fusco-cinerascens, rectricibus mediis et extimis paulo
brevioribus. Pondus his infra drachmas 3. Longitudo 3". 3". cau-
dae 1i". 10^. ulnae alarum 2". 7". expansarum 7^. 7". rostri ad oris
angulos 7". ad frontem 4:^. latitudo ejusdem summa 3^. longitudo
tibiarum 6". dig. medii antici 5:'. postici (cum ungue i117.) 3".
i024 MIO SO UO/A DIAS eM bebo de olo ERE Ur.
M. supra cinerascens, subtus albida, rectricibus lateralibus
medio albis. |
Locustella salictaris, Gmel. obs. MS.
In salicetis rivulorum Dauuriae apricae, maximae circa Ono-
nem, vere frequens, solitaria, insectivora. Gmelinus lrcutiae
observavit.
Descr. Magnitudo praecedentis 9. cui simillima sed minor.
Differt rostro paulo minore, angustiore, attamen vere depresso; co-
lore supra fuscidiore; alarum pennis ora cinerascentibus; cauda ae-
quali, nigra, praeter rectrices utrinque », medio et propius basin
albas, proximam tantum exterius. Plumulae breves albidae, pilis te-
nerrimis mixtae supra nares. Femora fuscescunt. Rostrum totum,
pedesque nigra; sed os intus flavum. Pedes paulo longiores; tibialia
integra. Pondus circiter trium drachmarum. Longitudo ad uropy-
". caudae 1^". 10". alarum expansarum 7". 5". ulnae 2^. 6".
. latitudo basi 2". Tibiae 7".
- ^n
gium uu
D [744
rostri ad frontem 3:". ad rictum 6
103. MaU:S.C TC pA GBA Jews 6g datnl.a.
M. supra fusca, subtus cinerascens, gula crissoque maculato-
albis, rectricibus fuscis.
— 46
9»
Grisola Camtschatica, Sie/ler. obs. orn. MS.
Muscicapa sibirica, Gmelin. syst. Lin. II. pag. 936. sp. 36.
cum synon.
Camtschadalis Mitschigitsch.
Per paria migrantem vere in campis Dauuriae frequentem vidi
Majo; dein aestate ubique in sylvisalpestribus circa Baicalem. Ste[-
lerus in australibus Camtschatcae, circa mare observavit vernis men-
sibus, verosimillime migrantem. Vescitar Coleopteris minutis.
Descr. Magnitudo fere Albicillae; sed rostrum multo brevius,
latius, maxilla inferiore basi flavescente. — Os intus flavum. — Fibris-
sae ad os utrinque bisetae. Palpebrae albidae. Color supra inten
sius fuscidus, quam in prioribus, subtus cinerascens, praeter aream
gulae, et medium abdominis alba. —Subcaudales albae, cum turis
fuscis. lae subtus, remigesque margine interiore lutescentes. Cau-
da subfurcata, tota fusca. Pedes parvi, nigricantes. — Pondus drach-
marum 3i ad 4. Longitudo 3". caudae 1^. 103". alarum expansarum
8". 1". ulnae 3". 1". rostri ad frontem 34^. ad rictum 67". latitudo
ejusdem 31". Longitudo tibiarum 5'". intestiui 6".
Fo NMNUPS € T.CvA- BeAibsaEr i eopilis.
M. supra nigra, subtus, fronte, area alarum, rectricibusque la-
teralibus extus albis.
Curruca dorso nigro, Frisch. av. cl. 9. sect. 5. tab. o4. fig. 1.
(Mas).
Curruca fusca, alba macula in alis, Frisch. av. tab. 2».
fig. 3. (quae est Ficedula Lin. forte hujus foemina).
Coldfnch Germanis vel Ficedula tertia Zdrovandi, Wii-
lughb. orn. p. 170. Edwards. av. L. tab. 3o.
Motacilla fronte, torque, pectore et alarum macula albis,
vertice, tergo et cauda nigris, Cramer. austr. p. 377. n. 16.
464
Muscicapa nigra, Brisson. orn. II. p. 381. Zool. brit. p. 103.
Spia4. Bdb.sSh..fis. 1.
Rubetra anglicana, Brisson. ornith. III. p. 436. sp. o7. (ex
icone Edwardsiana).
Motacilla hypoleuca, Catal. Proeg. adumbr. n. 156.
Motacilla atricapilla, Lin. Faun. su. Il. n. 256. tab. 1. (fig.
bona). Jacquin. av. p. 41i. tab. 19.
Muscicapa atricapilla, Lin. syst. XII. I. p. 3926. sp. 9.
Gobemouche de Lorraine, D'Aubent. pict. tab. 565. fig. 2.3.
In betuletis et arbustis inter Camam et Samaram fl rariuscu-
lam observavi Majo 1773. migrantem, alias nunquam in Rossia Sibi-
raque visam. Eodem tempore solet per Belgium migrare, ubi propte-
rea avis majalis (Meyvogelttje) appellatur et frequentius capitur, quam
vel in Anglia, vel Germania. "Videtur in borealibus nidos quaerere.
Nota 1. Remiges tectricesque corpori proplores extus et apice
albae; rectrices utrinque 3. exteriore margine versus basin.
Nota ». Brissonius secundo synonymo duplicavit speciem
ex icone Edwardsiana et Kleinii Luscinia alis variegatis (av. p. 75.
n. 19.) Linnaeus Ficedulam tertiam JWillughbeji perperam ad
Rubetram citavit.
105. M US'€ICG A.B. Av Vantidess
M. albo nigroque varia, fronte alba, fascia rubra.
Stoparola fascia frontali rubra, Gmelin. obs. orn. MS.
Ex fide Gmelini sen. addo aviculam, mihi non visam, quam
1s circa Jeniseisk observavit sub finem Septembris 1738. et sequenti
modo descripsit:
Descr. , Rostrum nigricans, ad latera, interiusque flavens, se-
,7»unciale fere, basi latum. Rostri basin cingit fascia albida, a qua
»Uutrinque ductus excurrit versus oculos, superciliaris. Huic fasciae
465
»in fronte alia contigua est, 1 unciae lata, pulchre rubens et tantum
».non coccinea. Malae fuscae. Reliquum caput et tectrices caudae
»albo fuscoque varia, oris nempe plumarum albis. Dorsi et alarum
»plumae ora rufescentes, rarius albae. Subtus tota alba, nisi utrin-
»Que, sub initio alae rufus color. Cauda obrotunda, fusca, oris al-
,bentibus. lae fuscae, cauda breviores: remiges interius albo - mar-
»ginatae; f£ectrices apice albae. Pedes nigri, ungue postico insigni.
»Pondus drachmarum 3:.* Gmel.
106. -MUSCICAPA gguttata.
M. supra furva luteo punctata, subtus palhda nigro variegata,
cauda rufa.
? Oonalashka - Thrush, Latham. av. Hl. 1. pag. 23. Pennant.
Zool. arct. II. p. 338.
Turdus Aunalaschkae, Gmelin. syst. Lin. II. p. 808. sp. 31.
In insubs Americae vicinis, praesertim Kad;ak aliquoties lecta
et ab amic. Billings ad me missa est.
Descr. Habitu, statura, rostroque depressiusculo, et d'gito
exteriore cum medio multum coalito ad Muscicapas omnino referen-
da. Synonymon tamen huc videtur pertinere, licet brevis descriptio
aliquantum differat a specimine quod coram habeo. Magnitudo majo-
ris Lusciniae. Rostrum basi depressiusculum, maxilla inferiore lu-
tescente; Nares depressae, nudae; setulae plures nigrae supra rictus
angulos. Avis supra fusco -lutescens, punctis in medio plumarum
singulis lutescente - pallidis. | Uropygium rufo - lutescens, strigis trans-
versis fuscis. .4lae extus magis lutescentes, basi et per tectrices spar-
sis punctis guttatis lutescentibus. Remiges secundariae subtilissimo
apice rhacheos acuminatae, basi interius albae. Guia, collum, jugu-
lum subtus pallida, apicibus plumarum nigricantibus punctata. Pectus
album, fasciis transversis, plumas terminantibus nigris, luteo - margi-
59
466 pus
natis. Crissum album. Cauda longiuscula, rectrices aequales, extus
rufescentes, immaculatae, subtilissimo apice rhacheos acuminatae-
Pedes lutescentes, longiusculi, tibialibus integris; digitus exterior
toto articulo coalitus. — Longitudo avis ad uropygium 3". 6". rostri
6". caudae 2". 2", ulnae alarum 3" 5". tibiae 1i". 1". digiti medii
(cum ungue 2".) gi". posticl (cum ungue »:^.) 6".
XX SSMO. T. A Oui DE, SNB:
Ficedulas Kleinii et Brissonii, Motacilas Linnaei, in duo
genera Sylviae et Motacillae dispescuit Scopoli; sed characterem
Sylyias distinguentem neque docuit ille, nec ego invenire possum
süffiicientem , ideoque pro facilitando genere copioso satis esse cre-
didi, si in phalanges naturales divisum illud sisterem. — Ex habitu
igitur erunt:
i. Oenanthae (Sylviae KlIeinii); rostello robustiore, setis insignio-
ribus ad basin vibrissato, colore, praesertim caudae vario. Harum
pleraeque in cuniculis subterraneis, vel sub imminentibus saxis seu
caespite riparum nidulantur.
». Sylviae, tenuirostres, canto excellentes, colore cinericio vel
fusco inconspicuae, gula saepius discolore; Hae caudam plerumque
Supra alarum apices, quasi pendulos, surrectam gerunt, suntque ar-
boreae, 1à àrbustis nidulantes.
3. Pallenurae , tenuirostres, caudà longiuscula, lateribus alba
inotitantes, ambulatoriaé, campestres, hydrophilae, humi libentet
discurrentes, flavo albove colore insignes. |
4. Corydales, tenuirostres, colore Alaudae, ungue etiam posticó
fnajusculo, sed fàlcato; quae ab Ornithologis hucusque oinnibus,
propter solum colorem, inter Alaudas relatae fuerunt, ád quas tá
men, cum sint arboreae omnes, minori etiam jure referuntur, quain
»
Ü— 467
praecedentes, quae Alandarum instar multum versantur humi et un-
gues posticos majores habent quam hae Alaudis quondam adnur.2ra-
tae. Et hanc divisionem naturae consentaneam esse, gnari facile
videbunt, quos partium nulium studium tenet. Motacilae omnes,
ut et Muscicapae, insectivorae sunt, adeoque migratoriae, et hye-
mem, etiam in temperatis, fugiunt, e nostris terris in calidiorem
Netolam, Persiam, "Tatariam, Chinam abeuntes. Redeunt ad pri-
mos vernos soles et post solutas nives, saepe tunc ad vegetabilem
victum, a quo non plane abhorrent, redactae. —Aliquae tamen, ma-
xime inter Philomelas, autumno tardissime abeunt. Quare Species
variae Sibiriae sunt propriae, et idem Europaeae plures in Asia
orientali desunt? non in victu quaerenda videtur ratio. Deficiunt
autem praesertim: Rubetra, Erithacus, Luscinia, Rubecula, Troglo-
dytes; propriae vero orientali Sibiriae: Cyane, Calliope, Cyanura,
montanella, melodica et forte Aurorea; M. ferruginosa et pileolata
praesertim Insularum versus Americam sunt incolae; M. cervina
Camtschatcam colit et ultimum Asiae angulum.
IL OENANTILAE.
109495 NFOUUACI'ELA.Wüubbetra.
M. supra gryseo nigroque varia, subtus lutescens, macula alarum
supercilisque albis.
Montanellus Bononiensium , Idrov. orn. Il. p. 735.
Oenanthe secunda, JVillughb. ornith. p. 160. Raj. av. p. 76.
Zool. britan. p. 103. tab. S». fig. 3. 4.
Curruca major altera, Frisch. av. tab. 99. fig. o.
Rubetra major s. Rubicola, Brisson. orn. III. p. 432. sp. 26.
tab. o4. fig. 1. (bona).
Motacila Rubetra, Lim. syst. XII. I. p. 335. sp. 16.
468 cu
Parus variegatus, Gmel. jun. itin. III. pag. 105. tab. ao.
fig 8 (mala)!
Le Tarrer, D'Aubent. pict. tab. 678. fig. 1.
Rossis Kamensclik. vel Kamenka (lapidaria, quod sub saxis
nidificat.
In Rossiae austrahoris apricis, usque ad Uralense jugum fre-
quens in carectis; in Sibiria nunquam observata. Mas suaviter can-
tilat, carmine Currucae subaemulo. Adventat initio Aprilis.
Descr. Inter congeneres eminet rostro robustiore, ad apicem
utrinque emarginato, vibrissis rigidioribus, loris pilosis; lingua cras-
siore, acuminato bifida. Nares in rostro nigro evidenter perviae,
papilla intus prominula. Supra tota plumis nigris, gryseo marginatis
varia; subtus obsolete ferruginea, punctis saepius acutis fuscis in ju-
gulo; abdomen et crissum alba. Striga insignis supraciliaris a rostro
usque ad nucham alba; Gernae variae, macula parotidum insigniore
nigra. Cauda mediocris, aequalis, rectricibus acutis, lateralibus basi
albis. larum basis nigra, macula prope cubitum magna alba, quae
tectrices quoque interiores occupat. Pedes nigri, digitis anticis lon-
giusculis. Pondus semunciali majus esse, solet. Longitudo ad uro-
pygium 3". 6". Caudae i". 9". rostri ad rictum 8". ulnae alarum
2". 8". expansarum 8". 6". tibiae 93^. digiti antici medii 10". postici 7".
1087 M OU iA CALL. Aoadtat bvcoilo: d Bax X.
M. capite, gula, dorsoque nigris, collo utrinque macula alarum
uropygioque albis, pectore fulvo.
Oenanthe tertia, Willughb. orn. p. 169. tab. 41. (pessima).
Raj. syn. p. 76. Zool. brit. p. 103. sp. 13. tab. S». fig. 5. 6.
Rubetra, Jlbin. av. I. tab. 52! Prisson. ornith. III. p. 428.
Sp. 25. tab. 23. fig. 1. (mala).
—— n 469
Motacilla Rubicola, Lin. syst. XII. I. p. 332. sp. i7. La-
tham. syn. IV. p. 448. n. 46.
(*) Motacila maura, Pall. itin. II. append. p. 708. n. 17.
Motacilla superne nigricans, torque albo interrupto, pectore
atque abdomine superiore croceis, Lepech. Nov. Com. Pe-
trop. XV. p. 488 tab. 25. fis. 8. (bona).
Motacila Tschekantschik, Lepech. itin. Il. Gmelin. syst.
Lin Hvpé 997. sp./1173.
Sylvia Muscipeta, Scopol. an. I. pag. 15g. (Femina vel ju-
nior avis).
Le Traquet, D'.£ubent. pict. tab. 678. fig. 1.
Rossss Tschekkàn (a voce).
Abundat in Betuletis raris circa Uralenses montes, inque cam-
pestribus Sibiriae, Betula consitis, Rossiaeque australioribus deser-
tis, per para volans. In Dauuria rarius apparet. Adventat primo
vere; nidus in cuniculis animalculorum murini generis derelictis et
sub prostratis arborum truncis. Ovu/a ovalia, pallida in nuda terra
ponit. Caudam motitat, ut affines. ox querula; cantilat tamen
mas, Currucae subsimili carmine.
Descr. Magnitudo, character et habitus Rubetrae. Lingua
fusca, apice vix bifido-lacera. In Masculis perfectis caput cum collo
aterrimum, interdum oris plumarum vix evidenter gryseis. lma colli
latera et avicula subtus alba; jugulum vero medium intense ferrugi-
neum, colore per ambitum obsolescente. | Dorsum alarumque bases
atra, hae gryseo marginatis plumis. Remiges 18. fuscae, ora obso-
leta, interius albae. Tectrices interiores, instrataeque iis plumae lu-
tescente- albae, composita ala efficientes maculam insignem, obli
(*) Errore meo inducti nomen pro specie adoptarunt Latbam. et Gmelim.
syst. Lin. II. p. 979. sp. 11g.
470 ——
quam. Cauda aequalis, nigra, rectricibus lateralibus basi fere tecta
albis, (quod in citatis auctorum descriptionibus non invenis) ^ Uro-
pygium quoque album. — Feminae et juniores aves capite fusco - gry-
seoque nebuloso; in dorso Rubetrae colore, reliqua obsoletiores.
Pondus drachmarum 3, vel 3i. Longitudo ad uropygium 3". caudae
1". 0:7". Alarum expansarum 8". ulnae 2". 517. Intestinum 6". 3'".
coeca vix ulla. Jentriculus panniculosus, insectis refertus.
Nota. Admodum affinis huic: Ruticilla parva americana, Ed-
)
avards (av. I. tab. 8o.
vog... MO T AC ITLIE A Jour
M. supra cinerea, subtus albida, gula colloque ferrugineis,
rectricibus lateralibus medio trensversim abis.
Chryso - bronchites albicilla montanus Tungusicus, vel Chry-
so - phaeo - bronchites albicilla, Messerschmid. ornith. MS.
IL. 1138. ac.
Gilt throat Warbler, Latham. syn. IV. p. 459. n. 61.
Ad Tunguskam fl. Messerschmidius observavit. Mihi nun-
quam fuit oblata. Victitat Lepidopteris.
Descr. , Rubetra minor. Hostrum nigrum. lrides obscurae.
» Corpus supra cinerascente fuscum — subtus cinereo-albidum, versus
»Ccaudam albidius. | Collum a gula fere ad jugulum ochreo - ferrugi-
»neum. RHectrices subaequales; mediae vix breviores, fusco - nigri-
,Cantes; reliquae nigrae, medio transversim albae. Pondus duum
»drachmarum cum tribus scrupulis. — Longitudo intestini 6". 6'.«
Messerschmidio.
Nota. Aliqua similitudo cum M. Schoenobaeno Lin. quem
nunquam vidi.
———— 471i
IVO! CNPOUPUSOTIETUC WeEomtanelMa? UPMBN XJAR
M. supra gryseo nigroque varia, subtus supercilisque lutescen-
tibus, collo utrinque cano, vertice nigro.
Pall. itin. III. append. p. 695. n. 12.
Sibiriam Warbler, Latham. syn. IV. p. 456. n. 56.
In regione trans- baicalensi, cum Coccothraustibus congregata,
sub finem Februari copiose adventat et dein per paria in arbustis
dispergitur. Ad Jeniseam et Abacanum fl. rariorem, sed colore pul.
criorem et mag;s expressam observavi autumno. In citerioribus nun-
quam visa est. Cantus notabilis nullus. | Apud auctores nullam fere
éjus vestigium.
Descr. Magnitudo paulo supra Rubetram. Rostrum nigrum,
basi crassiusculum, dein cito adtenuatum in subulam. rides gryseo-
luteae. Lingua estremo angustisima, membranacea, apice bifida.
Caput vertice fusco- nigrum; striga supraciliaris et gula quibusdam
ochrea, aliis pallida. Z4ures nigrae. Col/um utrinque area laterali cana*
Dorsum sub testaceum, lituris longitudinalibus fuscis. Uropygium ci-
nereum. Subtus tota pallidissime ochrea; juguli plumis basi fuscis.
Alae fuscae, pennis extus subgryseis; tectrices secundariae apice
albae. Cauda longiuscula, cinerascens, rectricibus ». mediis et utrin-
que extima brevioribus. Pedes in maribus rubicundi, in foemina
corneo-fuscescentes. Foemina colore exsoletior. Quaedam specimi-
na coloribus eminent. Pondus drachmarum 5. ad 6. — Longitudo ad
uropygium 3". 6". caudae 2". 4*". alarum expansarum 7". 10". ulnae
2". 71". rostri 6". tibiae 837. digiti medii (cum ungue i47.) 8". po-
sticl (21".) 55".
Nota. Videtur eandem inter Aves Americae borealis descrip-
sisse Forster in zct. angl. Pol. LXIV. p. 428. Similitudo etiam
aliqua iconis, quam pro Z/auda protensi exhibet Zoologia britannica.
mucosa a.
———
472
rir114 M QITAÀ C LIEU. Ley anes Ted BoeXPCIAL fig. x.
M. supra cyanea, subtus alba, fascia per oculos atra.
Pall. itin. III. append. p. 697. n. 18.
Buchoz Icon. sinens. tab. 68.
Pulcherruna avis, mihi tempore migrationis vernalis in campis,
inter Ononem et Argunum fluvios, rarissime observata.
Descr. Proxime similis M. coeruleae Edswardsi (glean. II.
p. 194. tab. 362.) sed cauda unicolore et fascia nigra superciliari
nulla, differt. Rostrum crassiusculum supra angulatum, nigrum. Avis
supra tota sature cyanea, subtus nivea et crepido colorem utrumque
disterminans a rostro, per latera capitis et colli, atra. Palpebrae
inferiores plumulae albae. Remiges 17. prima minima, omnes exte-
rius coerulescentes. Pennae volaticae fuscae, extus cyaneo perfusae.
Cauda obiter rotundata latipennis. Pedes fuscescentes, tibialibus pal-
Lldulis integris. Pondus semunciah paulo majus. Longitudo tota
" xt
3". 6". caudae 1i". 101". rostri ad frontem 5;". ad rictum 73i". tibia-
rum 11^, digiti antici (cum ungue 2^.) 8:1". postici (917.) 517. ala-
rum expansarum 8". 3". ulnae 2^. 10". | Femora anterius alba, po-
etice. coerulescenti - fusca.
119. "CM O T'ACGOT TOES AP MET POE
M. supra cinerea, subtus pallida, fronte uropygio rectricumque
basi albis, fascia oculari nigra.
Oenanthe s. Vitiflora, JWillughb. orn. p. 168. tab. 41. (pes-
sima) Raj. av. p. 75. n. 1. Albin. av. lI. p. 53. tab. 55.
Zoolog. brit. p. 109. sp. 11. tab. S 1. fig. 5. 6.
Curruca major, pectore subluteo, Frisch. av. tab. 29. fig. 1.
Vitiflora cinerea, Brisson. orn. III. p. 449. tab. 21. fig. 2? 3.
Motacilla Oenanthe, Lin. syst. XII. p. 332. sp. 15.
mem 473
Le Vitrec ou Moteu, D';ubentonm. pict. tab. $54. (mas et
foemina).
Wheat. ear, Latham. syn. IF. p. 465. n. 78.
Rossis vulgo Poputschik (comes viatorum), item Kamenka et Ka-
menitza (Lithophila); ad Jeniseam Popugeika (Psittacula);
ultra Baicalem Tschik (a voce).
In Rossia et per omnem Sibiriam, cum sequenti et eodem no-
mine genüli; maxime frequens in rupestribus apricis desertis circa
Jeniseam et trans Baicalem lacum. Circa Uralense jugum usque ad
Oceanum glacialem copiose observatur. Nidum condit inter saxa et
rupes, vel in cuniculis animalculorum derelictis, saepe ad abl quot
pedum profunditatem. | Incubante foemina excubat circa penates mas
et accedentem hominem abducturus, cum continuo, rauco, fere Tur-
di clamore (tschik - tschik) circumvolitat, imo saepe jaculi instar ver-
sus illum fertur infestus, timida quamvis avis. Alias cantillat voli-
tans, instar Alaudarum quarundam. | Nidum gramine et alienis plu-
mis compilat, intus pilis cervinis, bovinis, ovillaque lana stratum.
Ova 4 ad 5. pulcherrima, cyaneo-alba, pondere scrupulorum 2.
Caeterum. humi semper et in saxis considere amat, insectivora.
Sero autumno migrat, tumque circa vias maxime volitat, unde ros-
sicum nomen.
Descr. Rostrum nigrum; os intus lutescit. Frons crepidine
supra oculos continuata albet. Fascia nigra a rostro per oculos, hinc
per tempora et aures dilatata. Corpus supra cinereum, magis minus-
ve obsoletum; subtus palhdum vel sublutescens. f/ae nigrae. Cau-
da dimidiato-alba; rectricibus mediis ulterius atratis. Pondus a
drachmis 5 ad 7 variat.
60
447! ——
1132755 MO TVA CILL A^ Strapuzina:
M. supra cinereo -rufescens, subtus lutescente - alba, fascia ocu-
lari nigra, fronte basique caudae albis.
Oenanthe altera et Strapazina Aldrovandi, Willughb. ornith.
pag. 168. Raj. av. p. 8o.
Oenanthe foemina, Albin. av. III. tab. 54.
Oenanthe rufescens, Edwards. av. I. tab. 31.
Vitiflora rufescens et rufa, Brisson. orn. lll. p. 457. tab. 25.
fig. 4. et pag. 459. sp. 37.
Le Culblanc gris, Buffon. orn. V. p. 244.
Russet Wheatear, Latham. syn. IV. p. 4608. n. 75.
Rossis nomine praecedentis.
Adeo similis praecedenti moribus, voce, dispositione colorum
et tota facie, et ubique cum eadem, maxime in Dauuria, adeo vul-
garis, ut aegre sine comparatione distinguatur, praesertim cum co-
lore magis minusve cinerascente varlet, et feminae utriusque spe-
ciei a maribus suis adhuc magis recedant, quam maresinter se. Cum
praecedenti abit ad. austrum. Octobri.
Nota. Femina a mare differt fasciae ocularis nigrae defectu,
loro potius albido, tractuque supraciliari usque ad tempora extenso. —
Gula tota nigra mares, qualem optimus Edwards delineavit, nun-
quam vidi. .idrovandi et Brissonii duplex nomen tantum va-
rietatibus deberi, vix dubito. Neque enim in Europa reliqua ab
aucupibus plures duabus speciebus distinguuntur, neque Belgae, ubi
maxime abundant hae aves, plures norunt. Juniores et hujus et
praecedentis speciei respondent descriptioni, quam Brissomius pro
vitiflora grysea (orn. III. p. 459. sp. 34.) posuit, cinerei gryseo gut-
tati, e cauda facile dignoscendi, qui post medium Junii copiose vo-
Tune 4735
lant, sequenti vere jam plumas mutarunt.— Linnaeus hanc spe-
ciem tanquam varietatem neglexit. — Goettingae quondam (1759)
Juniorem hujus, ut videtur, speciei avem, Junio occisam, sic de-
scripsi: Rostrum nigrum, ore lutescente. F'ertex cinereus, dorsum
fuscescens, extremis plumarum litura albida. Subtus sordide gryseo-
albida, gula pectoreque subundulatis. Uropygium niveum. Subala-
res plumae fuscae. Rectrices subaequales, basi niveae, fascia nigra
lata, extremo apice omnes testaceae, Subcaudales subgryseae, extre-
mis fibrils nigris. Pedes nigri.
iT UWWPOE WOOSLGEUpMA THE DRHIBCD &
M. cinerea, uropygio crisso rectricibusque rufis, mediis, exti-
misque apice - fuscis.
Phoenicurus alter antiquiorum, J/vsghb. orn. p. 160. Raj.
DUIS Cur ad
Phoenicurus, Brisson. orn. III. p. 409. sp. 17.
Motacila Erithacus, Lin. syst. Xil. I. p. 335. sp. 35.
Hujusmodi avis mihi semel omnino oblata est autumno, ad
I4
&yn. p. 78. n. 9. Frisch. av. tab.
Volgam circa Simbirsk oppidum. In Sibiria nunquam visa.
Descr. Magnitudo Currucae. Rostrum nigrum. Corpus supra
fotum gryseo-cinereum seu furvum, postice dilutius; subtus cine-
reum, nebulosum, gula albida. — Subcaudales lutescentes; uropygium
fulvum. Cauda leviter rotundata; rectrices ferrugineo -fulvae, me-
diis ». fuscis, exteriore margine longitudinahter ferrugineis; extima
utrinque apice exterius fuscescens. Jlarum pennae nigricantes, in-
teriore margine albae; secundariae margine exteriore gryseae. Lon-
"hn
gitudo rostri ad frontem 4". caudae 2^. 2". ulnae alarum 2". 1:1".
^
tibiae 10".
Nota. Annon sexu vel aetate tantum differat a sequenti,
M. Erithacus et Tithys Linnaei, dubito. Tithyn ipse dein lLin-
*
476 e
naeus pro varietate Phoenicuri habuit. At Scopoli (4n. I. p. 155.
"^. 233.) adhuc distinguit. Idem fere, quod ego, Frischius habet.
113 BIQUUBACILI A Jhoenicwurmas,
M. gula nigra, abdomine caudaque rufis, vertice dorsoque ca-
nis. Lin. Faun. su. II. 257. syst. XII. p. 335. sp. 34.
Ruticilla antiquiorum, Willughb. ornith. pag. 160. Raj. syn.
pag. 78. n. 2. Albin. av. I. p. 44. tab. 5o. (mala). Bris-
son. lll. p. 403. sp. 15. Zool. britan. p. 90. sp. 4. tab. S.
fig. 67. Frisch. av. cl. 2. sect. 4. tab. 19. fig. 1.
Ruticilla melano bronchites, Messerschm. ornith. JUS. III.
p. 457. n. 82.
Rossignol ra muraile, D'Aubent. pict. tab. 351. fig. 1. mas,
fig. 2. femina.
£. Ruticilla gibraltariensis, Edward. av. I. tab. 29. Brisson.
orn. IIl. p. 407. sp. 16.
7. Motacilla ochruros, Gmelin. jun. itin. III. pag. 101.
bab. toss. 3i
Russis Gorichwost (cauda ardens); in Sibiria passim lIwolga et
Tschernoscheika (atrigula). ^"Tataris Karabasch (nigriceps) et
Karatamak (nigra gula). Ostiacis Katschkhatschi.
In Rossia passim frequens, neque in Sibiria deest, etiam orien-
taliore, et in maxime borealem plagam migrat. Stellerus etiam
in Camtschatca et Curilis insulis dari prodidit. In arbustis palustri-
bus et circa pagos, lacusque lubenter habitat. —Nidulatur in cavis
arborum truncis et foraminibus riparum murorum atque rupium, foe-
no, pilis equinis, plumis congestis. Ovula adusque 8. turchesina,
pondere semidrachmae. ox querula; mas tamen sat suaviter cantil-
lat. Autumno discedit.
E 477
Descr. Frons supra nares nigra, dehinc utrinque cum crepi-
dine supraoculari albicat. F'ertex, cervix, dorsum plumbeo - cana.
Collum subtus late atrum, nigredine usque ad lora, oculos, auresque
dilatata, sed versus jugulum orae plumarum albae. 4jae fuscae.
Pectus et alae subtus, uropygiumque fulvo-lutea. J'enter albus ver-
sus, caudam pallescens. Cauda aequalis, rectricibus etiam scapo ru-
fis, praeter ». medias majore parte fuscas. Rostrum pedesque nigra;
tibialia integra. Pondus semunciale. Longitudo corporis 3". 3^. cau-
dae 2". 2". alarum ulnae 3'. expansarum 9^. rostri ad rictum 7".
tibiae 9".
B. Farietatem pulcherrimis et maxime intensis coloribus in-
sgnem, qualem delineavit Edwards, ad Volgam et ad Jecniseam
observavi rarius. Et in plerisque Motacillarum speciebus, vel aetate
vel vigore praestantia individua subinde observantur, quae coloribus
vulgares longe antecellunt.
y. l'arietas a Gmelino descripta in rupestribus Caucasi, versus
Persiam, frequens et paene tota, praeter caudam, atra est, capite
vix incanescente.
Nota. In Sibiricis rectrices mediis proximae vulgo spadiceae,
extimae margine exteriore fusca striga notato.
116; "MO T'A'CIEDPXA"'auroreu: VFABb.^ 0X FII.
M. gula dorsoque nigra, abdomine caudaque rufis, vertice cano,
macula alarum alba.
Ruticilla melanobronchites, area alari trigona alba, vel Ru-
ticilla nigra buraetica, vertice cinereo, pectore rubiginoso,
area alari trigona alba, brachypteros, melanopus, Messer-
schmid. orn. MS. VIII. 1348. n. 200.
Motacilla aurorea, Pall. itin. IIT. append. p. 695. n. 18.
Dauurin Warbler, Latham. syn. IV. p. 460. n. 64.
478
f. Motacilla erythrogastra, Güldenst. Nov. Com. Petr. XIX.
p. 469. tab. 16. Mas, 17. femina. Lath. av. III. p. 4»4.
n. 18. Gmelin. syst. Lin. II. p. 975. sp. 118.
Motacilla Samamisica, Hablizl. N. Nord. Beytr. IV. p. 6o.
Gmel. jun. itin. IV. p. 101. Gmel. syst. Lin. Il. p. 978.
Sp. 134.
In montanis apricis regionum transbaicalensium, praesertim in
salicretis circa Selengam, "Tschikoirum et Ononem fl. frequentissima,
cum Hirundine demum et post Oenanthem adventans. Arbusta et
terram legit, caudam crebro motitans, cum voce interrupta, pipiente
(tik tik) fere Sittae..— Ad. pagos, imo sub urbia quoque familiariter
accedit. Mas tempore incubationis cantillat, sed multo deteriore
modulo quam vel Coerulecula, vel Curruca. In reliqua Sibiria haec
species mihi nunquam obviam fuit. Videtur tamen per australiora
alpestria juga usque ad Caucasum evagari; majores equidem erant
sibiricis, quas inde adlatas vidi, sed per omnia, in utroque sexu,
alas similimae (4). De his cf. Güldenstaedt et D'Aubent. pict.
tab. 668. fig. 2? Si sit distinguenda poterit Ceraunia appellari.
Descr. Phoenicuro ita fere similis, ut Strapazina Vitiflorae.
Statura paulo procerior. Rostrum nigrum; anguli oris et os intus
flavum, ut et lingua bifida. Fertex cum cervice canus; frons exal-
bida. Guia et collum subtus late atra. | Dorsum €t alae nigra, hae
macula alba, remiges secundarias 11-18. occupante. Brachia subtus
dilute fulva. | Subtus tota avis intense fulva. | Cauda cum uropygio
fulva, pennis 2. intermediis nigris. Rectrices interdum 3. laterales
apice exterius fusco- marginatae. Pedes nigri, tibialibus indivisis.
Femina furvo- cinerascens, vertice et cervice eodem colore dilutiore;
subtus praeter gulam albida; cauda et uropygium ut in mare. — Pul-
li (post medium Juli volucres). Capite dorsoque cinereo - fusci, gry-
seo-guttati vel subsquamati, ut Oenanthes, sed e cauda rufa areola-
que alarum alba facile dignoscendi. Pondus drachmarum 4: ad 7,
in Sibiricis. Longitudo ad uropygium 3'. 7^". expansarum ala-
rüm :8/;r4.
117: 5S5MFOVT ALC'TEToA ^ Zeucomeluas TAB. XXVIII
M. gula, dorso artubusque atris, abdomine rectricibusque late-
ralibus albis, vertice albo - nebuloso.
Motacilla leucomela, Pall. Nov. Com. Petr. XIV. pag. 584.
tab. 2». fig. 3. Gmelin. syst. Lin. 1l. pag. 974. sp. 117.
Latham. av. IV. p. 456.
Motacilla Pleschanka, Lepech. Nov. Com. Petr. XIV. p. 503.
tab. 14. fig. ». Falk. itin. III. p. 405. tab. 3o.
Motacilla longirostris, Gmelin. jun. itin. III. p. 100. tab. 19.
fig a Gimnel. syst. Lin. IL..p..978. sp. 131v.
Rossis ad Volgam Pleschanka (recalva), item Kamenschik eodem
cum Rubetra nomine.
Circa Volgam australiorem ad montosas et praeruptas ripas,
itemque circa Altaicos montes et in rupestribus ad Selengam frequen-
tissima avis, jam exeunte Martio adventans, etiam in Dauuria. Ni-
dulatur in rupium fissuris, littorumque praeruptorum cavernulis inac-
cessis. Habitacula fugit. ^ Vesperi circa aquas versatur et lavat foe-
mina, cantillante interim cum alarum motu, mare, modulo brevi,
ferme hirundinis, cujus cum pipitu etiam subvolat. Vescitur prae-
sertim phalaenis. Hominem parum timet.
Descr. Magnitudo paulo supra praecedentem. Rostrum ni-
grum, ore intus lutescente. Nares ovali-oblongae, nudae, exiguo
lumine perviae. Lingua angusta, extremitate lineari bifida, basi
etiam exterius ciliata. rides obscurae — Vertex albus, parum fuligi-
noso nebulosus; cervix candidior. Gu/a et collum usque ad oculos
|
450
late aterrima, ut in praecedentibus duabus. Dorsum nigrum, oris
plumarum subgryseis; subtus corpus a jugulo ad caudam candidum.
Cauda aequalis; pennis e intermediis nigricantibus, tecta basi albis;
lateralibus albis, extremitate nigris. .4/ae nigricantes. — Remiges 19.
prima minuta, margine externo exsoleto, interiore versus basin albi-
cante. Pedes nigri, tibiis inferius insectis. — Femina tota fusco - cine-
rea, vertice cum cervice dilutioribus; subtus cinerascens; cauda simi-
ls mari. — Pondus semunciah majus. Longitudo ad uropygium
5^ 1e" daudae 2"..4 5. alafum expanshruin.;9'..:11"5 ulna 3'". 5".
Intestinum sexpollicare, coecis nullis, nisi dicas glandulas globulares
binas, distantia 9". ab ano.
Nota. Similhmam avem, sed praeter gulam, alas et caudae
partem totam candidam, ex australibus Caucasi seu cerauniis monti-
bus descripsit Cl. Gáldenstaedt (Nov. Com. Petr. XIX.) tab. 15.
p. 468. quae specie distincta videtur esse, proxime tamen affinis Leu-
comelae. Eandem quoque inter Persicas aves delineavit Jun. Gmeli-
nus.. In Dauuria specimina obtinur pulcherrima, ventre levi ful-
vedine intincto.
ITO ONDOCT AAOUIVPSITIATSNESOEPUPTODTEE GENIS)
M. supra fusco- cinerea, collo subtus cceruleo, area rufa, rectri-
cibus lateralibus fulvis.
Wegfleklin, Gesn. av. pag. 796. Willughb. ornith. pag. 160.
Raj. av: pag. 78.
Phoenicurus pectore coeruleo, Frisch. av. cl. 2. sect. 4. tab.
19. fig. 3. (mas) 4. (pullus); tab. 2o. fig. 9» et 4. (Vavietas).
(*) Nomen triviale Linnaeanum necessario mutandum erat, propterea quod
rationem ludicram ejus pauci norunt, nec facile divinaret quisquam.
Eodem jure prussica appellaretur. — Rudbekius in honorem Caroli 1X.
regis, Carolinam avem dixerat.
— 451
Ruticilla cyanobronchites, Messerschmid. ornith. MS. lil.
432. Mus. Petrop. I. p. 38o. n. 30g - 12.
Coerulecula, Schober. memorab. ross. asiat.
Cyanecula, Brisson. orn. lli. p. 413. sp. 19.
Gorgebleue, D'4ubent. pict. tab. 361. fig. ». et tab. 6G1o.
(omnes).
p. Motacila suecica, Lin. syst. XII. I. p. 330. sp. 37.
Ruticila coerulecula, Edwards. av. I. tab. 98.
Cyanecula gibraltariensis, Brisson. orn. HI. p. 416. sp. 20.
Rossis JParáhkuschka; in Sibiria Sinischeiku (i. e. guttur coeru-
leum). '"Tataris eodem significatu Kuuk - tamak.
E pulcherrimis nostratibus aviculs; in omni Rossia et Sibiria
frequens, sed solitaria, colens vepreta densissima, praesertim circa
ivos et palustria. Mgrationis tempore ad pagos accedit, neque
alias hominem timet. — Nidulatur in ripis, sub imminente caespite,
nido e gramine texto et fornice quoque gramineo munito, fere in-
star Picae caudatae. — Nihilominus in nullius avis nido frequentius
ova sua deponit cuculus, quein tantillum nidum invenire et intrare
posse vix credibile videretur. Observavi tamen id aliquoties et in
Messerschmidii quoque adversariis confirmatum invenio. Quando
nullum adest ovum cucuh, avicula ad sena parit, virescentia, fusco
pulverata, pondere semidrachmae. — In Dauuria adventat Apr:li.
Gmelinus sen. ad Lenam Jacutiam usque, pulcherrimo et lat:ssimo
gulae splendore ornatas observavit; et in borealibus versus mare gla-
ciale Studiosus quondam meus Basi. Sujef. In Camtschatka tamen
Stellero non audita. — F'arietatem . nusquam ms ad Jeniseam,
iempore migrationis autumnal, ibi vero frequentissimam afferebant
venatores. Sed erant pleraeque fem:nae, cum pullis migrantes. —
Cantu hae aviculae, praesertum vespertino, suavissimo, melodico ex-
Qa
482 —
cellunt, Curracis etiam praeferedo, Lusciniae fere aemulo, nisi bre-
viore. Hinc Petropoli et Moscuae a proceribus in caveis nutriri so-
let. — Irrequieta caeterum avis, continuo inter arbusta desultans. —
Conjungit haec Oenanthes cum Philomelis, imo forte potius poste-
rioribus adnumeranda.
Descr. Magnitudo Phoenicuri, sed admodum gracilis et in
pedes procera. In perfectissumis maximeque vulgaribus masculis: &
gula fere ad jugulum occupat area longitudinalis, saturatissime coc-
rulea, splendens, nigro- marginata, sub medio collo includens areo-
lam rufo.-ferrugineam, orbiculatam. Hinc jugulum transversim ru-
fum excipit; reliqua subtus sordide alba. Supra color Lusciniae fur-
vus; verticis plumulae medio fuscescentes; linea superciliris albida:
Lorum coerulescens. 4lae dorso concolores. Rectrices aequales, ex-
tima vix breviore; intermediae 9 fuscae, reliquae intense fulvo-fus-
cae, extremitate nigrae. Tectrices caudae laterales Ferrugineae. Ro-
strum. pedesque nigra; tibiae procerae, cute indivisa. Nares perviae.
Pondus proxime semunciale. Longitudo avis 3". 9g. caudae 9". 9".
Alarum ulnae 2". 8". expansio 8". 3". rostri 0". tibiarum 1^. digiti
antici medii 9^. postici (cum ungue 3".) 6".
Feminae hujus similes maribus, nisi quod collum subtus totum
pallidum, inclusum circulo ovali e punctis confertis fuscis, inferius
sensim latiore. Qualem pro distincta specie delineavit Frisch.
B. l'arietatem femineam , Edwardsianae iconi et descriptioni
Faunae suecicae respondentem, sic descripsi: Vertex fuscus, cinereo
subsquamatus, supercilia pallida. Lora et aures füscescunt. Hinc
tractus utrinque albidus, coerulescente fusco variegitus, per collum
utrinque descendit, intra quos gula pallida, inferius fulvescens. Hos
tractus dein connectit fascia transversa coerulea, cujus plumulae ora
fülvescunt et infra quam jugulum intense fulvum. Sed pectus et ab-
Remeras
——————
433
domen album. Pondus drachmarum 4 ad 5. Longitudo summa 3'. 6".
caudae 2". expansarum alarum 8". ulnae 2". 8'". rostri ad frontem
41". ad rictum 8". tibiarum i^", 1^". Longitudo intestini 7". 6".
x . Ht
Coeca minuta 1i".
I. PHILOMELAE. Lusciniae KLEINII,
Trochlogytes ejusdem.
t0. gMOTACILLA GCallone TD. XXIX.
Mas et foemina.
M. cinerea, subtus albida, gula splendide rubra, str'gis utrin-
que alb.s nigrisque.
Rutiila erythr bronchites sibirica, suavissime canora, Mes-
serschm. ornith. MS. IF. 558. 97. Mus. Petropol. p. 300.
105 SSWES NO
Motacilla Calliope, Pal. itin. II. append. pag. 697. n. 17. La-
tham. av. 1L. p. 463. n. 69. Supplem. in titulo Icon. (bona).
Rossis ad Jeniseam Tschishik. vel Solowéi (Luscinia), itemque
Krasnoscheika (rubricoll.s). ^ "Tataris sensu posterioris nominis
Kysil tamak. | Camtschadalis Tschakotshaai.
In Sibiria orientali, inde a Jenisea fluv. in salicetis non infre-
quens; a Stellero etiam in Camtschatca observata, ubi dicitur ad-
ventare Majo. Vulgaris praesertim circa Selengam et Angaram, in-
que regione urbis Krasnojarensis ad Jeniseam, ubi Septembri demi-
grat, In summo Salicum cacumine canit melos suavissimum, Lusci-
noe aemulum, maxime oriente sole, meridie, et media nocte ex-
audienda. N;dus neglectus. Ovula viridia. X Venatur muscas et par-
va Coleoptera. Volat cum fistulari voce.
Descr. Magnitudo Phoenicuro superior. Rostrum nigrum. Cor-
pus supra fusco- cinereum, subtus fíavescenti - album. | Gula pulcher.
»
484 —
rimo cinnabarino colore splendida, utrinque stipata linea a rostro
ducta nigra et alba. Lora item nigra, sed linea superciliaris denuo
alba. Cauda dorso concolor, rotundata, pennis acutis. — Pedes pro-
ceri fuscescentes, tibialibus integris. Pondus drachmarum 5 ad 5:.
Longitudo ad uropygium 4^. 3'". caudae 2". 2". alarum ulnae 2". 8".
tibiae 1". digiti antici medii (cum ungue 2^.) oi". postici (3".) 6$".
Intestinum. septempollicare, coeca duo 1^. Pulli primo anno: colore
obsoletiore, gula simpliciter alba, superciliis albidis.
190.. WIL O^TOAUCIDBT A UPhiomet
M. supra furva, subtus cinerea albida, cauda uniformi cinerea.
Luscinia pratensis, Cramer. austr. p. 375. n. 9.
Le Rossignol, D'Aubent. pict. tab. 615. fig. 2.
Rossis Ssolowei. Tataris Casaniensibus Sandowüs, s. Sanduüs;
Baschkiris Sandagàás; Kirgisis Sandugatsch; ad Tom f. Tor-
tschok. | Calmuccis Sari-iroe. ^ Morduanis Tschofhs; WVogulis
Aaleboschoi ; Tscheremissis Schüschpuk; Votiacis Utschu; Ostia-
cis Uetscha; Lettonice Laks de gulla; Esthonice Oepitk. 'Tschu-
vaschis Schiptschik.
Haec specie distinctissima, a sequenti, avis et Ornithophilis
Germaniae bene nota, ab Ornithologis fere omnibus neglecta cum
eadem confunditur. Frequens est in temperatioribus Rossiae et ci-
teriore Sibiria, maxime in mnemorosis opacis circa Uralense et AI.
tajicum jugum. Raro nec longe ad borealia tendit. | Ultra Obum flu-
vium non datur, ultimo occurrit circa Tomsk in umbrosis ad rivum
Kirgiska, unde Tobolium et Ircutiam mittitur pro domestico delecta-
mento. Per orientalem Sibiriam et Dauuriam nunquam nec visa,
nec audita. ín desertis et campis nudis, v. gr. caspicis, cito trans-
migrat et ad Volgam tantum per aliquot dies, Aprili mense, exau-
ditur, nec nidos condit. Propter cantum nobilissimum, interdiu ra-
».
BÓ 485
rum et placidum, noctu assiduum atque sonorum Germanis Nachtvo-
gel (nocturna avis) appellatur. In Sibiria, licet deserta et frigida,
melos non minus suave callet, ac in cultiore et temperatiore Europa,
quod contra Buffonium monendum est. Femina incubans hominem
minime timct. Ova viridescentia, quod pariter Buffoni hypothesi
non favet. Nidulatur humi inier arbusta densissima.
Nota. Color huic pallidior seu dilutius furvescens. Cauda ae-
qualis cinerco - fuscescens, sine rufescentüs tinctura.
19 Lun: O JL ASCHLE EA 4 Lusctmio
M. supra furva, subtus albida, cauda aequali rufa.
Luscinia s. Philomela, AJj4» Raj. av. p. 78. n. 4. Wil
lughb. orn. p. 220. tab. 41. (mala).
Tagschlaeger, Doerling, Schwenhfeid. siles. p. 297.
Luscinia simpliciter, Klein. av. p. 73.
Rothvogel, Frisch. av. cl. 2. sect. 5. tab. 21. fig. 1. 9.
Luscinia sylvatica, Kramer. austr. p. 376. n. 10.
Ficedula Luscinia, Brisson. orn. III. p. 397. n. 13. Buffon.
orn. P. p. 81. tab. 6. fig. 1. D'A4ubent. pict. n. 615. fig. o.
Sylvia Luscinia, Scopol. an. I. p. 154. n. 227.
Motacilla Luscinia, Lin. syst. XII. p. 328. sp. 1. Latham.
av. IV. p. 408. n.'1.
La Fauvette rousse? D'4ubent. pict. tab. 581. fig. 1.
Rossis uti praecedentis Armenis Bujlbul. Tataris tauricis Byl-
byli. Arabice Boelbel. Persice et Bocharice Gendalip.
Haec vulgatissima inter cantatrices, aucupibus Rothvogel (Rubi-
cila) vulgo dicta, frequens est in australribus nemorosis Rossiae,
et in Tauriae montosis quoque nidulatur, ubi prior deest. A primo
mane, ad noctem fere assidue cantat, noctu fere silet. | Carmen mi-
nus concinnum, minusque variun et sonorum, quam praecedentis.
496 —
In Russia temperata raro interdiu exauditur Lusciniae cantus, unde
hanc speciem haud vulgarem ibi esse colhgo. Sed in Tauriae ne-
moribus et hortis haec sola melodica animum recreat, licet nobili-
tate cantus paululum cedat reliquis. Femina incubans, mansuetissi-
ià. Ova ex albo- viridescentia.
Descr. Magnitudo praecedentis. — Rostri max'lla super'or fus-
ca, infera albidior; anguli oris flavissimi, ut et os intus et ligu
plana, apice bifida. Pii tenelh circa os. Irides fuscae. Corpus su-
pra totum, cum alis, furvum, vel gryseo-cinereum. — Remüges 17.
fuscae, exteriore margine gryseo-rufescentes. Subtus albida, jugulo
cinerascente. Sub alis plumae fuscae, albo-marginatae, quasi squa-
matae. Circa genua plumae cinereo-nebulosae. Cauda obiter ro-
tundata, rufescens, mediis pennis fuscescentibus. Pedes corneoli;
Ltibialia integra; unguis posticus majusculus.
995 20M. OSSA COLIST9. AU OE TP diem
M. supra furva, subtus albida, pectore obsolete punctato, cau-
da subrufescente.
Grosse Nachtiga!, Schwenkf. siles. p. 296,
Sprossvogel, Frisch. av. tab. 21.
Le grand Rossignol, Brisson. ornith. IIT. pag. 4oo. Buffon.
orn. ,F; p.113. Latham. av. IV... p. 413.:variet. d.
Hanc quoque distinctam speciem, cum duabus praecedentibus
confuderunt auctores. Ornithophil Germani, sub nomine Sprosser
(naevii) probe distinguunt et propter raritatem aeque ac cantum gra-
vem, sonorum, glocitantem, sub:nterruptum, caro emitur. In Hos
sine vix nisi maxime meridionalibus occurrit. Audivi cantum ejus,
facile dignoscendum, in australibus ad Volgam. Vidi quoque e Cau-
Cáso et e Persia missa specimina. In Germania quondam alui saepe
—— 487
Glocitante cantu ad Turdum .4édonem accedit, eoque vix minor est,
praecedentibus speciebus multo corpulentior.
Nota. 'Tenuitate rostri a Turdo aédone differt et Motacillis
assimilatur. Dorsum fusco-cinereum. Pectus punctis obsoletis fus-
cis guttatum. Cauda dorso fere concolor, attamen subrufescens.
fos N'FOCIVA-CCHP-E E»A3 Curfueco
M. supra fusca, subtus albida, cauda obtusa fusca.
Curruca subfusca, Frisch. av. tab. 22. fig. 4!
Luscinia altera, Curruca vera canora, Klein. av. p. 73. n. a.
icon. ad 0833.
Curruca garrula, Brisson. orn. III. p. 384. sp. 7?
Motacilla Curruca, Lin. syst. XII. I. p. 329. sp. 6?
Fauvette babiliarde, D'Afubent. pict. tab. 580. n. 3.
Pettychaps, Latham. syn. IV. p. 413. n. 3.
Avis, quam volo, est e praecipuis melodicis Rossiae australio-
ris, in carectis passim solitaria. — Haereo autem in synonymis et
aliam credo dari aviculam affinem, quibusdam auctoribus indicatam,
quae pro comparatione nunc deest. — Itaque descriptionem, e dua-
bus ad Rhymnum et Samaram observatis concinnatam, addo, ubi
frequenter cantillantem, instar Sylviae, audivi.
Descr. Magnitudo Rubetrae. | Rostrum crassiusculum, fusces-
cens, basi exalbidum, squamula supra nares plumulosa; pih exiles
ad oris angulos. — Avis supra tota furvo- cinerascens, alis unicolori-
bus fuscis; subtus alba, sed collo, lateribusque cinereo contaminatis.
Cauda subaequalis, tota fusca; rectrices latiusculae, sed acutae. Ge-
nua maxime extus, cinerea. Pedes cinerascentes, tibialibus integris.
Affinem huic àaviculam itidem adultam, ad Rhymnum obla-
tam, ita descripsi: Media inter Lusciniam et Sylviam. Color supra
totus, cum cauda, cinereus; subtus albescens, lateribus cinerascenti-
bus. Pedes fusci; rostrum basi luteum. — larum | bases subtus lutes-
centes. Cauda subaequalis, mediis vix longioribus. An M. hippolai;s?
Nota. Plures dari puto, propter inconspicuum et consimilem
colorem et characteres minus evidentes, aegrius distinguendas, ha-
rum avicularum species, quarum comparatae descriptiones et icones
adhuc desiderantur. | Aliquas delineavit D'4ubenton. pict. tab. 579.
500. 581.
194: (C ND TV A GOBEGOB As TS af bo La:
M. supra cinerea, subtus alba, rectrice utrinque extima dimi-
diato - alba.
Whitethroat, an Spipola Aldrovandi, JFughb. av. p. 171i.
zilbin. av. tab. 58!
Curruca cinerea sive cineraria, Brisson. ornith. III. p. 376.
sp. 4. Fab. 23. fig. 1.
Motacilla cantillantis varietas, J/roeg. catal. adumbr. 179.
Motacilla Sylvia, Lin. Faun. su.ll. n. 250. syst. Xil. p. 330.
Sp. 9. Zool. brit. p. 104. sp. 15. tab. S. fig. 4. (bona).
La Grisette, D'zubent. pict. tab. 579. fig. 3.
Babbling Warbler, Latham. syn. IV. p. 417. n. G?
Cum praecedente a Rossis sub nomine JParakuschka compre-
"henditur. Ircutensibus Solowéi (i. e. Luscinia) audit.
In Rossia et Sibiria passim in arbustis habitat, vere adhuc im-
matura adventans, unde Petropoh saepe, tardiore superveniente ge-
lu, in Viridaria, per spiracula, immo per fenestras in conclavia in-
volat, ubi familiarissima cantillat. ^ Copiosissimam observavi circa
Samaram, in frutetis collium, circa australia Uralensis jugi promon-
toria, et in betuletis camporum Ischimensium. Suavissime, przeser-
tim noctu canora. Junio praesertim mense, dum incubat foemina,
tota nocte sub boreali latitudine tenebris carente cantat, incultum
—— 489
sed Lusciniae aemulum melos, et duplici voce, interjecto Oenanthes
sono, sibi ipsi quasi respondet. Cum Lausciniis domi inclusa earun-
dem carmen imitari discit. | INNidus in fruticetis humilioribus, con-
stans corona e gramine solerter contexta et éequinis pilis intus
obducta.
Descr. Magnitudo fere Rubetrae. Hostrum nigricans, basi
maxillae inferioris livida. Setulae insjgniores ad oris angulos. [ri-
des gryseo-pallidae. Caput supra cum cervice cano- cinereum, qui-
busdam tantum fronte. Palpebrarum plumulae albae; Jorum et aures
fuscescunt. Dorsum cinereum cum virescentis tinctura, quae uropy-
go deest. Subtus avicula lactea, later:bus sordidulis et saepe sub-
vinaceis. Remiges fuscae, externa ora cinerascente, interiore alba.
Cauda subaequalis, pennis ». mediis et utrinque extima tantillo bre-
vioribus. Rectrices fuscae, margine cinerascentes, extima exterius
longitudinaliter alba, interiore parte obsolete fusca, ita ut in quibus-
dam vix umbra fusca in extremitate et versus basinsupersit. Genuum
armillae fuscescentes. Pedes fusco- coerulescentes; tibialia, praeter
morem hujus generis sex septemve incisuris loricata; digitus posti-
cus, callo baseos crassiusculus. — In quibusdam rectrices extimae
praeter interiorem marginem totae albae, proximae ora externa et
apice albent. — Pondus semper tribus drachmis solet esse minus.
Longitudo ad uropygium 3^". caudae 2". 3". rostri ad sinum oris 6".
alarum expansionis 7". 5". ulnae 2". 6". tibiae g". digiti antici 7".
postici 6".
Nota 1. Avicula Willugbejo ttulo Whitethroat s. Spipolae
descripta nostrae exacte convenit. Sed Stoparola Zdrov. Willug-
bejo p. 154. n. 5. dicta et apud Brissonium et Linnaeum ad
Sylviam citata, avicula plane alia videtur, non infrequens in Geria-
nia, sed in hossia et Sibiria nunquam visa,
62
490 p
Nota ». Parus cinereus, Brisson. orn. IIT. p. 549. sp. 4. ad
quem citat synonymon Spipolae Willughbeji et Albini l. c. an
esset diversa ab hac nostra?
Nota 3. Pertinet huc etiam: Curruca cantu Lusciniae, Frisch.
av. Lab. 21. fig. 3.
155 "MO T A C ITET M Oy umma dE B: CN XO o P Rem
M. supra furva, subtus cinerascente albida, area subalari fulva,
rectricibus cyaneis.
Cyanurus sub alis luteus, Z7/esserschm. orn. MS. VII. 1123.
174. Mus. Petropol. I. p. 379. n 301-303.
Motacilla Cyanurus, Pall. itin. II. append. pag. 70g. n. 18.
Latham. syn. IV. p. 459.
? Mesange de Sibirie, D'Aubent. pict. tab. 708. n. 3.
Rossis in Sibiria Sivochwostka.
A Jenisea per omnem Sibiriam aquilonarem et australem in
sylvosis solitaria, sed frequens avicula, Rubeculae ibidem quasi suc-
cedanea.et facie moribusque simillima. Primo vere adventat et in-
ter ultimas aves, sub finem Septembris et Octobri demigrat. Pre-
mente vero subito bruma ad domus familiariter accedit, imo tuguria
rusticorum intrat, ut apud nos Rubecula. oce exili carmen breve
sed amoenum recitat. Femina similhImma mari. Messerschmidius
in saxosis montanis ad inferiorem Tunguskam observaverat; Gmeli-
nus sen. in Jacutensi tractu. Mihi nusquam copiosior vis:, quam in.
sylvis jugi alpini Dauuriae, Jablonoi dicti, praesertim vere circa
Condam fl. ubi et crebrae ab insolita sera nive et a fame oppressae
exanimes reperiebantur, Majo. Per omnem caeterum orientalem: Si-
biriam dispergitur, licet ob parvitatem, et quod densa sylvarum amet,
rarius in cons pectum veniat. Gmelinus Jacutiam adusque observavit.
€—— 491
Descr. Magnitudo et forma Rubeculae. Avicula supra tota
flavente- cinerea, subvirescens. Supercilhia, palpebrae, gula et cor-
pus subtus totum e flavescenti-alba; latera pectoris versus alas flavo-
aurantii coloris, intensioris in mare. Uropygium cyanescit; rectrices
aequales, subacuminatae, fusco-coerulescentes, extus palhde cyaneo
perfusae, unde cauda complicata tota cyanescit. 2//ae fuscae; remi-
&es margine exteriore flavo- virescente, interiore flavo. Pedes et
praesertim) d'giti pro tantilla avicula praelongi, albido - flavescentes.
jrides fuscae. Os et oris anguli flava; Lngua livescens, plana, apice
lacera. Periophthalmium diaphanum fusco fimbriatum. Pondus a tri-
7
drachmali ad semunciale. Longitudo aviculae 3". 3^. caudae 1^. 11".
alae pansae 8^". g^". ulna alarum 2^. Buc
B. Farietatem in Daur:a et ad Jeniseam bis omnino occisamn
habeo, quae supra tota pulcherrime cyaneo coraciae colore perfusa,
et pectoris lateribus late fulvis, pulcherrima est. Sed rarius tales
occurrunt; hae forte sunt aetate provectiores. — Hepar bilobum, dex-
nn
tro prolxiore. Cystis exigua. Lien oblongus, vermicularis 3".
Oesophagus ingluvie caret. Prolobus glandulosus 23". —V'entricu-
lus mole baccae Lauri, mediocris, carnosus, infarctus eruücis, scara-
baeolis et aranearum exuviis.
Intestinum calami corvini amplitudine, a pyloro ad coeca 6". 5".
Choledochi insertio i7. 1". a pyloro. Coeca perexigua, vix longa i^.
Rectum ampulla, pisi magnitudine praeditum, a coecis ad anum g'".
aequat. Testes Junio emarcidi.
19.0. :13M OKISAIG DLAETAO Ztubeciula.
M. rufescente cinerea, gula pectoreque rufis.
Rubecula seu Erithacus antiquiorum, Wlughb. orn. p. 160.
tab. 30. Raj. av. pag. 70. n. 3. Frisch. av. cl. 2. sect. a.
*
492 mom,
tab. 19. fig. ». Brisson. orn. III. p. 418. Zool. brit. p. 100.
Sp. 5. tab. 52.
Motacilla Rubecula, Lin syst. XII. I. p. 337. sp. 45.
Rougegorge, D'4ubent. pict. tab. 361. fig. 1.
Red - breast, Latham. syn. IV. p. 442. n. 38.
Rossis Malinofka (forte a rubedine), item Krasnoscheika et Kras-
noglotka.
In Rossia multo minus frequens, quam in reliqua Europa; etiam
ad Camam inferiorem et in Chersoneso taurica migrantem observavi
Aprih et autumno. — Sed ultra Uralense jugum per omnem Sibiriam
non magis apparet, quam Rubetra, Atricapilla, Erithacus et Troglo-
dytes, in Europa licet vulgares. — (AJtricapillam equidem inter Cam-
tschaticas aves recensuit Stellerus; sed descriptio, quam in Manu-
scriptis ejus invenio, non Atricapillam, sed Parum palustrem de-
signat. Atricapillam vero ne in Rossia quidem unquam obtinere po-
tui) In Tauricae chersonesi montanis Rubecula interdum, mitiori-
bus anms, hybernat. De hujus familiaritate hyberna cecinit Thom p-
son in Poémate de temporibus anni, et eleganter scripsit Pennant
in Zoologia britannica.
Nota. Quos ad Camam fl. circa vicum Sarapul obtinui: iis
plumae circa rostrum, et collum subtus totum usque ad jugulum late
fulvo-rubro colore. Circulus seu halo canescente- cinereus fulvedi-
nem juguli utrinque includit, ultra quem facies prona tota albet. La-
tera cinerascunt. T'ectrices secundariae exteriore apice pallidae. Cau-
da uniformiter fusca.
193205uM OCTSOA:Q. T'EXSAV Saltoeriu.
M. cinerea subtus alba, superciliis albis, cauda' rotundata.
Salicaria, Auctorum, Jillughb. orn. p. 158. Haj. av. p. 81.
Albin. av. III. p. 26. tab. 6o. (inala).
Curruca arundinacea, Brisson. orn. III. p. 378. sp. 5.
Motacilla Salicaria, Lin. Faun. su. II. n. 49. syst. XII. I.
p. 33o. sp. 8. Zool. brit. p. 99. tab. S. fig. 1.
Sedge Warbler, Latham. syn. IP. p. 430. n. 21.
Le chantre, D'Aubent. pict. tab. 651. fig. 1.
Rossis Talofka (Salicaria), versus Jacutiam Pjewunetz (cantator).
In Rossia et Sibiria passim in Salicetis circa fluvios occurrit,
suaviter cantillans, unde in borealibus ad Lenam, ubi aliae desunt
melodicae, rossicum nomen meruit. Observatur etiam in Dauuria
et Studiosus versus mare glaciale, quousque arbusta suppetunt, ean-
dem vidit. Evolat in cacumen arboris, indeque ex ramo in ramum
desultans, productis et continuatis sonis amoenissime cantillat, voce
majore quam tantillae aviculae convenire diceres. — Nidus in ramu-
lo bifurcato, e graminibus implexis. Ovula 4 ad 5.
Descr. Sylvia multo minor. Rostrum nigrum, basi maxillae
inferioris lutescente. Os, anguli oris et lingua bifida flavissima. Cor-
pus supra gryseo-cinereum. . Striga superciliaris a rostro ad occiput,
una cum palpebris, albo-palhida. ^ Fasciola fusca obsoleta a rostro
per oculos. Subtus avicula cinerascente- alba, jugulo lateribusque
magis cinerascentibus — Jae subtus et subcaudales pallidae. —4lae
fuscescentes, remigibus 19. quarum primd*3 brevior, 3-5. exterius
angustatae. Cauda obiter rotundata, tota fuscescens; rectricibus sub-
acutis linbo cinerascentibus. ^Femora inferius cinerascunt. Pedes
longiuscuh, corneolo-fuscescentes, digitis subtus flavis; tibialia in-
tegra. Pondus drachmarum plus minus »;. Longitudo vix 3". cau-
dae 1^. 11i". alarum expansaram 6". 6". ulnae 2^. »"". rostri ad oris
angulos 5i". ad frontales plumas 3:1". tibiarum g:". digitus anticus
medius (cum ungue oi^.) 7^. postici (cum ungue i£.) 5i".
494
1o8. -WPOTACTTL'/A Trochilüs.
M. cinereo- virens, subtus pallida, humeris subtus superciliis-
que flavis, pedibus lutescentibus.
Regulus non cristatus, Aldrovandi, JPilughb. orn. p. 164.
Lab. »4. Raj. syn. pag. 8o. n. 10. Jlbui. av. 1I. tab. 5g.
yip: d.
Muscipeta minimus vel Spinus salicarius, Frisch. av. cl. s.
Sect,:.9. Lab. 94. fig. 2»
Regulus salicinus, Zool. brit. p. 101. tab. S. fig. ».
Asilus, Brisson. orn. lll. p. 479. sp. 45.
Motacilla Trochilus, Lin. syst. XII. p. 338. sp. 49.
La Fauvette des roseaux, D'Zubent. pict tab. 581. fig. s.
Yellow Wren, Latham. syn. IV. p. 512. n. 147.
Rossis Pénotschka et Pencfka (quod supra truncos sedere et ni-
dulare solet); ad Lenam Talofha (quod saliceta amet). Cam-
tschadalis Trakhtschitsch.
Haec, licet e minimis nostratium avicularum, mereque insecti-
vora, omne tamen facile clima perferre audet, et non solum in Ros-
sia, tam australiore, quam boreali, sed et per omnem Sibiriam, etiam
arcticam, et in Camtschátcam usque abundat, quousque vepreculae
et saliceta suppetunt, Stellerus etiam in insulis curilis et versus
Aumericam sitis abundare prodidit. In fruücetis densissimis versatur
et voce stridula, sono Grylli aemula, facile se prodit. Appropin-
quantem vero nido hominem vel animal cum clamore prosequitur,
Zelatissima pro prole adamata. Nidus vel inter frutices abditus, vel
in colliculis muscosis et supra truncos arborum antiquos, e musco
et gramine, plumuls constratus. Ovula 7 scrupuli pondere, alba,
punctis rufis, [n orientali S1ibiria Gmelinus sen, et ipse in Dauu-
ria et ad Volgam observavimus varietatem pulcherrime atque intenso
colore ita eminentem, ut fere pro nova specie imponeret.
Descr. Rostrum fuscum, tenue, longiusculum, basi depressi-
usculum, angulis plumosis longius procurrentibus et setulis ad os.
Lingua linearis, apice quadriseta. Nares oblongae, squamula poste-
rius convexa, supera, anterius magis hiante et apertura ovata per-
viae. lrides fuscae. Corpus (vulgaribus) supra totum flavo - cineras-
cens, vel virescente cinereum, versus caudam flavidius. Lora fusca;
linea supracilharis a rostro incipiens exalbido-flavescens, quibusdam
flava. Subtus albet avicula, collo sordidulo cinerascente, jugulo cris-
soque flavescentibus. Alarum bases subtus, praesertim margine, in-
tense flavae. | Femora cinerascentia, armillis flavis Remiges rectri-
cesque fuscae, limbis flavescentibus. Cauda subbifurca. Pedes lon-
giusculi, tenues, in junioribus (alias similimis) fusci, sub digitis
tantum flaventes, in adultis e fusco intense lutescentes; tibialia in-
ferne incisura unica. Pondus vulgo bidrachmale, cum scrupulo vel
aliquot granis, raro dr. sesquitrium. — Longitudo ad uropygium »".
[4
1017. caudae 1i". 10", ulnae alarum 2". 7". expansarum 7". rostri ad
oris angulos 517. tibiarum 9". — Sexus differentiam nullam invenire
potui, nisi quod in mare remiges secundariae pleraeque rhacheos
subtilissimo mucrone acuminatae.
P. Farietas pulcherrima (maris), mihi bis omnino visa: su-
pra intense viret, striga supraciliari usque. ad oculos flava, dehinc
alba; lunula alba sub utroque oculo. Corpus subtus favescenti-al-
bum. larum margo flavissimus, fusco squamatus; tectrices: secunda-
riae exteriores apice exterius albent. Pedes fusco flaventes. Rostrum
mgricans maxilla inferiore albida. Pondus et mensurae similes.
496 . e
y. "liam habui ex insula Kadiak, Americae vicina, subtus
edmodum flavam, supra versus frontem et uropygium intensius vires-
centem ; supercilio fere non flavo.
1/9.9: 1S MIO T -A.C. T LiE. A - ,rubigimosa.
M. flavissima, dorso virescente, pectore lituris longitudinalibus
rufis, rectricibus flavis fusco marginatis.
Figuier du Canada, Brisson orn. III. p. 442. n. 21. tab. 26.
fig. 3. D'fubent. icon. tab 58. fig. 2.
Yellow Poll, Latham. syn. IF. p. 515. n. 148.
? Bloody side, Latham. av. II. P. ». p. 489. n. 115.
In insula Kadiak occisam mis:t amiciss. Billings.
Descr. Habitus Mot. Trochili, quo paulo minor videtur. Ro-
strum. nigrum, subulatum, apice utrinque emargmatum. —Fibrissae
narium et frons ad medium usque verticem, lateraque capitis et
subtus avis tota citreo -flava; frons virescenti nebulosa. Pectus et
latera lituris longitudinalibus latusculis, fulvo - rufescentibus. | Cervix
cum dorso uropygioque virescit. .4/ae compositae dimidiam caudam
aequant: remiges Lectricesque omnes fuscae, margine utroque flavae.
Rectrices aequales, exterius fuscae, ora flava, interius flavae. — Pedes
corneoli, t bialibus integris. — Mensura ulnae alarum 2^. 357. caudae
i". 6". rostri 6". tibiae 9". digiti antici medii (cum ungue) 7". po-
Hr
$ticl (cum ungue 2^.) 5".
r30! ^o NM OTA CTLISA''" MOOD.
M. cinereo- virens, subtus pallida, humeris subtus flavis, pe-
dibus atris.
Asilus, Bellon. lib. VII. cap. 6. Willughb. orn. p. 164.
Motacilla Acredula, Lin. Faun. su. I. 237. II, 263.
? Scotch Warbler, Zool. brit. 4.
ei ^tm
MESURES. AUT
Avicula certissime a M. Trochilo distincta, etiam voce et mo-
ribus, licet simillima et ideo forte neglecta auctoribus, quod propter
inqu:etissimam indolem difficillime occidatur. — Sylvas et saliceta
amat excelsiora, summis arborum fastigüs insidere amans. Jox si-
biia magis, quam canora et nunquam stridorem 'Trochiln imitatur.
in Rossia et omnl Sibiria passim observata fuit; sed propter incon-
spicuam staturam ot colorem raro conspicitur.
Descr. 'irochilo multo minor, adeoque Regulo aequalis. Os
intus croceum. Supra tota e fusco - cinereo virescit, fronte fuscidiore,
striga superciliaari nulla. Gula sord:de alba; jugulum flavescit. lae
subtus margine intense flavent, reliqua subtus alba. Pedes, ut recte
Bellonius, aterrimi, quod in Linnaeana descriptione corrigendum.
Remex prima brevissima. Pondus drachmae i3. Mensura rostri 5i".
a summo rostro ad extremam caudam 4". 5". expansis alis 6". 10".
Nota. Pondere et megnitudine similes aviculas in obs. orn.
MS. descripsit Messerschimidius ad Lenam observatas, titulo: Re-
guli non cristati, omnium forte minimi. Sed notat strigam supraocu-
larem, a rostro ad nucham flavicantem, sub qua oculos trajicit du-
ctus fuscus. Idem Edwards (glean. II. tab. 278. fig. 1.) in Ame-
ricana avicula, quae cum Trochilo non est confundenda. Forte Mes-
serschmidii avis distincta a nostra. Hanc Latham (syn. IV. p. 513.)
pro varietate Trochili posuit.
pourcvVLIOLDSASC D LUISA 2 piéldolo tu
M. flavissima, dorso virescente, pileo nigro, rectricibus fuscis,
Cum M. rubiginosa ex insula Kadiiak müssa est ab amicis.
Billings.
Descr. Magnitudo et forma M. Reguli. Rostrum nigrum, cras-
siusculum, depressiusculum, maxilla inferiore basi albida vel lutes-
cente. Fibrissae ad oxis angulos nigrae, naribus flavae. Facies tota,
63
498 —n
ultra oculos usque, et subtus tota avicula, pulcherrime citrina, inta-
minato colore. Jertex inter oculos coeruleo- ater, ad nucham sen-
sim fusco-exsoletus. Cervix et dorsum totum, cum alarum basi et
uropygio cinereo - virescunt. Subtus avicula saepe alba, geniculis fla-
ventibus. Brachia subtus flavo marginata. Remiges 17. et subaequa-
les rectrices omnes fuscae, exteriore ora favente, interiore margine
albido. — Tectrices secundariae earumque incumbentes flavescenti al-
bae, unde striga duplex alarum. Cauda subbifurca. Pedes corneoli,
Hp,
majusculi. : Mensura corporis 2". 1". caudae 1i". 6". ulnae alarum 9".
I "n
rostri 4". digiti antici medii (cum ungue i17.) 6". posüuci (cum un-
gue 27.) 4". zlae expansae 5". 7".
1390: 0 NP OSPSAVCRNEDAT SAU Uo TES:
M. supra virescens, subtus pallida, macula verticis flavissima.
Regulus cristatus Aldrovandi, Willughb. orn. p. 163. tab. 4».
Raj. av. p. 79. n. 9. Zílbin av. I. tab. 53. fig. A. Frisch.
av. tab. 94. fig. 4. Catesb. carol. III. p. 13. tab. 3. Ed-
ward. glean. Il. tab. 954. (infra). Zool. britan. pag. 1o)
tab. S. fis. 3.
Calendula, Klein. stemmat. av. tab. 98. fig. ».
Parus Calendula, Regulus cristatus vulgo, Brisson. orn. III.
p. 579. Sp. 17.
Motacilla Regulus, Lin. syst. XH. I. p. 338. sp. 48. Faunm.
su. 1l. 262.
Le Poul ou Souci, D'Aubent. pict. tab. 651. fis. 3.
Goldcrested Wren, Latham. syn. IP. p. 508. n. 145.
Rossis Korolok (Regulus), Knaesok (principulus). Esthonis Tuh-
hane; Lettonice Zeplihts.
In Rossia mihi nunquam visus, et in Sibiria tantum semel, ad
Tschulymum fl. sero autumno a venatore adlatus. Parvitas et mores
€— 499
aviculae sylvestris in causa esse videntur, cur non frequentius appa-
reat. Rariorem, quam in Europa, esse, vel deesse Rossiae legu-
los, minime dixerim.
Nota. Macula verticis medi flavissima eadem, quae in Euro-
paea, et paulo minus insignem in eodem Surimamo adlata avicula
observavi, alas simlhima.
i959.» AMO DA: QUE LalA« Rroregulite,
M. supra virescens, subtus pallida, vittis supraciLharibus coadu-
natis flavis, lineaque verticis pallida.
Yellow browed Wien, Latham. syn. av. IV. p. 459. n. 61.
Hanc elegantissimam et mónatissimam inter nostrates aviculam
initio Maji ad Ingodam Hl. Dauriae observavi, et licet Regulo simil-
lima sit, distinctam tamen esse specie, minime dubito.
Descr. Magnitudo et facies omnino Reguh. — Rostrum supe-
rius nigram , maxilla inferiore lutescente; apice fusca. Plumulae su-
pra nares citreo-flavae atque hinc continuatur taenmiola utrinque su-
procibars ejusdem coloris, quae continuatur versus occiput Zj1ea
s:hiuterrupta alba, et compari connectitur. —'ertex intermedius fus-
co- virescens, Zinea longitudinah flavescente, versus nucham alb;da.
Punctum. fuscum ante oculos et striga fusca ab oculis ad nucham.
Lorsum cinereo-flavum vel virescens, ut et tectr:ces caudae; sed
Zona lata uropygii albido -íflava. Subtus avicula al^a, geniculis pe-
dium flavescentibus. .4/ae fuscae; remiges 17. limbo exteriore flavae,
interiore albae; prima minima; tectrices secundariae, earumque ia-
cumbentes flavescenti -albae, unde striga duplex alarum. Humeri
sibtus albi, margine flavo. Cauda subbifurca fusca; rectrices acuui-
natae, oris exterioribus [(lavescentibus. | Poidus drachmae 1i. cum
scrupulo. Mensura a rostri apice ad uropygium 2". 1". caudae 1". 7/7,
ua
1 IY k E D ^ z ^
alaruua expansarum 5". 7". ulnae Y". io^,
$00 ——
Nota. An avicula e Messerschmidio supra ad Acredulam
citata (Not.) hujus forte foemina ?
t9LCP NINOUW AC BENDUAS- TroSIOOY eS.
M. gryseo ferruginea, variegata , subtus albida, striis trane-
versis undulata.
Passer troglodytes antiquiorum, JVillughb. ornith. pag. 164.
tab. 4». Raj. av. pag. 8o. Albin. av. I. tab. 55. fig. B.
Zool. brit. p. 1092. sp. 10.
Regulus nivalis vel hybernus, Frisch. av. cl. 9. sect. 5.
tab. o4. fig. 3.
Regulus, Brisson. ornith. III. p. 495. sp. 94. |
Motacilla TTroglodytes, Lin. syst. XIT. I. p. 337. sp. 46.
Le Roitelet, D'Aubent. pict. t. 651. fig. 9.
Wren, Latham. syn. P. pag. 506. n. 143.
Rossis Karapiwnik (urticina avis).
In Rossia occidentaliore et australiore, ut in Europa, passim.
sed ultra Uralense jugum nusquam occurrit. Pybernat in montosis
Persiae ad Mare Caspium, et in Taurica Chersoneso, ubi hyeme per
hortorum sepes volitat, hominem minime timens. |
Nota. Eadem fere variegatis colorum in hac avicula, quae
Jyngi, Caprimulgo, Scopi et Rusticolae.
IH. PALLENURAE; Motaciliae SCOPOL.
35 "FO PANCTETA CMeMWmope duum XXI. fi&. 2.
M. supra coerulescenti- cinerea, subtus flava, gula nigra, strigis
supra infraque oculos, rectricibusque lateralibus albis.
Ballarina, Olinae Ucc. p. 43.
Motacilla cinerea, Willughb. orn. p. 172. Edward. glean. 1.
Lab. 259.
m 50t
Motacilla cinerea, subtus flava, Gmel. sen. obs. MS.
Sylvia flava, Klein. av. p. 78. n. 7.
Motacila flava, Brisson. ornith. III. pag. 471. sp. 4i. tab.
23. Jg. 2
Motacila Boarula, Lin. mantiss. p. 597.
Motacilla Melanope, Pall. itin. III. append. p. 696. n. 16.
lergeronette jaune (improprie) Buffon. orn. IX. p. 388.
Crey Wagtail, Latham. syn. IF. p. 398. n. 4.
Mihi tempore verno ad. Ingodam fl. Gmeino circa oppidum
Jeniseisk observata est, caeterum nec in Rossia, neque per Sibiriam
apparuit. Mores Motac. flaveolae, a qua vero proportionibus adino-
dum differt.
Descr. Habitus M. flavae, sed pedes minus proceri, cauda-
que longior. Caput et supra tota cocrulescenti cinerea, sed uropy-
gium flavum, medio longitudinaliter virescens. — Linea supraciliaris à
rostro ad tempora alba, sub qua /ora nigra, tum linea alia alba, ab
angulis oris per collum utrinque longitudinalis, inter quas gula tota
nigra. Reliqua subtus pallidius flava. .4/ae nigricantes, remiges 18.
quarum 8-14. subemarginatae, 9-15. basi albae, intimae utroque
margine. Cauda longissima, aequalis; rectrices extremo angustatae,
utrinque tres albae, praeter extimam externo margine nigram inter-
dum 2 et 3 externe longitudinaliter atrae. — Pedes minusculi, fusci;
tibialia integra. Mensura corporis 3". 5". caudae 3". 4". alarum ex-
pnt "ng
pausarum g'. ulnae 3". i^. rostri ad frontem 5;". ad rictum 8^. ti-
biae 8/. digiti antici medii (cum ungue i137.) 6'". postici (cum
ungue 22".) 5i".
136. TWO TA CTILETLTA '"Jlivbélü.
M. supra cinereo- virescens, capite canescente, subtus flava,
rectricibus » lateralibus oblique dimidiato - albis.
502 €—
Motacilla flava auctorum, JPillughb. ornith. p. 175. tab. 68!
Baj. av. p. 75. n. 2. bin. av. Il. tab. 58! Frisch. av.
tab. 23. fig. 3. Edward. glean. I. tab. 250? D'Aiubenton.
pict. tab. 28. fig. 1.
Motacil'a verna, Brisson. orn. III. p. 468. sp. 4o.
Ycllow Wagtail, Latham. syn. IV. p. 400. n. 6.
Bergeronette du printemps, Buffon. orn. IX. p. 384. tab. 14.
Jie daz
Perus luteus, Gmelin. jun. itin. IIT. p. 101. tab. 9o. fig. 1.
Rossis Plischka sheltaja, Sinitschka sheltaja, vel Tressoguska
(caudam quassans) ^ Vogulis Woserman senhsi (Flava avicula);
Ostiacis Wostewürtscluk.
In omni Rossia et Sibiria abundat, usque ad Oceanum orenta-
lem, et Camtscatcam quoque frequentat, inque maxime boreales re-
giones Sibiriae aestate evegatur, non tamen limites sylvarum arctoas
excedens. "Versatur in pratis humidis, culus et novalibus, maxime
circa stagna et aquas, BHiybernat in Persia, ubi a Ginelino jun. pro
nova Pari specie habita fuit. In Taurià per totam hyemem non con-
sistit, sed saepe jam apparet Februario, paulo tardius M. alba.
Descr. Caput in masculis supra cano - cinereum, in quibusdam
flavedine admixta. Lora palpebrae et areola pone oculos, quibus-
dam et genae infra oculos, albae. Dorsum filavo-cinereum seu vi-
rido. Feminae megis cinerascentes, eodem colore capitis. 4/ae basi
dorso concolores, pennis fusco-nigricantes; at apices vestitricum et
tectricum secundariarum flavescunt in mare, in femina albent, unde
alis compositis striga gemina. — Hemiges interius versus basin albae,
intima praelonga, margine flavescenti alba; mediae 6-15. ap:ce cor-
dat:im emarginatae, ut Alaudis. Subtus avicula tota, mascula flavis-
simi colors, femina pallidior, gula juguloque (ere albidis | Cauda
xmpe 503
minus longa quam in praecedenti, aequalis: rectrices nigrae, at ex-
timae utrinque 2 albae, interius a basi oblique nigrae; in multis
secundae nigredo etiam extra scapum descenlit. HRostrum pedesque
nigrent; vibrissae vix notabiles, nares perviae. Pedes proceriores,
quam praecedentis, tibiae obsoletius loricatae. —Unguis posticus lon-
gior, quam in Alauda arborea auctorum. ^ Digiti subtus lutescentes.
Unguis posticus oblongatus huie et praecedente. —Pozdus semunciale
in maribus scrupulo uno et áliero superare, in foemina minus esse
solet. Mensura extensae avis ad uropygium 3^. 10". caudae 2". 8".
alarum expansarum 9". 5^. ulnae 3". rostri 7". tibiarum 11^. digiti
antici medii 10". postici (cum ungue 41^.) 8;". Sibiricae et rossi-
cae aves plurimae collatae, per omnia huic adumbrationi respondebant.
Nota. Ex proposito hasce aviculas descripsi, ut species con-
sisterent; etenim Motacillarum flaventium hujus affinitatis Linnaeus
cum antiquioribus tantum binas, Brissonius tres, ego vero qua-
tuor distinximus.
3p Con OVE ANTOPIBL TOI SO v tme T] ae P AMD NEXEXUIE
M. dorso coerulescente - fusco, capite subtusque tota flavissima,
rectricibus inaequalibus extimis albis, margine interiore nigris.
Yellow headed Wagtail, Latham. syn. IV. p. 401. n. 7.
Motacilla capite et ventre flavo, dorso cinereo, Gmelin. sen.
Mus. Petropol. I. p. 379. n. 298.
Motacilla citreola, Pa. itin. III. append. p. 696. n. 14.
Rossis in Sibiria Tressutschka (quassatrix). ;
Copiosissimas et pulcherrimas hujus speciei aves in Sibiria
praesertim orientali atque Dauuria, itemque ex regionibus ad Lenam,
Camtschatca et insulis versus Americam sparsis habui; observantur
et in Rossiae orientalioribus, circa Uralense jugum, sed tantum ve-
re, quum ad boreahores plagas transmigrant, quas temperatioribus
$04
praeferre. videntur; Unde et a Studioso in arcticis terris observatae
fuerunt. Ultra Jeniseam tamen, orientem versus, ubique etiam aesti-
vantes vidi. Moribus, habitu, et quod in aquosis lubenter versantur,
cum praecedenti et M. Albeola conveniunt. Apud Ornithologos hu-
jus speciei nulla mentio, et in occidentalibus non observatur.
Descr. Semper major praecedente, praesertim Sibirica. Ro-
strum nigrum. Caput totum, cum collo, citreo-flavissima; corpus
subtus sensim dilutius. Dorsum totum et ima cervix plumbeo - cana;
ad cervicem area lunata, quasi cucullari nigricante. Uropygium di-
lutius. 4/ae fuscae, remigibus 3. intimis (16- 18.) acutis, nigriori-
bus, margine albis, harumque media elongata; 8-15. obiter corda-
tim emarginatae; 1-4. subaequales, longissimae. Tectrices secunda-
riae albo- marginatae, interiores sensim latius; incumbentes nigrio-
res, apice late albae. Brachia subtus cinerea, albo- marginata. | Cau-
da inaequalis, rectricibus mediis et 3, 3. longioribus, 92, 9. paulo
brevioribus, et his breviores laterales. — Extimae utrinque ». albae,
interius longitudinaliter nigrae, proxima tantum ora exteriore alba;
reliquae cum tectricibus nigrae. Pedes coerulescenti- nigri, digitis
subtus flavescentibus: Unguis posticus digito longior, subulatus, mi-
nus arcuatus. Pondus drachmarum 5: ad 6. Mensura ad uropygium
^ Ht 72
4. 1". caudae 3". 1i". alarum, expansarum 10". 2
"rt
.-rostru 6i". —
Feminis flavedo obsoletior. occiput fusco alboque variegato litura-
tum; superc.lia intensius flava. ^ Magnitudo eadem. Intestinum
septem - pollicare.
138. MO T. AJCHaErcL UA Ga c amgesibnis.
M. supra cinereo - virescens, subtus pallida, collo liturato, re-
ctricibus » extimis albis, interiore margine nigris.
Culicilega, Schwenkf. sil. p. 307.
Grey Wagtail, Zool. britan. 4to. I. p.307. n. x44.
— 505
Motacilla cinerea, Brisson. orn. III. p. 465. sp. 39. tab. »5.
fig. 1. (minus bona).
Parus caspius, Gmelin. jun. itin. IIT. p. 104. tab. 2o. fig. 9.
Bergeronette grise, Buffon. orn. IX. p. 577. D'Aubent. pict.
tab. 674. fig. 1.
Cinereous Wagtail, Latham. syn. IV. p. 397. n. 9.
In campis desertis Rossiae et Sibiriae australioris, a Tanai us-
que ad Irtin fl. et Altaicas alpes, locis etiam aridissimis, graminosis
frequentissima avicula, inter gramina, praesertim circa vias, celeri
gressu discursans, nec facile subvolans, ut eminus saepe currentis
muris specie imponat. Aquas non frequentat. Autumno congregan-
tur plures familiares. Adventat vere, cum prioribus, per paria.
Gmelinus sen. etiam ad Lenam observavit. Hybernat in Persia, ut
e Gmelini jun. synonymo constat, quod certo scio huc pertinere e
missis ab eodem speciminibus.
Descr. Magnitudo et facies M. flaveolae. Rostrum nigrum.
Caput supra, cervix, dorsum, cinereo- virescunt; uropygium inten-
sius viret. Ductus supraciliaris a rostro, cum palpebris albido - fla-
vescens vel pallidus. Gula collmque subtus dilutissime, reliqua
subtus evidentius, sed pallide, flavescunt; /atera subcinerea; subcau-
dales flavo- albae. — Gulam infra cingit annulus ovalis maculosus s.
e lituris fusco. cinerascentibus coalescens, saepe obsoletissimus; di-
stinctior in masculis, qui et flavidiores. .4/ae fuscae; tectrices secun-
dariae interiores, instrataeque his plumae-apice, remiges secunda-
riae extus, albo-marginatae; 11-15. subemarginatae, antepenultima
(16.) producta, subacuminata. Humeri subtus fere albi. Cauda lon-
ga, aequalis, nigra, rectricibus utrinque 2 extimis albis, interiore
margine longitudinaliter nigris. Pedes mgri, tibialibus integris; un-
guis posticus elongatus, ut in affinibus. — In nucha utrinque ultra
64
plumas emergunt, pili duo vel tres tenerrimi, recurvi. Jibrissae iri-
cile. Longitudo avis ad uropygium 3". 1:0". caudae 2". 8", un-
guis posticl 5".
Nota. Forte haec est, quam Mot. bearulae nomine intellexit
Scopoli An. I. p. 154); sed conjunxit cum M. Melanope nostra
Linnaeus, quam in Mantissa definivit.
139. JM O TA CILLA .Libeola.
M. supra cinerea, subtus facieque alba, cucullo colli atro, re-
ctricibus lateralibus dimidiato oblique albis.
Motacilla alba Antiquiorum, JVillughb. orn. p. 171. tab. 4».
Raj. syn. p. 75. n. 1. Albin. av. I. tab. 49. Frisch. av.
tab. 23. fig. 4. Brisson. orn. lll. p. 461. sp. 38. Lin. syst.
ALL. pros sprcaas
White Wagtail, Latham. syn. IP. p. 395. n. 1.
Rossis Plischka et Traessoguska simpliciter, Beresoviensibus Pe-
tschuschka et Sinitschka. | Tataris Sibiriae Kemekutschhasuk;
Casaniensibus Schebertschik; Mestscheraecis et PBaschkiris Schi-
birtschik; Kirgisis Sartschatschibtschik; Chivinzis Kuiruksalam
(à. e. cauda salutans); Persis et Bocharis Murgiunda ; Arabis
Tairyjunda. Morduanis Uskeraei ; Tscheremissis VWirlaenge ;
Votiacis Tschetschek ; Permaecis Syrtschik ; Esthonis Haenne-
Jinne; Lettonibus Zeelama. | Vogulis Waertschik ; Ostiacis ad
Irtin Wyrsisik , ad Surgut Pyrahvaijach , ad Jugan Tschitschik-
»aijach ; 'Tschuvaschis Purtschkan. ^ Tungusis Tschitschakü ;
Lamutis JPelekün. ^ Coraecis Gowynku. Curihs Paikantschir.
Camtschadalis Esch - chotschutsch ; Ukinzis Esch - choltsch ; oc-
. cidentalibus Nasgoátsch et Uaschachutschu.
Plura horum nominum etiam Motacillis flavis communia.
Per universam Rossiam et Sibiriam, ut in Europa omni, ubique
nota et vulgaris avis, non omnis 1n arcticas terras migrans, nec in
frigidis alpestribus subsistens. —Copiosissimam observabam in Dauuria,
ubi contra M. f/aveola rarior occurrit. — In australiore Sibiria acque
et Rossia mitiore hyeme saepe jam sub finem Februari redit; at
Jacutiae adventare sub finem Aprilis demum observatur. In boreali-
bus ad fl. Kovyma adhuc tardius, europaeae simillima. ^ Camtscha-
dali adventum hujus aviculae avide exspectant et mde novum annum
vernalem inchoant: credunt autem illam hyemem in Camtschatca
subterranea seu apud antipodas transigere, ubi alternas cum suis
aestates státuunt. —Concrematae avis cineres apud plebem Sibiriae
ad drachmam propinati commendantur contra calculum. — Insecta-
iur potissimum vermiculos aquaticos..
Note. Variat collo toto nigro, vel cervice tantum; frequen-
tius cervix inferre parte cinerascit In maritimis Camtschatcae,
praesertim promontoriis, et insulis Curilis, constans observatur 7//a-
rietas, quam e missis ab -/mic. Billings exuviis describam: Dor-
sum ilh totum, cum cervice et parte verticis atrum, subchalybea-
tum, ut et colum cum jugulo. Facies alba ultra oculos, fascia utrin-.
que alba secundum collum continuata. —Fasciola pone oculos longi-
tudinalis nigra albedinem dividit. Rectrices utrinque 2. albae, ex-
tima interiore, proxima utroque margine nigra. Hemiges pleraeque
cum tectricibus albae, sed extremitate nigricante. (Conf. Latham
av. Il. part. 2. p. 236. collared Wagtail, variety). Vel a loco na-
tali nata varietas, vel distincta forte species. — In Belgio quondam
visi Motacillae hujus varietatem totam candidam.
598
IV. CORYDALES; Alaudis adnumeratae Auctorum.
UIDULIPOSPAACC DIT ELASEEoDa SCeLTa:
M. supra virescente - grysea , fuscoliturata , subtus albida striata,
eauda rotundata unicolore.
Locustella avicula D. Johnson, JVillughb. orn. p. 151. Haj.
av. p. 70. n. 7. Zool. britan. p. 95. sp. 6. tab. Q. fig. 5!
Spipoletta sibirica, alaudae vulgari similis, Messerschm.
Isid. sib. MS.
Conf. Pieplerche, Frisch. av. cl. ». sect. 9. tab. 16 fis. 3.
Petite Alouette, Albin. av. I. tab. 44. itemque.
Curruca grysea naevia, Brisson. orn. suplem. p. 119. n. 89.
tab. V. fig. 9. (sed cauda longior).
Haec avicula, quae nuperioribus synonymis obscura est reddita,
in Rossia rarius, frequentius in Sibiria orientali, praesertim Dauuria,
oblata mihi est. Gmelinus sen. et Messerschmidius ad Lenam
observarunt. (Secundum synonyma esset: Alauda sepiaria, Brisson.
Orn. HT. p. 347. sp. 4. et Al triviahs Lin. syst. XIT. sp. 5.); sed
descriptiones horum, praesertim quoad caudam, non quadrant.
Descr. Motac. Trochilo haud major. Rostrum Motacillae,
fuscum , subtus albidum, pilis ad angulos rictus vix ullis. Caput et
corpus supra totum colore alaudae gryseo, liturato; subtus album,
collo inferiore, lateribusque punctis longitudinalibus fuscis. — Jae
vix uropyg!o longiores, fuscae; tectrices, remiges intimae 16 - 18. ni-
£riores, margine gryseo-albidae; secundariarum nullae emarginatae
(quod alaudis solemne eoque magis, ut et pedum conformatione, ab
Alaudis aliena est avis, licet colore similis). Uropygium gryseo - ci-
nereum, immaculatum. Cauda brevicula, tota fusca, rotundato- sub-
cuneiformis, rectricibus subacutis, mediis tantillo brevioribus, exte-
riornbus valde decrescentibus. Femora versus tibias cinerea. Pedes
cum unguibus corneoli; tibialia integra ; unguis posticus majusculus,
sed falcatus. — Mensura avis ad uropigium 3". 2". caudae i^. 7". ex-
imis rectricibus i". i^. expansarum alarum 6". ulnae 2". tibiae 3",
digiti antici medii (cum ungue 15,7.) 73^". postici (cum ungue 3^.) 6",
Nota. Habui affinem huic avem in Dauuria, simillimam , sed
minorem et comparate diversam, cujus specimen, ante descriptio-
nem, periit. Eandem vero Stellerus Jacutiae, pro Locustella Jill.
descripsisse videtur, ideoque summarium ex ejus descriptione ad-
dam: ,Regulo non cristato (Trochilo) comparata, minor et gracilior
visa. Rostrum nigricans, rectum, gracile, acutum, maxilla inferiore
albida; Nares patulae, ovales, in palato translucidae. ^ Supra tota
fusco flavet, vel virescit, plumis ad rhachin fuscescentibus, unde
liturata apparet. Malae admodum remisse flavent. Subtus alba; Gu-
la immaculata, collum subtus jugulumque rhachibus fuscis striata;
latera sub alis et subcaudales flavescunt, subliturata. ^ 4/Jae breves,
remiges tectricesque fuscae, apice pallido- marginatae. | Cauda sub-
rotunda, rectrici mediae longiori, subacuminatae, omnes fuscae, sed
ad lucem spectatae striis subtilissimis quasi scamnatae apparent. Pe-
des fuscidi, digitis albicantibus; posticus unguis longissimus, sed fal-
catus , ut in praecedente. Pondus paulo ultra didrachmam. — Men-
"t
sura ad urop. 3^. i^. caudae i". 9". rostri ad fraenum 7''. ad fron-
1f
tem 5'/. alarum expans. 5^". ij". tibiae 9. digiti medii antici 7
a!
postici (cum ungue 3;".) 62".
LAIS. M.Q FACIL Ax Certhbolao.
M. supra grysea, fusco-liturata, supercilis pallidis, subtus
albida, rectricibus caudae subcuneiformis lateralibus apice albis.
Salicaria caaora fusca, ductu supracilari albo, AMesserschm.
orn. //S. VII. 1087. 169?
COMEATERTUAS ITO
————
510
In regionum ultra Baicalem lacum sitarum arbustis et nemori-
bus non infrequens, cantu brevi sed amoenissimo, praesertim matu-
tino et ab occasu solis ad mediam noctem se commendans. Forma
rostri, coloribus, habitu corporis et cauda cuneiformi aliquam cum
Certhia familiari similitudinem. exprimit, sed moribus diversis et
charactere Motacillis assimilatur. Sagittae instar volat et in locis
salsuginosis humi legit semina et praesertim Carabos. Nidus saepe
humi, ad arbores 4". diametro, e copioso foeno, folisque herbarum
dense contextus, pelvi profunda, Bonasjarum aliisque plumis, tum
pills vitulinis et lana ovilla stratus. | Ovula 4. plurave, albissima,
pondere 20-295. granorum.
Descr. Magnitudo Spipolae, sed facies potius praecedentis.
Rostrum subarcuatum , fuscum , ad apicem tamen utrinque emargina-
tum; maxilla inferiore albida. Pili subtilissimi supra oris angulos.
Os intus pallide flavum. Lingua bifida lacera. —Fertex nigricans, vix
oris plumarum pallidis. Supercilia palhda. Pili aliquot tenerrimi
extra plumas nuchae prominent, ut in M. campestri. Cervix dor-
sumque grysea, lituris nigricantibus, ut in affinibus. Gu/a et pectus
alba; jugulum pallidum punctis obsoletissimis cinereis. | Hypochon-
dria magis grysea. Uropygium lutescens, immaculatum, item sub-
caudales apice albae; at tectrices caudae lituris nigris notatae. J4[ae
nigricantes, pennis margine ex albido-gryseis, subtus basi albae.
Cauda rotundata, fere cuneiformis, pennis latis, medio ». fuscis, /a-
teralibus nigrioribus, toto apice albis. Pedes corneo-flavescentes,
ungue postico longiusculo, sed falcato. Pondus semuncia majus, ad
5i drachm. usque. Mensura ad urop. 3". 9". caudae »". extimis pen-
ng
nis 17. 5". alarum expansarum 7^". g^. ulnae 2". 5". rostri ad fron-
Hn
tem 5". ad fraenum 8". tibiarum 10". Digiti antici medii (c. ung. 21^.)
9i. postici (cum ungue 34^.) 6".
LL ———À SII
Messerschmidio descripta avis a nostris differt , quod rectri-
ces caudae rodundatae tantum margine gryseas indicet et pondus 3
drachmarum. Caetera convenit.
Nota. Affinis aviculae australi, quam delineavit Latham (syn.
IF. p. 463. n. 71) nomine Thorn tailed Warbler.
142.3; M OT AC LISTE K S Cerbina,
M. gryseo-liturata, supercilis gulaque ferrugineis, rectrice ex-
tima oblique alba.
? Awatcha - Warbler, Latham IP. pag. 184. n. 15o. Penn.
Zool. arct. II. p. 422.
Rossis in Camtschatka Lesnoi JDshaworonok (i. e. Alauda
sylvestris.)
Observata est in Sibiria tantum. maxime orientali, circa Covy-
ma fl. itemque in Camtschatca et insulis versus Americam sitis fre-
quens est, unde specimina attulit amic. Billings.
Descr. Magnitudo Spipolae et habitus. Rostrum nigricans,
maxilla inferiore basi albida. Supra a fronte ad caudam Spipolae
colore gryseo , nigricante liturato. Tractus supraciliaris a rostro ad
nucham ferrugineus. Gu/a late, collum, jugulumque colore exsolete
ferrugineo, versus pectus sensim dilutiore. Juguli latera punctis acu-
tis nigris. Pectus pallidum; latera lineolis nigris longitudinalibus.
Venter et crissum alba. Hemiges fuscae, ora pallescente; secunda-
riae intermediae cordato-emarginatae; intimae, ut alaudis, elon-
gato-acutae, gryseo - marginatae, dorsi colore. — Rectrices subaequa-
les fuscae, utrinque extima alba, basi oblique fusca, proxima apicis
cuneo albo; mediae gryseo- marginatae. — Pedes corneoli, tibialibus
integris; digito postico elongato, ungue pariter longo, sed subfalcato.
ut
Mensura caudae 2". ulnae alarum 3^". 1i". rostri ad fírontem 5^", ti-
1/7
biae ii^. digiti antici medii g". postici (cum ung. 417.) 9".
512 €——
f1A3. UL NPOCT" AUC TT TA? SITO:
M. liturata, supra grysea, subtus supercilisque albida, rectri-
cibus caudae subforcipatae extimis oblique albis, proximis cuneo
albo notatis.
Alauda pratensis antiquiorum, JVillughb. orn. p. 150! Raj.
av. p. 69. n. 3! Albin. av. I. tab. 43? Frisch. av. tab. 16.
fig. 2. Brisson. orn. III. p. 343! Zool. brit. p. 94. tab. P 1.
fig- 3! tab. Q. fig. 6? (mala). Lin. syst. XII. I. p. 287.
sho?
Alauda sylvestris pratorum , Klein. av. p. 71. sp. ?.
Fauvette tachetée D'Aubent. pict. tab. 581. fig. 3?
Rossis Ljesnoi Dshevoronek (sylvestris alauda); circa Krasnojarsk
Sibiriae Jernschik a commoratione inter frutices (Jernik).
In nemorosis Rossiae et Sibiriae ommis frequens occurrit, etiam
in Dauuria et ad Lenam observata. Improprie pratensis dicta, ete-
nim nemora et fruticeta amat. Nidum in carectis struit, instar Phi-
lomelarum. Cantat etiam in arboribus, uniformi Fringillarum aemulo
brevique pipitu.
Descr. Magnitudo paulo supra Phoenicurum; gracilior omni
Alauda,; neque rostrum aeque crassum , nec pedes ambulatori. Ro-
strum. fuscum, marginibus et basi maxillae inferioris albescentibus.
Caput €t dorsum totum grysea, mediis plumarum fusco secundum
thachin liturats, ut Alaudis. Supercilia pallida, palpebrae albae.
Subtus gula albet; collum jugulumque pallida, et jugulum, fere ut
'Turdis, fusco guttatum. Strigae insuper duo subinterruptae, a ma-
xila per collum longitudinales. Latera lineolis fuscis. lae fuscae,
basi nigricantes: incumbentes apice, tectrices undique margine pal-
Edas; pennae volaticae ora pallescentes. — Remiges secundariae cor-
datim emarginatae. Cauda nigricans, subforcipata, mediis breviori-
€— $13
bus, margine pallescentibus; extima utrinque ultra medium oblique
&lba; proxima cuneo apicis intra rhachin albo. Pedes corneoli, gra-
ciles; tibialia loricata. Digiti longiusculi, praesertim posticus, et
hujus maxime unguis, sed perfecte falcatus. Pondus drachmarum
circiter 5:1. Mensura ad uropyg. 4^. caudae 2". 3". alarum expansa-
"
rum 1:0", ulnae 3". 9". rostri ad fraenum 7:". tibiarum io". digiti
postici 4i". ejus unguis 3i".
Nota. Linnaei definiuo Alaudae trivialis in hanc quadrant;
sed synonyma mire miscuit. Motacilla littorea Gmelini jun. (itin.
III. p. 98. tab. 19. fig. 1.) haec eadem est. — Mihi haec avis, cum
praecedentibus ad Motacillas referenda videtur; habet enim ungues
posticos falcatos et rostrum Motacillae, nec moribus differt. Et Pal-
lenuris postici ungues adhuc magis alaudinis adsimilantur, uti et re-
miges secundariae emarginatae. Unde si hanc Alaudis adnumeres,
nullus erit terminus.
AXL AJIT,AUJD.A E,
Alaudas in amplissima Faunae nostrae ditione plures dari di-
stinctas, quam hic enumero, vix inficiabor. . Sunt enim adeo parum
inter se distinctae, ut nisi volatu cantuque notabiliores prodant dif-
ferentias, neque ab observatore, aliis praesertim distento, neque a
venatore curarl queant. QDifficilius etiam aliquae characteribus distin-
guuntur, quas tamen distinctas esse cantus et mores arguunt. lta-
que hoc maxime genus futuris observatoribus commendo , praesertim
quum synonymorum in Alaudis mira sit apud Ornithologos recentio-
res confusio.
65
ERO SERA
———
514
LAULOSITATOATTDERA GT UEUEPC aS OT HTBHRCCNORCPT
A. corpore toto nigro, gryseo- subsquamato, cauda concolore.
Alauda yeltoniensis, Forster. act. angl. LFII. p. 350. n. 56.
Alauda tatarica, Pall. itin. Il. append. p. 707. n. 15. tab. C.
(haud bona).
Alauda mutabilis, Gmelin. jun. Nov. Com. Petr. XF. p. 479.
tab. 23. fig. 2. (mala).
Alauda nigra, Sparrman. mus. Carlson. No. 19. Icon (bona).
Alouette noire, D'/ubent. pict. tab. 650. fig. 1. (sed pedes
errore pictoris falso rubri).
Black Lark, Latham. syn. av. IF. p. 380. n. 13.
Mutable Lark, Latham. syn. 1V. p. 381. n. 14. Supplem. p. 177.13.
Rossis Tschernoi vel Stepnoi Dshaworonok. |Calmuccis Ukir-char.
Aestate in campis Tatariae maxime desertis, a Borysthene us-
que ad Irtin fl. dispersa vivit, post educatam prolem, maxime Au-
gusto congregatur, et per loca salsuginosa deserti toto autumno va-
gatur, maxime tunc in regione lacus salsi Altan seu aurei deserti
Volgensis vulgaris, ubi retibus pro cibo capitur, 'Turdis non pejor.
In Georgia quoque frequentem observavit GZldenstaedt. Hyeme
media, maxime nivibus omnem terram tegentibus, circa Rhymnum,
Volgam et Tanain in maxime australibus, ut et in Taurica cherso-
neseo, ad pagos et suburbia accedit famelica. Salis asperginem et
-Chenopodiorum atque Salsolarum semina maxime amat. Avena vel
polenta sparsa facile ad retia allicitur. —Volatus minus expeditus,
quam Alaudae coelipetae, humilis, brevis. Cantillat aestatae humi
sedens, sed inepto pipitu. Cum voce alaudae subvolat. — Nidumin
nudo deserto ita abscondit et tegit, ut nullo modo obt'nere diu po-
tuerim, licet praemio comitibus itineris proposito. Tandem in ul-
—€— £IS
timo meo itinere observavi; neglectissime humi stratum , in quo
ova &. coerulescentia, lutescente maculata. Juniores mares usque ad
autumnum matribus sunt similes, magis lanuginosi ad Augustum men-
sem; tunc vestem mutant, sensimque nigrescunt novis plumis nigris,
margine gryseo- pallidis, pectore plane nigro.
Descr. Magnitudo Sturni. Hostrum fere 'Tanagrae crassius
etiam quam Calandrae, basi luteum, extremo livescens, apice ni-
grum, convexum, basi supra nares plumis densis, pilisque teneris
supra nares et oris angulos prostratis. Lingua angustata, cornea,
apice profunde bifido, lacinus linearibus , corneis, truncatis, setoso-
laceris. — Corpus in maribus adultis aterrimum , subtus uniforme ; in
cervice, dorso uropygioque margines terminales plumarum cani, vel
pallido-albi, magis minusve late, posticeque semsim latiores. Te-
ctrices caudae atrae, apice angustius canae. Hypochondriorum plu-
mae limbo albae. .4/ae in quibusdam (praeter bases dorso concolo-
res) totae atrae; aliis tectrices etiam secundariae externo limbo ca-
nae, et item remiges intimae margine exteriore et apice. Rectrices
nigrae, mediae paulo breviores, limbo canescentes, interdum omnes
apice, mediaeque latius etiam margine albae. Subcaudales vix apice
albae. Pedes nigri, tibiarum loricis obsoleto -coalitis ; posticus un-
guis rectus, digito parum brevior; tuber sub unguibus singulare, pla-
num, tuberculis grandinosum. —Feminis et pulls rostrum lividum,
basi flavescens, minus robustum. Ungues paulo breviores et tenuio-
res. Caput et corpus supra totum , alaudarum fere colore, pallhde
gryseum, lituris fuscis; subtus a gula ad caudam plumae albae, disco
fuscae; gula flavescens. lae nigrescentes, tectricibus secundariis,
remjgumque tribns extimis et quatuor interioribus versus apicem-
albo marginatis; Subtus alae fuliginoso- nigrae, antico margine albo
variegatae. Caudae nigrior, rectrice extima usque ad rhachin, pro-
*
516 o
xima margine alba, mediis ambitu subgryscis. Tectrices caudae. fus-
co -gryseae, fusco maculatae, margine albidae; in aliis fuscescentes,
halone margimi parallelo gryseo, limbo albae, quales etiam in iisdem
remiges et tectrices intimae esse solent. Rewwges 18. extimae 3.
longissimae , mediae ab 8va ad 1:6tam cordatim emarginatae. —Lon-
Un
gitudo maris 5". 3". cauda 2". 9". expansae alae i47. 9". ulna 4^. 9".
/
longitudo rostri ad rictum 9". ad nares 6". tibiae 10". digiti antici
(cum ungue 377.) 10". postici (cum ungue 427.) 8;".
145, , A 1. A.U D. A jmongolicg. y 124. XX XII ias.
A. capite ferrugineo vitta alba cincto, pectoris macula biloba
nigra, rectrice extima, remigibusque intermediis albis.
Calandra vera Olinae et Bellonu (falso) Messerschm. Ho-
deget. MS. 1724. Mus. Petropol. I. p. 377. n. 275.
Alauda mongolica, Pall. itin. III. append. pag. 697. n. 1g.
Act. holm. 1778. p. 201. tab. 7.
In planis, siccis, salsuginos!s Dauuriae transalpinae , inter Ono-
nem et Argunum fl. frequens, humi cantillans, cantu singulari, qua-
si interciso ; circa Selengam rarior.
Descr. Magnitudine proxime ad praecedentem accedit, fere
major A. Calandra, cui summopere affinis, sed constantibus notis
et remotissima patria distincta. Rostrum, ut in praecedenti, crassum.
Caput cum cervice luteo - rufum s. ferrugineum, intensius vertex me-
dio litura alba notatus, cinctusque vitta alba annulari, usque ad ro-
strum continuata. Jugulum area magna, biloba, nigra. Relqua fe-
re Calandrae. Unguis posticus digito fere brevior, sed crassus, re-
ctus, triqueter. Pondus biunciale.
Pulli Julio, nondum perfectis plumis, mole jam superant 77.
coelipetam atque circumvolitant, colore supra fusci, pallido - guttati,
subtus albi, pectore nebuloso.
M 517
YU! WA beAOU Dos e :Calendrd:
A. supercilis albis, pectoris macula biloba nigra, rectrice ex-
tima tota, proximis, remigibusque intermediis apice albis.
Calandra vera Olnae ucc. pag. 3o. Willughb. orn. pag. 151.
Edwards. glean. II. tab. 268. (haud laudanda). Latham.
syn. IV. p. 382. n. 15.
Alauda major s. Calandra, Brisson. orn. III. p. 359. sp. 6.
tab. 2o. fig. 9. (mala).
Alauda Calandra, Lin. syst. XII. I. p. 288. sp. 9. Cetti av.
Sardin. p. 147. tab. 8.
La Coquillade, D'ubent. pict. tab. 662.
p. Pullus: Giarola 4Aldrov. orn. lib. XFII. cap. 39. Willughb.
orn. pag. 152. Raj. av. pag. 70. n. 1o. Brisson. ornith. ILI.
pag- 9355. sp. 7.
In deserto australi inter Tanain et Volgam, circaque Achtu-
bam copiosam observavi. Datur etiam in Taurica chersoneso. Ti-
midissima est et Venatorem aegre admittit. Advolat Mart:o; cantil-
lat humi et inter volandum, praesertim ineunte nocte. Fertur hu-
mili, sed levi volatu, eoque incitatissimo , nec suspenso, ut aliae
congenerum. JNidulatur humi, ut congeneres. Ova proportione non
bene magna, pallida, tota punctis fuscis ac lutescentibus irrorata,
crebrioribus et saturatioribus ad obtusum verticem. — Pulli nondum
perfectis plumis volitantes, uti antecedentis speciel, similiterque su-
pra fusci, palldo guttati; suntque hi Giarolo Aldrovandi. In
australi Sibiria haec species nullibi visa est. Usque in Indiam mi-
grare Latham (syn. supplem. 177).
Descr. Magnitudo paulo supra praecedentem. — Rostrum cras-
sum, etiam magis, quam in Al. tatarica, convexum , dorso et apice
fuscescens, inferius pallidum. —ertex, cervix, dorsum colore fere
518 e
Al. vulgaris coelipetae, gryseo-cinerascente, liturato. — Supercilia,
areaque circa oculos albáà, ductu fuscescente ab angulis oris; Paro-
tides cinereae. Gula alba, punctis utrinque ad maxillam aliquot
fuscis. Sub imo collo maculae ». magnae, lunatae, arcuum curva-
tura oppositae, isthmo albo interceptae, sub quibus jugulum albidum,
fusco punctatum , dehinc (ut et latera) cinerascens. Reliqua subtus
albet. Humeri subtus fusco- cinerascentes, antico margine albi. Re-
miges 5. extimae et tres intimae totae mn?grae ; intermediae omnes
apice albae, omnes exteriore margine gryseae, 8-15. cordatim emar-
ginatae. Rectrices subaequales, extima alba, a basi interius oblique
fusca, proxima ora extima et apice, Lertia tantum apice alba: prae-
terea utrinque 3 et 4. subemarginatae ; intermediae 9. utroque mar-
gine gryseae. Pedes testacei. — Pondus unciar. ». cum aliquot drach-
mis. Mensura ad uropygium 5^". 9". caudae 2^". 677. expansarum ala-
rum i'. 2^. g^. ulnae 5". rostri ad fraenum 9". tibiarum 1^. 1^". di-
giti antici medii (cum ungue 3:7.) 1". postici (cum ungue 6^.) 1".
1471. AL AUDA .leucoptera. TAB. XXXIII. fig. 9.
A. vertice humerisque lutescentibus, remigibus intermediis re-
ctricibusque extimis totis, proximis utroque margine albis, pecto-
re immaculato.
Alauda Calandrae affinis, Pall. itin. II. append. pag. 708.
n. 15. Latham. syn. IV. p. 383. n. 15.
Praesertim in desertis Barabensibus, ab Om fluv. usque ad AI-
taica juga, secundum omnem lrtin copiosisime primum observata;
deinde etiam in campis ad Rhymnum inferiorem non infrequens vi-
sa vere 1773, unde per omnem 'Tatariam magnam videtur inquilina.
Coit medio Maji; nidificat humi congesto gramine. Ova 4. vel ultra
cinerea, guttis gryseo-fuscis, (ut vanelli) a crassiore vertice crebris,
pondere scrupulorum 2. Versatur circa vias; volitans canit, sed
á—M $19
modulo ab A. coelipeta perquam diverso, breviore, nec nisi raro in
altum effertur, tumque diu suspensa cantillt. Femina similis mari,
nis paulo minor.
Descr. Magnitudine praecedentibus duabus proxima, semper.
tamen sescunclali pondere paulo minor. Rostrum lividum, apice
tuscum. Fertex, aures, humerique alarum et caudae tectrices luteo-
ferruginea. Jugulum ferrugineo - varium , sed maculis nullis. Remi-
ges 8-16. maxima ex parte albae, et proximae apice; 1i:-16. cor-
datim emarginatae. Rectrices caudae bifurcae, extimae totae albae,
proximae exterius et ora interna, tertiae ora utraque; mediae gry-
Pd
seo-obsoletae. Mensura corporis 4". 6". caudae 2". 7". alarum ex-
pansarum i3". 9g". ulnae alarum 4". 7'". rostri 8". tibiae :o'". digiti
medii (cum ungue 2317.) 9". digiti postici (cum ungue 5^.) 9".
Nota. Hae tres species inter se quam maxime affines, atta-
men distinctissimae et constantes. — J'entriculus huic carnosus, gryl-
lis minutis et erucis refertus intus succo rubro scatens, quod tunc
etiam in Pratincola observatum. Intestinum amplum, longitudine
7 ad 8 pollicum. Coecum unicum, mole dimidii grani triticei. Te-
stes (Majo) mole fere glandis.
f49s ITAL AU TIPA nisalbs
A. supercilis cristatis, fasciisque colli verticisque nigris, re-
ctricibus utrinque binis exterius longitudinaliter albis.
Alaudae genus tungusicum, auritum , maxillis pulcre flavis,
scutulo colli sub gula nigro, melanopus, Messerschm. orn.
MS.-Fl. 1991 185.
Alauda tungusica aurita , Mus. Petrop. I. p. 376. n. 272-274.
Alauda melano bronchites Gmel. obs. MS.
Alauda hyemalis s. nivalis, Frisch. av. cl. 9. «e^*. ». tab. 16.
fig. 1. (pulcre).
S20 o
Alauda gutture flavo, Catesb. carol. I. tab. 39. Klein. av.
syn. p. 72. n. 5. Stemmata tab. 15. fig. 5a.
Alauda virginiana , Brisson. orn. III. p. 367.
Alauda alpestris, Lin. syst. XII. pag. 98g. sp. 10. Gmelin.
jun. itin. I. p. 59. tab. XII. (mala).
Alauda sibirica, D'Aubent. pict. tab. 65o. fig. e. Buffon.
orn. P. p. 61. Latham. syn. IF. p. 387. n. 1g. variet. 44.
Shore- Lark, Latham. syn. IV. p. 386. n. 19.
P. Alauda aurita buraetica, lunulae frontalis nigrae cornibus
auricularum noctuae in modum arriguis, scutulo colli semi-
lunari nigro, melanopus, Messerschm. orn. MS. VI. 1331. 198.
Alauda buraetica aurita, Mus. Petropol. I. p. 576. n. 269. seq.
Rossis passim promiscue cum Emberizis nivalibus, inter quas
advolat, appellatur Snigir (nivalis); in borealibus ad Obum
Sinika vel Sinka. "lagai- Tataris ad Jeniseam Sgaasch. Tun-
gusis Dshifhán. Camtschadalis Kultschaktschinatsch ;. occiden-
talibus (communi cum Ember. nivali nomine) Tschelálai; Ukin-
zis Schaloschal. ^Coraecis Héatschegei. Curilis Rikintschir.
Rarior in temperatiore Europa avis, per Rossiam orientaliorem,
ad omnem Volgam, perque universam Sibiriam, usque ultra Lenam
frequentissima. In campestribus confirmata hyeme, omnibus jam
nive tectis, advolat gregibus Ember. nivalis immixta, vel sola per
paria volans apparet, totamque hyemem in desertis tataricis tempe-
ratioribus, Sibiriaque australiore et ipsa (licet frigida) Dauuria tran-
.Sigit, circa pagos et armenta, inque collibus arenosis, cito nive nu-
datis victum quaerens. Rigidissima mediaque hyeme in paulo au-
straliora secedit , quemadmodum, Catesbaeo observante, etiam in
Virginiam et Carolinam rigidissima tantum hyemis periodo ab arcto
catervatim adventat, in collibus maritimis arenosis e seminibus
——c 521
Uniolae paniculatae vitam sustentans. — "Vere primo, vix tardius
Emberizis nivalibus, sub finem Februari, perque Martium congre-
gata parvis cohortibus versus arcticas terras migrat, ubi aestate co-
piose nidificat. Et hae boreales, continuatis in frigida regione ge-
nerationibus faciem diversam induerunt, majores, colore pulchriores,
intensiore , colloque subtus flavo. At in montanis Uralensium totius-
que Sibiriae alpibus remanent plures, maxime in Dauuria frequentes,
quae ibi et nidulantur, et constanti varietate paulo minores, colore
dilutiores, flavedine omni destitutae, nigredine coll et frontis mi-
nus lata notatae sunt. Has Messerschmidius (var. B.) anni tem-
pore variasse credidit, et flavas autumno fieri, quia sub hoc tempus
magis abundant flavae, e borealibus tunc adventantes. In Dauria,
ubi utraque varietas hyeme frequens observatur, usque ad initium
Marti distinctis turmis volant: f/avae (arcticae) pondere unciam
cum sesqui drachma vulgo aequantes; albae (alpinae) vix ultra, im-
mo saepe infra unciam, voce etiam paululum diversa agnoscendae,
Hae nullibi copiosiores, quam in montanis circa Kjachtam; circa
Volgam et Uralense jugum rarissiimae, ubi contra hyemali tempore
abundant flavae. Propter regionis nempe temperiem et altissimorum
montium defectum , in his regionibus fere omnes ad boream abeunt,
ubi prolificant, paucae tantum adsueverunt in montanis australiori-
bus prolem educare, ubi faciem varietatis f. induerunt. — In subal-
pinis Persiae varietatem , ibidem sine dubio genitam et a loco ad-
huc magis mutatam collegit Gmelinus jun. in qua nulla flavedo,
sed nigredo colli multo latius diffusa et cornicula supraciliaria in-
signiora quam in ulla alia. — In Rossia occidentaliore, v. gr. Pe-
tropoli, ubi Ember. nivales copiose capiuntur, rarissime observatur
lauda nivalis; visa tamen subinde, imo in Borussia observata K/ei-
nio, quam ille ex America ventis adflatam credidit, et (1n Stemmat.
66
[JJ [ snnm)
522 ———
av.) quinquies se habuisse refert, verosimillime Lapponicas. — Nidos
varietatis alpinae i Dauuria observavi, simplicem humi foveolam,
gramine sicco contexto circumvallatam, plumisque stratam. |Ovula
6. fuscida, obscurius punctata, pondere duorum scrupulorum , cum
granis 5 ad 7. In genere multo copiosiores feminis mares; hique
humi sedentes cantillant, brevi mcdulo. /olatus humilis, cum pi-
pitu crebro. ictus e seminibus Polygoni, Alsines, Artemisiarum,
graminum, plantulisque. verno tempore germinantibus, quae omnia
lapillis triturat. ventriculus.
Descr. Magnitudo varietatis borealis Alaudae arvensi aequa-
lis, licet minus ponderosa. Rostrum crassiusculum , nigrum , basi li-
vidum. Frons sordide alba, mari, praesertim seniori, flavescens,
supraoculari tractu utrinque continuata, flavo in mare, in feminis ex-
albido; At plumulae nares tegentes, Zorumque sub oculo continua-
tum areae paroticae oblongae, utrinque atra. Spatium verticis inter
supercilia nigrum, utrinque secundum superciha retrorsum produ-
ctum plumulis linearibus nigris, in masculo elongatis, subreflexis et
corniculorum instar arriguis , in femina brevioribus. Reliquum verti-
cis, cervix, alarumque bases cinereo -rufescentis vel vinacei coloris.
Collum subtus pallide flavum, versus gulam intensius, pallidissime
foeminis; sub medio collo area lata, subtriangularis, ad gulam trun-
cata, atra, lateralibus angulis producto lunulata. Subtus avis sordide
alba, pectore utrinque vinaceo -cinerascente, lateribus striato-litura-
tis. Dorsum gryseo-cinereum, lituris longitudinalibus fuscis. Te-
ctrices instrataeque alarum apice albicantes, efficiunt strigam dupli-
cem exilem. Remiges fuscae, utroque limbo albae, intimae extror-
sum gryseae. Cauda aequalis, rectricibus mediis gryseo-ferrugines-
centibus; extima utrinque exterius longitudinaliter. dimidiato-alba,
proxima margine alba. Pedes nigri; calcar plerumque alterutrum
523
longius. Pondus varetatis arcticae minimum drachmarum 1:0. sum-
mum iii Zpinae albicollis drachmarum 7: ad g. variat. In majo-
ribus mensura ad uropygium 4^". oi". caudae 2". 3:7. ulnae alarum
4". 2". expansarum 12". 6". rostri ad frontem 5;". unguis postici
6". — 61". Intestini longitudo 10 — 11i". coeca pollicari distantia
ab ano i^". Fentriculus triturans, carnosus, durus. Testes Martio
exiles, vix grano Mili majores; initio Aprilis jam aucti, ut et foe-
minis ovarium. Cystis nulla.
149. A LAUTD. X: "eristebe
A. vertice pennis longiusculis quaternis cristato , rectrici-
bus fuscis.
Alauda cristata minor Z[drov. orn. II. p. 847. p. 848. Wil.
lughb. orn. p. 159. Raj. av. p. 69. n. 5. Brisson. orn. III.
p. 361. sp. g. D'.Aubent. pict. tab. 503. fig. 2.
Alauda sylvestris galerita, Frisch. av. tab. 15. fig. o.
Alauda capitata cristata viarum, Klein. av. p. 71. n. 3.
Rossis Chochlatii Dshaworonok, Chochluschka, Sossedka.
Hanc, in borealibus et in Sibiria non visam, copiose alunt
campestria australioris Rossiae. In deserto Caspio et circa mare
nigrum, cum sequenti mitiores perfert hyemes et ingravescente gelu
et nive, circa urbes et pagos versatur, minime timida gallinulae in-
star circa domos discurrens. Primo statim tepente vere circa vias
et pagos prurit, mas instar gallinacei demissis alis, erecta crista cau-
daque, cum sibilo et pipitu circa foeminam, erecta pariter crista
ambulantem, choreas agit, horis praesertim vespertinis.
Nota. Quam hic volo, facile agnoscitur e pennis verticis qua-
tuor majoribus, linearibus, nigris, gryseo-marginatis, in cristam ar-
riguis. Haec foeminis minor, attamen pennulae inter reliquas emi-
uent. Color totius quasi exsoletus et circa faciem exalbidus. | Col-
*
524 —À
ium subtus valde maculosum. Rostrum longius, quam in reliquo
genere, apice superiore in senloribus saepe acumine productiore in-
feriorem superante.
150.4 AL AJ4U4D.A ^. Galeritas
A. capite pennis tribus cristato, rectricibus duabus lateralibus
margine luteo- pallidis.
Alauda cristata major, z4ldrov. orn- II. p. 841. tab. 842.
Willughb. orn. pag. 151. tab. 4o. Raj. syn. pag. 69. n. 4.
Brisson. orn. III. p. 357. sp. 8.
Le Cochevis, D'.Zubent. pict. tab. 503. fig. 1.
Lesser crested Lark, Latham. syn. IP. p. 391. n. 21.
In Rossia et Sibiria passim et usque in Dauuriam observata
fuit. In Taurica Chersoneso vulgo hybernat, circa habitationes fa-
miliaris et mitissima, praesertim regnante gelu.
Nota. Crista, et rectricibus utrinque 2 extimis externo mar-
gine ferrugineo-pallidis facile distinguitur, nec non magnitudine.
£54,250 AX JEA U DosAsocoelpneba:
A. vertice subcristato, rectricibus duabus extimis exterius lon-
gitudinaliter albis.
Alauda vulgaris, JWillughb. orn. p. 149. tab. 4o. Haj. aw.
pag. 69. n. i. bin. av. I. tab. 41. Brisson. ornith. lll.
pag. 9335. sp. 1.
Alauda arvorum, Frisch. av. cl. 2. sect. 9. Lab. 15. fig. 1.
D' A4ubent. pict. tab. 363. fig. 1.
Alauda coelipeta, Klein. av. p. 71. sp. 1.
Alauda arvensis, Lin. Syst. XII. I. p. 287. sp. x.
Rossis Dshaworonok simpliciter; Malorossis Shaiwvorón Petropoli
et Moscuae Julà, quae cantu excelht. Lettonice Rulisar, Zek-
kuli. Tataris Turgai; in Sibiria Torgeijah; Kirgisis et Basch-
€ o $25
kiris Bos-turgai (i. e. Passer varius). Calmuccis Boktschergà;
Mongolis Boldshumur. "Tungusis Kurbukhon. Tangutis Wschi-
tschung. Camtschadalis (a voce) Tschélatachtsch.
Per omnem Rossiam et Sibiriam in campestribus temperatiori-
bus, praesertun herbidis abundat. Stellerus non solum in Cam-
tschatca sed et in insulis Curihs pariter et iis quae inter Asiam et
Americam sparsae sunt, observavit, In superiore Jeniseae regione
et in Dauuria copiosissimae sunt, rossicis simillimae, sed mira ele-
gantia vocis et carminis nobilitatae, dum contra coturnices ibi mu-
tae. Cantu eminentes Moscuae et Petropoli caro venduntur; praeser-
tim boreales. In Sibiria, ut in borealioribus, nunquam congregan-
tur autumno, sed subsolitariae sensim ad austrum migrant cantillan-
tes. In desertis australibus Rossiae vero parvis turmis tunc congre-
gantur et in aére saepe quasi choreas agunt. Mitiore hyeme et ni-
ve parca hinc inde conspiciuntur, nec omnes abeunt. Pleraeque in
Persia, et reliqua Asia calidiore hybernant, et cum Corvo frugilego
inter primas aves ad nos redeunt, sub initium Martii; in Dauuria
.sub finem mensis. Frequentius Ricinis lividis, variae magnitudinis,
circa rostrum obsessas observavi.
Nota. Pondus sibiricis unciae cum drachmis duabus vel unica.
Nidus humi e gramine textus, plumis stratus; Ovu/a pallide fusca,
punctis majusculis obscurioribus, pondere infra drachmam.
159. ALAUDSA grandior.
A. vertice subcristato, rectrice extima utrinque praeter margi-
nem tota, proxima tractu longitudinali alba.
An? Alouette des Marais, D'Aubent. pict tab. 661. fig. 1.
Frequentissima circa lacus et lacunas salsas deserti Mongolici,
neque mihi alibi visa. A praecedente minus colore, quam proce-
526 LB)
ritate diversa, et quod non in aéra efferatur, sed humi, sedens can-
tet, modulo elegantissimo.
Descr. Vertex subcristatus. — Color scolopaceus, ut Alaudae.
Supercilia albida. | Collum flavescente - album, tractu duplici gulae,
jugulique lituris copiosis longitudinalibus nigricantibus. —Z/ae nigri-
cantes, limbis gryseis et incumbentium toto apice. Remiges secun-
dariae intimae , composita ala, primariarum extimas aequant. Cau-
da nigra; rectrices intermediae gryseo- marginatae, extima utrinque
praeter interiorem marginem tota, proxima tractu lato longitudinali
albae. Pedes pollhdi, tibiis postice, digitieque subtus fiavis. —Ro-
strum albidum , dorso et apice fuscum. | Ungues pallidi. — — Pon-
L
^ 9/4
dus 7: drachmas excedit. — Longitudo ulnae alarum 3". 6". tibiae 1^. 12".
1/"
digiti antici medii (c. ungue 31^.) i^. postici (c. ung. 7".) i". i".
359. ASLAGU DaAu4rsLesbuced:
A. gula superciliisque testaceis, rectricibus extimis extimo ob-
lhque, proximis margine albis.
? Testaceous Lark , Latham. syn. IF. p. 393.
In borealicribus Rossiae raro occurrit; mihique nonnisi pauc&
specimina in manus venerunt.
Descr. Magnitudo fere Spipolettae. | Gula et supercilia testa-
cea; guttur et latera nigro guttata. Supra color alaudae; subtus lu-
tescente -albus. Rectrix utrinque extima oblique ultra medium alba,
proxima solo limbo. Pedum unguis posticus longissimus, sed tenuis-
sime arcuatus.
154. —AJESA U DAC BUS polebta:
A. capite brevi, rectrice extima fere tota, proxima margine
et apice, remigibusque mediis apice albis.
á
Spipoletta Florentinis, Willughb. ornith. pag. 152. Raj. av.
pag. 79. n. 9.
Alauda campestris, Brisson. orn. III. p. 349. sp. 5.
Alauda Spinoletta, Lin. syst. XII. I. p. 288. sp. 7.
Pispoletta (proprie Florentinis) Cetti ucc. di Sard. p. 159.
Haec avicula tantum in australibus Rossiae campis, praesertim
caspico deserto observata, Guurjevi et ad inferiorem Volgam jam
ultimis Februari diebus gregatim adventat cum Motacillis, et in
salsuginosis atque inter arundines vagatur; tepente vere per deser-
tum dispergitur, nec ultra Saratovam adscendit. Saxo vel tuberi
insidentes cantilant, sed brevi et inepto modulo.
Descr. Nostraium minima, plumarum colore obsoletiore,
magisque cinerascente, quam Al. coelipetae. Hostrum crassius, pal.
lhdum. Supercilia, gulaque immaculata, pallida. | Jugulum sordide
cinerascens, lituris fuscis. Remiges praeter 6. extimas et interlores 3.
emarginatae omnes; at in A. coelipeta fere a quinta, neque, ut in
hac, intermediae remiges apice albae; intimae tres huic acuminatae,
coelipetae detritae (an a diuturno volatu?). Cauda simillima, at evi-
dentius bifurca; rectrices extimae albae, tantum margine interiore
fusco, proximae exteriore margine solo longitudinaliter albae. —.Men-
sura ulnae alarum 3^. 8:". caudae 2". 3". tibiarum gi". digiti antici
(cum ungue 2'".) 7". postici (cum ungue 4^.) 6:^.
Nota. Alaudam campestrem minorem, JZillughbeji (orn.
p. 15o. Raj. av. p. 70. n. 6.) et Glareanam Gesneri, Aldrovandi,
Willughb. (orn. p. 154. Raj. av. p. 8. n. 8[ Brissonius synony-
ma hujus fecit; Linnaeus (cum Alauda novalium, Frisch. av. tab. 15.
fig. 9.) distinctae speciei adnumerat, quam Al. campestris nomine
describit in Fauna suecica, quaeque mihi nondum visa est.
XXL MJTR UN: DUN-E'S;
Caprimulgum, praeeunte K7einio inter Hirundines hic ponere
ideo consultum duxi, quod multo minori discrimine a plerisque ha-
rum dissociantur, quam eae Hirundinum species quae Apodi nostrae
sunt affines. Mihi hae aves omnes sub uno genere naturali militare
videntur, quod tamen in tres discedit phalanges, minutiosis metho-
dicis ad genericam forte dignitatem evehendis:
1. Chelidones, quibus: rostrum paulo majus, minus aduncum;
nares squamula supera; digitus semper unus posticus; cauda
bifurca, alas aequans. Bicolores, subtus dilutiores.
2. Apodes, quibus: rostrum minimum, aduncum, mares squa-
mula infera calyculatae; digiti omnes quatuor antrorsum ver-
satiles (ut v. gr. Apodi, Melbae, Pelasgae); alae cauda multo
longiores, falcatae; color fuscus velniger utrinque ; rectrices 10.
uti Caprimulgis; et his vel
a. cauda bifurca, vel
b. aequalis, rigida, aciculata.
3. Caprimulgi, quibus: rostrum minutum , aduncum, nares velut
tubulo marginatae; caudae decempennis, aequalis; color ara-
neoso - variegatus.
Secundum hanc naturalem subdivisionem species hic nostrates
pertractabimus,
:5) CHELIDONES.
155; He LRZ NSDUOS doniestr cu:
H. supra chalybeo-atra, gula rufa, rectricibus, praeter me-
dias, macula alba notatis.
—À— 529
Hirundo domestica, Plin. hist. nat. lib. X. cap. 33. Gesner.
av. 548. Aldrov. orn. II. p. 58. Willughb. orn. p. 155.
tab. 39. Raj. aa. pag. 71. n. 1. Albin. aw. I. tab. 45.
Frisch. av. tab. 18. fig. 1. Brisson. orn. II. p. 486.
Hirundo rustica (soh) Lin. syst. XII. I. p. 343. sp. 1.
Hirondelle de cheminée, D'Aubent. pict tab. 543. fig. 1.
Latham. syn. FI. p. 561. n. 1.
Rossis Lastotschha Kossatschka (Hir. falcata), in Sibiria Kossatka
(falcatella). "Tataris Hirundines in genere Kardegnos vel Ka-
rijgatsch Lettonice Besdelliga; Esthonice Poesokenne; Votiacis
Boska; Vogulis Tschig -jach vel Tschegijak ; Ostiacis bereso-
viensibus Torom-sischhi (Dei avis; Juganis Kitschi wajach
(magnum animal); Estel-Ostiacis Kitü-jim (a voce) ad lIr-
tin Torom- oi (Dei animal) et Kitsi- welli; ad Surgut Lip,
ad Narym Kuénilu- Kuaeka; Ostiacis Juganis Kitschi - wojach
(aegrum animal); Permaecis Sürtschich ; Sirjanis Tschikís. Sa-
mojedice ad Narym Kuógelluh; ad Mangaseam Ribe; Juracis
Libbe; ad Ket fl. Kojacha; Carassinis Kocgel; Taiginzis Kar-
tagatsch. Calmuccis Charradai; Mongolis Charàzaei. "Tungu-
sis Unnokaatschi. Jukagiris Tshoria. Ceomtschadalis Uüllawa-
latsch vel Kaizm- Kniz; Ukintzis Tschedsch | Kautschitsch.
Vulgaris, europaeae simillima, per omnem Rossiam et Sibiriam
citeriorem , usque in maxime boreales regiones migrat; in australio-
ribus tamen frequentior et in nudis turface s ad Oceanum giacialem
deest. Mangaseam sub medium Junii demum adventant (Gmelin.
sen. itin. sib. III. p. 208); et in genere tardius Sibiriam adeunt et
propter brevem aestatem ibi tantum semel incubant. In Russia quo-
que plerumque Augusto abeunt. Hospitio etiam apud nos coluntur,
sanctissimae praesertim Tatars. In oriental Sibiria, ultra Canum
67
530 —
maxime fluvium. — Parietas alia incipit, subtus tota rufa, eaque in trans
baicalensibus regionibus, perque omnem ulteriorem Asiam, usque
in Camtschatcam (ubi ejus pulli adhuc deplumes incolis in maximis
deliciis habentur) sola occurrit, plane deficiente altera hypoleuca.
Eandem rufam varietatem , e Pensylvania missam, olim apud Opzü-
zum Collinsonum descrpsi. Apparet hinc quarumvis borealioruin
regionum Hirundines recta ad austrum hyematum migrare, non de-
clinato cursu, nisi situs coégerint. Migrare autem non abscondi
hanc speciem, migratione toties observata , dubium nullum supercsse
potest. Redeunt in Dauuria vix ante initium Maji; in aeque australi-
bus Rossiae regionibus interdum jam inito Martiü, si tempestas fa-
veat. Observatum hoc fuit a Studiosis nostris Gurjevi ad mare cas-
pium anno 1770. quo soluta glacie 15mo Martii serena et pacata tem-
pestate apparuere Hirundines; sed cum insequenti die subito institis-
set Boreas et gelu, multae earum et in nidis et in campo frigore
torpidae et mortuarum similes repertae fuerunt, quarum una :8mo
Martii nostris adlata, in tepido hypocausto ad vitam rediit et laete
volitavit. Simili forte casu apud nos torpefactae incidunt in aquas
et sic a piscatoribus extrahuntur, quod in Rossia accidisse nunquam
audivi, licet diligenter sciscitatus. Retulit tamen zfmiciss. Hablizt
se anno 178o. Novembris 3. hirundines adhuc Astrachaniae com-
morantes et duas in brachio Volgae aquae sese immergentes obser-
vasse. — In Camtschatca adventat Majo. Nidos haec species in
planis regionibus sub tectis, ut vulgo in Europa, at in alpestribus
Dauuriae ad praerupta rupium excelsarum, cum Hirundine alpestri
struit, paterae dimidiatae forma. Volant per paria, ut nostrates ;
sed vox magis gravis et rauca, fere H. ripariae, cantus vero paulo
elegantior. De ovis hujus varietatis, a nostrate haud diversis, conf.
Stellerus in Nov. Comment. Petrop. vol. IF. p. 428.
— | $3!
Nota :. Domesticam hanc omni aevo dictam, quare Lin-
naeus rusticam salutaverit? ignoro. — Inter rossicas, seniores, in
utroque sexu, rectricem utrinque extimam nanciscuntur longissimam,
mediis multoties longiorem, unde maxime Rossis falcata audit.
Nota ». Descriptiionem Farietatis in orientali Sibiria solem-
nis addo: Os intus flavum, sed auguli rictus mgri. Frons et gula
late-sature testacea; rea trigona inter rostrum et oculos holose-
ricea atra. Avis supra tota nitidissime chalybeato-atra; subtus te-
staceo - ferruginea, sub cauda saturatius, sub alis dilutius. | Zrcus di-
latatus juguli chalybeato-ater, includens aream testaceam ovalem.
Alae rectricem secundam aequant, splendore remigum . viridante,
tectricum chalybeato, baseos alarum subviolaceo. | Remiges prima-
rae g. extima longissima: secundariae 19 quarum sex profunde
emarginatae. Cauda sine nitore mgra, profunde forcipata , rectrice
utrinque extima proximis fere duplo longiore, extremitate lineari,
elongata. Macula omnium rectricum, praeter » medias, interioris
vexilli rhombea, magna, ferrugineo -alba, extimae in acumen pro-
ducta; hae subtus inspecta cauda, fasciam latam constituunt. Pedes
nigri, digito exteriore basi adnato. Pondus masculis drachmarum
4. cum dimidia, usque ad 5. imo ultra; foeminis circiter 4. hae quo-
que subtus dilutius ferrugineae et rectrice extima breviore. Mensura
(masculi) ad uropygium 3'. 3". rectricum extimarum 3^. 11", pro-
ximarum 25^. oi". mediarum 1i". 7^". | Ulnae alarum 4^. 5". expansa-
rum 1i1i^. 2^. rostri ad frontem 3". ad rictum 6". latitudo rictus 52".
tibiarum 43^. digiti antici medii (c. u. 9^7.) 62". postici (c. u. 9".
41". Intestinum 6". appendiculae coecae minutae i^. distantia 5/.
ab ano.
Nota 3. Anno 1803. in Chersonesi Tauricae urbis Akmetschet
suburbio cum alis vulgaribus in eodem nido natam vivam misit
*$
532 —
hirundinem in medio vertice ornatam crista globosa e plumis mna-
joribus in vorticem contortis, valde prominentem, Zfmiciss. I. Hochfeld.
r56ovHs] RU N- D'O^^Lagopod a.
H. supra chalybeato-atra, suptus nivea, pedibus lanatis.
Hirundo agrestis, Plin. hist. nat. lib. X. cap. 33. Gesner.
av. p. 564. Aldrov. orn. II. p. 693. Willughb. orn. p. 155.
Raj. av. p. 71. n. 2. Albin. av. II. tab. 56. A4. Frisch. av.
seét.- 3. tab. 17. fig. 2!
Hirundo minor s. rustica, Brisson. orn. IL. p. 496. sp. 9.
Hirundo urbica, (soli) Lin. syst. XII. I. p. 344. sp. 3.
Le petit Martinet , D'Aubent. pict. tab. 542. fig. ».
Martin, Latham. syn. IV. p. 564. n. 3.
Rossis Lastotschka vel Lastowitza , in Sibiria Strishok. | Esthonice
Turis; Morduanis Pedli; Vogulis sosvensibus Ségeich. "Tungu-
sis et Lamutis JVhélika. | Caragasso- Samojedis Chaldon - chai.
Camtschadalis Kainlüng. |Coraecis Kawalingek. Curiis Kuja-
hanà. Japonis Zutagura.
Haec pariter in omni Bossia et Sibiria, ad Camtschatkam us-
que, inquilina est, in Sibiria orientah nitidissima , ut ex addita de-
scriptione videre est. In populosis regionibus sub contignationibus
et tectis nidos struit, pro lociratione forma varios, ut europaea, co-
liturque ubivis hospitio, cum praecedente, plebe neque nidos facile
destruente, neque aves laesura, quas occidere maxime nefas 'Tata-
ris. At in desertis ripis ad Irtin, ubi per temperatos campos de-
fluit, praeruptis maxime locis, excavat haec species antra, externae
riparum parieti parallela, oblonga, nidis luto longitudinaliter clau-
sis subsimilia, quibus copiose locis ab Hir. riparia distinctis ibi ha-
bitat, tanto passim numero, ut tali loco percussa pede ripa, saepe
centenae matres simul evolent. In Dauuria, ubi pulcherrimas de-
scripsi, sub tuguriorum tectis, aptis angulis adstruit nidos quartae
parti sphaerae similes, vel etiam haemisphaericos ad tigna, e luio,
gramine mixto perquam solidos, extus tuberculosus, intus equino
pilo aequatos et molli lana vel plumis stratos, ostio spatiosa, rotun-
do versus superiorem partem hiantes, ut fere specie ab europaeis
distinctae, ex architectura singulari, visae sint. Hisque in nidis
mas cum socia pernoctat, inque nido cantillat. Inter volandum vox
stridula, fere Hirundinis ripariae. Adventant in Dauuriam sub finem
Aprilis, frigidaque ingruente tempestate in nidis delitescunt.
Descr. (Dauricae): Magnitudo H. rusticae europaeae. Nares
hiantes, squamula supera. Os intus albidum; Zingua bifida. —4frea
trigona holosericea ante oculos, tractusque sub oculis, sine nitore
atra. Caput supra, cervix, dorsumque inter alas totum atrochaly-
beata, nitidissime coerulantia. Subtus avis tota nivei candoris; sub-
caudales , itemque dorsum posticum, uropygium , tectricesque caudae
nivea rhachibus plumarum tenuissime fuscis, in quibusdam vix con-
spicue. 4/ae usque ad basin sine nitore nigrae , subtus fuscae, ad
anticum marginem albo-variegatae; compositae caudam tantillo ex-
cedunt. Remiges primariae g. extimae 2. longissimae, subfalcatae,
7-9. apice hinc subsinuatae; secundariae 9. omnes, praeter intimam,
profunde emarginatae, 7 et 8. argutius, reliquae cordatim. | Cauda
brevis, bifurca, tota nigra. Pedes nervosi, toti plumulis niveis ob-
vestiti; digitus exterior toto articulo adnatus; ungues fusci, acutis-
simi. Mas et foemina sumillimae, nisi quod in quibusdam rhaches
in crisso et uropygio vix evidenter fuscae, ut saepe tantum in te-
ctricibus caudae appareant. Pondus in mare aestate usque ad 6.
drachmas, in foemina paulo minus. Illis mensura ad uropyg. 9". 11^".
rectricum extimarum 1^. 107, mediarum i^". 5:7, alarum expansa-
rum io^. 4^. ulnae 3/. io". rostri ad frontem 2i". ad rictum 5".
E
————
534
latitudo rictus 5:77. tibiarum 43i". digiti antici medii (cum. ung. o")
6:7. posticl (cum ungue 13^.) 4". Intestinum 4^. 6. coeca minima,
paucis ab ano lineis distantia.
Nota. Minutius descripsi, ob suspicionem e nidi diversa stru-
ctura subortam , ut possit haec Daurica, europaeis comparari.
155. . HIRUNDO ., alpestrus; IL4B. XXX. fig, o
H. supra chalybeato -atra, subtus albida striata, temporibus
ferrugineis, uropygio luteo.
Hirundo saxatilis, pygopyrrhos, area triangulari pone au-
res rufa, prona tota striatim variegata, s. lirundo saxa-
tilis dauurica, vel domestica montana, Messerschm. orn.
MS. IX. p. 1514. 21g.
Hirundo saxatilis daurica, Mus. Petropol. I. p. 377. n. 982 - 284.
Hirundo (daurica) area temporali rubra, uropygio luteo- ru-
fescente , Laxman. act. holm. vol. 3o. tab. 7. fig. 1. (mala)
Hirundo coerulea, subtus alba, temporibus uropygioque fer-
rugineis, Lin. mantiss. p. 528.
Hirundo alpestris, Pal. itin. II. append. p. 709. n. 9.
Daurian Swallow , Latham. syn. IV. p. 570. n. 18.
Rossis in Sibiria Kamennaja Lastotschka (saxatilis Hirundo).
Circa Altaicas alpes et in Dauuria, verosimillime et per om-
nem alpestrem traetum usque ad Tybetum et Chinam, frequentissi-
ma avis, vere advolans, vulga circa rupes excelsas impendentes, ra-
rius sub tectis domiciliorum, lares condens. Nidus (TAB. cit. fig. 3.)
maximus, haemisphaericus , tuberculis limosis eleganter et purissime
fabrefactus, sine admixto gramine, canalis pro aditu ad aliquot pol-
lices elongatas semel observavi canalem ordinarium extus firmissime
obturatum, alio introrsum versus rupem constructo. Uterque sexus
MIT Des 3595
alteruis vicibus incubat. Ova quatuor, alba rarius quinque vel sep-
tem. Junioribus remiges interiores apice lutescente marginatae.
Descr. Magnitudo supra H. domesticam, rostrumque paulo
latius. Os intus flavens; lingua triangularis, flava, bifida. —Color
verücis, dorsi medii, alarum ad basin et tectricum caudae , chaly-
beato-aterrimus. 4rea utrinque triangularis, ab oculis ad nucham,
occupans tempora, ferruginea; utriusque lateris areae temporales
saepe in nucha confluunt. Aures cinereae. —Uropygium ad medium
fere dorsum pallide ferrugineum. Subtus corpus lutescente , vel sor-
dide albet, rhachibus lineariter nigris striatum. — Subcaudales apice
atrae cum coerulescente nitore. Zae subtus lutescente albidae, rha-
chibus fuscis. Remiges 17. a 10. ad 15. cordatim emarginatae. Cau-
da atra nitida, maxime forcipata; rectrices 4. mediae subaequales;
extima, praesertim senioribus, longissima, plerumque notata inte-
rius macula alba oblonga. Pedes inter congeneres majusculi, fusci
digitis non versatilibus. Pondus drachmarum 5 ad 7. raro majus.
Mensura corporis 3". 10". caudae 3". 1077. rectricum mediarum 1^. 9".
expans. alarum 12". 6". ulnae 4^. 6". rostri 01". rictus latitudo 7".
Tibiae 6*".
158. -HIRUNDSO riparia.
H. supra juguloque fusco- cinerea, subtus alba, tibiis postice
sublanuginosis.
Falcula Gazae.
Ripariola Marcelli Empirici.
Hirundo riparia s. Drepanis auctorum , JWVillughb. orn. p. 156.
tab. 39. Raj. av. pag. 71. n. 3. Albin. av. IT. tab. 56.
fig. B. Frisch. av. tab. 18. fig. 9! Brisson. orn. Il. p. 506.
Sp. i2. Lin. syst. XII. I. p. 344. sp. 4.
Hirondelle de rivage D'Aubent. pict. tab. 543. fig. ».
Sand- Martin, Latham. syn. IV. p. 568. n. 10.
Rossice Strish (a stridula voce); in Sibiria Semlanoi Strish (sub-
terranea stridula) vel simpliciter Semlaenik (terrena), item
Stra; praesertim ad Jeniseam, ubi et a voce Dshirkaan voca-
tur. Malorossis Stschurik. ^ Tataris Jar - Karlegatsch (riparum
hirundo). Morduanis Pisgata ; Sirjaenis Tschutschi; Tschuva-
schis Schorgol Calmuccis Charadei. Armenis Tscholi - Zezer-
nih. Camtschadalis Kaeingtschutsch ; Ukinzis Laklàd.
Habetur per omnem Rossiam et Sibiriam, usque in Camtschat-
cam, abunde ubicunque ripas limoso - arenosas, praeruptas pro con-
dendis cuniculis aptas invenit. Ultima migratoriarum adventat , cum
Merope. AdlIrtün fluvium Culicibus, Tabanis, aliisque Insectis aqua-
tilibus scatentem, tanta datur copia, ut si ripa aliqua praerupta a
desuper stante pede fortius percutiatur, centenaria saepe examina
evolent. In Dauuria ob rupestre solum desunt. Cuniculos suos recta
vel oblique in ripam penetrantes eruunt, ad plurium saepe pedum
profunditatem , ut laborem imbellis et tantillae avis et minutis in-
structae pedibus mirar debeas. In australibus Kossjiae comes ple-
rumque Meropis habitat. Nidus in fne cuniculi, stramine, caulicu-
lis, plumis stratus: Ova 5 ad 6. alba, pondere scrupuli cum dimidio.
In istis cuniculis torpentes hybernare Drepanes, juod se ad Rhenum
observasse perhibet 4chard ad Collinsonum .ctor. angl. vol. 53.
p. :0:1. mihi nulla certe observatione constat.
Nota. Pondere apud nos solet esse 3:1 imo ad 4 drachmas.
Longitudo intestini 54 polhcum. — Cam'schaticam. Stellerus Regulo
minorem facit, supra fuscam, subtus albam, praeter fasciam juguli
fuscescentem. — [ae compositae caudam aequant. Hemiiges 17. qua-
rum g. primores subacutae, proximae 5. rotundato - emarginatae.
537
Cauda forcipata, sensim decrescens; rectrices 19. Pedes corneoli;
rostrum et ungues nigricant.
TQaspg GTPRUNDO WMelbü.
H. cauda forcipata acutipenni, corpore fusco, gula abdomineque
albo - argenteis.
Hirundo riparia maxima, Edward. av. tab. »7.
Hirundo Melba, Lin. syst. Xll. I. p. 345. sp. 11.
In Chersonesi tauricae maritimis montanis vere advola nidu-
latur circa rupes mari imminentes praeruptas et elatiores turres, prae-
sertim desertarum arcium Soldajae et Palacii, nec non in turre ec-
clesiae tataricae pagi Scheik-koi ad fluv. Beschderek. ^ Vespertino
et diurno volatu vaga. Stridor fere Falconis Tinnunculi. — Nidus in-
ter saxa. Falculis validissime prehendit et arreptam manum ad san-
guiem usque vulnerat. Pectoralibus musculis et sterno validissima,
ut vix manu retinerl possit.
Descr. Maxima omnino sui generis, apode multo major, vix
Caprimulgo inferior, fere semilibris. Rostrum nigrum, debile, sub-
aduncum, rictu maximo, latissimo, intus violascente. Lingua con-
color, angusta, cordato sagittata, apice angusto, bifido, laciniis li-
nearibus. Nares supra basin rostri, oblongae, plumulis fere cinctae,
sursum hiantes apertura lineari-sigmoidea, longitudinali. rides fus-
cae; Palpebrae fuscae nudae, limbo plumulis atris fimbriato, supe-
rior fere latior inferiore. Periophthalmium breve, a cantho anteriore
desuper obliquum. — Supercilia e plumis in cristam argutam coactis
prominula, sub quibus ante oculum foveola plumulis piliferis minu-
tis obsita. Corpus supra totum fusco - cinereum lucidulum , oris plu-
marum exsoletis, versus uropyg)!um canescentibus. Subtus area gu-
lae magna, ovata, nivea; cingulum juguli fusco- nigrescens, pectus
cum ventre candidum, subargentatum , rhachibus plumarum tenuis-
sine fuscis. Crissum et latera plumis nigricantbus, albido margina-
69
558
tis. lae maximae, angustae, falcatae, compositae cauda multo
longiores, supra fuscae, subtus vestitricibus nigricantibus, apice al-
bidis: remiges fuscae, interius canescentes, 18. quarum primariae 10.
a prima longissima sensim, deinde subito decrescentes, acutae, sub-
falcatae , secundariae brevissimae obtusae; T'ectricum prima angustis-
sima, subulata. Cauda decempennis, profunde forcipata, rectrici-
bus acutis, sed mollibus. nus peramplus, nudus, violascens. Fe-
zwra nigro plumosa, ut et tibiae antice ad digitos usque; tibia po-
stice digitique crassae , carnosae, nudae, fusco-violascentes; digiti
breves crassi, validi, apice compressolati pro articulo falcularum,
omnes quatuor antrorsum versatile, sed quum prehendunt duo in-
teriores minores retrorsum versi. P'alculae robustissimae , acutissimae,
aduncae, nigricantes, in mortua ave adeo tenaciter retracti, ut ex-
tendi nequeant. Longitudo a summo rostro ad urop. 5". :0^". cau-
^" "
. 91. Ulna alarum 8'..4^". alae
p
dae pennis extimis 3". 9". mediis 2
expansae 1i. 7". 8". earundem latitudo ad pennas secundarias 2". 2'*.
rostri longit. ad plumas frontales 4^. ad rictum 11i". latitudo rictus
9". longitudo linguae 6". tibiae 8:7. digiti majoris 43". falculae 34".
«e. APODES vd FALCULAE.
160." HIRUNDO, pus.
H. fusco-nigricans, gula alba.
Hirundo Apus antiquiorum , JVillughb. orn. p. 156. tab. 39.
Raj. av. p. 72. n. 4. Albin. av. 1i. tab. 55. Frisch. aw.
sect. 3. tab. 17. fig. x. Brisson. orn. ii. pag. 519. sp. 15.
Lin. syst. , XIT. I. p. 3445. 5p...
Le grand Martinet, D'.4ubent. pict. tab. 542. fig. 1.
Swift, Latham. syn. IV. p. 5984.
f. Hirundo (Cypsclus) fusco- nigricans, uropygio albo.
Hirundo alpina, Scopol. ann. I. p. 166. n. 252?
——— 529
Rossice Kossatka (falcula), item. W'oronotschka (corvulus) ; in Si-
bi;ria orientali. Kamennoi Sirish. Mongohs Sike - Charazéi (ma-
gna hirundo). Tungusis ad Lenam Kygar; dauricis Karad-
shigéi. Lettonis T'schurhste; Vogulis Rap; Ostiacis Hep; ad
Xrtin Rup, Surgutensibus Lip, ad Narym Kojaeka. ^ Tangutis
Lcharnajigg.
In Rossia et Sibiria citeriore rarius ad turres aliaque aedificia
editiora, rarius in domibus humilioribus, nido e luto efficto, rima
longitudinali patulo habitat. Sed in rupestribus circa Baicalem, om-
nique regione ultra cum lacuna sita, maxime in apricis Dauuriae,
circa excelsos passim scopulos, cum varietate f. leucopyga mixta,
tanta nidulatur copia, ut ventosa tempestate supra vicinas lacunas et
lacus pigros culicum fere instar obvolitant, radentes quasi superfi-
ciem; omnique vespera, cum siridore crebro, centenariis gregibus
circa altissimas rupes examinent; dum contra. Hirundo alpestris ibidem
solitaria semper vagetur. Prolificat Apus ilüinc in fissuris rupium et
hiatibus, sternens sime arte, pilis, plumis alienis, vel lana nidum
valo interdum e luto confecto negligenter coronatum. Haesitavi
diu, an Zeucopygam f. varietatem pro distincta specie haberem; sed
quum vix ullam proportionum et formae diversitatem observare po-
tuerim et promiscue iisdem moribus vivat, cum aeque copiosis lis,
quae praeter magnitudinem et oras plumarum eleganter albidas, ni-
hil ab Europaeis differre videbantur, conclusi has Dauuricas aves
omnes Zpodis vulgaris esse vel varietates, vel perfectissimum potius
habitum, in europaeis semidomesticis et erraticis forte corruptum,
Descriptionem vero utriusque z/podis Dauuricae comparatam addo. —
Caeterum. Apodem in Camtschatca, licet alpestri regione, deesse
prodidit SteZlerus; neque in arcticas terras migrat.
LÀ
$438 —
Descr. Varietas «: Supra exsolete nigra, aeneo-virescen-
te nitore; subtus nigrior, praesertim collo; pectore itidem leviter
aeneo nitente, limbis plumarum exalbidis. Gula sub ipsa mandi
bula nivea. lae (compositae) cauda multo longiores, maximae,
falcate, extus violascentes; remüges primores ro praesertim elongatae,
acutae, 1 — 4. falcatae; secundariae 8 breves, subaequales, 11—13.
subsinuatae. Cauda profunde bifurca; rectrices 1o. extimae acutae,
intermediae rotundatae.
Varietati B. Corpus supra obsolete nigrum, virente nitidu-
lum, limbis plumarum albicantibus. Uropygium usque ad hypochon-
dria albissimum, rhachibus fuscis; at tectrices caudae nigrae, albo
marginatae. Subtus gula et collum totum album, rhachibus passim
fuscis; corpus reliquum et alae subtus, subcaudalesque nigrae, apicis
margine albae. Margo alae, subtus praesertim, albo crebro squama-
tus. .4lae nigrae, chalybeo leviter nitentes. — Cauda, ut in priore,
viridante nitore.
In utraque varietate: rostrum aduncum, rictu maximo; nares su-
pra basin nudae, margine prominulo sursum hiantes, concha antice
margini adnata. Lingua plana, apice bifida. Setae supra fraenum
oris nullae. Supercilia plumis in aciem prominulis subcristata. —Pe-
des nigricantes, brevissimi, nervosi, tibiis plumosis; digitorum posti-
cus antrorsum et item laterales retrorsum versatiles. | Ungues acu-
tissimi, nigri. Cutis crassissima, tenax, pro tantilla ave.
Pondus in «. et fj. unciae cum tribus circiter drachmis. Men-
H
surae in «. Corporis ad uropygium 4^". i". QCaudae (pennis exti-
mis) 3", ij". pennis mediis i^. 9g". alarum expansarum 15^. 5"". ul-
^H
nae 6". 9^". rostri ad frontem 9:". ad fraenum 8;". latitudo rictus
9". tibiae 4;". digiti antici medii sine ungue 3^. unguis 3^. inte-
—— 541
n,
rioris oj", ung. 3", exterioris 2". ung. 2", postici a", unguis 13".
Longitudo intestini 8".
In 8$. Mensura Corporis 4". 3". GCaudae rectricibus extimis
,
a". 10", mediis i
/
^. 92^. alarum expansarum 15". 5'"". ulnae 6". 8".
rostri ad frontem 3'. ad fraenum 8'". rictus latit 7". tibiae 4i".
digiti ut in «.
EGO UEDTTA UNE, Ov CorES
H. nigra, gula cinerea, subcaudalibus lutescentibus punctatis,
rectricibus aciculatis.
Hirundo rupestris, alis longissimis, cauda aciculata, Steller
obs. ornith. MS.
Hanc speciem nobilissimam nostri venatores nunquam procurare
potueruut, licet eminus in Dauuría aliquoties visam, semper solitari-
am, celerrimoque volatu se subducentem. Solus illam cominus ob-
servavit Stellerus, cujus descriptionem addo. Ejus tempore in Ir-
cutensi regione, circa rupes ad Angaram sitas, Junio, Julio et Au-
gusto nidulabatur, et avolavit Septembri. Proxime accedit ad
Hirund. pelasgam.
Decr. ,Magnitudine Merulam fere aequat. Rostrum triangu-
»lare, ad frontem trium decimarum pollicis longitudine, apice adun-
»,cum. Maxilla inferior una decima brevior. Nares in fossa triangu-
»lari sursum patulae. —Rictus amplissimus, ut in Caprimulgo. Lin-
»gua plana, triangularis, apice bifida. Corpus supra totum nigrum.
»Gula cinerea; caeterum subtus nigra; ssd subcaudales ex albo lutes-
»Ccentes, punctis nigris paucis. 4/ae angustissimae et longissimae , fal-
,,Catae, cum viridante nitore atrae, remiges 18. quarum secunda lon-
»Zissima, omnes interiore margine versus basin fuscae, intimae duae
»albicantes. Cauda subaequalis (resima Steil.) rectricum 10. Hae
542
,cum viridi nitore aterrimae, omnes scapis in aciculas atras, acutis-
»simas, & pollicis longas productae. Pedes nigricantes, breviculi, di-
»gito etiam postico antrorsum versatili? Longitudo a summo rostro
[74 S id
»ad extremam caudam 9^. (puta pollices anglicae mensurae, qua Stel-
lerus utebatur) ,,ad extremas alas 115; poll. lata expansis alis 185; poll.
»longit. rostri ad fraenum oris 4pollicis* (*).
3. CAPRIMIU P GI.
161... HI R.U.N.DIO « Capriumuleus.
H. cauda aequali inermi, corpore araneoso variegato.
Caprimulgus antiquiorum, JVillughb. orn. p. 70. tab. i4.
Raj. av. p. 26. n. 1. Albin. av. I. tab. 10. Frisch. av. tab. 101.
Brisson. orn. 11. p. 470. tab. 44.
(9 Hirundo pelasga Americana huic admodum affinis; ideo descriptionem ad-
|
do; olim concinnatam, e /Museo P. Collinsos: Corpus totum obsolete
nigrum, alis atris; vel fusco-nigrum, subtus obscure fuscum, gula cana.
Rostri mucro minimus conoideo-incurvus, ut in Apode nostrate. —Nare:
supra rostrum nudae, parallelae, oblongae, inferius squamula longitudi-
nali semiclausae. Pedes minimi, fusci, digitis omnibus antrorsum versis,
postico (qui interior) breviore. Uzgues maxime adunci, nigri. Cauda
longitudine corporis, fusca-nigra; recirices tantum 10. mediae vix longi-
Ores, omnes scapis rigidissimis atris, apice nudis spinescentibus, vexil-
lis latiusculis, lateralium externo angusticre. — Sucaudales fere longitu-
dine caudae. 4/z;e compositae cauda multo longiores nigrae, subtus ca-
nescentes; remiges 17. extima vix breviore, secunda longissima. | Ocula
alba. Ni4is in caminorum tubis e virgultorum fragmentis brevibus, can-
cellatim in £guram ovali semi-cotyloideam glutine quodam conglutinatis,
Eodem glutine etiam nidus parieti affixus, unde pluvia tempestate nidi
frequentes cum peritura prole decidunt.
Hirundo Caprimulga, Klein. prodr. av. p. 8:. cum icone
í (haud bona). Zoolog. brit. p. 97. tab. R. mas R 1. foemina.
Caprimulgus europaeus, Lin. syst. XII. I. p. 346. sp. 1. Le
Crapaud volant, D'aubent. pict. tab. 193.
Rossice Lilok, alis Tschurilho (forte a Ziganico Tschirihlo, avis);
in Sibira mas Polunoschnik, (mediae noctis avis), foemina
Lélek; in Dauuria Kusnez (faber) ob similitudinem quandam
vocis cum mallei ictibus; Malorossis Drjemluga (soporosa).
Baschkiro-Tataris Sop; Crasnojarensibus ad Jeniseam Chalgusch
i. e stulta avis (Mas), femina Uulu; Iacutis Tularbek (nyctea".
Mongols Ssaraltzi vel Mochayerae; Buraetis Churigatu; Cal-
muccis Ergi-boro i. e. stultus variegatus, quia in deserto plano,
ubi nidos passim habet, ante pedes itinerantium subvolat.
Tungusis Uhmill et Toghdo-Kuun (faber nocturnus).
Camtschadalis Edschkatsch, alis Syhaetschutsh.
Per omnem Rossiam et Sibiriam utcunque temperatam abundat,
praesertim pineta montana amans, solitarius. Frequentissimus ad Jr-
tin superiorem in sylvis piceis rarioribus. Sed observavi etiam, cum
aliis nocturnis avibus satis frequentem , in arundinetis circa mare
Caspium et circa colles rupeos in medio deserto inter Volgam et
Rhymnum passim sparsos, ubi interdiu medio in campo humi se-
dent, saepe ante ipsos equorum pedes subvolans, unde stolidi nomi-
na meruit. Datur et in Chersoneso taurica. Nidus semper humi, lo-
cis praesertim desertis et rupestribus, vel et in arbustis. In majori-
bus fluviis navigantium vexila malorum alba noctu circumvolare
solet. Crepusculo maxime et sub noctis initium , Scarabaeos , Pha-
laenas aliaque Insecta venatur, quapropter villas etiam et pagós non
ilibenter frequentat. Hyeme ad austrum abit. Jolatus brevis celer,
ac sine strepitu, levis, sed noctu susurrum quendam interruptum
544 e—
plerumque edit. Ad Jeniseam nominibus distinguunt sexum, quia
Mas fistulat humanae instar fistulae, femina tantum stridet. —Fabu-
lantur Tatari Crasnojarenses animas sponsorum sponsarumque ante
nuptias corpore defunctarum, in hanc avem mügrare, lugubrique
fistulatu nocturno deplorare tristia fata. Camtschadah credunt noctu
persequi homines et dementes reddere. In vivo gradum caloris in-
signem usque ad i:0* Farenh. observavi.
Nota 1. Os intus luteum; Lingua supra mediam membranam
mandibulae subtensam minuta, angusta, margine setulis aliquot re-
trorsum hamata. Setae supra fraenum oris utrinque sex majores et
aliquot minutae, quo praesertim differt ab Hirundine. — Nares tubu-
losae, patulae, antrorsum divergentes ^ Color fere Iyngis, Troglo-:
dytae et strygum subtus ochroleucus, lineis nigricantibus transversim
undulatus. Tibiae ad medium plumosae; digiti antici plicis aequali-
bus connexi, medius ungue interiore margine serrato; posticus non
versatilis. — In Mare remiges tres exteriores alba macula notatae.
Pondus unciarum 2. totidemque vel trium drachmarum. — Cystis fel-
lea in hepate parvula. Coeca satis laxa, gracilia, longitudine 1". 2".
Intestinum 8:pollicum.
— 2. Caprimulgus noster, ut per omnem Sibiriam, sic et in
America datur. Attamen Caprimulgus minor Americanus Ed wards
vol. 1. part. ». tab. 63. Cates b. carol. III. tab. 16! et forte tab.
8, a nostrate specie veré diversus.
K XM Sopapor -A:
Sittae genus in universo parum numerosum, ad Paros proxime
accedit, nec forte male cum iisdem consociari posset. Id monere
satis sit; nomen generi cum interim retineo, ne novandi studio te-
neri videar.
y69:79Ssp^RÁp. 3Avewuropded:
S. supra coerulescens, fascia oculari nigra, subtus albida,
lateribus ferrugineis.
Sitta s. Picus cinereus Auctorum , JZllughb. orn. p. 98. tab.
33- Raj àv. p. 47. n. 4. Albin. av. II. tab. 98." Frisch.
a». tab. 39. fig. 9. Brisson. orn. III. p. 588. sp. 1. tab.
29. fuo. Je
Nucifrage, Zool. britan. p. 91. tab. H. (nimis magna) Zool.
Grot: DI pi 017 n« 1704 PGDe X9.
Sitta europaea, Lin. syst. XII. I. p. 177. sp. i. (exclusa
varietate (2?)
Rossice Siniza (Coerulecula), vel Sinucha; alüs Sliepuschka
(Coecula), item Buitschok (bucula), Polsyk et Popolsen (rep-
tator); Ucrainis Smows (Judaeus).
Baschkiro -tataris. Sabdschik.
Iacutis et Mongolis Kockiibochà.
Ostiacis ad Kas fl. Oertelged (Picus parvus).
Arinzis Ohkudong.
Tungusis Schongnjakun.
Tangutis Schingonbo.
Camtschadalis Keultschutsch , aliis Tgautsch.
Per omnem Rossiam et Sibiriam, etiam in borealibus, quous-
69
que pineta et betuleta dantur, frequens est, hyeme ac aestate, ple-
rumque solitaria; Sed rigidissimo gelu congregatae ad pagos et hor-
rea accedunt. Hominem non timent. Picorum instar in arboribus
reptant, brevique et subsultante volatu ex una in alteram feruntur,
vocem edentes cum stridore sibilam, unisonam, abruptam, raram.
Caveae inclusus dormit supra vel ad latus suspensus, transverso
corpore, deflexo capite. Cauda non innitütur, ut Pici. Ictus rostri
debiles et imbellis animus. Latebras amat et dexterrime angustias
perreptat, aranelis praesertim inhians. Cannabis seminibus haud ilh-
benter vescitur. Martio pruriunt, tumque frequentiores apparent,
quasi migraturae, et vocales magis sunt. Buraetis et Tungusis sa-
cra avis, quam illis nefas occidere. Sed si casu mortuum, vel ab
alio occisum acceperint, dicuntur corpus fuligine et cremore lactis
repletum et betulino cortice obvolutum loco calido servare, ut com-
putrescat, qua deinde putrilagine inunctae sagittae septico veneno
pollere dicuntur, ita praesenti, ut parvo vulnere tacta animalia intra
bihorium enecent; eaque, nisi statim post mortem locus vulneratus
exscindatur, citissime putrida et atra reddi perhibentur, esu quoque
noxia. (vid. Stralsund. |Magaz. vol, L. p. 353.) Gmelinus sen.
Iacutos sanguine et carne Sittae idem praestare prodidit (itinerar. III.
p. 381). Messerschmidio relatum fuit: assari in eum finem Sit-
tam cum pinguedine cujuscunque animalis , nisi ursi.
Descr. Magnitudo Lusciniae. Rostrum rectissimum, subulatum,;
convexum, apice superiore vix longiore coerulescenti - nigricaus ,
maxilla inferiore basi pallescente. — Lingua plana, membranacea,
apice bifido-lacera. J'ibrissae tenerae supra oris angulos, densaeque
supra nares. Striga nigra a naribus irans oculos et aures ducta, la-
tiorque per colli latera descendens, infra qvam collum subtus albis-
simum. Supra avis tota coerulescens, subitus sordidius alba, in Si-
p 547
biria candidior: sed hypochondria et subcaudales (praeter apicem al-
bo maculatum) in rossica ave intense ferruginea, in Sibirica vix
summa crepido hypochondriorum ferruginescit, crissum ferrugineo -
variegatum. — Caudae rectrices ». mediae dorso concolores; laterales
nigrae, apice cinereae, extimae utrinque a. vel 3. fascia obliqua,
angulos caudae quasi secante. —Hemiges 18. fuscae, extus coerules-
centes, extimae interius basi, cum tectricibus, albae. Pedes robusti,
sordide flavescentes, unguibus fuscis; Digitus exterior arctius adnatus
medio. Piumae laxae , rarae, ut in Paris. Pondus in rossica ad 6*'
drachm. in Sibirica infra 5 dr. Priorum mensura ad uropygium 5^.
107. caudae i^. g^. rostri 8". ^ Alarum ulnae 3". 3". — Hepar bilo-
bum, cystde nulla. Ventriculus avellana major, carnosissimus, intus
membrana callosa, sed laevi, lapillos tamen appetens. Intestinum
8 plus minus pollicum; rectum ampliatum 8^.coeco utrinque exiguo,
vix granum milii aequante auritum. In deplumata ave membrana
utrinque ab humeris ad medium fere collum tensa. Crura quoque
plica cutacea fraenata; quod et in Loxia Curvirostri observo. — Fol-
liculus sebaceus uropygii insignis, didymus.
ADHI Pr APSRCT
Character omnibus Paris proprius, habitus et mores omnino
conveniunt avi, omnium borealium facile speciosissimae, quam Or-
nithologi hucusque per varia genera jactitarunt, quaeque Antiquio-
ribus Garruli bohemici nomine nota fuit. Magnitudine equidem
species reliquas omnes superat, nihilosecius, examinatis characteri-
bus, spero consentientes me habiturum posteros Ornithologos, ut
huic avi tandem sedes in genere Parorum tranquilla maneat. Forma
rostri pedumque , natura plumaginis rarae et coloratae , proportiones,
»ox ad cantum inepta, vita hyemalis in borealibus, victus e vegeta-
*
548 mr cet
bili et animali mixtus, caet. hoc exposcunt. Contra Peudulinum mi-
nus affinitatis cum Paris habentem exclusi.
5689 P AR'US Bombycrilla.
P. vertice cristato, loris nigris, rectricibus apice flavis.
Garrulus bohemicus antiquorum, JVillughb. orn. p. 9o. tab.
20. Raj. av. p. 85. 4lbin. av. II. tab. 26. — Frisch. av.
Lab.c3o. fie. Ys P
Ampelis Garrulus, Lin. Faun. su. L. 179. Syst. XII. I. p.
297. Sp. 1.
Turdus cristatus, rostro brevi ad ortum lato, Klein prodr.
Qv. p. 70. n. 34. icon.
Turdus Bombycilla bohemica , Brisson. orn. IT. p. 333. sp. 63.
Lanius Garrulus, Lin. Faun. su. Il. 82. Zool. britan. tab. c.
fig. 1.
Le Jaseur de Bohéme, D'aubent. pict. tab. 261. .
Rossice Swiristell, alis improprie Soika, item Chochluschka
(a crista).
Ostiacis Kdlzy. Lettonice Siideast.
In temperatioribus Rossiae nunquam nidulatur, sed autumno
advolat frequentissima et circa Sorbos gregaria versatur, ut miügrati-
onis tempore Petropoli ab aucupibus crebro capiatur et venum pro-
stet, Ultra Camam fl. et Uralense jugum sensim rarior, et per Si-
biriam (praeter Verchoturiensem tractum , totum sylvosum et monta-
num, ubi per totam aestatem fiequentes sunt,) nonnisi sparsim, a
Lena vero orientem versus nusquam datur. Quibusdam annis e
maxime borealibus non recedit et aucupes frustratur; Aestatem ibi-
dem transigit et tunc per paria occurit crebra, fistulatu interrupto
549
cantillans, juniperinis baccis et nucleis Cembrae victitans. Homi-
nem tunc minime timet, et occisa una, altera in eandem arborem
considet. In temperatioribus adventat sub hyemem, paulo ante Em-
berizam nivalem , saepe Novembri demum; Sorbum tunc maxime
legit, hyememque in media Rossia et Sibiria transigit, populneis
demum gemmis victitans, donec Aprili, et in occidentalibus Martio
ad boreales lares sensim remigret. Attamen frigora summa Sibiriae
non facile perfert, saepiusque mortua hyeme reperitur, unde forte
Cir-
ca Ufam 1e Octobris anni 1769. adventabant juniores solae, apicibus
in Sibiria parum frequens. Ultra Lenam denique plane deest.
rectricum pallide flavis, Zigulisque rubris remigum carentes, minus
pulchrae.
Not. Americana avis, quam Linnaeus pro varietate ponit
(Bombycilla caroliniensis. Brisson. orn. II. p. 337.) mihi diversa
species videtur. Petropoli anno 1767. adlata mihi fuit varietas Bomby-
cilae pulcherrima, alba cum rufescentis laevi tinctura, remigibus
rectricibusque plane albis, ligulis tamen remigum coccineis. —
Pondus nostratium vulgo unciae cum 2, tribusve drachmis. | Mares
[774
leviores foeminis. Cystis fellea exigua. Coeca parva 2".
RON CP A REUS barbatus.
P. rostro fulvo, iridibus flavis, capite cano, dorso caudaque
cuneiforme ferrugineis.
Parus beard mannicus (a belgico Baard;»sannetzi), Albin. av.
I. tab. 58. Mas.
Pendulinus, (perperam), Cramer. austr. p. 373.
Lanius minimus, Eduard. av. II. tab. 55. Mas. et foemina.
Zoolog, brit. p. 74. sp. 4. tab. C 2». Maris et foem. figu-
rae bonae.
550 a—
Parus barbatus, Frisch. av. tab. 8. Mas. Brisson. orn. III.
p. 567.
Parus biarmicus, Lin. Syst. XII. I. p. 342. sp. 19.
Emberiza passerina, Gmelin. jun. itin. II. p. 175. t. 10.
Le Moustache, D'aubent. pict. tab. 618. fig. 1. 9.
Bearded Titmouse, .Latham. syn. IP. p. 559. n. 20.
Rossice Trostaenoi Daetel (Picus juncorum), vel Trostnik (Iun-
co) et Borodafka (Barbatula).
In arundinetis australibus circa Tanain, Volgam, Rhymnum,
totoque deserto et circa mare Caspium frequens avis, quae primo
vere adventat, at in regiones borealiores non commigrat. Arundi-
nibus instar Pici adhaerescit pedibus et insecta legit aquatica. Dici-
tur nidum inter arundines connexas suspendere; mihi vero in con-
spectum nunquam venit; avicula frequentissime.
Descr. Magnitudo plus quam dupla Pendulini, quocum &
Cramero confunditur. | Rostrum forma ut in Paro caudato, sed
paulo longius, fulvum. lrides ochreo-flavissimae. Maris: caput
supra totum leucophaeum seu coerulescenti- canum, — circa oculos,
mystaceque a rostro utrinque descendente, adtenuataatris. Dorsum,
uropygium ipsaque cauda dilute ferruginea. — Subtus albidus, lateri-
bus pectoris vinaceis, hypochondriis lutescentibus. .4/ae basi canae,
alaque spuria extus albae; hinc fascia nigro liturata a remige intima
versus flexuram alae, tectrices etiam intimàe nigráe; at secundariae
reliquae ferrugineae, primariaeque fuscae, apice et margine albae.
Remiges obsolete migrescentes, primariae utroque, secundariae in-
teriore margine albae, exteriore obsolete ferrugineae ; iutimae 2. to-
tae albae, fascia secundum rhachin atra, margineque exteriore ob-
solete ferrugineo. Cauda cuneiformis; rectrices intermediae 8. inae-
quales (2, 9. paulo breviores mediis et proximis) ferrugineae ; late-
L—————— : S5
rales sensim deminutae 5, 5. basi ferrugineae, extremitate fusce -ca-
nescentes, extimae nigrae, exterius oblique albae. Crissum et sub-
caudales atrae. Pedes nigri, tibialibus subintegris.
Foemina: colore pallidiore, capite cinereo, lateribus albi-
do, mystace et nigredine circa rostrum plane nulla; subcaudalibus
quoque cinerascente-albis, nec atris. Pondus his paulo ultra tres
drachmas cum dimidia, maribus una drachma majus esse solet. Ho-
1/7
rum mensura ad uropygium 3". 4". caudae 3". 1:". ulnae alarum 2".
^
21^, expansarum 6'. 9^. tibiarum 9^. digiti anticorum medii (cum
ungue 2".) 8". posticl (c. u. 2:7.) 6". Plumae sericeae, minus la-
Xae, quam sequentis.
p5"P: AR US caudatus.
P. cauda cuneiformi longissima , corpore albido, dorso renmugi-
bus, rectricibusque mediis nigricantibus,
Parus caudatus auctorum, JFillughb. orn. p. 176. tab. 43.
Raj. av. p. 74. n. 5. Albin. av. II. tab. 57. fig. 1. Frisch.
av. Lab. 14. fig. 3. Zool. britan. p. 115. tab. IV. fig. 6.
Linn. Syst. XII. I. p. 342. sp. 11.
Parus longicaudus, Brisson. orn. III. p. 571. Daubent. pict.
tab. 502. fig. 3.
Lanius caudatus, Lin. Faun. su. IT. n. 83.
Parus biarmicus Lechei, Lin. Faun. Su. II. 84. tab. 1. (ex
clusis synon.)
Longtailed Titmouse, Latham. syn. IP. p. 550. n. 18.
Rossice Malinofka s. Sinitchka dolgochwostaja.
Tataris ad Jeniseam Usun - Kuiruk.
Mongolis Zoochor - asaergae.
|
552
In Rossia et Sibiria etiam orientali rigidissima maxime hyeme
gzegaria in salicetis et populetis passim apparet; aestate in sylvis
latet solitaria. Colorem album aestate non mutat, quod occisis Au-
gusto mense aviculis didici. | Nidum dicitur pendulum concinnare ,
sed videre mihi non contigit. ox stridule sonora, non ingrata,
simplex. Minimi licet inter Paros et laxa pluma vestiti, hyemis
tamen sibiricae rigorem fortiter feruut. — Zibinianae iconis colores
a nostratibus longe differunt.
Descr. ln nostratibus et maxime sibiricis: Caput, collum,
pectus cana vel paene alba; Aypochondria , crissum brunescenti in-
quinata; subcaudales testaceo magis imbutae, apicibus albis. rea
arcuata interscapularis atra; hinc dorsum pallide testaceum, apici-
bus plumarum albis, usque ad caudam cuneatam, longissimam.
Tectrices caudae atrae, ut et rectrices 4. mediae; laterales exteriore
vexillo longitudinaliter albae, extimae sensim ultra rhachin. Remi-
ges nigricantes, primariae margine tantum interno, secundariae eti-
am exteriore albae, intimae albae, tractu nigro secundum rhachin ;
Ltectrices secundariae apice albae. Plumae in toto corpore rarae, la-
xae, magis quam in ullo alio Paro. Pondus proxime 9: drachm.
Mensura ad uropygium 2". 4". caudae 3^". 3". ulnae alarum 2". 5^.
intestini 5". Farietatem Pari caudati vidi in Rossia, quae capite et
iugulo velut fuligine inquinata videbatur, otius fusca dicenda
9u8 E q B 2
quam cana.
16.0. 4D AOROUOSOU vU EDD:
P. albus, dorso cyaneo, fascia cervicali alis caudaque rotun-
data nigrocoerulantibus , rectricibus lateralibus oblique albis.
Parus indicus, 4jdrov. orn. Il. p. 714. ic. p. 715. Willughb.
|
553
orn. p. i77. Raj. av. p. 74. n. g. Brissom. orn. lll.
p. 548. sp. 3. Buffon. orn. P. p. 455.
Parus coeruleus , Messerschm. orn. MS. III. p. 4o5.
Parus coeruleus sibiricus, Mus. Petrop. L. p. 378, n. 289.
Parus Cyanus, Pall. Nov. Com. Petr. XIF. p. 588. tab. »3.
fíg::8.
Parus knaesok, Lepech. Nov. Com. Petrop. XIV. p. 4989. tab.
13. estas
Azure "l'itmouse , Latham. syn. 1V. p. 538. n. 3.
Rossice Knaesok (principulus).
'lataris kuuk - Tschiwidschi ; Baschkiris kojendsis.
Mongolis Kóhó - Zichzigai (a colore).
À Volga fluvio orientem versus per omnem Sibiriam, in salice-
us et nemoribns tota hyeme vagatur et saepe subgregaria, Insecta
subcorticalia legit. Neque Europae boreali deest, etenim Petropoli
sero autumno per hortum meum vagantem in suburbio vidi aliquo-
ties. Pox pipiens, tinnula, cum brevi modulatione , inter volan-
dum. Plumas capitis et cervicis plerumque instar cristae arriguas
gerit, et totius corporis plumaginem laxa tumidulam. Dormiens ca-
pite sub ala condito glomer plumularum refert. In cavea brevi perit,
ut plerique Pari, libertatis amantes aviculae. Deplumati corpus vix
juglandem aequat. Nidus in foraminibus arborum 4: poll. diametro,
e musco pennato solerter textus, intus pilis meris vitulinis molliter
stratus. Pediculus acaroides frigoris patientissimus.
Descr. Magnitudo Pari coerulei, pro quo a Messerschmi-
dio aliüsque habitus olim fuit; ob plumas tamen laxiores, quibus
fere P. caudatum aemulatur, paulo major apparet, Rostrum brevius
crassiusque aliis. Lingua cartilaginea, plana, vix extrorsum angu-
stata, biloba, lobis tri vel quadrisetis. Caput, collum et avis sub-
70
554
Lus tota candida; lora angusta nigra, ultra oculos continuata in stri-
gam coeruleo- nigram descendentem usque ad fasciam cervicis trans-
versam vel semitorquem ejusdem coloris. Sed haec fascia non an-
gulo versus nucham adscendens, ut in P. coerulo, nec in gula coé-
uns, sed pone aures dilatato - abrupta. In pectore litura fusca lon-
gitudinaliss Dorsum pallidissime coerulescens. | Cauda longiuscula,
rotundata, nigro-coerulea , rectricibus mediistantum apice, exteriori-
bus sensim usque ad basin oblique albatae. —Tectrices caudae obscu-
rius coeruleae, apicibus albae. —44/ae humeris coerulescenti - fuscis,
pennis omnibus fuscis, extus coerulescentibus, tectricibus rem?gibus-
que secundariis apice albis, primariis margine, sed ora versus basin
cyanea. Pedes e nigro coerulescunt. —Discrimen sexuale nullum.
Pondus drachmarum plus minus trium. — Mensura ad uropygium 2".
4". caudae 2". 3". ulnae alarum 2". 7". expansarum 7". 8". Hepar
bilobum, lobis oblongis. Cystis nulla. X entriculus tenuis, panni-
culosus, erucis et muscorun *larvis refertus. —Intestinum aequabile
longit. 4; poll. coeca. nulla.
16949... PA R-U.S QUE E
P. subtus flavus, dorso virescente, vertice alis caudaque cya-
neis, vitta torque gulaque nigris.
Parus coeruleus auctorum , JZillughb. orn. p. 175. Raj. syn.
p. 74. n. 4. Frisch. av. sect. 3. tab. 14. fig. 1. Albin. av.
I. tab. 47. Brisson. orn. III. p. 544. sp. 2. Zool. britan.
p. A14. Sp. 2s stab. ufus. 5. Tán syst XII I. pcy3és.
sp. 5. JD'aubent. pict. tab. 3. fig. 9. Blue Titmonse,
Latham. syn. IP. p. 543. n. 10.
Rossice Malinofka lasorewaja ; Malorossis JFolossaenka.
In Rossia occidentalore et australi; usque ad Volgam, in
arundinetis et salicetis frequens et cum praecedente promiscue vi-
vit, dehinc, ultra Uralense jugum, per universam Asiam borealem
deest, succedente P. cyano, frigoris patientiore. P. coeruleus con-
tra hyeme ad austrum migrat, cum P. barbato rediturus.
Not. Cum P. Cyano convenit vitta et colore alarum pedum-
que; sed sgula atra in torquem versus nucham adscendentem conti-
nuata. Dorsum virescit et subsus totus sulphureo flavens. | Cauda
non cuneata, sed aequalis; subforficata; rectrix extima margine ex-
terno alba, reliquae extus cyanescentes. Pondus drachmarum 93:.
168.- PARU.S.. b eristatws,
P. vertice cristato, albo nigroque vario, gula vittisque nigris.
Parus cristatus auctorum, JVillughb. orn. p. 175. tab. 43.
Raj. av. p. 74. n. 6. 4Albin. av. II. tab. 57. fig. ». Frisch.
av. Lab. 14. fig. ». Brisson. orn. III. p. 5508. sp. 8. Lim.
syst. XII. p. 340. sp. 9. D'aubent. pict. tab. 502. fig. 9.
Crested Titmouse. Latham. syn. IV. p. 545. n. 12.
In occidentali et australi Rossia, usque ad Volgam, etiam P.
coeruleo fere parcius occurit, per ulteriores terras, omnemque Sibi-
riam frustra quaeritur.
1609. . PARUS .Arineiluso.
P. supra virescens, subtus flavicans, capite atro, temporibus
albis.
Fringilago seu Parus major, JVillughb. orn. p. 174. Raj.
a». p. 79. m. 1. Albin. av. L. tab. 46. Frisch. av. III.
tab. 13. fig. 1. e. Brisson. orn. III: p. 589. sp. 1. Zool.
brit. p. i13. sp. i. tab. W. fis. 4. D'aubent. pict. tab.
9. fig. 1.
*
$56 mu—À
Parus major, Lin. syst. XII. I. p. 341. sp. 3.
Great Titmouse, Latham. syn. lP. p. 536. n. 1.
Rossice Küsnetschik (faberculus). '
Tataris casan. Pslaek; Sibiricis Kassalà vel generali nomine
Tsihiwidschz.
Morduanice Mitschkargàn. ^ Ostiacis ad Surgut Pytschige. —Let-
tonis Schle - a.
Mongolis Sarà - Zichzigei (a colore flavo et voce).
Camtschadalis Kokontschutsch vel Edschgatsch ; Ukinzis Etschun-
gulgutsch; quae quidem nomina, ut Rossorum Malinofha et
Sinitschka, de Paris in genere intelligi solent.
Per omnem Rossiam et Sibiriam, etiam hyeme, sed maxime autum-
no et vere frequens apparet. Insectis sub cortice arborum hyeman-
tibus et nucibus Cembrae, in Rossia etiam Corylinis, item semini-
bus lini, cannabis aliisque oleosis praesertim vivit; etiam sebo ani-
mal delectatur, imo aviculas imbelles occidit, ut cerebro potiatur.
Robur pedum atque rostri tantum , ut se nuci e filo suspensae affi-
£cre, eamque rostro frangere queat. Propter ictus rostri, quibus e-
tiam fenestras hyeme saepe tundit, fabri nomen nactus est. Nidus
in cavis arborum truncis, vel in carectis, undique clausus, ovalis,
foramine laterah. Ova plurima. Pondus aviculae hujus animosae a
4. ad 5i drachmas variat. Livonis fortunata avis.
150.9. BoA d US carbonarius.
P. supra cinereus, subtus albus, capite mgro, area suboculari
occipitisque alba.
Parus ater s. carbonarius auctorum, JVillughb. orn. p. 175.
t; "43. mala. «Haj-' àv. p."g3tn."92 Frisch; &»- "IIl. £9. 9f: 09.
Parus atricapillus, Brisson. orn. Ill. p. 551. sp. 5.
Parus: ater ,^ Lin2 syst: XIE spa 94 Y..sp2.
Coleinouse , Latham. syn. IV. p. 540. n. 7.
Nomina fere praecedentis, addito nigri cognomine, v. gr. TÀ.
taris Karà - tschiwidschi.
Ubique cum praecedente usque ad Lenam et ultra occurit, si-
milis moribus.
Not. Macula in occipite alba, fere quadrata, et malae albae;
reliquum caput. gula et collum subtus longitudinaliter atra. — 7en-
ter sordide albo pallidus. Dorsum cinereo-coerulescens, sine virore;
Uropygium albo varium. — Tectrices alarum àpice albae. Pondus in
sibiricis. drachmarum duum vel paulo ultra. In Camtschatico dor-
sum totum album observavit Steller, reliqua simillimo.
IguonDA ROS. . palustris TAB. XXXIV. fig..3.
P. supra cinereus subtus albidus, pileo nigro, gula varia.
Parus palustris auctorum, Willughb. orn. p. 175. tab. 43.
mala Kaj. av. p. 73. n. 3. Albin. av III. tab. 58, Frisch.
av. III. tab. 13. fig. 4. Brisson. orn. p. 555. sp. 7. Zool.
brit. p. 114. sp. 4. tab. W. f. 3. D'aubent. pict. t. 3. f. 3.
Parus palustris, Lin. syst. XII. I. p.
Marsch - Titmouse, Latham. syn. IP. p. 641 n. 8.
Rossice Kamyschefka ( Arundinellus).
Iacutis Tschitschiptsaab.
Per omnem Rossiam et Sibiriam, praesertim in borealibus, et
usque in Camtschatcam, locis palustribus frequens est; neque hye-
mem timet. Pari omnes calidissimi, multoque maturius pruriunt
aliis avibus insectivoris, testes enim jam medio Martii turgent in
venerem.
Descr. Rostrum nigrum; vibrissae supra nares fuscae, ad la-
$58 ————
tera rostri albae. Caput supra totum, usque ad nucham atrum.
Gula atra, limbulis plumarum albis squamata, non omnibus. Latera
capitis et occiptis, lateraque colli alba ; corpus subtus reliquum sor-
didius. Dorsum cineritio - canum. | Remiges 19. prima minuta; om-
nes fuscae, utraque ora albae, scapis nigris. ;44/Jae uropygio paulo
longiores. Cauda longiuscula, intermediis et extima paulo breviori-
bus: Rectrices mediae margine canae, laterales ora alba. Pedes fus-
co-coerulescentes. — Pondus plus minus trium drachmarum. —44nus
in his aliisque Paris singulari fasciculo plumularum lanuginearum
inclusus, ad arcendum frigus.
Not. Hujus varietas esse videtur, quaem Gmelinus sen. no-
mine: Pari cinerei lenensis, adnotavit, solo verticis colore fusco,
imo fere cinerascente, non atro, diversum. Nisi forte sit species
mihi incognita. Ad Lenam liaec hyemat. Iconem a D. D. ZJerck
curatam addo. TA4B. XXXIV. fis. ».
AXLV.. C,OGSL,U M,B. A.B.
Dubium hucusque apud Ornithologos fuit quonam Ordine natu-
rali collocandae essent Columbae? Rajus medias inter. Gallinace-
um Ordinem et aves tenuirostres collocaverat; Moeringius ad
Gallinas traxit; Kleinius inter Gallinaceum ordinem vel, ut illi
est, Genus, et Grues statuit; Brissonius singulari ordine ante
Gallinas; Linnaeus inde a primis systematis incunabulis, usque ad
ultimam aetatem inter Passeres recensuerat. Mihi semper visum est
&d posteriorum Ordinum nullum Columbas naturaliter pertinere.
Cum Gallinaceis quippe conveniunt solo victu et prolobo insigniore ;
rostri et tegumenti pedum similitudo imperfectissima , corporis nulla.
Differunt ab iis maxime natura, quum sint monogamae, alternae
Een] 550
cum conjugibus incubent, paucos, coecos, impotentes et implumes
pulles excludant, eosque ex prolobo alant, nidum struant in alto
et corpus lavent, non pulverentur. Sunt praeterea altivolae et coe-
cas appendices tubi intestinalis parvas obtinent. — A Fringillis eti-
am magis differunt rostro molli et imbelli, lingua, pedum constitu-
tione, prolobo, educatione et numero pullorum, cucuritione; aliis-
que. — Sed ns ipsis momentis, quibus a supradictis differunt, om-
nique puncto habitus atque morum, ut et corporis conformatione ,
volatura, rostro, interaneis, nutritione pullorum eorumque coecitate
nativa, proxime ad Oscines nostras accedunt, Cuculo, A4laudae,
Hirundini potius comparandae, quam vel Gallinaceis, vel Fringillis.
Sola ingluvie insigniore differunt, quae tamen quibusdam Oscinum
quoque generibus non plane nulla est. Hinc Rajus, qui Zoologorum
omnium castisime naturam secutus est, rectius quam récentiores ,
inter Gallinaceum ordinem et minores Oscines seu -tenuirostres ,
quas item male omino Linnaeus ad Passeres suos refert, medias
posuit Columbas, sed cum his ipsis tenuirostribus , ad Naturae nu-
tum, in naturali methodo Oscinum ordini potius sunt inserendae.
i297. COLUMBIJA. Oenas.
C. fusco-coerulescens, collo versicolore, fascia alarum annu-
lari nigra, rectricum dilutiore.
Columba, Oenas, Lin. syst. XII. I. p. 279. sp. 1. Buffon.
orn. II. p. 491. D'aubent. pict. tab. 466.
«. Vinago spontanea, JVillughb. orn. p. 136. tab. 35. Raj. av.
p. 62. n. 10. Frisch. av. tab. 139. Brisson. orn. I. p. 06.
sp. 5. Zool. britan. p. 88- tab. O.
Le Biset. D'aubent. pict. tab. 51o.
560
—À
B. Columba Livia, Willughb. orn. p. 136. Raj. av. p. 62. n. 8.
Albin. av. III. tab. 44. Brisson. orn. I. p. 82. sp. 3.
y. Columba domestica et romana, Brisson. orn. I. p. 68. sp.
1. 2. (cum synom. et varietatibus). Lin. syst. XXII. I.
p. 279. Sp. ifj. et spec. 2 — 12.
Jj Columba (rupestris) zona rectricum transversa, uropygioque
albis. TAB. XXXV.
Rossice Columba generatim Gólub; Varietates: 1i. C. gutturosa
Sobastoi Gólub, item JVorzur, vel Dutich. 9. C. cucullata
Kosyrnii Gólub; 3. C. laticauda, Trubastoi Gólub ; 4. C. ta-
bellaria facie papillosa, Ischisto? Gólub (*); spontanea Malo-
rossis Klimiz.
Tataris Kujartschén; Sibiricis Egaigàk; Iacutis Irung - Kill (alba
avis) e domesticis; Baschkiris Rujersen.
Persis Kabtér; Bocharis Kabutür ; Armenis Zgawnik.
Morduanis Primetsch; Mokschanis Gülu; Permaecis D//dik;
Votiacis Dudik; Ostiacis ad Irtin. Koebtar. | 'Tscheremissis
Kogertschin. Lettonice Meschaballoschi; Esthonis Mets - tuike.
Tschuwaschis Kvagarsin.
Arinis Egedschah ; Assanis Paitor.
Calmuccis Kfzgildshirganà; Varietas Buraetis Sani.
Tungusis ad Lenam T/hta; in Dauuria (var. 4.) Dschibho et
Dschebkan.
Iaponensibus Phado.
*) Praeterea venatores Rossi distinguunt Columbam feram, in arboribus
5 5
nidificantem cavis, colore fere Palumbi, sed minorem, sine torque,
quam Klistucb vel Sisoi Golub appellant, sed de qua mihi non constat.
——— . 561
Columbae spontaneae in australibus universae Rossioe campestris
immensa copia dantur, praesertim frequentes circa Tanain, Volgam,
Rhymnum, et ad Caucasum. Advolant Martio in iis locis ubi non
hybernant, et nidos in riparum rupestrium praeruptis, cavernisqnue,
et in turribus pagorum condunt, turmatim ad pastum in campos et
agros migrantes. Ad Podkumam fl. in promontorio calcareo Caucasi,
ad Metschuka montem, est abyssus multarum orgyarum profonditate
et amplitudine, thermas calidas in fundo habens, intra quem Co-
lumbae ad multas centurias nidificant, et injecto lapide ex toto
abysso, cum fragore fere tonitru, spiraliter in aéra adscendunt.
Autumno e Rossia numerosis exercitibus congregatae (: inter quas
non raro albae et albo variae conspiciuntur:) 1n calidiora Persiae
abeunt, remanentibus per hyemem paucis circa pagos, quasi sponte
domesticis, quamvis nemo colat vel curet; sed occidere nefas ha-
bent, maxime Tatari. — — Ad lrtin et circa montes Altaicos rariores
sunt, et in ulteriore Sibiria, ad Baicalem usque, mihi nullae appa-
ruerunt, nisi passim circa ecclesiarum turres viventes, de quibus
incertum annon sint domesticae originis. Denuo in Dauuria transal-
pina abundat Pariefas 4. constans, nec ulla degeneratione contami-
nata, et statu maxime naturali colit rupestria praerupta desertorum ,
pasciturque seminibus Astragalorum , Sophorae lupinoidis, imo aesta-
te Euphorbiae cujusdam (*) macrorhizae ibi copiosae, quae licet a-
cria, adeo avide ab ea leguntur, ut vix matura, omnia cito dispa-
ruerint, mihique ex occisarum Columbarum ingluvie pro seminario
petenda fuerint. (: Quemadmodum ardentes "Thymelaeae baccas s.
coccum gnidium a Perdicibus et aviculis sine noxa comedi, Clu-
sius observavit:). Haec rupestris varietas, cum Turture, in apri-
(*) Flor. sibiric. vol. II. p. 229. t«b. 95. fig. 1.
71
562
cis rupestribus Dauuriae tractibus omnium copiosissima est avis, mo-
ribus a Vinoegine europaea haud diversa, itidemque gregatim, sed
distinctis a Turture turmis, interdum et per paria, in pascua evolans;
nidos vero in excelsarum rupium fissuris, cavernis, speluncis copi-
osos condit. Farietates domesticae columbarum, — adulteratione,
climate, monstrositate, lectisque connubiis sensim humana arte pro-
ductee, tantum in Rossiae urbibus coluntur a curiosis, danturque
pulcherrimae. - Insignis gutturosae varietas, praegrandis, tota rufa,
pedibus pennatis, ad volandum gravis et paene inepta, ex Anatolia
adfertur in Chersonesum tauricam.
Descr. Finaginis spontaneae ad Volgam frequentissimae: Cor-
pus cano-coerulescens, supra subfuscum, dorso, qua alis tegitur di-
lute, subtus dilutissime , et crissum albescit. lugulum vinaceo tin-
ctum; collum viridi et violaceo variante splendet. 44/ae spuriae fus-
co-inquinatae. Tectrices primariae fuscae, extus coerulescentes ; se-
cundariae et remiges pleraeque exterius a basi ad medium coeru-
lescenti-albidae, at intimae 4. totidemque remiges macula nigra
transversa notatae. Cauda aequalis, obscura, fuscescens , zona trans-
versa, dilute cano- coerulescente et basi dilutior, penna utrinque
extima exterius versus basin alba. — Rostrum livescente - vuniceum.
Pedes saturate rubri. lrides brunneae. Pondus unciarum 8: ad 101.
Jlensura ad uropyg. 7". 6". caudae 5". rostri ad frontem 8". ulnae
alarum 7". 9". expansarum 1'. 11^". 3".
Varietatis rupicolae (T.AB. XXXF.) dauuricae 4: Irides rubrae.
Caput, dorsum inter alas, et alae ipsae coerulescentia. — Collum to-
tum obscurum, violaceo - viridique varians, sericeum. Subtus corpus
coerulescenti-canum. ./lae subtus albae. Uropygium album; sed
bases tectricesque caudae supra fusco-coeiulescunt. Cauda aequalis,
basi coerulescens; hinc zona lata alba; extremitate coerulescenti -
M 563
üigra, larum remiges (quarum longissima extima) coerulescentes ,
extremitate et rhachi nigricante. Tectrices secundariae a 16"* remi-
ge, remigesque 18 — 20. intimae , fasciola transversa nigra, unde
compositis alis oritur annulus ovalis niger in ala secundaria. Pedes
purpureo-rubri. Rostrum nigrum, fungis albo-furfurosis. Hinc,
praeter zonam caudae albam et irides rubras, vix ab europaea differre
videtur. Pondus unciarum 8: ad 1o. Mensura ad uropygium 8". 7".
caudae 4". 8". ulnae alarum 8^. 5". expansarum »'. o^ 5'"'. rostri ad
frontem 7". ad fraenum oris ii^. tibiarum 1^. digiti medii (c. u.
&".) 1". 4". postici (. u. 937.) 7'". intestini 5o pollicum.
Not. Oenadi affinem, in Persia spontaneam , inter collectas
aves misit Gmelinus jun. totam, etiam uropygio coerulescentem ,
colo parum nitido, cauda coerulescente , extremitate nigra, fasciis
nigris alarum imperfectis; vix majorem dauurica.
113.» COLUMTB At: Palumbres.
C. cinereo- vinacea, collo area utrinque alba, rectricibus po-
stice nigris.
Palumbus torquatus antiquiorum , JWillughb, orn. p. 135. tab.
15. Raj. syn. p. 62. Albin. av: lI. p. 46. Frisch. av. tab.
138! Brisson. orn. l. p. 89. sp. 6.
Columba torquata, Zool. britan. p. 89.tab. O*.
Columba Palumbus, Lin. syst. XII. I. p. 202. sp. 19.
Pigeon remier (: Columba arborea:), Buffon. orn. 1l. p.
531. tab. o4! D'aubent. pict. tab. 316.
Rossice JVetwjiitin (quod cum gallica appellatione: Ramier fere
consonum videtur); venatoribus JFaecher. Malorossis Triputén
vel Priputén , an rectius Trepetén?
Votiacis Ljudiidik.
864 ueescecment
In nemorosis et sylvaticis Rossiae temperatioris abundat, mec
in quercetis australiorum reg'onum deest, in Casaniensi regno et
Taurica chersoneso omnium frequentissima. | A Tataris mahometanis
pro impura ave habetur. 'Timida, celsis arborum cacuminibus insi-
dere amans, gemebunda voce. |Circa truncos arborum in ericetis
vaccinia, et in hortis austraboribus drupas varias legit. Glandes
quernas integras glutt:t, iisque maxime vivit — Nidificant im altis-
simis arboribus, pullosque vulgo binos, marem utplurimum et foe-
minam, duarum hebdomadum incubatu excludit. | Vere adventant
turmatim, et autumno quoque congregantur Maxima sui generis
inter nostrates. In Sibiria rarissime occurit; an ob glandis defec-
tun? Messerschmidius tamen ad Ketam et Jeniseam observatas
commemorat. In Camtschatca, aeque ac Turtures et Oenades, pla-
ne desunt.
1974. 15GQ'O L UM. B AG Turtür:
C. supra fusco gryseoque varia, subtus vinaceo -albescens, ma-
cula colli utrinque nigra lunulis albis, rectricibus lateralibus apice
albis.
Turtur auctorum, Willughb. orn. p. 134. tab. 35. Raj. av.
p. 61. Albin. av. Il. tab. 47. Frisch. av. tab. 140! Brisson.
orn. l. p. 92. sp. 7. Buffon. orn. Il. p. 545. tab. 25!
D'aubent. pict. tab. 394.
Columba Turtur, Lin. syst.XII. I. p. 284. sp. 3a.
Rossice Gorliza; Malorossis Gorlenok , Gorenka.
Morduanis Koítoi - Primetsch.
Buraetis Tukta. Calmuccis Buchurganà
Tangutis Purssa.
In Rossiae et Sibiriae temperatüoribus ad 582 latitudinis bore-
— 565
alis ubique observatur. copiossisima est in australibus ad Tanain,
Volgam et Rhymnum, inque regionibus interjacentibus, ubi post e-
ducatam prolem in desertis gregatim cum Pratincolis vagatur. Nec
minus copiosa in rupestribus apricis Dauuriae, ubi in cavernis etin-
ter saxa montium , cum Vinagine saxatih nidificat, cum eadem mi-
grat, totaque aestate gregatim vagatur, paulo major rossica, Vina-
ginem subaequans. In Sibiria magis orientali et Camtschatca desunt.
Pullos binos educat quovis incubatu.
Descr. Rostrum fusco-sanguimeum. | Margines palpebrarum
et cutis infra oculos nuda sanguineo perfusa. Irides fulvae. Caput
et cervix cano- coerulescunt. | Macula ntrinque colli lateralis nigra,
serie triplici obliqua lunularum albarum. Gula albida; collum sub-
tus, ad jugulum usque vinaceum; reliqua subtus alba. | Dorsum et
uropygium supra cinereo-fuscescunt; alae subtus et uropygii latera
coerulescentia. — Humeri supra plumis ferrugineo marginatis varii;
sed tectrices fusco -coerulescentes, remigesque nigrae. Cauda ro-
tundata; rectricibus mediis nigrofuscis, unicoloribus; lateralibus fus-
co coerulescentibus, apice albis, exirorsum sensim ulterius, extima
etiam vexillo externo alba. Pondus rossicis unciarum 51,- vix ultras
dauuricis 8 ad 9 unciarum. Differentia tamen in his nulla. Mensu-
Ht
. caudae 4". ulnae alarum 6". 3".
"Hr
rae prioris ad uropygium 7^". 6
expansarum i. 7". 3". rostri ad fraenum 1o". tibiarum io". at in
dauur.ca omnia proportione majora.
Not. Colubam risoriam (Frisch. av. tab. 141.), quae apud nos
sub nomine Egipétschkoi Golub, passim intra domus alitur, tradente
Lerchio in itinerar. MSto spontanea habetur in sylvis Gilanensibus.
Nisi forte vir opümus C, Turturem pro risoria habuit.
566
|
1323. | £D L U M B M. ruprcola.
C. fusca, plumis gryseo- marginatis, subtus dilutior, rectricibus
lateralibus extremo cinerascentibus.
Oenas nigra, Gmelin. sen. obs. orn. MS.
An Columba rupicola, Willughb. orn. p. 136. Raj. sya. p.
69? n; ax?
Turtur, Zool. britan. tab. O 1? (sine torque).
Mihi talis nunquam oblata est; Gmelinus ad Lenam, :in
regione Kirengensis munimenti, sub finem Septembris, et ad Jenise-
am Augusto observavit; et quum distincta videatur et frigidis alpi-
nis Sibiriae orientalis propria, descriptionem G melini redactam
addo, Nisi Turturem distincte descriptum distingueret Gmelinus ,
ejusdem varietatem ;judicassem. Praeterea vix diversam describit
Stellerus (obs. orn. //S.) quam Bargusini, et in rupestribus circa
Baicalem non infrequentem esse prodidit.
Decr. ,Rostrum fere unciale, nigrescens, fungis supra basin
»Oblongis. rides lutescentes. Caput antice cinereum; vertex, col-
,lum, jugulum dorsumque fusca, oris plumarum rufescentibus. Pec-
»tus et abdomen vinaceo- gilvi coloris. 4Jae cauda paulo breviores,
»nigricantes, remigum primariarum ora exteriore et apice interiorum
,et tectricum margine circumcirca rufo. Caudae rectrices duo me-
»diae nigricantes, reliquae extremo cinerascentes; tectrices caudae
,coerulescentes. Pedes violaceo-rubri, unguibus nigricantibus. In
»leniseensi ave gulam et jugulam obscure vinacei coloris, oris plu-
,marum rufis fuisse addit. Pondus unciarum 6:. Mensura ad uropy-
»gium 6:. poll. paris. caudae 4i. poll alae compositae cauda 1; poll.
»breviores.* Gmel.
567
Stelleri avis, quam ,,Columbam sylvestrem e fusco et casta-
,neo colore variam** appellat, ita habet: ,,Rostrum fuscum ; os intus
,rubrum; nares ad dimidium fere rostri, sub tuberculo fungoso sitae.
»Irides avellaneae. Frons, vertex, collum totum, jugulum, pecto-
»ris pars cinerea, oris plumarum (spadiceis) rafescentibus. Guia la-
»te cinerea, uniformis. Pectoris ima pars et abdomen, albicant,
»oris gryseis. Dorsum usque ad caudam coerulescenti-nigrum, sca-
»pulae fusco nigrescentes, oris omnium plumarum spadiceis. — Remi
»ges margine, tectrice apice rufescentes; humerorum plumae oris ci-
,nerescentes. Cauda nigra, rectricibus apice, ad pollicarem longi-
,tudinem coerulescente- albidis, extimis etiam margine externo,
,Pedes livescente-rubri, unguibus albidis. Pondus 5j unciarum,
»Mensura ad uropygium 7i poll. caudae 44; poll. expansarum ala-
»,rum 22/4; poll Ste/l.
170; "CONT UNPE^N "Fryva.
C. fusca, uropygio albo, fascia rectricum nigra.
Columba minor fusca, Gmel. sen, obs. MS.
Etiam hanc mihi fortuna non obtulit; eminus visam venatores
aliquotes indicarunt. | Gmelinus omnio semel habuit, in sylva
Crasnojarensi ad Jeniseam , oppido vicina, sub finem Augusti occi-
sam; cujus descriptionem reliquit sequentem:
Descr. ,,Rostrum ad basin subcoerulescens, cum fungis oblon-
»gis, versus apicem corneolo-albicans. Palpebrarum margines, iri-
»desque pallide lutescunt. Capitis anterior pars coerulescit ; sed re-
»liqua, ut et corpus supra totum, fusca, cinereo -levissime quasi ir-
,rorata. Uropygium candidum. Guia et jugulum fusco cinerascunt ,
»€t subtus reliqua cinerea. — Cauda rotundata, e fusco -nigrescens,
»basi cinereo quasi irrorata, rectricibus, praeter o medias, omnibus
»pollicari distantia ab apice fascia latiuscula nigra notatis; extima
»exterius, praeter extremitatem, cinereo- pulverata. —Tectrices cau-
»dae coerulescentes, fascia terminali obscure fusca. 44Jae caudam
»fere aequantes; remiges fuscae, extremütatis ora albicante, externo
,margine versus basin a sexta cinereo. Tectrices dorso concolores ,
,1ntimae tres macula singulae quadrata, nigricante. Pedes incarna-
»ti, infra genua plumosi, plica exigua inter digitos. — Mensura ad
»uropyg. 6; poll. paris. caudae 3;, expansarum alarum 211 rostri 5.
»Intestini 26 poll. Coeca duo bipollicari distantia ab ano, angusta
»i pollicis aequantia. —Fentriculus seminibus Polygonorum et lapillis
"Xarctus* | G mel.
Finis Ltomi primi.
SPHALMATA
quae propter absentiam auctoris evitari haud potuerunt.
Pag. Lin.
5 6G. Leucos lcge Leucas.
7. 12. caspica l. Catolynx.
— 1g. Lactantium, dele ,
9. not. oppotita /ege opposita
13. r0. lente /. lentae
15. 11. appararente /. apparente
22, 1. denundatis |. denudatis
— 11, virgate /. virgatae
23. 9g. vera l. verae
235. 10. sufflexuosis /, subflexuosis et dele commata
o6. io. Fere L. fere
— a1. Frustra [. frustra.
98. antepen. Slylafsin |. Szilafsin.
33. 4. Fangutano /. Tangutano.
35. 98. Nobili /. Nobiliss.
— 10. Cap. /. Caput.
40. O. Ulutatus ]. Ululatius
43. ult. adie: et albent, vellere mollissimo.
A4. 19. posit: superiorem dele comma , post: datur , non e£ adde comma.
A47. 7. occurrent /ege occurrunt
53. 29. priorum /. prioribus
57. penult. Pumpocobiensibus [. Pumpocoliensibus
67. 989. ddl. ibi.
79. 9. Forenh. /ege Farenh.
92. 5. ante.altitudine , pro puncto comma.
91. 5. kager, lege koger - angau
99. 12. eolo /ege eoo.
SPHALMATA
peg. lin.
102. antepen. Rea - Bear , Il. Seabear.
104. 11. Gamtsch. /. Camtschad.
— . 9. Alaida l|. Alait.
111. 4A. Rubbon J. Ribbon
117. 91. Adsunt [. ac - sunt,
193. penult. post silga adde comma
131. 10. Shreu lege Shrew.
157. 80. Hedyhog |. Hedgehog
— antepen. pro semicolo comma
141. ultim, Porcup /ege Porcupine
143. 19. Sunsho /. Sundsha
145. 18. varging |, varying
149. 6. in quintuplum vaeniunt |. quintuplo vaeneunt
151. antepen. ad voce /. a voce
194. — aute titulum : Myoxus , adde 6.
357. 16. 17. Dshonibura lege Dshombura , »ro Suuvmu , l. Suuvmo.
— penult. Borysthenin |, Borysthenem.
159. 19. 20. deleatur: In Taurica Chersoneso non datur.
160. 9. Mogola lege Mongolo ; Monom /. Monon
— 17. diminusive 7. diminutive
— 90. boreabilibus 7. borealibus
—— penult. erit /. erat
163. 19. 'Turuncutus /|. Furunculus
173. 20. pentadaltilis 7. pentadactylis
175. 15. amnis /. annis
— 90. cum /. Eum
177- 23. amons /. avidus
170. — Nitedulae /. Nitedula
185. 6. 4d. fere manu
— 7. ante capiantur adde: fere manu
— 19. aestivo l. aestivi.
SPHALMATA
. 20, Gyrohi /. Gyrchi
7. praesenti /. praesente
19. succusso ]. succussu
23. post: ditissimo , dele puuctum
Á. Natym /. Narym
23. abycinis /. abiegnis
20. Tungusam /. Tunguscam
- 17. docent at |. docent ut
22. mivus /. minus
16. rasputo /. raspato
penult. eaput /. caput; thoraecis |. thoracis
7. utera |. ubera
11. erieantes |. erigentes
25. Europaeus /|. Europaeos
.O. Capreolum /. Capreolorum
12. hyematis /. hyemates
. invenis /. invenio
19. Bugoi |. Bughái
20. rara /. rarae
21. post: herbas adde: siccas
14. experivi /ege experiri
23. Shercbez |. Sherebez
. 10. novunt /, norunt
2. alterutris /]. alterutro
10. Chrymensium ]. Crymensium
. 19, celeritale /. celeritate
23. gratum /. gradum
«4... Persis. -Rosis
. 90. Arubibus /]. Arabi
5. Animali ]. Animalia
. 19. in fine. del. u
lin,
TWO
TAS
SPHALMATZA
parelleli iege paralleli
Ordobenus /. Odobenus
1. pro in pone: , lunati,
10.
9.
post: descriptum , adde: est animal
mediocri /|. mediócris
I9, pro; pone,
19.
2.
3.
inclimati /. inclinati
respodens /. respondens
signatam /. signatum
rectum /. rectum
nnnularis /. annularis
anfructus /. anfractus
temborum /. temporum
14. 99. 94. petrorsum /. petrosum
orienlalem /. orientalem
13
P ao
NN N
WANN
QUNSAN N
AL , , ER ZEE
— P
*-
e cem
2 M
ol, opgno A 2.3
"
: NA Ueubdluon q2 77 A
——————————— —— —— —— o ———— ————
D.
pe
€
^
io em
à
gen
Cad
V tano
E
Li
De, Toogr. ZA.
Z 7
"2 . P Á
e 240€ (7(C7'0O004., oe1[|
-
*omet
o&
. P A 7 pogor Si 4f.
L4
i. " d À ]
I iphbdi ode. yasni
1
S. OY
. oL Mp?" e 6. 92 e 33,
eL
?
7 m a ul po Mute ZZ 2 c Z Lino d dur 77
7
Cc NT PET , o
S Cer C meten du o. Jove renean T A
Z
€
patÀ »
Í
L
LE
t- 003
——
E 1
E
P LI à
E "n E
aA IZooga: 22 207.
) 927)
op TE . dj. poA 2226743,
oO z
. P l0g-: Z f. 229
/ / Lu)
degocesaeoad ome red MEO,
"
^ 7]
C
Z 7 7 ;
UODINNPuuxM)rc uw weueuegr umo pmI-o dude) wea pup v; wegzo mMeoceDo
uu uo. p TM. / í 9 Zw 7
^ -
/
?28 962 *Z6 €
—— ——ÓnnnnÓ—Ó€—AA5—————————— - TER
Zr i eon0g 7t P da Q3
4
/ Z d. 77) '
" d rqocearodg e CUogetc. A Áe»eag. Pas 222
[Z
e onim E i»
4
€
Pd
(21 B 7] J H
* lioe L Lacoste p oon e A uua.
. Ar C gg 7f O6
A
r4
A220 (043 (7 relee2.
[d
Po
p
32652 2: ibas: L4
7 72 CEA - za NEU e X
vV22424-72, 'P224
A iuo. d P ido 2
jouit
2 43.
A E oe 2" i de Qi
C TAS 2/7) ]
ue p^ uopht. M erieme oae.
A befhernenm. sc.
: Aog bmp
/
272229 1028972,
E
,
-- Ou
.
E "
*
D * z .
;
E P
4. j3 P
*
'
7 Per
D
P" d
: pte ffe oe "227 2E
5 74
Lo egt: 4. J».987.
m hs
CT : 72)
: (t 22222 772222222 22 2A
EL ehrmnanmnouc-
M
o E ue 2g.
oper "Co er PTT LT. c Pn
[4
" :
ogr: Lf 72774
: 277 au. 2. rca tr
DL j
TA
EE vem USS
ve
p :
277222. (e 27777 9 MA í
doog A. 252.
€
"s Ern tmp 3/22
P ; P
Xo IL uA
p - , "di
Penn egeret mm. lt
V A
E ood ZI. aud
m
we n. ro
21 [4 I -
D vez 20 nnt 1272 v5 ge
DET TETTE
9088 013
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11